ỨNG DỤNG PHẪU THUẬT ĐỘNG KINH. BS. Lê Thuỵ Minh An. Hội nghị Thần kinh khu vực Tiền Giang 07.11.2020

Giới thiệu về phẫu thuật động kinh 2.. Giới thiệu về phẫu thuật động kinh... Phẫu thuật động kinh • Cắt bỏ vùng sinh động kinh/ sang thương sinh động kinh epileptogenic zone/ epileptogen

Nội dung

1 Giới thiệu về phẫu thuật động kinh

2 Qui trình đánh giá trước phẫu thuật

3 Bệnh án minh hoạ

Giới thiệu về phẫu thuật động kinh

Phẫu thuật động kinh

• Cắt bỏ vùng sinh động kinh/ sang thương sinh động kinh

(epileptogenic zone/ epileptogenic lesion)

• Cắt liên kết trong mạng lưới sinh động kinh (epileptogenic

network)

Bartolomei, F , Lagarde, S , Wendling, F , McGonigal, A , Jirsa, V , Guye, M and Bénar, C (2017), Defining epileptogenic

networks: Contribution of SEEG and signal analysis Epilepsia, 58: 1131-1147 doi:10.1111/epi.13791

Các loại phẫu thuật động kinh

1 Phẫu thuật cắt bỏ (resective/curative surgery)

2 Phẫu thuật hỗ trợ (palliative surgery)

3 Kỹ thuật xâm lấn tối thiểu (minimally invasive techniques)

4 Điều hoà thần kinh (neuromodulation)

Phẫu thuật cắt bỏ (Resective/curative surgery)

• Cắt sang thương (tailored lesionectomy)

• Cắt thuỳ não, bán phần thuỳ (lobectomy)

• Cắt nửa bán cầu (hemispherectomy, hemispherotomy)

Phẫu thuật cắt bỏ (Resective/curative

Phẫu thuật nâng đỡ (Palliative surgery)

• Cắt thể chai (corpus callosotomy):

• Tai biến: hiếm, hội chứng mất liên kết thoáng

qua (total 12.5%; anterior 0%)

Graham, D , Tisdall, M M and Gill, D (2016), Corpus callosotomy outcomes in pediatric patients: A systematic review Epilepsia, 57: 1053-1068 doi:10.1111/epi.13408

Kỹ thuật xâm lấn tối thiểu (minimally

invasive techniques)

• Gamma knife

• Radiofrequency thermocoagulation

• Stereotactic Laser Thermal Ablation

• MRI-guided focused ultrasound

• Được chỉ định đối với sang thương nhỏ, hamartoma hạ đồi, xơ hải mã

Điều hoà thần kinh (Neuromodulation)

• Kỹ thuật nâng đỡ

• Kích thích dây TK X (Vagal nerve stimulation – VNS)

• Kích thích não sâu (Deep brain stimulation – DBS)

• Kích thích thần kinh (Responsive neurostimulation – RNS)

Qui trình đánh giá trước phẫu thuật

Tiêu chuẩn chọn bệnh đánh giá trước phẫu thuật

• Người bệnh thất bại điều trị với hai thuốc được xem như kháng thuốc

nên được xem xét phẫu thuật (Kwan and Brodie 2000)

• Tuy nhiên, quyết định phẫu thuật được xem xét dựa trên nguy cơ - lợi

ích trên từng cá nhân cụ thể (Kwan and Sperling 2009)

Chọn lựa ứng viên phẫu thuật như thế nào?

• Động kinh cục bộ kháng thuốc

• Sang thương não (+/-): xơ hải mã, FCD, low grade tumor

• Một số hội chứng động kinh đặc biệt: cơn drop attack, HC Lennox Gastaut, HC West, viêm não Rasmussen

Các bước đánh giá phẫu thuật

1.Theo dõi sau mổ và dự hậu

1.Phẫu thuật 1.Hội chẩn liên chuyên khoa Chọn lựa ứng viên phẫu thuật 1.Đánh giá trước phẫu thuật 1.Chẩn đoán động kinh kháng thuốc

Pha I: không xâm lấn

• Triệu chứng học (semiology)

• Điện não đồ video (trong cơn, ngoài cơn)

• Đánh giá tâm lý thần kinh (neuropsychology)

• Hình ảnh học:

• Cấu trúc

• Chức năng: fMRI, PET scan , ictal SPECT, SISCOM

Source: http://www.ucl.ac.uk/nuclear-medicine/research/researchabstracts/Epilepsy

DTI

Pha II: xâm lấn

• Điện não nội sọ

Hội chẩn liên chuyên khoa

Epilepsy team

Thần kinh

Phẫu thuật

TK

psychologist

Neuro-Điều dưỡng / KTV

Bệnh án minh hoạ

L.A.C, Nam, 13 tuổi, thuận tay (P)

• Khởi phát: 8 tuổi

• Triệu chứng cơn: không aura, cơn tăng động (hypermotor), cơn chùm

> 5 – 10 cơn/ ngày

• Điều trị: VPA + LEV + PHT

• Video EEG: khởi phát cơn động kinh từ vùng trán (T) (Fp1/F3)

MRI: Loạn sản vỏ não (FCD type IIb)