Tiểu luận Cao học địa chính trị: VAI TRÒ CỦA CÁC NƯỚC LỚN CỦA CHÂU Á ẢNH HƯỞNG THẾ NÀO ĐẾN PHÁT TRIỂN CHÍNH TRỊ, KINH TẾ - XÃ HỘI TẠI VIỆT NAM

VAI TRÒ CỦA CÁC NƯỚC LỚN CỦA CHÂU Á ẢNH HƯỞNG THẾ NÀO ĐẾN PHÁT TRIỂN CHÍNH TRỊ, KINH TẾ - XÃ HỘI TẠI VIỆT NAM

HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH

-

MÔN ĐỊA CHÍNH TRỊ

VAI TRÒ CỦA CÁC NƯỚC LỚN CỦA CHÂU Á ẢNH HƯỞNG THẾ NÀO ĐẾN PHÁT TRIỂN CHÍNH TRỊ,

KINH TẾ - XÃ HỘI TẠI VIỆT NAM

Người thực hiện: VŨ THỊ MINH CHI Lớp : THẠC SĨ KHÓA 27

TP HCM, 2021

M C L C Ụ Ụ

Ch ng 1ươ M Đ UỞ Ầ 1

Ch ng 2ươ N I DUNGỘ 2

2.1 V th c a Vi t Nam khu v c Châu Áị ế ủ ệ ự 2

2.1.1 T ng quan Châu Áổ 2

2.1.2 V th c a Vi t Nam trong khu v cị ế ủ ệ ự 2

2.2 Vai trò và tác đ ng c a các n c l n c a Châu Á nh h ng đ nộ ủ ướ ớ ủ ả ưở ế phát tri n chính tr , kinh t xã h i t i Vi t Namể ị ế ộ ạ ệ 12

2.2.1 Vai trò c a m t s n c l n khu v c Châu Áủ ộ ố ướ ớ ự 12

2.2.2 Tác đ ng c a các n c l n đ n s phát tri n chính tr , kinh tộ ủ ướ ớ ế ự ể ị ế xã h i Vi t Namộ ở ệ 18

Ch ng 3ươ K T LU NẾ Ậ 21

TÀI LI U THAM KH OỆ Ả 22

nh p sâu h n v i qu c t cũng đã t o ra nh ng rào c n nh t đ nh đ i v iậ ơ ớ ố ế ạ ữ ả ấ ị ố ơ

Vi t Nam trong vi c phát tri n chính tr , kinh t xã h i c a đ t n c Vi cệ ệ ể ị ế ộ ủ ấ ướ ệ

mu n ti n t i h i nh p sâu r ng v i qu c t đòi h i Vi t Nam ph i mố ế ớ ộ ậ ộ ớ ố ế ỏ ệ ả ở

c a đ cho các n c khác cũng đ c b c chân vào đ đ u t phát tri n,ử ề ướ ượ ướ ể ầ ư ể

đ c bi t đ i v i khu v c Châu Á v i 3 n c l n nh t hi n nay là Trungặ ệ ố ớ ự ớ ướ ớ ấ ệ

Qu c, n Đ , Nh t B n cũng đã và đang có nhi u doanh nghi p đ vàoố Ấ ộ ậ ả ề ệ ổ

Vi t Nam tìm ki m c h i S h i nh p sâu r ng này cũng kéo theo nh ngệ ế ơ ộ ự ộ ậ ộ ữ

nh h ng nh t đ nh v a t o c h i l n t o nh ng thách th c đ i v i Vi t

Nam trong ti n trình phát tri n Xu t phát t th c tr ng đó tác gi nghiênế ể ấ ừ ự ạ ả

c u v n đ ứ ấ ề “Vai trò c a các n ủ ướ ớ c l n Châu Á nh h ả ưở ng th nào đ n ế ế phát tri n chính tr , kinh t xã h i Vi t Nam” ể ị ế ộ ở ệ đ cho th y đ c s tácể ấ ượ ự

đ ng to l n t 3 n c là Trung Qu c, n Đ và Nh t B n đ n s phátộ ớ ừ ướ ố Ấ ộ ậ ả ế ựtri n c a Vi t Nam th nào th hi n trên 3 ph ng di n phát tri n chínhể ủ ệ ế ể ệ ươ ệ ể

tr , kinh t và xã h i ị ế ộ

Ch ươ ng 2 N I DUNG Ộ 2.1 V th c a Vi t Nam khu v c Châu Á ị ế ủ ệ ự

2.1.1 T ng quan Châu Á ổ

Châu Á hay Á Châu n m ph n l n bán c u b c, có di n tíchằ ầ ớ ở ầ ắ ệ

l n nh t trong các châu l c trên th gi i Thiên nhiên c a Châu Áớ ấ ụ ế ớ ủ

r t đa d ng Di n tích châu l c này bao ph 8,7% t ng di n tíchấ ạ ệ ụ ủ ổ ệTrái Đ t (ho c chi m 29,4% t ng di n tích l c đ a) ấ ặ ế ổ ệ ụ ị

Tuy t đ i b ph n khu v c Châu Á vào B c Bán c u vàệ ạ ộ ậ ự ở ắ ầĐông Bán c u Đ ng phân gi i Châu Á và Châu Phi là kênh đàoầ ườ ớSuez Kênh đào Suez v phía đông là Châu Á Đ ng phân gi i Châuề ườ ớ

Á và Châu Âu là dãy núi Ural, sông Ural, Bi n Caspi, m ch núi Đ iể ạ ạCáp – ca, eo bi n Th Nhĩ Kì, bi n Đ a Trung H i và Bi n Đen.ể ổ ể ị ả ể

M ch núi Ural v phía đông cùng v i m ch núi Đ i Cáp – ca, bi nạ ề ớ ạ ạ ểCaspi và Bi n Đen v phía nam làm thành Châu Á B n đi m c cể ề ố ể ự

đ t li n l n Châu Á là, đi m c c đông là mũi Dezhnev eo bi nấ ề ớ ể ự ở ểBering, đi m c c tây là mũi Baba Bi n Aegea, đi m c c b c làể ự ở ể ể ự ắmũi Chelyuskin eo bi n Vilkitsky.ở ể

Trong s các qu c gia và vùng lãnh th thu c Châu Á, Nh tố ố ổ ộ ậ

B n, Hàn Qu c, Đài Loan, Singapore, Israel, H ng Kong và Ma Caoả ố ồ

đ c công nh n là nh ng qu c gia và vùng lãnh th có n n kinh tượ ậ ữ ố ổ ề ếcông nghi p phát tri n, s còn l i là các n c đang phát tri n,ệ ể ố ạ ướ ểtrong đó, Trung Qu c và n Đ là 2 n c đang phát tri n có di nố Ấ ộ ướ ể ệtích và dân s l n nh t trên th gi i M c dù còn t n t i kho ngố ớ ấ ế ớ ặ ồ ạ ảcách, tuy nhiên, kinh t các n c Châu Á nhìn chung đ u có s phátế ướ ề ựtri n, tăng tr ng nh t đ nh ể ưở ấ ị

2.1.2 V th c a Vi t Nam trong khu v c ị ế ủ ệ ự

Trong nh ng năm qua, khu v c Châu Á ch ng ki n nh ngữ ự ứ ế ữthay đ i to l n, mang tính b c ngo t trong vi c đ nh hình c cổ ớ ướ ặ ệ ị ụ

di n m i Trong b i c nh đó, vi c xác l p, nâng cao v th qu c giaệ ớ ố ả ệ ậ ị ế ố

có ý nghĩa đ c bi t quan tr ng trong ho ch đ nh chi n l c phátặ ệ ọ ạ ị ế ượtri n c a đ t n c Là thành viên c a Hi p h i các qu c gia Đôngể ủ ấ ướ ủ ệ ộ ốNam Á, trung tâm Đông Nam Á, thu c Châu Á – Thái Bình D ng,ở ộ ươkhu v c phát tri n năng đ ng nh t hi n nay, Vi t Nam có nh ngự ể ộ ấ ệ ệ ữ

l i th và đi u ki n đ c bi t đ phát huy v th qu c gia, góp ph nợ ế ề ệ ặ ệ ể ị ế ố ầvào s n đ nh, phát tri n và ph n vinh trong khu v c và trên thự ổ ị ể ồ ự ế

gi i ớ (Hoa Nguy n, 2020) ễ

2.1.2.1 V trí đ a – chi n l ị ị ế ượ c

Trên th gi i hi n nay, v n m nh hay s thăng tr m c a m t qu cế ớ ệ ậ ệ ự ầ ủ ộ ốgia, ph n l n ph thu c vào các ngu n l c đ a chính tr và kh năng khaiầ ớ ụ ộ ồ ự ị ị ảthác các ngu n l c c a qu c gia đó Trong b i c nh c c di n khu v cồ ự ủ ố ố ả ụ ệ ự

m i hi n nay, nh t là s gia tăng c nh tranh chi n l c gi a các n cớ ệ ấ ự ạ ế ượ ữ ướ

l n, thì vi c xác đ nh đúng m c v trí chi n l c c a Vi t Nam có ý nghĩaớ ệ ị ứ ị ế ượ ủ ệchi n l c Xét v đ a th và hình dáng lãnh th đ t n c, Vi t Nam cóế ượ ề ị ế ổ ấ ướ ệngu n tài nguyên đ a - chính tr quan tr ng.ồ ị ị ọ  Tr c h t, ướ ế  Vi t Nam có v tríệ ị

đ a - chi n l c trong m t khu v c chi n l c tr ng y u hàng đ u trênị ế ượ ộ ự ế ượ ọ ế ầ

th gi i Đông Nam Á n m trên tr c đ ng giao thông quan tr ng cácế ớ ằ ụ ườ ọtuy n hàng h i, th ng m i vào lo i nh n nh p nh t châu Á, là vùng đ tế ả ươ ạ ạ ộ ị ấ ấgiàu ti m năng và là m t trong nh ng khu v c phát tri n năng đ ngề ộ ữ ự ể ộ

nh t trên toàn c u.ấ ầ  Th hai, ứ  v trí “c a ngõ”, “ti n tiêu” c a Vi t Namị ử ề ủ ệkhi n n c ta t tr c đ n nay luôn là đ a bàn c nh tranh đ a chính tr ,ế ướ ừ ướ ế ị ạ ị ịxác l p và m r ng nh h ng gi a các c ng qu c Trong b i c nh m iậ ở ộ ả ưở ữ ườ ố ố ả ớ

hi n nay, giá tr và vai trò chi n l c c a Vi t Nam có ý nghĩa đ i v i cácệ ị ế ượ ủ ệ ố ớ

n c l n trong vi c tri n khai, hi n th c hóa chi n l c c a các n cướ ớ ệ ể ệ ự ế ượ ủ ướnày trong khu v c Giá tr chi n l c này là l i th đ Vi t Nam phát huyự ị ế ượ ợ ế ể ệ

th m nh, ti m l c c a mình, thu hút đ c nhi u ngu n v n đ u t ,ế ạ ề ự ủ ượ ề ồ ố ầ ư

đ ng th i cũng là thách th c trong phát tri n kinh t đ t n c và trongồ ờ ứ ể ế ấ ướ

công cu c gi v ng và b o v ch quy n qu c gia - dân t c Trong quáộ ữ ữ ả ệ ủ ề ố ộtrình tri n khai, hi n th c hóa chi n l c, sáng ki n c a mình trong khuể ệ ự ế ượ ế ủ

v c, các n c l n không ch thông qua c a ngõ duy nh t là Vi t Nam Vự ướ ớ ỉ ử ấ ệ ịtrí “c a ngõ” c a Vi t Nam cũng có th b “b qua” n u Vi t Nam khôngử ủ ệ ể ị ỏ ế ệ

t n d ng đ c l i th c a mình đ n m b t c h i M t khác, l i thậ ụ ượ ợ ế ủ ể ắ ắ ơ ộ ặ ợ ế

“c a ngõ” này cũng khi n Vi t Nam tr thành n i “đ u sóng, ng n gió”,ử ế ệ ở ơ ầ ọ

ch u nh h ng sâu s c trong nh ng bi n chuy n t ng quan quy n l cị ả ưở ắ ữ ế ể ươ ề ựchính tr , quân s c a c khu v c C c di n m i c a khu v c ti m n cị ự ủ ả ự ụ ệ ớ ủ ự ề ẩ ả

c h i l n thách th c đã và đang tác đ ng sâu s c, đa chi u, ph c t pơ ộ ẫ ứ ộ ắ ề ứ ạ

đ n Vi t Nam.ế ệ  

2.1.2.2 V trí đ a – kinh t ị ị ế

Vi t Nam n m v trí huy t m ch c a n n kinh t khu v cệ ằ ở ị ế ạ ủ ề ế ự

n i có các n n kinh t phát tri n m nh và năng đ ng, là đ ng l cơ ề ế ể ạ ộ ộ ựtăng tr ng c a khu v c và th gi i Là c u n i gi a hai vùng kinhưở ủ ự ế ớ ầ ố ữ

t bi n và kinh t l c đ a c a các n c Đông Nam Á và châu Á, Vi tế ể ế ụ ị ủ ướ ệNam có đi u ki n thu n l i đ tăng c ng k t n i, thúc đ y h pề ệ ậ ợ ể ườ ế ố ẩ ợtác và phát tri n trong khu v c.ể ự  Th nh t, ứ ấ  v i l i th “m t ti n”ớ ợ ế ặ ềtrông ra Bi n Đông, Vi t Nam đóng vai trò then ch t v kinh t vàể ệ ố ề ếcung ng d ch v logistics cho các qu c gia trong và ngoài khuứ ị ụ ố

v c.ự  Th hai, ứ  Vi t Nam n m trên tuy n đ ng b xuyên Á trongệ ằ ế ườ ộ

d án xây d ng tuy n đ ng cao t c, n i li n các qu c gia khu v cự ự ế ườ ố ố ề ố ự

Âu - Á do  y ban Kinh t -Ủ ế  Xã h i châu Áộ  - Thái Bình D ngươ  c aủLiên h pợ  qu cố  (ESCAP) kh i x ng Vi t Nam cũng n m trong tr cở ướ ệ ằ ụchính c a Hành lang kinh t Đông - Tây k t n i Thái Bình D ngủ ế ế ố ươ

và n Đ D ng, t o ra ti m năng to l n trong vi cẤ ộ ươ ạ ề ớ ệ  phát tri nểkinh t - xã h i c a các n c thu c ti u vùng sông Mê Công và khuế ộ ủ ướ ộ ể

v c V i l i th đó, Vi t Nam ngày càng thu hút s quan tâm, đ uự ớ ợ ế ệ ự ầ

t c a nhi u qu c gia trong và ngoài khu v c.ư ủ ề ố ự

Trong g n 35 năm qua k t khi ti n hành công cu c đ iầ ể ừ ế ộ ổ

m i, Vi t Nam đã đ t đ c nhi u thành t u v m i m t, đ c bi tớ ệ ạ ượ ề ự ề ọ ặ ặ ệ

là v kinh t ề ế  T m t n n kinh t khép kín, t c p, t túc, theo cừ ộ ề ế ự ấ ự ơ

ch kinh t k ho ch hóa, t p trung bao c p, Vi t Nam đã phátế ế ế ạ ậ ấ ệtri n kinh t th tr ng đ nh h ng xã h i ch nghĩa, tăng tr ngể ế ị ườ ị ướ ộ ủ ưởkinh t đ t m c cao, tr thành n c có thu nh p trung bình.ế ạ ứ ở ướ ậ  T pạ

16 n n kinh t m i n i thành công nh t th gi i Theo s li u c aề ế ớ ổ ấ ế ớ ố ệ ủNgân hàng Th gi i (WB) năm 2019, v i tăng tr ng kinh t bìnhế ớ ớ ưở ế

10 qu c gia tăng tr ng cao nh t M c dù ch u nh h ng tácố ưở ấ ặ ị ả ưở

đ ng n ng n c a d ch b nh COVID-19, trong khi h u h t các n nộ ặ ề ủ ị ệ ầ ế ềkinh t r i vào suy thoái, v i vi c ch đ o đ ng b , quy t li t "m cế ơ ớ ệ ỉ ạ ồ ộ ế ệ ụtiêu kép", Vi t Nam v n duy trì tăng tr ng d ng m c khá.ệ ẫ ưở ươ ở ứTheo WB, GDP c a Vi t Nam năm 2020 c đ t 2,8%, thu c nhómủ ệ ướ ạ ộcác n c có t c đ tăng tr ng kinh t cao c a khu v c và trên thướ ố ộ ưở ế ủ ự ế

gi i ớ (Ngân hàng th gi i 2021) ế ớ

T ch là m t trong nh ng qu c gia nghèo nh t trên thừ ỗ ộ ữ ố ấ ế

gi i, Vi t Nam đã phát tri n v t b c, tr thành qu c gia thu nh pớ ệ ể ượ ậ ở ố ậtrung bình th p, v i GDP đ u ng i đ t kho ng 2.800 USD nămấ ớ ầ ườ ạ ả

2019, h n 45 tri u ng i thoát nghèo; là m t trong nh ng n nơ ệ ườ ộ ữ ềkinh t có t c đ tăng tr ng cao và năng đ ng nh t trong khuế ố ộ ưở ộ ấ

v c Tính theo quy mô t ng s n ph m qu c n i, Vi t Nam là n nự ổ ả ẩ ố ộ ệ ềkinh t đ ng th 46 trên th gi i.ế ứ ứ ế ớ  Theo Quỹ Ti n t qu c t (IMF),ề ệ ố ếGDP c a Vi t Nam hi n nay ủ ệ ệ ước đ t h n 340 t USD, v tạ ơ ỷ ượSingapore, Malaysia, đ ng th t trong khu v c ứ ứ ư ự (Lê Khôi, 2020)

Theo d báo m i nh t c a T p đoàn Ngân hàng H ng Côngự ớ ấ ủ ậ ồ

và Th ng H i (HSBC), m c dù ch u nh h ng tác đ ng c a d chượ ả ặ ị ả ưở ộ ủ ị

b nh COVID-19, Vi t Nam là n n kinh t ASEAN duy nh t đ tệ ệ ề ế ấ ạ

đ c m c tăng tr ng tích c c vào năm 2020 và ph c h i v i t cượ ứ ưở ự ụ ồ ớ ố

đ tăng tr ng 8,1% vào năm 2021 - m c cao nh t châu Á.ộ ưở ứ ấ ở  Còntheo báo cáo Ch s k t n i toàn c u 2020 c a Công ty DHL vàỉ ố ế ố ầ ủ

Tr ng Kinh doanh Stern c a Đ i h c New York (Mỹ), Vi t Namườ ủ ạ ọ ệ

v n đ t k t qu tích c c trong th ng m i hàng hóa, đ ng thẫ ạ ế ả ự ươ ạ ứ ứnăm v dòng ch y th ng m i toàn c u ề ả ươ ạ ầ (Hà Nguy n, 2020) ễ

Báo cáo Năng l c c nh tranh toàn c u do Di n đàn Kinh tự ạ ầ ễ ế

th gi i công b , trong s 140 qu c gia đ c x p h ng năm 2018,ế ớ ố ố ố ượ ế ạ

Vi t Nam là qu c gia có m c đ c nh tranh cao nh t trên th gi iệ ố ứ ộ ạ ấ ế ớ

(World Economic Forum, 2021). Vi t Nam đã tr thành m t trongệ ở ộ

nh ng n n kinh t có đ m thu c lo i cao trên th gi i (chi mữ ề ế ộ ở ộ ạ ế ớ ếkho ng 200% GDP) Đ c bi t, v i vi c tham gia các hi p đ nhả ặ ệ ớ ệ ệ ị

th ng m i t do (FTA) th h m i, sẽ tác đ ng tr c ti p đ n n nươ ạ ự ế ệ ớ ộ ự ế ế ềkinh t Vi t Nam, giúp Vi t Nam tr thành n n kinh t có khế ệ ệ ở ề ế ảnăng c nh tranh, đ i m i, sáng t o m nh mẽ h n M t s chuyênạ ổ ớ ạ ạ ơ ộ ốgia n c ngoài cho r ng, Vi t Nam có tri n v ng tr thành m tướ ằ ệ ể ọ ở ộtrong nh ng n n kinh t n i b t nh t châu Á, b t ch p thách th cữ ề ế ổ ậ ấ ấ ấ ứ

và kh ng ho ng t đ i d ch viêm đ ng hô h p c pủ ả ừ ạ ị ườ ấ ấ  COVID-19.Theo nhà kinh t Nh t B nế ậ ả  Hamada Kazuyuki, Vi t Nam có khệ ảnăng tr thành m t c ng qu c trong t ng lai ở ộ ườ ố ươ (Hamada Kazuyuki, 2020)

Tuy nhiên, n n kinh t Vi t Nam v n còn đ i m t v i nhi uề ế ệ ẫ ố ặ ớ ềkhó khăn Thu nh p bình quân đ u ng i Vi t Nam hi n nay v nậ ầ ườ ở ệ ệ ẫthu c lo i trung bình th p so v i các n c trong khu v c, chộ ạ ấ ớ ướ ự ỉ cao

h n các qu c gia khác nh Timor Leste, Campuchia và Myanmarơ ố ư

So v i các n c ASEAN-6, m c thu nh p này có kho ng cách kháớ ướ ứ ậ ả

xa, ch b ng 4,5% c a Singapore, 8,4% c a Brunei, 23% c aỉ ằ ủ ủ ủ

Malaysia, 34,2% c a Thái Lan, 65% c aủ ủ  Indonesia, 79,2% c aủPhilippines(6). Trong b i c nh cu c Cách m ng công nghi p l n thố ả ộ ạ ệ ầ ứ

t , Vi t Nam đang có nh ng bi u hi n “ch m chân” so v i cácư ệ ữ ể ệ ậ ớ

n c trong khu v c Năng l c c nh tranh c a Vi t Nam còn th pướ ự ự ạ ủ ệ ấ

so v i nhi u n c ASEAN Nhi u m t hàng s n xu t xu t kh uớ ề ướ ề ặ ả ấ ấ ẩ

c a Vi t Nam có giá tr gia tăng trong n c th p, trong đó ch y uủ ệ ị ướ ấ ủ ế

th c hi n ch c năng l p ráp.ự ệ ứ ắ  S tham gia c a các doanh nghi pự ủ ệtrong n c vào các chu i giá tr toàn c u chính (GVC) còn h n ch ,ướ ỗ ị ầ ạ ếthay vào đó, ho t đ ng xu t kh u ch y u đ c thúc đ y b i khuạ ộ ấ ẩ ủ ế ượ ẩ ở

v c đ u t tr c ti p n c ngoài (FDI), chi m h n 70% t ng kimự ầ ư ự ế ướ ế ơ ổ

ng ch xu t kh u Nguy c r i vào b y thu nh p trung bình c aạ ấ ẩ ơ ơ ẫ ậ ủ

Vi t Nam v n còn hi n h u n u Vi t Nam không k p th i đ i m iệ ẫ ệ ữ ế ệ ị ờ ổ ớ

v c c u kinh t và nâng cao ch t l ng tăng tr ng trong th iề ơ ấ ế ấ ượ ưở ờgian t i ớ (Nguy n Th ng L ng, 2020) ễ ườ ạ

2.1.2.3 V trí chính tr - ngo i giao ị ị ạ

T khi ti n hành công cu c đ i m i toàn di n đ t n c, vừ ế ộ ổ ớ ệ ấ ướ ị

th chính tr - ngo i giao Vi t Nam không ng ng nâng cao ế ị ạ ệ ừ M t ộ

là, Vi t Nam ngày càng có v th quan tr ng trong chính sách đ iệ ị ế ọ ốngo i c a các n c trong khu v c và trên th gi i, nh t là cácạ ủ ướ ự ế ớ ấ

n c l n.ướ ớ  Tính đ n nay, Vi t Nam đã thi t l p quan h ngo i giaoế ệ ế ậ ệ ạ

v i 189/193 qu c gia và vùng lãnh th , xây d ng m ng l i quanớ ố ổ ự ạ ướ

h đ i tác chi n l c v i 17 n c, quan h đ i tác toàn di n v iệ ố ế ượ ớ ướ ệ ố ệ ớ

13 n c, trong đó có t t c các n c l n và 5 n c thành viênướ ấ ả ướ ớ ướ

th ng tr c H i đ ng B o an Liên h p qu c, góp ph n đ nh vườ ự ộ ồ ả ợ ố ầ ị ị

v ng ch c h n v th c a Vi t Nam trong m i quan h v i cácữ ắ ơ ị ế ủ ệ ố ệ ớ

n c l n trong b i c nh c c di n khu v c, th gi i có nhi u bi nướ ớ ố ả ụ ệ ự ế ớ ề ế

đ i Vi t Nam có quan h th ng m i v i 230 th tr ng trên thổ ệ ệ ươ ạ ớ ị ườ ế

gi i, đàm phán, ký k t nhi u FTA th h m i, tr thành m t xíchớ ế ề ế ệ ớ ở ắ

quan tr ng trong các liên k t khu v c.ọ ế ự  Vi t Nam đã xây d ngệ ựkhuôn kh th ng m i t do v i g n 60 n n kinh t (chi m 59%ổ ươ ạ ự ớ ầ ề ế ếdân s , 61% GDP và 68% th ng m i th gi i) thông qua 16 FTA,ố ươ ạ ế ớbao g m c các FTA th h m i, nh Hi p đ nh Đ i tác Toàn di nồ ả ế ệ ớ ư ệ ị ố ệ

và Ti n b xuyên Thái Bình D ng (CPTPP), Hi p đ nh th ngế ộ ươ ệ ị ươ

m i t do Vi t Nam - EU (EVFTA), Hi p đ nh Đ i tác kinh t toànạ ự ệ ệ ị ố ế

di n khu v c (RCEP).ệ ự

Hai là, ti ng nói c a Vi t Nam ngày càng có tr ng l ng h nế ủ ệ ọ ượ ơtrong các v n đ khu v c và qu c t ấ ề ự ố ế  Năng l c ch trì, đi u hànhự ủ ề

và vai trò d n d t c a Vi t Nam t i các h i ngh , di n đàn, t ch cẫ ắ ủ ệ ạ ộ ị ễ ổ ứkhu v c và qu c t ngày càng đ c kh ng đ nh Đ c bi t trongự ố ế ượ ẳ ị ặ ệnăm 2020, v i vi c đ m nhi m thành công vai trò Ch t ch ASEANớ ệ ả ệ ủ ịnăm 2020, y viên không th ng tr c H i đ ng B o an Liên h pỦ ườ ự ộ ồ ả ợ

qu c nhi m kỳ 2020 - 2021 và Ch t ch Đ i h i đ ng Liên Nghố ệ ủ ị ạ ộ ồ ị

vi n ASEAN (AIPA) l n th 41 trong b i c nh đ i d ch COVID-19ệ ầ ứ ố ả ạ ị

di n bi n h t s c ph c t p cùng nhi u thách th c ch a t ng có,ễ ế ế ứ ứ ạ ề ứ ư ừ

Vi t Nam đã có nh ng hình th c ho t đ ng phù h p, linh ho t, v iệ ữ ứ ạ ộ ợ ạ ớ

nh ng sáng ki n, đ xu t đ c b n bè qu c t đánh giá cao, gópữ ế ề ấ ượ ạ ố ế

ph n nâng t m v th Vi t Nam trong khu v c và trên th gi i.ầ ầ ị ế ệ ự ế ớ

Ba là, Vi t Namệ  đã tham gia và đóng góp ngày càng tích c c,ự

ch đ ng, hi u qu , đa d ng v c p đ , hình th c và ph ngủ ộ ệ ả ạ ề ấ ộ ứ ươ

th c,ứ  tr thành thành viên có trách nhi m c a c ng đ ng qu c tở ệ ủ ộ ồ ố ếtrên tinh th n ch đ ng, tích c c.ầ ủ ộ ự  Tinh th n trách nhi m ầ ệ  th hi nể ệ

ch , không ch là ng i tham d , tham gia vào nh ng chính sách

đã đ c bàn th o, mà còn là ng i tham gia đàm phán các FTA thượ ả ườ ế

h m i, góp ph n đ nh hình lu t ch i, v n lên đóng vai trò nòngệ ớ ầ ị ậ ơ ươ

c t, d n d t, hòa gi i t i các di n đàn đa ph ng khu v c quanố ẫ ắ ả ạ ễ ươ ự

tr ng.ọ  Tinh th n ch đ ng, tích c c ầ ủ ộ ự  là vi c ch đ ng đ xu t cácệ ủ ộ ề ấ

sáng ki n, chính sách, l a ch n nh ng ph ng th c, hành đ ngế ự ọ ữ ươ ứ ộđúng, d báo đ c nh ng tình hu ng thu n l i và khó khăn, linhự ượ ữ ố ậ ợ

ho t trong v n d ng chính sách; n m rõ và v n d ng các “lu tạ ậ ụ ắ ậ ụ ậ

ch i” c a các th ch kinh t - th ng m i qu c t m t cách thíchơ ủ ể ế ế ươ ạ ố ế ộ

h p trên c s b o đ m l i ích t i cao c a đ t n c.ợ ơ ở ả ả ợ ố ủ ấ ướ

Sau g n 35 năm đ i m i, quy mô, ti m l c, s c m nh vầ ổ ớ ề ự ứ ạ ềchính tr , kinh t , văn hóa, an ninh - qu c phòng c a n c ta đã l nị ế ố ủ ướ ớ

m nh h n nhi u; v th qu c t ngày càng đ c nâng cao T thạ ơ ề ị ế ố ế ượ ừ ế

b bao vây, c m v n, kinh t Vi t Nam đã t ng b c h i nh p sâuị ấ ậ ế ệ ừ ướ ộ ậ

r ng vào n n kinh t khu v c và toàn c u,ộ ề ế ự ầ  tham gia các th ch ,ể ế

di n đàn đa ph ng khu v c và qu c t ễ ươ ự ố ế

T vi c t xác đ nh là b n, là đ i tác tin c y đ n ch t đ từ ệ ự ị ạ ố ậ ế ỗ ự ặmình vào m ng l i sân ch i, tham gia ch đ ng, tích c c, phátạ ướ ơ ủ ộ ựhuy vai trò thành viên có trách nhi m trong c ng đ ng qu c t ,ệ ộ ồ ố ếđóng góp vào n l c chung trong gi i quy t các v n đ toàn c u làỗ ự ả ế ấ ề ầ

c m t ch ng đ ng đ i m i t duy sáng t o Vi t Nam ngày càngả ộ ặ ườ ổ ớ ư ạ ệ

th hi n s nâng t m trong cách th c h i nh p qu c t , không chể ệ ự ầ ứ ộ ậ ố ế ỉ

“ký k t, tham gia” mà còn góp ph n “xây d ng, đ nh hình các quyế ầ ự ị

t c, lu t l m i”, t th “b đ ng”, “tuân th lu t ch i” chuy nắ ậ ệ ớ ừ ế ị ộ ủ ậ ơ ểsang th “ch đ ng, tích c c”, “góp ph n đ ra lu t ch i”, t vai tròế ủ ộ ự ầ ề ậ ơ ừ

“quan sát viên” đ n vai trò nòng c t trong “d n d t, hòa gi i”.ế ố ẫ ắ ả

B c chuy n bi n đó cho th y v th t tin, đ c l p c a Vi t Namướ ể ế ấ ị ế ự ộ ậ ủ ệngày càng đ c kh ng đ nh v ng chãi; các n c ti p t c đánh giáượ ẳ ị ữ ướ ế ụcao và dành cho Vi t Nam s tin c y, tín nhi m nh đ ng l i đ iệ ự ậ ệ ờ ườ ố ốngo i đ c l p, t ch ạ ộ ậ ự ủ

Th i gian qua, tình hình th gi i đang có nh ng chuy n bi nờ ế ớ ữ ể ếsâu s c, tác đ ng đ n các khu v c trên th gi i Các n c l n ti pắ ộ ế ự ế ớ ướ ớ ế

t c đi u ch nh chi n l c phát tri n đ phù h p v i tình hình m i.ụ ề ỉ ế ượ ể ể ợ ớ ớ

Tranh ch p ch quy n lãnh th , l i ích qu c gia, xung đ t s c t c,ấ ủ ề ổ ợ ố ộ ắ ộtôn giáo, kh ng b , các đi m nóng v n di n ra nhi u khu v c.ủ ố ể ẫ ễ ở ề ựCác thách th c an ninh phi truy n th ng, an ninh m ng tr thànhứ ề ố ạ ở

v n đ toàn c u, đe d a ch quy n qu c gia - dân t c.ấ ề ầ ọ ủ ề ố ộ  Ch nghĩaủdân túy, ch nghĩa c ng quy n n c l n, ch nghĩa th c d ng giaủ ườ ề ướ ớ ủ ự ụtăng m nh mẽ trong quan h qu c t ạ ệ ố ế  Kinh t th gi i lâm vàoế ế ớ

kh ng ho ng, suy thoái nghiêm tr ng và có th còn kéo dài do tácủ ả ọ ể

đ ng c a d ch b nh COVID-19 Ti n trình toàn c u hóa v n ti pộ ủ ị ệ ế ầ ẫ ế

di n nh ng đ ng tr c nhi u khó khăn, tr ng i, có n i b đ oễ ư ứ ướ ề ở ạ ơ ị ả

ng c Cu c đ i đ u chi n l c toàn di n Mỹ - Trung Qu c ch aượ ộ ố ầ ế ượ ệ ố ư

có d u hi u k t thúc và đ i d ch COVID-19 v n còn có nhi u di nấ ệ ế ạ ị ẫ ề ễ

bi n đáng lo ng i.ế ạ

Đ c coi là “đ u tàu”ượ ầ  tăng tr ng kinh t và là đ ng l c thúcưở ế ộ ự

đ y kinh t toàn c u, v i các n n kinh t phát tri n năng đ ng b cẩ ế ầ ớ ề ế ể ộ ậ

nh t th gi i, cấ ế ớ hâu Á - Thái Bình D ng nói chung, Đông Nam Á nóiươriêng có v trí đ a kinh t - chính tr ngày càng quan tr ng trong cánị ị ế ị ọcân s c m nh toàn c u.ứ ạ ầ  Bên c nh các xu h ng co c m, b o h doạ ướ ụ ả ộtác đ ng c a đ i d ch COVID-19 và s c nh tranh chi n l c Mỹ -ộ ủ ạ ị ự ạ ế ượTrung Qu c, thì h p tác, liên k t v n ti p t c là dòng ch y ch đ oố ợ ế ẫ ế ụ ả ủ ạ

t i khu v c và th gi i Tuy nhiên, c c di n khu v c ti m n nhi uạ ự ế ớ ụ ệ ự ề ẩ ề

bi n đ ng b t l ng, v i s c nh tranh c a các c ng qu c, d nế ộ ấ ườ ớ ự ạ ủ ườ ố ẫ

đ n s t p h p l c l ng có s đan xen l i ích ph c t p, nhi uế ự ậ ợ ự ượ ự ợ ứ ạ ề

t ng n c, các tranh ch p ch quy n bi n, đ o, các cu c ch y đuaầ ấ ấ ủ ề ể ả ộ ạgiành quy n ki m soát đ a - chính tr ngày m t gia tăng S c nhề ể ị ị ộ ự ạtranh gi a các n c không ch bó h p các đ a bàn, lĩnh v cữ ướ ỉ ẹ ở ị ựtruy n th ng tr c đây mà ngày càng có xu h ng m r ng ra cácề ố ướ ướ ở ộkhông gian nh h ng cho th y các thách th c ngày càng gay g tả ưở ấ ứ ắ

h n; các cú s c bên ngoài ngày càng tác đ ng tr c ti p h n, m nhơ ố ộ ự ế ơ ạ

mẽ h n, tính b t n, b t l ng cũng vì th có xu h ng gia tăng,ơ ấ ổ ấ ườ ế ướkéo dài, th m chí v t kh năng d báo, ki m soát c a con ng i.ậ ượ ả ự ể ủ ườCác qu c gia trong khu v c ngày càng chú tr ng ch nghĩa dân t c,ố ự ọ ủ ộ

ch nghĩa th c d ng trong quan h đ i ngo i nh m t i đa hóa l iủ ự ụ ệ ố ạ ằ ố ợích qu c gia c a mình.ố ủ

Gi a vô vàn thách th c và c h i đan xen ph c h p, Vi tữ ứ ơ ộ ứ ợ ệNam c n đ nh v đ c v trí t i u c a mình, xác đ nh rõ n c taầ ị ị ượ ị ố ư ủ ị ướđang đâu trong bàn c chính tr khu v c và th gi i; xác đ nh rõở ờ ị ự ế ớ ị

t m nhìn, l i ích, m c tiêu qu c gia, c tr c m t và lâu dài; m cầ ợ ụ ố ả ướ ắ ứ

đ chu n b s n sàng đ n đâu trong vi c n m b t, d báo, ti pộ ẩ ị ẵ ế ệ ắ ắ ự ế

c n đ c nh ng xu th v n đ ng, phát tri n m i c a th gi i, chậ ượ ữ ế ậ ộ ể ớ ủ ế ớ ủ

đ ng đón b t c h i, ch ng và v t qua thách th c, đ làm saoộ ắ ơ ộ ế ự ượ ứ ể

v trí, vai trò c a Vi t Nam n i b t h n, có ti ng nói tr ng l ngị ủ ệ ổ ậ ơ ế ọ ượ

h n và ngày càng th hi n vai trò, trách nhi m, thành viên tích c cơ ể ệ ệ ựtrong c ng đ ng qu c t , góp ph n xây d ng môi tr ng hòa bình,ộ ồ ố ế ầ ự ườ

n đ nh và phát tri n trong khu v c Theo đó, c n th c hi n m t

s nhi m v tr ng tâm sau:ố ệ ụ ọ

Th nh t, ứ ấ  ti p t c quán tri t quan đi m ch đ o, m c tiêuế ụ ệ ể ỉ ạ ụphát tri n c a đ t n c đã đ c xác đ nh rõ trong d th o các vănể ủ ấ ướ ượ ị ự ả

ki n trình Đ i h i XIII c a Đ ng: " Phát huy s c sáng t o, ý chí vàệ ạ ộ ủ ả ứ ạkhát v ng phát tri n, s c m nh toàn dân t c, dân ch xã h i chọ ể ứ ạ ộ ủ ộ ủnghĩa, k t h p s c m nh th i đ i; đ y m nh toàn di n, đ ng bế ợ ứ ạ ờ ạ ẩ ạ ệ ồ ộcông cu c đ i m i, công nghi p hóa, hi n đ i hóa đ t n c; chúộ ổ ớ ệ ệ ạ ấ ướ

tr ng đ i m i sáng t o, phát tri n nhanh và b n v ng đ t n c;ọ ổ ớ ạ ể ề ữ ấ ướ

b o v v ng ch c T qu c, gi v ng môi tr ng hòa bình, nả ệ ữ ắ ổ ố ữ ữ ườ ổ

đ nh; ph n đ u đ đ n gi a th k XXI, n c ta tr thành n cị ấ ấ ể ế ữ ế ỷ ướ ở ướphát tri n, theo đ nh h ng xã h i ch nghĩa" Tể ị ướ ộ ủ ầm nhìn pháttri n đ t n c đó v a mang nh ng giá tr Vi t Nam, v a mangể ấ ướ ừ ữ ị ệ ừ

nh ng giá tr ph quát khu v c và toàn c uữ ị ổ ự ầ Các n c trong khuướ

v c hi n nay đ u đ t ra nh ng m c tiêu khát v ng cho hành trìnhự ệ ề ặ ữ ụ ọphát tri n c a mình xây d ng, phát tri n qu c gia th nh v ngể ủ ự ể ố ị ượtrong th p niên t i, nh m thu h p kho ng cách phát tri n v i cácậ ớ ằ ẹ ả ể ớ

n c tiên ti n Brunei đ t m c tiêu đ n năm 2035 sẽ n m trongướ ế ặ ụ ế ằ

s 10 qu c gia hàng đ u th gi i c v thu nh p bình quân đ uố ố ầ ế ớ ả ề ậ ầ

ng i l n ch t l ng s ng Các n c Malaysia, Thái Lan,ườ ẫ ấ ượ ố ướIndonesia, Philippines đ u đ t m c tiêu rõ ràng là đ t đ c trìnhề ặ ụ ạ ượ

đ phát tri n cao trong 25 năm t iộ ể ớ (7) Vi t Nam cũng không n mệ ằngoài xu th chung đó T m nhìn chi n l c và m c tiêu chínhế ầ ế ượ ụsách c a qu c gia trong th i gian t i th hi n tâm th và khátủ ố ờ ớ ể ệ ế

v ng t ng lai c a đ t n c.ọ ươ ủ ấ ướ

Th hai ứ , nh n rõ th và l c, v trí c a Vi t Nam, phù h p v iậ ế ự ị ủ ệ ợ ớ

nh ng thay đ i, bi n chuy n c a th i cu c, cũng nh các giá tr vàữ ổ ế ể ủ ờ ộ ư ị

l i ích c a đ t n c trong b i c nh khu v c và th gi i có nhi uợ ủ ấ ướ ố ả ự ế ớ ề

bi n đ ng Th gi i và khu v c luôn trong tr ng thái bi n chuy nế ộ ế ớ ự ạ ế ểkhông ng ng, thay đ i nhanh chóng, nhi u nhân t m i xu t hi nừ ổ ề ố ớ ấ ệkhi n nhi u quan ni m cũ thay đ i, không còn phù h p, c n đ cế ề ệ ổ ợ ầ ượxem xét, nh n th c l i B i c nh m i này đòi h i ph i có nh ngậ ứ ạ ố ả ớ ỏ ả ữ

đ i thay căn b n trong t duy và đ ng h ng phát tri n, songổ ả ư ườ ướ ể

ph i căn c vào đi u ki n c th và th c l c c a đ t n c, nh nả ứ ề ệ ụ ể ự ự ủ ấ ướ ậ

di n đúng b i c nh, tình hình đ t đó ch đ ng, sáng t o ho chệ ố ả ể ừ ủ ộ ạ ạ

đ nh đ ng l i phát tri n M t khác, th và l c m nh lên, m i cóị ườ ố ể ặ ế ự ạ ớ

kh năng ng phó v i m i tình hu ng có th x y ra m t cách tả ứ ớ ọ ố ể ả ộ ựtin, ch đ ng Th và l c m nh cũng có nghĩa là đ nh v ch đ ngủ ộ ế ự ạ ị ị ỗ ứ

c a mình m t cách v ng chãi trong b i c nh s đan xen l i íchủ ộ ữ ố ả ự ợ

ph c t p gi a các n c có xu h ng ngày càng rõ nét Th và l cứ ạ ữ ướ ướ ế ự

có quan h bi n ch ng khăng khít, t ng h nhau Trong đi u ki nệ ệ ứ ươ ỗ ề ệ