Một số biện pháp nhằm tăng cường công tác quản lý tiền lương tại “Công ty Cơ Khí Hà Nội.
Trang 1Lời mở đầuTrong quá trình đổi mới kinh tế, Việt Nam đã có bớc phát triển quan trọng cả
về tốc độ và qui mô tăng trởng Cải cách kinh tế đã tác động to lớn tới việc hìnhthành và phát triển kinh tế nhiều thành phần, giải quyết việc làm và hình thành thịtrờng lao động
Với xu hớng vận động của thị trờng lao động đòi hỏi phải có những giải pháptích cực nhằm điểu chỉnh các quan hệ lao động trong đó có những vấn đề cốt lõi nh:việc làm và tiền lơng, thời gian làm việc và nghỉ ngơi, tuyển chọn và đào tạo côngnhân, tranh chấp lao động
Về tiền lơng của công nhân ở các Doanh nghiệp, Chính Phủ Việt Nam đã cónhững chính sách qui định mức lơng cụ thể phù hợp với công việc, trình độ chuyênmôn của công nhân và trả lơng theo kết quả sản xuất Mức lơng tối thiểu đợc điềuchỉnh theo hệ số trợt giá, ngời lao động và ngời sử dụng lao động thỏa thuận vớinhau về mức trả công và tién hành kí hợp đồng lao động
Là một sinh viên khoa Quản Trị kinh doanh Đại Học Công Đoàn, trong thờigian học tập và rèn luyện tại trờng em đã đợc trang bị những kiến thức về mặtquản lý kinh tế tại các doanh ngiệp Tuy nhiên đó chỉ là những kiến về mặt lý luận,trên thực tế đó là một vấn đề rất khó đối với những sinh viên mới ra tr ờng cũng nhmới vào làm việc tại các doanh nghiệp Dù đợc làm ở phòng ban nào thì đó vẫn là
một điều rất khó khăn đối với sinh viên Do đó em chọn đề tài : Một số biện pháp nhằm tăng cờng công tác quản lý tiền lơng tại Công ty Cơ Khí Hà Nội“Công ty Cơ Khí Hà Nội ” làm đềtài tốt nghiệp
Ngoài phần mở đầu và phần kết luận chuyên đề gồm 3 phần:
Phần thứ nhất: Những luận cứ khoa học về công tác quản lý tiền l ơng
Phần thứ hai: Phân tích thực trạng tình hình quản lý tiền l ơng ở Công Ty Cơ Khí Hà Nội.
Phần thứ ba: Một số ph ơng h ớng và giải pháp nhằm tăng c ờng công tác quản
lý tiền l ơng ở Công Ty Cơ Khí Hà Nội.
Phần thứ nhất:
Những luận cứ khoa học về công tác quản lý tiền lơng
I.Tiền lơng.
1.Khái niệm về tiền l ơng:
Tiền lơng là số tiền mà ngời sử dụng lao động trả cho ngời có sức lao độngtheo năng suất và hiệu quả công việc đợc giao Trong các thành phần về khu vực
Trang 2và thị trờng sức lao động Tiền lơng trong khu vực này dù nằm trong khuôn khổpháp luật và theo những chính sách của Chính Phủ nhng chỉ là những giao dịchtrực tiếp giữa chủ và thợ, những “Công ty Cơ Khí Hà Nộimặc cả” cụ thể giữa một bên làm thuê một bên đithuê Những hợp đồng lao động này trực tiếp đến phơng thức trả công.
Tiền lơng danh nghĩa: Tiền lơng danh nghĩa đợc hiểu là số tiền mà ngời sửdụng lao động trả cho ngời lao động Số tiền này nhiều hay ít phụ thuộc trực tiếpvào khả năng lao động và hiệu quả làm việc của ngời lao động, vào trình độ kinhnghiệm làm việc ngay trong quá trình lao động
-Tiền lơng thực tế: Tiền lơng thực tế đợc hiểu là giá trị hàng hoá tiêu dùng vàcác loại dịch vụ cần thiết mà họ đã mua đợc từ tiền lơng danh nghĩa Mối quan hệtiền lơng thực tế và tiền lơng danh nghĩa đợc thể hiện qua công thức sau đây:
hệ rất phức tạp do sự thay đổi của tiền lơng danh nghĩa, của giá cả phụ thuộc vàocác yếu tố khác nhau Trong xã hội, tiền lơng thực tế là mục đích trực tiếp của ngờilao động hởng lơng, đó cũng là đối tợng quản lí trực tiếp trong các chính sách vềthu nhập, tiền lơng và đời sống
Mức lơng là số tiền dùng để trả công lao động trong một đơn vị thời gian nhngày, giờ hay tháng cho phù hợp với các bậc trong thang lơng
-Tiền lơng tối thiểu: là tiền lơng nhất định trả cho ngời lao động làm cáccông việc giản đơn nhất trong điều kiện lao động bình thờng đảm bảo nhu cầu đủsống cho ngời lao động
Tóm lại việc trả lơng cho ngời lao động ở đây các doanh nghiệp cần phải tính
đến quan hệ Công - Nông tức là so sánh tiền lơng với mức thu nhập của ngời nôngdân hiện nay để không có sự cách biệt lớn về mức sống, tạo nên mâu thuẫn trong xãhội vì nớc ta có đến trên 70% là nông dân Ngời nông dân lại đan xen sinh hoạt vàchung sống với ngời hởng lơng trong từng gia đình, từng thôn xóm
2
Trang 32.Bản chất của tiền l ơng:
Trong nền kinh tế thị trờng hiện nay, sức lao động đã trở thành một thứ hànghoá đặc biệt và đợc trao đổi mua bán trên thị trờng Khi đó giá cả của hàng hoá sứclao động chính là số tiền mà ngời lao động nhận đợc do công sức của họ bỏ ra
Vì vậy, bản chất của tiền lơng chính là giá cả của sức lao động trong nềnkinh tế thị trờng
Với bản chất nh vậy, tiền lơng - một loại giá cả cũng không nằm ngoài quyluật của nền kinh tế thị trờng Các quy luật đó bao gồm: quy luật phân phối theo lao
động, quy luật cạnh tranh, quy luật cung cầu
3.Chức năng và vai trò của tiền l ơng:
3.1 Chức năng:
Tiền lơng là khoản thu nhập chủ yếu của ngời lao động, là nguồn lợi ích màngời lao động dùng để nuôi sống bản thân và gia đình họ, dùng để duy trì quá trìnhtái cản xuất tự nhiên và xã hội Với ý nghĩa nh vậy tiền lơng thực hiện các chứcnăng sau:
Chức năng thớc đo giá trị: là giá trị sức lao động vì tiền lơng có bản chất làgiá cả hàng hoá sức lao động
Chức năng kích thích: tiền lơng là đòn bẩy kinh tế thu hút ngời lao động làmviệc hăng say, nhiệt tình, thúc đẩy tăng năng suất lao động, khuyến khích nâng caotrình độ chuyên môn nghiệp vụ
Chức năng tích luỹ: đảm bảo cho ngời lao động không chỉ duy trì cuộc sống
mà còn có thể dự phòng cho cuộc sống lâu dài khi họ hết khả năng lao động hoặcgặp rủi ro bất trắc
3.2 Vai trò:
Để thoả mãn các nhu cầu về vật chất và tinh thần cho bản thân con ngời phảitham gia vào quá trình lao động Thông qua quá trình lao động đó họ sẽ nhận đợcmột khoản tiền công tơng đơng với sức lao động đã bỏ ra để ổn định cuộc sống.Qua đó nảy sinh những nhu cầu mới và những nhu cầu này sẽ tiếp tục tạo động lựccho ngời lao động Vì vậy, tiền công của ngời lao động là vấn đề đặc biệt quantrọng đối với bản thân ngời lao động nói riêng và với các nhà quản lý nói chung
Tiền lơng là nguồn sống của ngời lao động và gia đình họ, là động lực thúc
đẩy họ làm việc Về phía Doanh nghiệp phải trả lơng cho ngời lao động hợp để kíchthích họ làm việc tốt hơn
Trang 4Khi kết thúc công việc nào đó ngời lao động cần đợc nghỉ ngơi, vui chơi, giảitrí, ăn uống thì mới có thể tái sản xuất sức lao động Việc tái sản xuất sức lao
động này phải thông qua tiền lơng thì mới đảm bảo cho ngời lao động làm tốt
Ngày nay, các nhà quản trị không thể dùng quyền lực để ép buộc ngơì lao
động làm việc, mà họ phải làm thế nào để khuyến khích họ làm việc? Cái đó chỉ cóthể là tiền lơng, tiền thởng để giúp họ lao động đợc tốt hơn Do vậy Nhà nớc ta cầnphải có một hệ thống tiền lơng sao cho phù hợp với ngời lao động
Khi thiết bị công nghệ, máy móc kỹ thuật hiện đại, các Doanh nghiệp muốntăng năng suất lao động, lợi nhuận tăng thì cần phải có những chính sách nhằmkích thích ngời lao động cả về vật chất và tinh thần Cụ thể Doanh nghiệp cần phải
có một hệ thống lơng bổng hợp lý sao cho ngời lao động có thể thoả mãn nhữngnhu cầu thiết yếu của mình hiện tại và có một phần nhỏ nhằm đảm bảo cho cuộcsống của họ sau này
Tổ chức tiền lơng trong Doanh nghiệp đợc công bằng và hợp lý sẽ tạo ra hòakhí giữa những ngời lao động, hình thành khối đại đoàn kết trên dới một lòng, một
ý chí vì sự nghiệp phát triển của Doanh nghiệp và vì lơị ích của bản thân họ Do vậy
sẽ kích thích họ hăng say làm việc và họ có thể tự hào về mức lơng họ đạt đợc
Ng-ợc lại, tiền lơng trong Doanh nghiệp thiếu công bằng và hợp lý thì hiệu quả côngviệc sẽ không đợc đảm bảo
Vì vậy đối với các nhà quản trị, một vấn đề cần đợc quan tâm hàng đầu làphải tổ chức tốt công tác quản lý tiền lơng, thờng xuyên theo dõi để có những điềuchỉnh cho phù hợp
4
Các yếu tố ảnh h ởng đến tiền l ơng:
*
Nhóm các yếu tố căn cứ vào bản thân công việc:
Đánh giá công việc là một khâu trong hệ thống đãi ngộ, qua đó một tổ chứcxác định giá trị và tầm quan trọng của công việc so với các công việc khác Đánhgiá công việc nhằm đạt các mục tiêu sau:
- Xác định cấu trúc công việc của tổ chức.
- Mang lại bình đẳng và trật tự trong mối tơng quan công việc.
- Triển khai một thứ bậc gía trị của công việc đợc sử dụng để thiết lập cơ
cấu lơng bổng
*
Nhóm yếu tố căn cứ vào bản thân nhân viên:
4
Trang 5Tiền lơng không chỉ phụ thuộc vào mức độ hoàn thành công việc của nhân viên, nócòn phụ thuộc vào các yếu tố nội tại của nhân viên nh: thâm niên, kinh nghiệm, sựtrung thành, tiềm năng và có thể ảnh hởng cả chính thị trờng lao động.
Đợc hiểu theo nghĩa rộng, thị trờng lao động bao gồm yếu tố lơng bổng trênthị trờng, chi phí sinh hoạt, công đoàn, xã hội, nền kinh tế và pháp luật, sở dĩ chịu
ảnh hởng của các yếu tố trên bởi nó không thể tách rời khỏi những môi trờng xungquanh nó nh địa lý, kinh tế, xã hội, chính trị, pháp luật Tổ chức muốn tồn tại phảichịu sự chi phối của các quy luật trong các môi trờng đó
*
Môi tr ờng Công ty:
Là yếu tố chủ quan tác động đến tiền lơng bên cạnh chính sách của Công ty, bầukhông khí văn hoá, khả năng chi trả, cơ cấu tổ chức cũng có ảnh hởng đến cơ cấutiền lơng Bởi với một cơ cấu tổ chức nhiều tầng thì chi phí trả lơng cho ngời lao
động cũng nh cán bộ nhân viên
5.Các yêu cầu cơ bản của tổ chức tiền l ơng:
5.1 Các yêu cầu cơ bản của tổ chức tiền l ơng:
- Cách tính đơn giản, dễ hiểu để ngời lao động dễ kiểm tra tiền lơng của
mình
- Hệ thống tiền lơng của Doanh nghiệp phải tuân thủ theo pháp luật.
- Trong cơ cấu tiền lơng luôn phải có phần cứng (ổn định) và phần mềm (linh
hoạt)
Tiền lơng trả cho ngời lao động phải tuân thủ phân phối theo lao động tức làlàm đợc nhiều hởng nhiều, làm đợc ít hởng ít
Tiền lơng phải đảm bảo tái sản xuất sức lao động
5.2 Những nguyên tắc cơ bản của tổ chức tiền l ơng:
*
Nguyên tắc 1: trả lơng ngang nhau cho các lao động nh nhau:
- Nguyên tắc này xuất phát từ nguyên tắc phân phối theo lao động Dựa trên
nguyên tắc này để so sánh đánh giá lao động và từ các so sánh lao động này để cónhững hình thức trả lơng cho ngời lao động một cách thích đáng
- Tạo sự công bằng cho ngời lao động: ngời lao động bỏ sức lao động nhiều
sẽ đợc trả lơng cao và ngợc lại
- Căn cứ vào lao động để trả lơng cho ngời lao động mà không có sự phân
biệt về giới tính, tuổi tác, dân tộc và tạo ra sự bình đẳng trong trả lơng
- Nguyên tắc 2: Bảo đảm tốc độ tăng năng suất lao động bình quân nhanh hơn tốc
độ tăng tiền lơng bình quân
Trang 6Đây là nguyên tắc quan trọng, nếu không tuân thủ theo nguyên tắc nàyDoanh nghiệp không thể có khả năng tích lũy, tiến hành tái sản xuất mở rộng.
- Nguyên tắc 3: Bảo đảm tiền lơng giữa các ngành nghề khác nhau trong nền kinhtế
6.Ph ơng pháp xây d ng đơn giá tiền l ơng và quỹ l ơng doanh nghiệp
Việc xây dựng đơn giá tiền lơng đợc tính theo các bớc sau:
6.1 Xác định năm kế hoạch để xây dựng đơn giá tiền l ơng
Doanh nghiệp có thể chọn lựa nhiệm vụ năm kế hoạch bằng các chỉ tiêu sau
để xây dựng đơn giá tiền lơng
-Tổng sản phẩm (kể cả sản phẩm quy đổi) bằng hiện vật
VVC:Quỹ tiền lơng của bộ máy gián tiếp
6.3 Các ph ơng pháp xây dựng đơn giá tiền l ơng
*/ Ph ơng pháp 1: Đơn giá tiền lơng tính trên đơn vị sản phẩm hoặc sản phẩm quy
Vgiơ: Tiền lơng giờ
vị sản phẩm
6
Trang 7*/ Ph ơng pháp 2: Đơn giá tiền lơng tính trên doanh thu.
T kh : Tổng doanh thu hoặc doanh thu kế hoạch
Ngoài hai phơng pháp đã nêu ở trên còn có các phơng pháp khác để tính
đơn giá tiền lơng nh : đơn giá tiền lơng tính trên tổng doanh thu trừ tổng chi phí,
đơn giá tiền lơng tính trên lợi nhuận
Quy định việc xây dựng đơn giá tiền lơng trong doanh nghiệp để trình duyệtdựa trên 4 phơng pháp xây dựng đơn giá tiền lơng đã nêu ở trên
6.4 Tổng quĩ tiền l ơng chung năm kế hoạch
Tổng quĩ tiền lơng chung năm kế hoạch không phải để xây dựng đơn giá tiềnlơng mà để lập kế hoạch tổng chi về tiền lơng của doanh nghiệp
đợc xây dựng theo công thức:
Vc = Kkh + Vpc + Vbs + Vtg
Trong đó:
Vc : Tổng quĩ tiền lơng chung năm kế hoạch
Vkh : Tổng quĩ tiền lơng năm kế hoạch
Vpc : Quĩ kế hoạch các khoản phụ cấp lơng và các chế độ kháckhông đợc tính trong đơn giá tiền lơng theo qui định
Vbs : Quĩ tiền lơng bổ xung theo kế hoạch
Vtg : Quĩ tiền lơng làm thêm giờ đợc xác định theo kế hoạchkhông vợt quá số giờ làm thêm qui định của bộ luật lao động.6.5 Xác định quĩ tiền l ơng thực hiện
Căn cứ vào đơn giá tiền lơng do cơ quan có thẩm quyền giao và kết quả sảnxuất kinh doanh quỹ tiền lơng đợc xác định nh sau:
Vth = ( Vđg Csxkd) + Vpc + Vbs + Vtg
Trong đó:
Vth : Quĩ tiền lơng thực hiện Vđg : Đơn giá tiền lơng do cơ quan có thẩm quyền giao
Trang 8Csxkd : Chỉ tiêu sản xuất kinh doanh.
Vpc : Các khoản phụ cấp lơng và các chế độ khác ( nếu có)Vbs : Quĩ tiền lơng bổ xung, chỉ áp dụng với doanh nghiệp đợcgiao đơn giá tiền lơng theo đơn vị sảp phẩm
Vtg : Quĩ tiền lơng làm thêm giờ
- Thang lơng: là cách xác định quan hệ tỉ lệ tiền lơng giữa công nhân cùngnghề hoặc nhóm nghề giống nhau theo trình độ cấp bậc của họ
Quá trình xây dựng thang lơng phải trải qua các bớc sau:
và lợi nhuận thực hiện không thấp hơn năm trớc
- Bảng lơng: Xét về cơ bản giống thang lơng nhng khác thang lơng ở chỗphức tạp của công việc và mức độ phức tạp trong việc đó tuỳ thuộc vào công xuấtthiết kế và qui mô doanh nghiệp
* Hai là: Chế độ tiền lơng chức vụ
Là toàn bộ những qui định của nhà nớc mà các tổ chức quản lí nhà nớc, các
tổ chức kinh tế, xã hội và các doanh nghiệp áp dụng để trả lơng cho lao động quảnlí
Xây dựng chế độ tiền lơng chức vụ theo trình tự:
- Xây dựng chức danh cho lao động quản lí
- Đánh giá sự phức tạp của từng chức danh
8
Trang 9- Đa ra bội số và bậc lơng trong từng bảng lơng và ngạch lơng.
- Xác định mức lơng bậc một và mức lơng khác nhau trong bảng
8 Các hình thức trả l ơng.
8.1 Hình thức trả l ơng theo thời gian
Là hình thức trả lơng cho ngời lao động căn cứ và thời gian làm việc thực tế
- Chế độ trả lơng theo thời gian giản đơn
Ltt = Lcb T
Trong đó
Ltt: Tiền lơng thực tế Lcb: Tiền lơng cấp bậc tính theo thời gian T: thời gian làm việc
Có 3 loại lơng theo thời gian giản đơn là lơng giờ, lơng ngày, lơng tháng.Chế độ trả lơng này có nhợc điểm là mang tính chất bình quân không khuyếnkhích sử dụng hợp lí thời gian làm việc và chỉ áp dụng ở những nơi khó xác địnhmức lơng lao động chính xác
- Chế độ trả lơng theo thời gian có thởng
Chế độ trả lơng này là sự kết hợp giữa chế độ trả lơng theo thời gian giản
đơn với tiền thởng, khi đạt đợc những chỉ tiêu về số lợng hoặc chất lợng đã quy
định
Chế độ trả lơng này chủ yếu áp dụng đối với những công nhân phụ làm côngviệc phục vụ nh công nhân sửa chữa, điều chỉnh thiết bị ngoài ra còn áp dụng đốivới những công nhân làm việc ở những khâu sản xuất có trình độ cơ khí hoá cao, tự
động hoá hoặc những công việc phải tuyệt đối đảm bảo chất lợng
Tiền lơng của công nhân đợc tính bằng cách lấy lơng trả theo thời gian giản
đơn ( mức lơng cấp bậc ) x thời gian làm việc thực tế sau đó cộng với tiền thởng
Chế độ trả lơng này vừa phản ánh trình độ thành thạo và thời gian làm việcthực tế vừa gắn chặt với thành tích công tác của từng ngời thông qua các chỉ tiêu xétthởng đã đạt đợc Vì vậy nó khuyến khích ngời lao động quan tâm đến trách nhiệm
và kết quả công tác của mình Do đó cùng ảnh hởng của tiến bộ khoa học kỹ thuật,chế độ trả lơng này ngày càng đợc mở rộng
Trang 10Tiền thởng 8.2 Hình thức trả l ơng theo sản phẩm:
Đây là hình thức trả lơng cho ngời lao động trực tiếp vào số lợng và chất lợngsản phẩm ( hay dich vụ ) mà họ đã hoàn thành Hình thức này đợc áp dụng rộng rãitrong các doanh nghiệp
Lcbcv: Lơng cấp bậc công việc ( tháng ngày )
T : Mức thời gian hoàn thành một đơn vị sản phẩm Q: mức sản lợng của công nhân trong kì
- Ưu điểm: Dễ dàng tính đợc tiền lơng trực tiếp trong kì
Khuyến khích đợc công nhân tích cực làm việc
- Nh ợc điểm: Dễ làm công nhân chỉ quan tâm đến số lợng và bỏ qua chất lợng Nếukhông có ý thức làm việc sẽ tốn nguyên vật liệu, sử dụng máy móc thiết bị khônghiệu quả
Trang 11Li = Lcbi * Hđc
Trong đó:
Li : Tiền lơng thực tế của công nhân i nhận đợc Lcbi : Tiền lơng cấp bậc của công nhân i
*/ Ph ơng pháp dùng giờ hệ số
Tqđ = Ti * Hi
Trong đó:
Tqđ : Số giờ làm qui đổi ra bậc I công nhân i
Ti : Số giờ làm của của công nhân i
Đg : Đơn giá tiền lơng phục vụ
- Ưu điểm: Khuyến khích công nhân phụ, phụ trợ phục vụ tốt hơn cho hoạt độngcủa công nhân chính, góp phần nâng cao năng suất lao động của công nhân chính
- Nh ợc điểm: Phụ thuộc vào kết quả làm việc của công nhân chính mà kết quả nàynhiều khi lại chịu sự tác động của các yếu tố khác
d) Chế độ trả l ơng theo sản phẩm khoán
Trang 12Thờng áp dụng cho những công việc đợc giao khoán cho công nhân Chế độnày đợc thực hiện khá phổ biến trong các ngành nông nghiệp, xây dựng cơ bản,hoặc trong một số ngành khác khi công nhân làm các công việc mang tính đột xuất,công việc không thể xác định một mức lao động ổn định trong thời gian dài.
*/ Bên cạnh đó còn có các chế độ trả lơng khác nh chế độ trả lơng sản phẩm có ởng, chế độ trả lơng luỹ tiến
th-ở trên đó là những chế độ trả lơng trong hình thức trả lơng theo sản phẩm
đ-ợc áp dụng trong các doanh nghiệp hiện nay ở nớc ta Trong thực tế ngoài các chế
độ trả lơng khác nhau còn áp dụng kết hợp các chế độ khác nhau do Nhà nớc qui
định nhằm bảo đảm các nguyên tắc trả lơng cho ngời lao động nh chế độ trả lơngthêm giờ, phụ cấp, tiền thởng
II Vai trò của việc xây dựng và quản lí quĩ tiền l ơng trong điều kiện hiện nay.
Trong điều kiện hiện nay để tiền lơng phát huy đợc tác dụng thì trớc hết mỗidoanh nghiệp phải đảm bảo tiền lơng của mình thực hiện tốt chức năng thấp nhất vàchức năng quan trọng nhất là đảm bảo đủ chi phí để tái sản xuất sức lao động, tiềnlơng phải nuôi sống đuợc ngời lao động và gia đình họ Bên cạnh đó doanh nghiệpphải tiết kiệm đợc chi phí tiền lơng trong giá thành sản phẩm bằng cách phải sửdụng quĩ tiền lơng của mình có kế hoạch thông qua việc xây dựng và quản lí quĩtiền lơng
Việc trả lơng cho công nhân là trả theo từng tháng Do đó phần tiền lơng chadùng tới phải đợc sử dụng có hiệu quả trong quá trình sản xuất Muốn làm tốt đợcvấn đề này thì doanh nghiệp phải nộp kế hoạch quản lí nguồn vốn tạm thời, côngtác này đợc làm tốt sẽ làm tăng hiệu quả sử dụng vốn nâng cao hơn nữa kết quả sảnxuất kinh doanh của đơn vị mình
Trong điều kiện ngày nay, việc quản lí và xác định quĩ lơng cho các đơn vị cóvai trò hết sức quan trọng trong nền kinh tế quốc dân Để có thể kết hợp giữa pháttriển toàn bộ nền kinh tế với việc đảm bảo giá trị sức lao động cho ngời lao động.Nền kinh tế thị trờng quá trình sản xuất kinh doanh của mỗi doanh nghiệp luôn chịu
sự tác động của qui luật cạnh tranh rất khắc nghiệt, nó sẵn sàng đào thải nhữngdoanh nghiệp nào làm ăn thua lỗ không hiệu quả Khi đó chất lợng và giá cả là yếu
tố quan trọng giúp cho doanh nghiệp đứng vững và phát triển
Để ngời lao động luôn gắn bó với công việc, phát huy hết khả năng sáng tạo,tinh thần trách nhiệm trong sản xuất thì doanh nghiệp phải có một phơng pháp quản
lí hiệu quả Trong công tác quản lí thì quĩ tiền lơng có vai trò hết sức quan trọng,
12
Trang 13việc trả lơng cho ngời lao động đợc tiến hành nh thế nào để khuyến khích họ trongsản xuất đem lại hiệu quả cao cho doanh nghiệp.
Trong điều kiện kinh tế thị trờng Nhà nớc không bao cấp cho các doanhnghiệp mà các doanh nghiệp phải tự hạch toán kinh doanh, sản phẩm sản xuất phải
tự tìm kiếm thị trờng tiêu thụ nên cần phải nâng cao năng suất lao động, hạ giáthành sản phẩm nhằm cạnh tranh chiếm lĩnh thị trờng – Tiền lơng là 1 bộ phậnquan trọng trong giá thành sản phẩm nên yêu cầu đặt ra cho các doanh nghiệp làkhông ngừng hoàn thiện công tác xây dựng và quản lí quĩ tiền lơng Mỗi doanhnghiệp có một đặc điểm riêng và công tác tiền lơng luôn có sự thay đổi theo thờigian và sự phát triển của doanh nghiệp Chính vì vậy mỗi doanh nghiệp luôn phảihoàn thiện công tác tổ chức tiền lơng của doanh nghiệp mình cho phù hợp
Hiện nay có nhiều doanh nghiệp việc xây dựng kết cấu tiền lơng còn cha hợp
lí, bộ phận tiền lơng biến đổi tỉ trọng còn lớn hơn tiền lơng, tiền lơng không phản
ánh đợc kết quả công việc Bên cạnh đó việc phân phối quĩ tiền lơng còn cha hợp lígiữa lao động quản lí và lao động trực tiếp , giữa lao động trong cùng một bộ phận
Do đó cần phải có những phơng hớng để khắc phục những nhợc điểm này trongcông tác quản lí tiền lơng của các doanh nghiệp
III Nguồn hình thành quỹ tiền l ơng và sử dụng quỹ tiền l ơng.
* Nguồn hình thành quỹ tiền lơng:
Căn cứ vào kết quả thực hiện nhiệm vụ sản xuất, kinh doanh, doanh nghiệpxác định nguồn quỹ tiền lơng tơng ứng để trả lơng cho ngời lao động
Nguồn bao gồm:
- Quỹ tiền lơng theo đơn giá tiền lơng đợc giao;
- Quỹ tiền lơng bổ xung theo chế độ quy định của nhà nớc;
- Quỹ tiền lơng từ các hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ khác ngoài
đơn giá tiền lơng đợc giao;
- Quỹ tiền lơng dự phòng từ năm trớc chuyển sang;
Nguồn quỹ tiền lơng nêu trên đợc gọi là tổng quỹ tiền lơng
* Sử dụng tổng quỹ tiền lơng
Để đảm bảo quỹ tiền lơng không vợt chi so với quỹ tiền lơng đợc hởng, dồnchi quỹ tiền lơng vào các tháng cuối năm hoặc để dự phòng quỹ tiền lơng quá lớncho năm sau, có thể quy định phân chia tổng quỹ tiền lơng cho các quỹ sau:
+ Tiền lơng trả trực tiếp cho ngời lao động theo lơng khoán, lơng sản phẩm,lơng thời gian ( ít nhất bằng 76% tổng quỹ tiền lơng )
Trang 14+ Quỹ khen thởng từ quỹ lơng đối với ngời lao động có năng suất, chất lợngcao, có thành tích trong công tác (tối đa không quá 10% tổng quỹ tiền lơng).
+ Quỹ khuyến khích ngời lao động có trình độ chuyên môn, kỹ thuật cao, taynghề giỏi ( tối đa không quá 2% tổng quỹ tiền lơng )
+ Quỹ dự phòng cho năm sau ( tối đa không quá 12% tổng quỹ tiền lơng )
Phần thứ hai:Phân tích thực trạng tình hình quản lý tiền l ơng ở Công Ty Cơ Khí Hà Nội.
I Giới thiệu chung
1 Khái quát quá trình hình thành và phát triển của Công ty Cơ Khí Hà Nội
Công ty Cơ Khí Hà Nội tên giao dich quốc tế là HAMECO ( Hà NộiMachanical Company ) là Công ty chế tạo máy công cụ lớn nhất ở Việt Nam, làdoanh nghiệp Nhà nớc thuộc tổng Công ty máy và thiết bị công nghiệp, Bộ côngnghiệp
Công ty ra đời trong không khí sôi sục của cả nớc quyết tâm xây dựng miềnBắc theo Chủ nghĩa xã hội, biến miền Bắc thành một hậu phơng vững chắc cho tiềntuyến lớn ở miền Nam
Ngày 26-1-1955, quyết định xây dựng Công ty đợc ký duyệt và đến ngày 12-1955, với sự giúp đỡ và viện trợ của chính phủ cùng nhân dân Liên Xô (cũ), nhàmáy Cơ khí Hà Nội chính thức đợc khởi công xây dựng
15-Ngày 12-4-1958, nhà máy chính thức đi vào hoạt động với tên là nhà máychung quy mô Bao gồm 600 cán bộ công nhân viên và một hệ thống cơ sở vật chấtkhá hiện đại ( so với năm 1958 ) Quá trình phát triển của Công ty có thể chia thànhcác giai đoạn sau:
*/ Giai đoạn 1858-1965:
14
Trang 15Trong giai đoạn mới thành lập nhiệm vụ chính của nhà máy là sản xuất vàchế tạo các loại máy cắt gọt kim loại nh máy tiện, máy khoan, máy bào…Với sản lVới sản l-ợng sản xuất là 900-1000 máy các loại Lúc này chuyên gia Liên Xô rút về nớc, nhàmáy đứng trớc một hệ thông máy móc đồ sộ với quy trình công nghệ sản xuất phứctạp Trong khi đó, đội ngũ cán bộ công nhân viên của nhà máy hầu hết lại là cán bộchuyển ngành, trình độ cũng nh tay nghề còn non kém Do vậy, việc tổ chức sảnxuất còn gặp rất nhiều khó khăn Nhng với lòng nhiệt tình lao động, toàn nhà máy
đã đi vào thực hiện kế hoạch 3 năm và hoàn thành kế hoạch 5 năm lần thứ nhất.Nhà máy đã đạt đợc những thành tựu vợt bậc so với năm 1958 Giá trị tổng sản lợngtăng lên 8 lần, nhờ đó mà nhà máy đợc Nhà nớc quan tâm và vinh dự đón Bác vềthăm nhiều lần Năm 1960 Nhà máy đổi tên thành Nhà máy Cơ khí Hà Nội
*/ Giai đoạn 1966-1974
Đây là giai đoạn đế quốc Mỹ tiến hành chiến tranh phá hoại miền Bắc Đảng
và Nhà nớc ta chủ trơng chuyển hớng quản lý kinh tế: Sơ tán, phân tán các xínghiệp ra các tỉnh để tiếp tục sản xuất Trong điều kiện đó, nhà máy cũng phải sơtán trên 30 địa điểm khác nhau và chuyển hớng nhiệm vụ xang vừa sản xuất vừachiến đấu Tuy vậy, Nhà máy không ngừng hoàn thành kế hoạch sản xuất máy công
cụ mà còn sản xuất các mặt hàng phục vụ cho quốc phòng nh các loại pháo kích,xích xe tăng, máy bơm xăng
*/ Giai đoạn 1975-1985
Chiến tranh kết thúc, đất nớc đợc thống nhất, nhiệm vụ của nhà máy lúc này
là khôi phục sản xuất và cùng cả nớc xây dựng Chủ nghĩa xã hội Bằng việc thựchiện các kế hoạch 5 năm, hoạt động sản xuất của nhà máy trở nên sôi động Đặcbiệt năm 1979 sản lợng máy công cụ và phụ tùng máy công cụ các loại chiếm 90%giá trị tổng sản lợng Thời kỳ này, số lợng cán bộ công nhân viên của nhà máy lên
đến gần 3000 ngời trong đó: 277 kỹ s và cán bộ có trình độ đại học, 282 cán bộ kỹthuật có trình độ trung cấp, 787 công nhân trình độ kỹ thuật 4/7 trở lên Năm 1980,nhà máy đổi tên một lần nữa là nhà máy chế tạo công cụ số I
*/ Giai đoạn 1986-1992
Sự chuyển đổi sang cơ chế thị trờng buộc nhà máy phải tự cân đối đầu vào vàtìm thị trờng tiêu thụ sản phẩm Điều này tạo nên sự thay đổi lớn về tổ chức và nhàmáy gặp rất nhiều khó khăn Số lợng lao động của nhà máy giảm xuống còn 1300ngời Công tác tiêu thụ vô cùng trì trệ và liên tục giảm Năm 1988 tiêu thụ 498 máy,
1989 là 253 máy và 1990 là 92 máy Đã không ít ý kiến cho rằng, Với một giàn
Trang 16thiết bị cũ kĩ và công nghệ lạc hậu cùng với những sản phẩm manh mún, đơn chiếc
và bao khó khăn khác, nhà máy khó có thể trụ vững trong cơ chế thị trờng
*/ Giai đoạn 1993 đến nay
Với sự quan tâm chỉ đạo của Bộ công nghiệp và tổng Công ty thiết bị côngnghiệp, việc sản xuất của nhà máy dần đi vào ổn định Để đáp ứng yêu cầu của thịtrờng nhà máy đã từng bớc chuyển đổi cơ cấu sản xuất, đa dạng hoá sản phẩm đểtồn tại và phát triển Năm 1995 nhà máy đợc đổi tên thành Công ty Cơ Khí Hà Nộivới ngành nghề kinh doanh chủ yếu là: sản xuất máy công cụ, thiết bị công nghiệp,thép cán, xuất nhập kinh doanh vật t thiết bị, các dịch vụ kỹ thuật trong côngnghiệp
2 Chức năng và nhiệm vụ của Công ty Cơ Khí Hà Nội trong giai đoạn hiện nay
Chức năng của Công ty Cơ Khí Hà Nội là đơn vị kinh tế chuyên sản xuất mặthàng phục vụ cho nền công nghiệp, mục tiêu của công ty là hoàn thiện và phát triểnsản xuất sản phẩm phục vụ nhu cầu thị trờng
Với chức năng trên, Công ty Cơ Khí Hà Nội có những nhiệm vụ chính sau:
- Bảo toàn và phát triển nguồn vốn đợc giao
-Thực hiện phân phối theo lao động, chăm lo đời sông vật chất cho cán bộcông nhân viên, bồi dỡng nâng cao trình độ văn hoá, khoa học kỹ thuật chuyên mônnghiệp vụ cho cán bộ công nhân viên
- Bảo vệ công việc sản xuất của Công ty, bảo vệ môi trờng, giữ gìn trật tự antoàn Công ty, giữ gìn an ninh chính trị, làm tròn nghĩa vụ quốc phòng đối với đất n -ớc
- Đẩy mạnh đầu t, mở rông sản xuất, đổi mới thiết bị, áp dụng nền khoa họctiên tiến, công nghệ mới nhằm mục đích nâng cao năng suất lao động, chất lợng sảnphẩm để kinh doanh có hiệu quả
Với những nhiệm vụ quan trọng đó, đòi hỏi Công ty phải có những phơng ớng và biện pháp nhằm hoàn thiện bộ máy tổ chức quản lý vững mạnh để đáp ứngnhững nhiệm vụ trên
h-3 Một số đặc điểm có ảnh h ởng đến công tác quản lý tiền l ơng
khí
KCS
Nhập khoLắp ráp
KCS
Nhập kho thành phẩmTiêu
thụ
Trang 17Khi ban Giám đốc duyệt hội đồng sản xuất chuyển xuống phòng kỹ thuật đểxem xét nghiên cứu và thiết kế theo đúng mẫu Sau đó đợc chuyển xuống phân x-ởng làm mẫu để tiến hành, nếu đạt đợc cấp trên sẽ duyệt, bớc tiếp theo là quá trình
đúc sản phẩm Đây là khâu rất quan trọng vì nếu làm tốt khâu này thì chất lợng sảnphẩm sẽ tốt và sẽ tốt cho các khâu sau Gia công cơ khí là quá trình mài, dũa, đánhbóng, làm nguội, rồi nhập kho bán thành phẩm Các khâu tiếp theo là lắp ráp, kiểmtra lại lần nữa rồi nhập kho đợi ngày xuất theo đúng hợp đồng đã ký kết
Sau những quy trình sản xuất, sản phẩm của Công ty là những loại máy cắtgọt kim loại, thiết bị công nghệ, sản phẩm đúc,rèn thép cán cà các phụ tùng thaythế Thiết kế lắp đặt các loại máy, thiết bị đơn lẻ, dây truyền thiết bị đồng bộ và cácdịch vụ kỹ thuật trong lĩnh vực công nghiệp, xuất nhập khẩu và kinh doanh thiết bịvật t
3.2.Đặc điểm về máy móc thiết bị của Công ty
Cơ sở vật chất kỹ thuật là một yếu tố không thể thiếu đợc ở bất kỳ mộtdoanh nghiệp, đơn vị nào muốn tham gia sản xuất kinh doanh Cơ sở vật chất quyết
định khả năng sản xuất kinh doanh của Công ty Cơ sở vật chất trang thiết bị hiện
đại là một yếu tố vô cùng quan trọng trong việc nâng cao khả năng cạnh tranh củadoanh nghiệp Một doanh nghiệp có hệ thống cơ sở vật chất kỹ thuật hiện đại và cơ
sở hạ tầng tốt thì có khả năng cạnh tranh mạnh hơn các doanh nghiệp khác trên thịtrờng
Hiện nay Công ty có trên 600 máy móc các loại nhng xét tổng thể thì hầu hếtcác máy móc thiết bị của Công ty đã cũ, nên qua từng năm hoạt động Công ty đềuchú trọng công tác đầu t mua mới và sửa chữa bảo dỡng nhằm hạn chế mức độ haomòn của máy
Năm 1996, Công ty cố gắng sửa chữa trang thiết bị cũ cho xởng kết cấu théphoạt động, đầu t mua máy lốc tôn dày 25, máy khoan cỡ lớn (đờng kính mũi khoan10mm ), máy hàn và nhiều thiết bị khác
Năm 1997, Công ty đã tổ chức thực hiện có hiệu quả kế hoạch sửa chữa định
kỳ và nâng cấp một số giàn thiết bị chính và quan trọng của các xởng, duy trì côngtác bảo dỡng, bảo quản máy ngay tại nơi sản xuất
Trang 18Trong năm Công ty đã đầu t rất nhiều để đại tu 37 thiết bị, chế tạo mới 5 thiết
bị và 350 tấn thiết bị phục vụ chơng trình đầu t sắp xếp lại theo yêu cầu của sảnxuất
Năm 1998, Công ty tiếp tục quan tâm đổi mới, nâng cấp trang thiết bị, chếtạo nhiều thiết bị mới nh máy bơm 36000m3/ giờ, máy lốc tôn, máy ép nhựa, cácdây chuyền thiết bị có tính tự động hoá cao
Đầu năm 2004 Công ty Cơ Khí Hà Nội tiếp tục đổi mới nâng cấp trang thiếtbị,chế tạo đợc nhiều thiết bị lớn phục vụ cho nhu cầu sản xuất kinh doanh của Côngty
Biểu 1: Đặc điểm máy móc thiết bị của Công ty.
xuất Số lợng (chiếc) Giá (USD/Máy) trị Mức hao mòn(%)
Trang 19221459223
193268733
-768118
-600-170 Nhìn vào số liệu trong bảng ta thấy công ty có TSCĐ rât lớn Đây là điều tấtyếu bởi vì là một Công ty sản xuất thiết bị công nghiệp thì cần phải có TSCĐ lớn,TSCĐ thờng gắn với đầu t dài hạn TSCĐ cuối kỳ so với đầu kỳ chênh lệch -768,nhng đầu t ngắn hạn lại chênh lệch +118 Đầu t ngắn hạn là hình thức đầu t mà kếtquả của nó đợc thể hiện rõ trong một kỳ kế toán, nó không đòi hỏi vốn đầu t lớn Ta
có thể thấy công ty đã đầu t ngắn hạn và có lãi trong kỳ kinh doanh vừa qua
Bên cạnh đó nguồn vốn của Công ty lại chênh lệch đáng kể giữa nợ phải trả
và chủ sở hữu Cả đầu kỳ và cuối kỳ nguồn vốn chủ sở hữu chỉ bằng khoảng 1,3 lần
nợ phải trả, chứng tỏ nguồn vốn chủ sở hữu ít và chênh lệch giữa cuối kỳ so với đầu
kỳ đều giảm Công ty nên khắc phục tình trạng này để làm giảm chênh lệch giữavốn chủ sở hữu và vốn nợ phải trả sao cho hợp lý
3.4.Đặc điểm về lao động của Công ty
Công ty Cơ Khí Hà Nội là một đơn vị kinh tế quốc doanh Trong những nămgần đây Nhà nớc xoá bỏ bao cấp, Công ty cũng nh các doanh nghiệp hoạt độngtrong cả nớc đều hạch toán độc lập, hoạt động theo cơ chế thị trờng có sự điều tiếtcủa Nhà nớc Bớc đâu Công ty thực sự có những khó khăn do bộ máy tổ chức cồngkềnh Nhận thấy điều này ban Giám đốc Công ty đã tiến hành thanh lọc, tinh giảm
bộ máy vừa gọn nhẹ, vừa dễ quản lý Theo báo cáo hàng ngày thì đến ngày10/1/2004 số lao động của công ty là 957 ( số liệu có thể bị thay đổi do có ng ời xinchuyển công tác, thôi việc, nghỉ hu, tuyển thêm lao động mới)
Biểu 3: Cơ cấu lao động trong Công ty Cơ Khí Hà Nội
Trang 20* / Phân tích cơ cấu lao động của Công ty.
-Theo độ tuổi và giới tính: Dựa vào bảng số liệu ta thấy số lao động nữ trongCông ty ít hơn số lao động nam ( chỉ bằng khoảng 25% tổng số lao động trong côngty) Đó là điều tất yếu vì đây là công ty sản xuất thiết bị công nghiệp nặng Nhngtuổi bình quân ngời lao động trong Công ty lại rất cao
- Theo trình độ chuyên môn
20
Trang 21Qua bảng trên xét về tổng số lao động thì số liệu năm 2003 và đầu năm 2004chỉ chênh lệch có 4 ngời nhng khi chi tiết về từng chỉ tiêu chúng ta mới thấy rõ đợc
số lao động theo trình độ của Công ty biến động rõ rệt, đặc biệt là số lao động phổthông tăng từ 99 lên 111 ngời Hiện tợng này do đâu? Phải chăng đó là do Công ty
đã tuyển thêm lao động để bù đắp cho số lao động đã lớn tuổi về hu, hay là Công ty
mở rộng sản xuất thiếu công nhân lao động phổ thông Cái chính ở đây là vấn đềchất lợng lao động trong công ty để đảm bảo đáp ứng đợc những đòi hỏi chắc chắnngày càng khắt khe hơn về nhân tố con ngời trong tơng lai
3.5 Đặc điểm về tổ chức bộ máy
Toàn Công ty có 25 đơn vị bao gổm 17 phòng ban, 7 phân xởng sản xuất và 3
xí nghiệp Các phân xởng sản xuất chính đó là xởng máy công cụ, xởng cơ khí lớn,xởng bánh răng, xởng đúc, xởng gia công áp lực và nhiệt luyện, xởng kết cấu thép.Các xí nghiệp là xí nghiệp lắp đặt và bảo dỡng thiết bị công nghiệp, xí nghiệp sảnxuất và kinh doanh vật t chế tạo máy
Ban Giám đốc Công ty gồm có một Giám đốc, bốn phó Giám đốc trong đómột phó Giám đốc kinh doanh, một phó Giám đốc sản xuất, một phó Giám đốc kỹthuật và một phó Giám đốc phụ trách nội chính
Giám đốc đợc sự tham mu của các phòng ban chức năng trong quá trình quản
lý Các phòng ban chức năng đợc tổ chức theo yêu cầu của việc quản lý sản xuấtkinh doanh và chịu sự chỉ đạo trực tiếp của Giám đốc Ngời giữ trọng trách cao nhấttrong các phòng ban là trởng phòng
Sơ đồ 2: bộ máy quản lý của công ty Cơ khí Hà Nội
21
PGĐ phụ tráchnội chính
Ghi chú:
: Tổ chức toàn công ty :PGĐ chịu trách nhiệm về
hệ thống đảm bảo chất lợng, GĐ uỷ quyền làm đại diện lảnh
đạo về chất lợng
Giám Đốc Công Ty
PGĐ quản lý
chất l ợng PGĐ sản xuất PGĐ kinh doanh
Phòng TCHC
Phòng KTTKTC Phòng vật t
Phòng QT.ĐS Phòng y tế
Phòng XH
Trang 22*/Ban giám đốc Công ty.
- Giám đốc Công ty: là ngời có quyền điều hành cao nhất trong Công ty,ngoài công tác phụ trách chung các mặt hoạt động quản lý sản xuất kinh doanh,giám đốc công ty còn trực tiếp điều hành, giám sát các mặt công tác của một số đơn
vị gồm phòng tổ chức nhân sự, ban quản lý dự án, trờng trung học công nghiệp chếtạo máy trờng mần non Hoa Sen và phòng KTTKTC
- Phó Giám đốc sản xuất: Có chức năng điều hành sản xuất, thực hiện đúng
tiến độ kế hoạch theo mục tiêu đã đinh , chịu trách nhiệm chỉ đạo, điều hành cáchoạt động sản xuất và phục vụ sản xuất cho các đơn vị
- Phó Giám đốc quản lý chất lợng: Giúp Giám đốc Công ty quản lý chất lợngsản phẩm và môi trờng, an toàn lao động, có quyền thay mặt Giám đốc ký thay cácvăn bản quy chế, các quy định liên quan đến vấn đề chất lợng sản phẩm và vệ sinhmôi trờng cũng nh các văn bản về an toàn vệ sinh lao động, phòng chống cháy nổ
và an ninh quốc phòng
- Phó Giám đốc phụ trách nội chính: quản lý điều hành các mặt hoạt độngnội chính đời sống và xây dựng cơ bản Chịu trách nhiệm về việc điều hành giámsát việc thực hiện nhiệm vụ của các đơn vị thuộc mình quản lý trong Công ty
*/ Các phòng ban nghiệp vụ
- Văn phòng Giám đốc Công ty: Nhiệm vụ chủ yếu là tập hợp các thông tincác văn bản pháp lý hành chính trong và ngoài Công ty, truyền đạt ý kiến của Giám
22
Trang 23đốc xuống các đơn vị hoặc cá nhân, tổ chức quản lý, lu trữ, chuyển các loại thôngtin và văn bản quản lý
-Phòng tổ chức nhân sự: Giúp Giám đốc ra quyết định, quy định nội quy, quychế về lao động tiền lơng, tổ chức nhân sự và giải quyết các vấn đề chính sách xãhội theo quyết định của Giám đốc
-Trung tâm tự động hoá: Nghiên cứu công nghệ tự động hoá của các nớc pháttriển, tìm mọi giải pháp ứng dụng vào sản xuất và chế tạo tại Công ty nhằm nângcao chất lợng hiệu quả sử dụng của các sản phẩm
-Phòng kế toán tài chính: Có chức năng làm tham mu cho Giám đốc về sửdụng nguồn vốn, khai thác khả năng vốn của nhà máy đạt hiệu quả cao
-Phòng kỹ thuật: Điều tra, nghiên cứu, áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuậtvào công tác thiết kế công nghệ và quản lý khoa học kỹ thuật của công ty vào nềnnếp Xây dựng các chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật chủ yếu của sản xuất và của các sảnphẩm, các định mức lao động, tiêu hao vật t
-Phòng vật t: Tìm kiếm thị trờng, mua sắm vật t kỹ thuật đúng với chỉ tiêu và
định mức kinh tế kỹ thuật đảm bảo số lợng, chất lợng, chủng loại và thời gian đểcung ứng cho sản xuất kinh doanh đợc liên tục, nhịp nhàng và đúng kế hoạch
-Phòng điều độ sản xuất: Có chức năng phân công sản xuất, xây dựng kếhoạch tác nghiệp, đề xuất các giải pháp quản lý và tổ chức sản xuất nhằm thực hiện
có hiệu quả nhiệm vụ sản xuất kinh doanh của Công ty
Bên cạnh đó còn có nhiều phòng ban khác, mỗi phòng ban có một nhiệm vụ
cụ thể và có quan hệ mật thiết với nhau Tất cả các phòng ban đều có một mục tiêu
là đa Công ty đi lên theo định hớng xã hội Chủ nghĩa
4 Kết quả sản xuất kinh doanh trong một số năm vừa qua của công ty
Công ty cơ khí Hà Nội là một đơn vị kinh tế quốc doanh hạch toán độc lập, tựsản xuất và tìm thị trờng tiêu thụ, công ty đã có những chuyển biến rõ rệt về tàichính, kinh tế, cơ sở vật chất,
Biểu 4: tổng kết hoạt động kinh doanh của Công ty trong những năm gần đây.
St
t
K.hoạc h
Thực hiện
% thực hiện
K.hoạch Thực
hiện
% thực hiện
71003 78625 4667 156
111,3 103,1 124 223
74380 104100 6400 180
67843 100926 7440 183
91,21 96,9 116,25 102
76476 150695 quy định N 2
Trang 24Qua bảng số liệu so sánh ta thấy trong năm 2002 hầu hết mọi chỉ tiêu đều vợt
so với kế hoạch Nhng đến năm 2003 tuy công ty vẫn đạt và vợt chỉ tiêu về thu nhậpbình quân, lãi và các khoản nộp ngân sách Bên cạnh đó chỉ tiêu về giá trị tổng sảnlợng, doanh thu lại cha đạt kế hoạch thậm chí còn thấp hơn kế hoạch do nhữngnguyên nhân chủ quan, khách quan đem lại đặc biệt sản phẩm thép cán chỉ thựchiện đợc 60,54% Đây là chỉ tiêu chủ yếu ảnh hởng đến kế hoạch doanh thu, côngnhân cần phải nghỉ việc trong thời gian dài Sang năm 2004 công ty cần phải nỗ lực
để đa công ty vợt mức kế hoạch và khắc phục đợc những khuyết điểm của năm
2003 điều này tuỳ thuộc rất lớn vào các cán bộ hàng đầu cũng nh những ngời côngnhân trong công ty
II Phân tích tình hình quản lý tiền l ơng tại Công ty Cơ Khí Hà Nội
1 Các quy định chung
Hàng năm, Công ty Cơ Khí Hà Nội tiến hành đăng ký định mức lao động và
đơn giá tiền lơng với Tổng Công ty Biểu tổng hợp mức lao động và đơn giá tiền
l-ơng đợc kèm theo bản giải trình xây dựng đơn giá tiền ll-ơng và định mức lao độngtheo đơn giá sản phẩm hàng năm, đơn giá tiền lơng đợc thực hiện theo hớng dẫnquy định tại thông t 13/LĐTBXH và số 14/LĐTBXH-TT ban hành ngày 14/4/1997.1.1Quy chế trả l ơng của Công ty
Quá trình xây dựng, chỉnh lý quy chế trả lơng của Công ty Cơ Khí Hà Nội có
sự kết hợp chặt chẽ giữa chuyên môn và công đoàn theo đúng thoả thuận về lao
động tập thể với ngời lao động và đảm bảo khuyến khích thoả đáng việc xây dựng
đào tạo cán bộ công nhân trẻ, có chú ý đến những ngời lớn tuổi để phát huy sứcmạnh của mọi ngời trong công ty nhằm hoàn thành nhiệm vụ đợc giao
Quy chế trả lơng đợc hiện theo quy tắc
+ Phân công theo lao động
+Trả lơng phụ thuộc vào hiệu quả của từng cá nhân, bộ phận
Phơng thức trả lơng đợc xây dựng qua phơng pháp tính điểm các yếu tố liênquan đến năng lực, trình độ, thâm niên, khối lợng, chất lợng công việc của lao động
và đánh giá từng lao động theo hệ số lơng
Quy chế trả lơng đợc phổ biến công khai đến từng cá nhân để mọi ngời cóthể cùng đóng góp ý kiến và qúa trình thực hiện đợc thuận lợi, công bằng
24
Trang 25Hệ thống thang, bảng lơng, phụ cấp chức vụ theo quy định tại nghị định26/CP của chính phủ ngày 29/12/1998
1.2 Nguyên tắc chung xác định l ơng
Tại điều 1: phơng thức trả lơng của Công ty Cơ Khí Hà Nội
- Tiền lơng cấp bậc + phụ cấp chức vụ theo nghị định 26/CP để tính cho cácngày nghỉ chế độ, lễ, phép, ốm đau, đóng BHXH và BHYT theo luật định
- Ngày làm thực tế: tiền lơng hởng theo loại công việc đợc giao và hiệu quảcông tác
1.3 Phân cấp xác định l ơng
Tại điều 2: phơng thức trả lơng của Công ty Cơ Khí Hà Nội
- Quản đốc, tổ trởng xác định trả lơng cho công nhân viên của lĩnh vực mìnhphụ trách
- Giám đốc phân xởng xác định lơng cho phó Giám đốc phân xởng, các quản
Định mức lao động trong doanh nghiệp Nhà nớc là cơ sở để kế hoạch hoá lao
động, tổ chức sử dụng lao động phù hợp với quy trình công nghệ, nhiệm vụ sản xuấtkinh doanh của doanh nghiệp, là cơ sở để xây dựng đơn giá tiền lơng và trả lơnggắn với năng suất, chất lợng và hiệu quả công việc của ngời lao động
Theo thông t 14/LDTBXH- TT của Bộ Lao động Thơng binh và Xã hội ngày10/4/1997 định mức lao động đợc xây dựng nh sau:
Trang 26Tpv = 824702,1 giờ ( 21%)
Tql = 667616 giờ ( 17 %)b) Xây dựng đơn giá tiền l ơng
Căn cứ vào quyết định 185/TTCP của Thủ tớng Chính phủ giao đơn gía tiền
l-ơng cho doanh nghiệp xếp hạng Công ty Cơ Khí Hà Nội có quyết định về việc xâydựng đơn giá tiền lơng cho các xởng, phân xởng theo giờ
c) Xây dựng quỹ l ơng kế hoạch
Việc xây dựng quỹ lơng kế hoạch tại Công ty Cơ Khí Hà Nội phụ thuộc vào
đặc điểm riêng của Công ty: khối lợng công việc không ổn định, hợp đồng năm
tr-ớc, liên doanh liên kết Do vậy việc lập quỹ lơng là rất khó khăn phức tạp Để lập kếhoạch quỹ lơng ngời lập cần phải xem xét từ những chỉ tiêu kế hoạch của năm tới,tình hình sản xuất cụ thể của năm trớc, số hợp đồng đã kí kết năm sau
Việc xây dựng quỹ lơng kế hoạch là cần thiết và quan trọng bởi vì thu nhậpcủa ngời lao động phụ thuộc vào quỹ tiền lơng Nếu sản xuất kinh doanh có lãi thìquỹ tiền lơng lớn, thu nhập của ngời lao động sẽ cao Quỹ lơng và hiệu quả lao
động có mối quan hệ với nhau, đó là cơ sở để xác định lơng cho ngời lao động
Hiện nay quỹ lơng kế hoạch của Công ty đợc tính theo công thức:
Vc = Kkh + Vpc + Vbs + Vtg
Trong đó:
Vc : Tổng quĩ tiền lơng chung năm kế hoạch
Vkh : Tổng quĩ tiền lơng năm kế hoạch
Vpc : Quĩ kế hoạch các khoản phụ cấp lơng và các chế độ kháckhông đợc tính trong đơn giá tiền lơng theo qui định
Vbs : Quĩ tiền lơng bổ xung theo kế hoạch
Vtg : Quĩ tiền lơng làm thêm giờ đợc xác định theo kế hoạchkhông vợt quá số giờ làm thêm qui định của bộ luật lao động
Biểu 5: Kế hoạch quỹ tiền lơng của Công ty Cơ Khí Hà Nội
26