Bảng tự đánh giá xác định và phân loại thể chất theo trung y (tiêu chuẩn của hiệp hội trung y dược học trung hoa)

Dịch giả NNK 1452022 中医体质分类与判定自测表（中华中医药学会标准） Bảng Tự Đánh Giá Xác Định Và Phân Loại Thể Chất Theo Trung Y (Tiêu Chuẩn Của Hiệp Hội Trung Y Dược Học Trung Hoa) Đôi lời giới thiệu về khái niệm kiểu Thể Chất Cơ Địa Hiện tượng Thể Chất Cơ Địa là một biểu hiện quan trọng trong hoạt động sống của con người, dùng để chỉ phương diện tổng hợp bao gồm trạng thái tâm lý và công năng sinh lý là những đặc điểm cố hữu và tương đối ổn định của cơ thể con người trong quá trình sống, đ.

Trang 1

中医体质分类与判定自测表（中华中医药学会标准）

Bảng Tự Đánh Giá Xác Định Và Phân Loại Thể Chất Theo Trung Y (Tiêu Chuẩn Của Hiệp Hội Trung Y Dược Học Trung Hoa)

Đôi lời giới thiệu về khái niệm kiểu Thể Chất/ Cơ Địa :

Hiện tượng Thể Chất/ Cơ Địa là một biểu hiện quan trọng trong hoạt động sống của con người, dùng để

chỉ phương diện tổng hợp bao gồm trạng thái tâm lý và công năng sinh lý là những đặc điểm cố hữu và tương đối ổn định của cơ thể con người trong quá trình sống, được hình thành trên Tiên Thiên Bẩm

Phú và Hậu Thiên Hoạch Đắc ( bẩm sinh có + hình thành trong quá trình sống – ND) Đó là những đặc điểm riêng của cơ thể người thích nghi với môi trường tự nhiên và xã hội, được hình thành trong quá trình sinh trưởng và phát triển của con người

Hiện tượng thường thấy, theo góc nhìn về hình thái học, có người cao lớn uy mãnh, có người nhỏ thấp tinh quái ương bướng, có người ngũ đại tam thô (vạm vỡ mập mạp – ngũ đại là tay to, chân to, tai to, vai rộng, hông ngấn mỡ”, “tam thô” là: “eo thô, đùi thô, cổ thô” - ND ), có người nhỏ nhắn, xinh xắn bóng bẩy, nữ cũng có người béo người gầy, hình thái cơ thể cũng bất đồng

Theo góc nhìn của làn da, một số người có làn da rất tốt, không cần tốn nhiều tiền để mua mỹ phẩm, họ

có làn da sáng bóng quanh năm Một số người có làn da khô, đặc biệt là vào mùa thu và mùa đông, họ không thể thiếu các sản phẩm chăm sóc giúp da bóng mượt và dưỡng ẩm mỗi ngày Và một số người có làn da dầu, lỗ chân lông to quanh năm, mặt bóng nhẫy, lâu lâu nổi mụn trên mặt thật phiền não

Đánh giá về mái tóc, một số người có mái tóc đen và dày tốt, một số người có mái tóc mỏng màu vàng

và mềm

Xét từ góc nhìn từ phương diện tính cách và tâm lý, có người tâm rộng rãi, có người tâm nhỏ hẹp , có người nhạy bén hơn, có người trì độn hơn; có người hướng ngoại, cởi mở, có người hướng nội , trầm tĩnh

Từ góc nhìn về phương diện bệnh tật, các bệnh như cao huyết áp, đái tháo đường, bệnh tinh thần, ung thư ( nham chứng), hoặc hen phế quản v…v thường có tiền sử gia đình tương đối rõ ràng, trong một dòng tộc có thể có nhiều bệnh nhân Bản thân những căn bệnh này không phải do di truyền, nhưng do tiên thiên bẩm phú cộng với Thể Chất di truyền trong dòng tộc có tính chất chung nên họ có khả năng mắc các bệnh này rất cao

Từ góc nhìn về phương diện hiệu quả điều trị , cùng trị liệu một loại thuốc, đa số bệnh nhân cho thấy hiệu quả chữa bệnh tốt, có người dị ứng, khó chịu; cá biệt có bệnh nhân chỉ phản ánh tác dụng phụ độc hại của thuốc, và không có hiệu quả điều trị để nói Vì vậy, hội y sinh than thở rằng “Nhân chi sở bệnh bệnh tật đa, Y chi sở bệnh bệnh phương thiểu” ( tạm dịch người nhiều bệnh nhưng có ít phương thuốc

chữa -ND) Điều này cũng do Thể Chất

Trang 2

Vào ngày 9 tháng 4 năm 2009, Hiệp Hội Trung Y Dược Học Trung Hoa đã chính thức phát hành “Tiêu Chuẩn Xác Định và Phân Loại Thể Chất Theo Trung Y "

“Tiêu Chuẩn Xác Định Và Phân Loại Thể Chất Theo Trung Y ” là tài liệu đầu tiên ở Trung Quốc

chỉ đạo và quy phạm việc nghiên cứu kèm áp dụng các Chủng Dạng Thể Chất Theo Trung Y , nhằm mục đích công nhận Thể Chất, phòng và trị các tật bệnh có tương quan với Thể Chất Theo Trung Y, cung cấp cơ sở cho việc dưỡng sinh chăm sóc y tế và quản lý sức khỏe; làm cho việc phân loại Thể Chất được khoa học hóa và tiêu chuẩn hóa Việc xây dựng tiêu chuẩn đã áp dụng các phương pháp từ đa ngành như Dịch Tễ Học, Miễn Dịch Học, Sinh Học Phân Tử, Di Truyền Học ,Toán Học Thống Kê v v Công cụ tiêu chuẩn hóa để nhận ra Thể Chất được thiết lập nhiều lần bởi nhiều luận chứng từ chuyên gia Dịch Tễ Học, chuyên gia Trung Y Lâm Sàng, chuyên gia Thể Chất Và bộ tiêu chuẩn đã được cải thiện hơn nữa trong chương trình quốc gia 973 "Nghiên cứu cơ bản về Thể Chất Theo Trung Y với tư tưởng

Nhân Nhân Chế Nghi " ( tức tùy theo đặc điểm từng cá nhân mà trị bệnh – ND)

Qua điều tra dịch tễ học 21.948 trường hợp, tiêu chuẩn này mang tính hướng dẫn, tính phổ quát và khả năng tham chiếu Bộ tiêu chuẩn phù hợp cho việc nghiên cứu Thể Chất Theo Trung Y của các bác sĩ Trung Y lâm sàng, các nhà nghiên cứu khoa học và cán bộ quản lý liên quan Nó có thể được sử dụng như một tài liệu tham khảo quan trọng cho thực hành lâm sàng, các chỉ tiêu đánh giá và đánh giá chất lượng Tiêu chuẩn này đã được thử nghiệm tại một số trung tâm "phòng bệnh", viện nghiên cứu Trung y

và 26 tỉnh, thành phố và khu tự trị (bao gồm cả Đặc khu hành chính Hồng Kông, Đài Loan, v.v.)

Tiêu chuẩn này phân chia Thể Chất thành : Bình Hòa Chất , Khí Hư Chất, Dương Hư Chất, Âm Hư Chất, Đàm Thấp Chất, Thấp Nhiệt Chất, Huyết Ứ Chất, Khí Uất Chất, Đặc Bẩm Chất Trong Đó

Bình Hòa Chất là Thể Chất Chính Thường, tám loại hình Thể Chất còn lại là Thể Chất Thiên Lệch,

thuộc trạng thái tiền bệnh (亚健康状态- suboptimal health status(SHS) )

Sau đây là Bảng Tự Đánh Giá Xác Định Và Phân Loại Thể Chất Theo Trung Y, bạn có muốn biết

mình thuộc Dạng Thể Chất nào không? Hãy kiểm tra ngay bây giờ!

Trang 3

1 Phương pháp xác định đáp án

Đối với tất cả các câu hỏi trong "Bảng Xác Định Và Phân Loại Thể Chất Theo Trung Y ", mỗi câu

hỏi được cho điểm trên cơ sở 5 mức độ, tính điểm gốc và điểm chuyển đổi , dựa theo tiêu chuẩn để xác định điểm từng Loại Hình Thể Chất

Điểm thô = Cộng điểm cho từng mục

Điểm chuyển đổi = [(Điểm ban đầu - Số mục) / (Số mục × 4)] × 100

VD khi bạn trả lời câu hỏi “ Dương Hư Chất”, có tổng cộng 7 mục và điểm của câu hỏi (1) - (7) là: 3/4/2/4/1/5/3 , sau đó

【Điểm gốc】 = 3 + 4 + 2 + 4 + 1 + 5 + 3 = 22 điểm,

【Điểm chuyển đổi】 = 【(22-7) ÷ (7 × 4)】 × 100 = 15 ÷ 28 × 100 = 53,57

Sau khi đã tính được điểm chuyển đổi cho 9 Loại Hình Thể Chất, bạn có thể tự đánh giá Thể Chất của mình theo tiêu chí ở cuối bài viết nhé! Hãy cầm bút lên và làm phép toán!

2 Tiêu chuẩn xác định

Bình Hòa Chất là thể chất chính thường, và 8 loại hình thể chất còn lại là thể chất thiên lệch

Bảng tiêu chuẩn xác định Thể Chất Bình Hòa và Thể Chất Thiên Lệch

Loại Hình

Thể Chất

Bình Hòa

Điểm chuyển đổi trung bình của 8 Chủng Thể Chất còn lại < 30 điểm

Điểm chuyển đổi ≥ 60 điểm Cơ bản đúng Điểm chuyển đổi trung bình của 8 Chủng Thể Chất còn

lại < 40 điểm Những người không đáp ứng các điều kiện trên Không

Thể Chất

Thiên Lệch

Điểm chuyển đổi từ 30 điểm – 39 điểm Có xu hướng đúng Điểm chuyển đổi < 30 điểm Không

3 Ví dụ minh họa

VD1: Điểm chuyển hóa của các loại hình thể chất của một người như sau: 75 điểm cho Bình Hòa Chất,

56 điểm cho Khí Hư Chất, 27 điểm cho Dương Hư Chất, 25 điểm cho Âm Hư Chất, 12 điểm cho Đàm Thấp Chất và 15 điểm cho Thấp Nhiệt Chất, 20 điểm cho Huyết Ứ Chất, 18 điểm cho Khí Uất Chất và Thể Chất Đặc Bẩm 10 điểm

Trang 4

Theo tiêu chuẩn xác định, mặc dù điểm chuyển đổi Bình Hòa Chất là ≥60 điểm, nhưng về điểm chuyển đổi của 8 Chủng Thể Chất khác thì tất cả đều < 40 điểm, trừ điểm chuyển đổi Khí Hư Chất là ≥40 điểm

Vì vậy người này không thể là Bình Hòa Chất, mà nên được xác định là Khí Hư Chất

Ví dụ 2: Điểm chuyển hóa của các loại hình thể chất của một người như sau: 75 điểm cho Bình Hòa Chất, 16 điểm cho Khí Hư Chất, 27 điểm cho Dương Hư Chất, 25 điểm cho Âm Hư Chất, 32 điểm cho Đàm Thấp Chất và 25 điểm cho Thấp Nhiệt Chất và 10 điểm cho Huyết Ứ Chất, 18 điểm cho Khí Uất Chất và 10 điểm cho Đặc Bẩm Chất

Theo tiêu chuẩn xác định, điểm chuyển đổi Bình Hòa Chất là ≥ 60 điểm và điểm chuyển đổi trung bình của 8 loại thể chất khác < 40 điểm thì có thể đánh giá cơ bản là Bình Hòa Chất Đồng thời điểm chuyển hóa Đàm Thấp Chất từ 30 đến 39 điểm nên có thể xác định có xu hướng Đàm Thấp Chất Vì vậy, kết quả xác định Chủng Thể Chất cuối cùng của người này là về cơ bản Bình Hòa Chất, có khuynh hướng Đàm Thấp Chất

Trang 5

4 Bảng hỏi

1- Dương Hư Chất

Vui lòng trả lời các câu hỏi dựa trên kết quả khám sức

khỏe và cảm nhận của bạn trong năm qua

Khô

ng

có

Hiếm Khi

Đôi Khi

Thường Xuyên

Luôn Luôn

(1) Bàn tay và bàn chân của bạn có phát mát lạnh

không?

(2) Vùng vị quản, lưng hoặc eo và đầu gối của bạn có

sợ lạnh không?

(3) Bạn có cảm thấy sợ lạnh, quần áo mặc nhiều hơn

người khác không?

(4) Bạn chịu đựng hàn lạnh không bằng người bình

thường có phải không? (lạnh về mùa đông, lạnh về

điều hòa vào mùa hè, quạt, v.v.)

(5) Bạn có dễ cảm lạnh hơn người khác không? 1 2 3 4 5

(6) Bạn có cảm thấy khó chịu hoặc sợ khi ăn (uống) đồ

lạnh không?

(7) Bạn có dễ bị tiêu chảy (tiêu chảy) sau khi nhiễm

lạnh hoặc ăn (uống) đồ lạnh không?

Kết quả xác định: đúng  xu hướng  phủ định

2- Âm Hư Chất

Không

có

Hiếm Khi

Đôi Khi

Thường Xuyên

Luôn Luôn (1) Bạn có cảm thấy lòng bàn tay bàn chân phát

nhiệt không ?

(2) Bạn có cảm thấy cơ thể và mặt phát nhiệt không? 1 2 3 4 5

(3) Da tay chân hoặc môi của bạn có bị khô không? 1 2 3 4 5

(4) Môi của bạn có đỏ hơn người bình thường

không?

(5) Bạn có dễ bị đại tiện bí hoặc đại tiện khô táo

không?

(6) Má bạn ửng hồng hay ửng đỏ? 1 2 3 4 5

(7) Bạn có cảm thấy khô sáp mắt không? 1 2 3 4 5

(8) Bạn có cảm thấy miệng khô họng táo, luôn muốn

uống nước?

Trang 6

3- Khí Hư Chất

Không

có

Hiếm Khi

Đôi Khi

Thường Xuyên

Luôn Luôn (1) Bạn có dễ kiệt sức, rã rời không? 1 2 3 4 5

(2) Bạn có dễ bị hụt hơi (đoản khí, thở gấp, thở không

ra hơi) không?

(3) Bạn có dễ thấy tâm hoảng không? 1 2 3 4 5

(4) Bạn có dễ bị hoa mắt, hoặc chóng mặt khi đứng lên

không?

(5) Bạn có dễ bị cảm lạnh hơn những người khác

không?

(6) Bạn có thích an tĩnh và quá lười nói không? 1 2 3 4 5

(7) Bạn có nói giọng yếu vô lực không? 1 2 3 4 5

(8) Bạn có dễ xuất hư hãn khi bạn hoạt động một chút

không?

4- Đàm Thấp Chất

Vui lòng trả lời các câu hỏi dựa trên kết quả khám

sức khỏe và cảm nhận của bạn trong năm qua

Không

có

Hiếm Khi

Đôi Khi

Thường Xuyên

Luôn Luôn (1) Bạn có cảm thấy vùng ngực khó chịu (hung muộn)

hoặc vùng bụng trướng mãn không?

(2) Bạn có cảm thấy thân thể nặng nề, không nhẹ

nhõm hoặc sảng khoái không?

(3) Bụng của bạn có phì đầy và mềm nhẽo không? 1 2 3 4 5 (4) Bạn có bị tiết dầu thừa ở trán không? 1 2 3 4 5 (5) Mí trên của bạn có bị phù thũng nhiều hơn những

người khác (mí trên có hiện tượng hơi phồng lên)

không?

(6) Bạn có cảm giác dính dính trong miệng không? 1 2 3 4 5 (7) Bạn thường có nhiều đờm, đặc biệt ở cổ họng,

bạn luôn cảm thấy có đờm tắc nghẽn?

(8) Bạn có dễ xuất hư hãn khi bạn hoạt động một

chút không?

Trang 7

5- Thấp Nhiệt Chất

Không

có

Hiếm Khi

Đôi Khi

Thường Xuyên

Luôn Luôn (1) Bạn có cảm thấy nhờn hoặc bóng trên mặt hoặc mũi

của bạn không?

(2) Bạn có dễ bị mụn hoặc nhọt không 1 2 3 4 5

(3) Bạn có vị đắng hoặc vị khó chịu trong miệng

không?

(4) Bạn có cảm thấy đi phân dính và khó chịu không? 1 2 3 4 5

(5) Bạn có bị nóng rát niệu đạo khi đi tiểu, nước tiểu

đặc (sẫm màu) không?

(6) Khí hư ( đới hạ) sắc vàng ( Khí Hư trắng ( Bạch

đới) ánh vàng )? (Chỉ nữ trả lời)

(7) Bìu của bạn có ẩm ướt không? (chỉ nam trả lời) 1 2 3 4 5

6- Huyết Ứ Chất

Không

có

Hiếm Khi

Đôi Khi

Thường Xuyên

Luôn Luôn (1) Trên da của bạn có phải bất giác lại xuất hiện vết

bầm tím và ban ứ (xuất huyết dưới da) không?

(2) Bạn có vi mao mạch hồng phảng phất trên má

không?

(3) Có cơn đau nào trên cơ thể bạn không? 1 2 3 4 5

(4) Bạn có sắc diện bị xỉn màu ( hôn ám) hoặc da dễ bị

đốm nâu không?

(5) Bạn có dễ bị quầng thâm mắt không? 1 2 3 4 5

(6) Bạn có xu hướng quên mọi sự ( đãng trí) không? 1 2 3 4 5

(7) Môi của bạn có màu sẫm không? 1 2 3 4 5

Trang 8

7- Đặc Bẩm Chất

Không

có

Hiếm Khi

Đôi Khi

Thường Xuyên

Luôn Luôn (1) Bạn có hắt hơi khi không bị cảm không? 1 2 3 4 5

(2) Bạn có bị nghẹt mũi và chảy nước mũi khi không bị

cảm không?

(3) Bạn bị ho và hen suyễn do thay đổi theo mùa, thay

đổi nhiệt độ hoặc có mùi đặc biệt?

(4) Bạn có dễ bị dị ứng (với thuốc, thức ăn, mùi, phấn

hoa hoặc khi chuyển mùa, khí hậu thay đổi) không?

(5) Da của bạn có dễ bị nổi mề đay không ? 1 2 3 4 5

(6) Bạn đã bao giờ bị ban xuất huyết (chấm tím đỏ, ứ

điểm, ứ ban) trên da do dị ứng chưa?

(7) Da của bạn có đỏ lên khi bạn gãi và xuất hiện các

vết gãi?

8- Khí Uất Chất

Không

có

Hiếm Khi

Đôi Khi

Thường Xuyên

Luôn Luôn (1) Bạn có cảm thấy phiền muộn và chán nản, nỗi lòng

nặng trĩu không?

(2) Bạn có dễ hồi hộp và lo lắng không? 1 2 3 4 5

(3) Bạn là người đa cảm và dễ xúc động? 1 2 3 4 5

(4) Bạn có dễ sợ hãi hoặc hoảng sợ không? 1 2 3 4 5

(5) Bạn có bị đau ở mạn sườn hoặc vú không? 1 2 3 4 5

(7) Bạn có cảm thấy có dị vật trong cổ họng và không

thể khạc hoặc nuốt không?

Trang 9

9- Bình Hòa Chất

Không

có

Hiếm Khi

Đôi Khi

Thường Xuyên

Luôn Luôn (1) Tinh thần và thể lực của bạn có dồi dào không? 1 2 3 4 5

(2) Bạn có dễ kiệt sức rã rời không? * 1 2 3 4 5

(3) Bạn có cảm thấy giọng nói yếu nhỏ, vô lực không? 1 2 3 4 5

(4) Bạn có cảm thấy phiền muộn và chán nản, nỗi lòng

nặng trĩu không? *

(5) Bạn có cảm thấy dễ lạnh hơn người bình thường

không? ( lạnh vào đông , hè gặp điều hòa, quạt điện ) *

(6) Bạn có thể thích nghi với những thay đổi từ môi

trường tự nhiên và xã hội bên ngoài không?

(7) Bạn có xu hướng quên mọi sự ( đãng trí ) không ? * 1 2 3 4 5

(Lưu ý: Các mục có dấu * cần được tính điểm ngược lại, tức là 1 → 5, 2 → 4, 3 → 3, 4 → 2, 5 → 1, sau

đó sử dụng công thức để quy đổi điểm)

Trang 10

Bản gốc

Trang 13

Tài liệu tham khảo

1 https://zhuanlan.zhihu.com/p/80510544?fbclid=IwAR2k2_XewRYr8SrbN4j44sZOrDVBBjvpC2 ZAcs0fdGs5Lc-b7OqAlZ66VMY

2 https://www.sohu.com/a/208006654_99930634

3 https://www.wjx.cn/m/3526126.aspx

4 https://baike.baidu.hk/item/%E4%B8%AD%E9%86%AB%E9%AB%94%E8%B3%AA/888345 1

5 https://www.easyatm.com.tw/wiki/%E4%B8%AD%E9%86%AB%E9%AB%94%E8%B3%AA

Tiêu đề	Bảng tự đánh giá xác định và phân loại thể chất theo trung y (tiêu chuẩn của Hiệp hội trung y dược học trung hoa)
Trường học	Đại Học Y Hà Nội
Chuyên ngành	Y học cổ truyền
Thể loại	Tài liệu hướng dẫn
Năm xuất bản	2009
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	13
Dung lượng	0,97 MB