Tiểu luận Chứng minh vai trò của nguồn lực thông tin đối với sự phát triển tại Trung tâm thông tin thư viện Trường Đại học An ninh nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh

ĐỀ TÀI Chứng minh vai trò của nguồn lực thông tin đối với sự phát triển tại Trung tâm thông tin thư viện Trường Đại học An ninh nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh BÀI TẬP LỚN KẾT THÚC HỌC PHẦN Học phần Thông tin học Mã phách Hà Nội – 2021 2 MỤC LỤC MỤC LỤC 2 LỜI CAM ĐOAN 3 LỜI CẢM ƠN 4 MỞ ĐẦU 5 1 Lý do chọn đề tài 5 2 Mục tiêu của đề tài 6 3 Đối tượng nghiên cứu 6 4 Nhiệm vụ nghiên cứu 6 5 Phương pháp nghiên cứu 6 NỘI DUNG 8 I Cơ sở lý luận c.

1

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NỘI VỤ HÀ NỘI

KHOA VĂN THƯ – LƯU TRỮ

TÊN ĐỀ TÀI: Chứng minh vai trò của nguồn lực thông tin đối với sự phát triển tại Trung tâm thông tin thư viện Trường Đại học An ninh nhân dân

2

MỤC LỤC

MỤC LỤC 2

LỜI CAM ĐOAN 3

LỜI CẢM ƠN 4

MỞ ĐẦU 5

1 Lý do chọn đề tài 5

2 Mục tiêu của đề tài 6

3 Đối tượng nghiên cứu 6

4 Nhiệm vụ nghiên cứu 6

5 Phương pháp nghiên cứu 6

NỘI DUNG 8

I Cơ sở lý luận chung về nguồn lực thông tin 8

1.1 Các định nghĩa khác nhau về thông tin 8

1.2 Đặc tính của nguồn lực thông tin 9

1.3 Vai trò của nguồn lực thông tin 9

II Vai trò của nguồn lực thông tin đối với sự phát triển tại Trung tâm thông tin thư viện Trường Đại học an ninh nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh 14

2.1 Sơ lược lịch sử ra đời và phát triển của Nhà trường 14

2.2 Thực trạng phát triển nguồn lực thông tin tại Trung tâm thông tin thư viện Trường Đại học An ninh nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh .16

KẾT LUẬN 22

3

LỜI CAM ĐOAN

Em xin cam kết toàn bộ nội dung của đề tài “Chứng minh vai trò của nguồn lực thông tin đối với sự phát triển tại Trung tâm thông tin thư viện Trường Đại học

An ninh nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh” là kết quả nghiên cứu của riêng em Các kết quả, số liệu trong đề tài là trung thực và hoàn toàn khách quan Em hoàn toàn tự tìm hiểu, nghiên cứu mà không làm ảnh hưởng đến ai hết

Em xin chịu trách nhiệm về mọi sự nghiên cứu và làm bài của mình

4

LỜI CẢM ƠN

Đầu tiên, em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến Trường Đại học Nội Vụ Hà Nội

đã đưa bộ môn Thông tin học vào chương trình giảng dạy Em xin bày tỏ lòng biết

ơn sâu sắc đến các thầy, cô đã tận tình dạy dỗ và truyền đạt những kiến thức quý báu cho em trong suốt học kỳ vừa qua Trong thời gian tham dự lớp học của thầy,

cô em đã được tiếp cận với nhiều kiến thức bổ ích và rất cần thiết cho quá trình

học tập, làm việc sau này của em

Bộ môn Thông tin học là một môn học thú vị và vô cùng bổ ích Tuy nhiên, những kiến thức và kỹ năng về môn học này của em vẫn còn nhiều hạn chế Do

đó, bài tập lớn của em khó tránh khỏi những sai sót

Kính mong thầy/ cô xem xét và góp ý giúp bài tiểu luận của em được hoàn thiện hơn

Cuối cùng, em xin kính chúc các thầy, cô dồi dào sức khỏe, nhiều niềm vui

và ngày càng thành công trong sự nghiệp

Em xin chân thành cảm ơn!

xã hội ngày càng cao và việc làm sao đáp ứng được tốt nhất, đầy đủ nhất các nhu cầu đó ngày càng trở thành mệnh lệnh được các cơ quan thông tin – thư viện chú trọng

Thư viện là một trong những yếu tố quan trọng cấu thành nhà Trường, là

“giảng đường thứ 2” trong giáo dục đào tạo Tổ chức văn hóa giáo dục của Liên họp quốc UNESCO đã khẳng định: Muốn có sản phẩm đào tạo tốt, trước hết nhà Trường phải có một thư viện tốt Như vậy Thư viện là một trong những nhân tố đặc biệt quan trọng, có ý nghĩa trực tiếp quyết định đối với chất lượng giảng dạy, học tập và nghiên cứu khoa học trong nhà trường Nằm trong hệ thống thư viện chung cả nước, Thư viện các trường Đại học có một vị trí rất quan trọng và có ảnh hưởng lớn đến sự nghiệp giáo dục đào tạo của nước ta hiện nay Cùng chung mục tiêu, Trung tâm thông tin thư viện trường Đại học An ninh nhân dân là nơi tập trung nguồn lực thông tin chủ yếu về các chuyên ngành khoa học chính trị - xã hội Chính vì vậy Trung tâm luôn cố gắng xây dựng cho mình nguồn lực thông tin chất lương cao, thoả mãn tốt nhất nhu cầu thông tin của người dùng tin

Nhận thấy được vai trò quan trọng của của nguồn lực thông tin thư viện đối với quá trình học tập, giảng dạy và nghiên cứu trong trường và với mong muốn vận dụng những kiến thức và kỹ năng tiếp thu được trong khóa học, từ đó nghiên cứu và

đề xuất ra những giải pháp khả thi nhằm nâng cao công tác phát triển nguồn lực

6

thông tin tại Trung tâm thông tin - Thư viện Trường Đại học An ninh nhân dân Nên

em đó chọn đề tài “Chứng minh vai trò của nguồn lực thông tin đối với sự phát triển tại Trung tâm thông tin thư viện Trường Đại học An ninh nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh” làm bài thi kết thúc học phần

2 Mục tiêu của đề tài

Chứng minh vai trò của nguồn lực thông tin đối với sự phát triển tại Trung tâm thông tin thư viện Trường Đại học An ninh nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh

3 Đối tượng nghiên cứu

Là nguồn lực thông tin tại Trung tâm thông tin - Thư viện Trường Đại học An

ninh nhân dân thành phố Hồ Chí Minh

4 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Làm rõ cơ sở lý luận về phát triển nguồn lực thông tin, các yếu tố tác động đến phát triển nguồn lực thông tin

- Khái quát về Trường đại học An ninh nhân dân thành phố Hồ Chí Minh và Trung tâm thông tin thư viện của nhà Trường

- Làm rõ vai trò của nguồn lực thông tin trong hoạt động thông tin thư viện Trường Đại học An ninh dân nhân

- Nghiên cứu thực trạng nguồn lực thông tin tại Trung tâm thư viện Trường

Đại học An ninh dân nhân thành phố Hồ Chí Minh

5 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp nghiên cứu, phân tích, tổng hợp tài liệu

- Phương pháp điều tra, khảo sát thực tiễn

7

- Phương pháp phỏng vấn mạn đàm trao đổi

- Phương pháp quan sát thống kê khoa học

8

NỘI DUNG

I Cơ sở lý luận chung về nguồn lực thông tin

1.1 Các định nghĩa khác nhau về thông tin

- Từ điển Oxfort English Dictionary: Thông tin là điều mà người ta đánh giá

hoặc nói đến; là tri thức, tin tức

- Từ điển khác: Đồng nghĩa thông tin với tin tức; thông tin là sự chuyển giao

tri thức làm tăng thêm sự hiểu biết của con người

- Theo nghĩa thông thường: Thông tin là tất cả sự việc, sự kiện, ý tưởng, phán

đoán làm tăng thêm hiểu biết của con người Thông tin được hình thành trong quá trình giao tiếp

- Theo quan điểm triết học: Thông tin là sự phản ánh tự nhiên và xã hội( thế

giới vật chất) bằng ngôn từ, ký hiệu, hình ảnh nói rộng hơn bằng tất cả các phương tiện tác động lên giác quan của con người

- Theo quan điểm lý thuyết thông tin: Thông tin là sự loại trừ tính bất định của

hiện tượng ngẫu nhiên

Thông tin có nhiều mức độ chất lượng khác nhau

+ Thông tin là các số liệu, dữ kiện ban đầu thu thập được, gọi là dữ liệu (data)

+ Thông tin qua xử lý, phân tích, tổng hợp thu được những giá trị cao hơn còn gọi là thông tin có giá trị gia tăng

+ Ở mức độ cao hơn là các thông tin quyết định trong quản lý lãnh đạo, các thông tin chứa đựng quy luật khoa học, kết quả của những công trình nghiên cứu,

9

thử nghiệm của các nhà khoa học và chuyên môn, tức là thông tin đã trở thành tri

thức

1.2 Đặc tính của nguồn lực thông tin

Nguồn lực thông tin phản ánh những thành tựu của nhân loại về khoa học quân sự, nghiệp vụ Công an…những tài liệu trong thư viện ghi lại kinh nghiệm, hiểu biết của con người đó tích lũy được trong tiến trình lịch sử Đó là những thông tin

có gía trị, những thành quả lao động của con người trên tất cả các lĩnh vực Nó giúp cho việc nâng cao trình độ văn hóa, chuyên môn, phục vụ nghiên cứu khoa học, hoàn thiện quy trình sản xuất cũng như việc hình thành nhân cách trong xã hội Nhà dân chủ cách mạng Nga thế kỷ 19 A.I Ghecxen đó nhận xột: “Sách đó là di huấn về tinh thần của thế hệ này đối với thế hệ khác, đó là lời khuyên của người già sắp từ giả cõi đời đối với người trẻ sắp bước vào cuộc sống…Toàn bộ cuộc sống của loài người đều được phản ánh trong sách: những bộ lạc, những con người, những quốc gia…đó mất đi, nhưng sách vẫn tồn tại…” [Ghecxen A I Sobranye Sochinyj – M ; 1954 – tr 366, T.1]

1.3 Vai trò của nguồn lực thông tin

1.3.1 Thông tin là nguồn lực phát triển của mỗi quốc gia

• Vật chất, năng lượng, thông tin và bản sắc văn hoá quyết định sự tồn tại và phát triển của mỗi quốc gia

• Khoa học và công nghệ đang diễn ra với quy mô lớn thông tin khoa học công nghệ trở thành nguồn lực quan trọng tạo nên những ưu thế chính trị, kinh tế của mỗi quốc gia

• Thông tin lan truyền một cách tự nhiên;

• Khi sử dụng, thông tin không bao giờ cạn đi mà trái lại càng trở nên phong phú do được tái tạo và bổ sung thêm các nguồn thông tin mới;

• Thông tin có thể chia sẻ, nhưng không mất đi trong giao dịch

• Với khả năng truyền với tốc độ cao, thông tin thực sự trở thành cơ sở cho nhiều hoạt động xã hội như nghiên cứu, giáo dục, xuất bản, tiếp thị và chính trị

• Ngày nay ở nhiều nước thông tin đã trở thành hàng hóa, đã thúc đẩy hình thành một bộ phận mới trong nền kinh tế quốc dân, đó là khu vực dịch vụ thông tin, sản phẩm thông tin đóng góp một tỉ trọng đáng kể trong nền kinh tế quốc dân

1.3.2 Thông tin với hoạt động kinh tế và sản xuất

• Hoạt động kinh tế và sản xuất là hoạt động trực tiếp mang lại hiệu quả kinh tế cho xã hội Vì vậy hoạt động thông tin khoa học giữ vai trò vô cùng quan trọng

• Trong cuộc cách mạng khoa học và công nghệ hiện nay, khoa học- kỹ thuật – sản xuất đã trở thành một bộ phận có quan hệ khăng khít với nhau

11

• Đảm bảo liên tục quá trình quay vòng tri thức của chu trình: Khoa học – Kỹ thuật – Sản xuất

• Đẩy nhanh việc áp dụng thành tựu khoa học kỹ thuật vào sản xuất

• Chu trình Khoa học – Kỹ thuật – Sản xuất thông qua tác động của quản lý được A.D Urxul mô tả bằng sơ đồ sau:

- Thông tin có thể được coi là bộ phận cấu thành chu trình Khoa học – Kỹ thuật – Sản xuất, góp phần rút ngắn quá trình từ nghiên cứu đến sản xuất và nâng cao hiệu quả của các lĩnh vực này

• Muốn nâng cao hiệu quả lao động KHKT và sản xuất từ đó nâng cao năng suất lao động toàn xã hội cần tổ chức tốt công tác thông tin KHKT, đảm bảo

sự lưu thông thông tin từ KH đến sản xuất

12

• Điều này có ý nghĩa rất lớn vì: Nếu tổ chức thông tin KH tốt thì tránh được trùng lặp nghiên cứu KH gây tổn thất chi phí ước tính 10% Các nhà KH chi phí 1/3 thời gian hoạt động của mình cho việc tìm kiếm thông tin

• Đến đầu những năm 90, khu vực thông tin đóng góp hàng năm gần ½ tổng sản phẩm (GDP) trong nhiều nước phát triển

• Công nghiệp hóa tại các nước phát triển sẽ tập trung vào phát triển mạnh dịch

vụ, xuất khẩu dịch vụ trong đó quan trọng nhất là ngành cung ứng thông tin

1.3.3 Thông tin với sự phát triển của khoa học

• Vai trò của thông tin trong sự phát triển của khoa học thể hiện ngay trong quy luật phát triển của khoa học

• Tính kế thừa là yếu tố quan trọng thúc đẩy nhanh tiến bộ khoa học kỹ thuật

• Thế sau chọn lọc, hệ thống hoá thành quả của người đi trước, phát hiện ra những quy luật mới

• Như vậy hoạt động nghiên cứu khoa học là một loại hoạt động đặc thù của con người nhằm thu được những thông tin khoa học mới

• Như vậy hoạt động nghiên cứu khoa học là một hệ thống tiếp nhận thông tin

và tạo ra những thông tin mới khác với thông tin ban đầu

• Nguyên nhân của sự yếu kém về khoa học kỹ thuật ở các nước là do thiếu nguồn thông tin tư liệu

• Mô hình của hoạt động nghiên cứu khoa học

13

1.3.4 Thông tin là cơ sở của lãnh đạo và quản lý

• Quản lý là một dạng tương tác đặc biệt của con người đối với môi trường xung quanh nhằm đạt được mục tiêu trên cơ sở sử dụng các tài nguyên

• Quá trình quản lý được xác định như là một hệ thống các hành động định hướng theo mục tiêu như lập kế hoạch, tổ chức thực hiện kế hoạch, kiểm tra việc thực hiện kế hoạch và ra quyết định

• Muốn có những quyết định có luận chứng khoa học, kịp thời cần có những thông tin đầy đủ, chính xác, chất lượng

• Có thể nói thực chất của của quá trình quản lý là quá trình xử lý thông tin của người lãnh đạo

1.3.5 Thông tin với giáo dục và đời sống

* Đối với giáo dục

- Hoạt động đào tạo thực hiện quá trình chuyển giao tri thức giữa các thế hệ

- Trong đó các phương tiện kỹ thuật công nghệ hiện đại trang bị trong thư viện

và các cơ quan thông tin giữ vai trò quan trọng trong quá trình chuyển giao tri thức

- Trong hoạt động giáo dục và đào tạo, thông tin được chuyển giao thông qua nhiều kênh như: bài giảng, tài liệu, tài liệu trên các cơ sở dữ liệu, trên mạng

* Đối với đời sống xã hội

+ Thông tin về thời tiết đảm bảo an toàn cho người sản xuất

II Vai trò của nguồn lực thông tin đối với sự phát triển tại Trung tâm thông tin thư viện Trường Đại học an ninh nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh

2.1 Sơ lược lịch sử ra đời và phát triển của Nhà trường

Trường Đại Học An ninh nhân dân ngày nay, tiền thân là trường An ninh TW cục miền Nam, được thành lập ngày 09/101963 tại căn cứ địa cách mạng Tây Ninh, trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước của dân tộc ta Trải qua các thời kỳ lịch sử trường mang nhiều tên gọi khác nhau: Trường An ninh Trung ương cục miền Nam (1963/1975); Trường Bổ túc Sĩ quan CAND (Công an nhân dân) (1976/1984); Trường Đại học An ninh nhân dân II (1984/1989); Trường Đại học An ninh nhân dân9 cơ sở phía Nam (1989/1995) Từ năm 1995 - 06/2003 là Phân hiệu Học viện

An ninh nhân dân Ngày 30/07/2003 Thủ tướng Chính phủ ra quyết định số

154/2003/QĐTTg về việc thành lập Trường Đại học An ninh nhân dân

2.1.1 Chức năng, nhiệm vụ của Nhà trường

15

Ngày 30/07/2003 Thủ tướng Chính phủ ra quyết định số 154/2003/QĐ-TTg

về việc thành lập Trường Đại học An ninh nhân dân

Trường Đại học An ninh nhân dân trực thuộc Bộ trưởng Bộ Công an có trách nhiệm đào tạo các bộ An ninh nhân dân có trình độ đại học, trên đại học; đào tạo, bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo, chỉ huy lực lượng An ninh nhân dân; là trung tâm nghiên cứu khoa học của Bộ công an

- Đào tạo cán bộ có trình độ đại học về các lĩnh vực khoa học; phòng ngừa, điều tra tội phạm xâm phạm an ninh quốc gia; Quản lý Nhà nước về an ninh quốc gia cho lực lượng An ninh nhân dân ở phía Nam theo quy chế văn bằng của Nhà nước và quy định của Bộ trưởng Bộ Công an

- Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo, cán bộ chỉ huy cho lực lượng An ninh nhân dân ở phía Nam; có trách nhiệm cử giáo viên giảng dạy cho các trường Công

an nhân dân và cho các trường ngoài ngành ở khu vực phía Nam theo quy định của

16

2.2 Thực trạng phát triển nguồn lực thông tin tại Trung tâm thông tin thư viện Trường Đại học An ninh nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh

2.2.1 Nguồn lực thông tin tại Trung tâm

2.2.1.1 Nguồn lực thông tin truyền thống

Hiện nay, nguồn lực thông tin của Trung tâm – thông tin Thư viện tương đối lớn về số lượng; khá đầy đủ đa dạng về nội dung tương ứng với tất cả các ngành đào tạo của nhà trường Về cơ bản nguồn lực thông tin đã đáp ứng được nhu cầu tài liệu phục vụ việc giảng dạy, học tập, nghiên cứu và giải trí của cán bộ, giảng viên và học viên nhà trường Loại hình tài liệu của Trung tâm – thông tin Thư viện chủ yếu là dạng tài liệu truyền thống/tài liệu trên giấy, trải qua các giai đọan phát triển của Nhà trường, số liệu thống kê về nguồn lực thông tin của Trung tâm – thông tin Thư viện

về tổng số đầu tên sách và tổng số bản sách Tính đến tháng 03/2013, Thư viện có khoảng: 24.593 đầu bản; 195.943 bản ấn phẩm

2.2.1.2 Nguồn lực thông tin hiện đại

- Tài liệu dạng hiện đại: tài liệu nghe - nhìn (băng từ, đĩa từ), tài liệu điện tử

có dạng lưu trữ trên đã CD-ROM, CSDL online, mà người ta gọi là sách điện tử hoặc tài liệu điện tử, tài liệu số Đó là các dạng tài liệu dạng tài liệu như sách, báo, tạp chí, các bộ phim, bản nhạc, các file multimedia, các trang web, các cơ sở dữ liệu, được bao gói hay được lưu giữ trên các vật mang tin điện tử, có thể đọc được, truy cập được thông qua máy tính hay mạng máy tính điện tử Đối với loại hình tài liệu hiện 15 đại này, căn cứ nội dung thông tin, định kỳ và phương thức xuất bản, có các loại tạp chí điện tử (e-joumal), sách điện tử (e-book), cơ sở dữ liệu (database), các trang web (website); căn cứ phương thức lưu trữ và truyền tải thông tin có các loại tài liệu số trên CD-ROM, DVD-ROM, tài liệu điện tử truy cập trực tuyến trên mạng (CSDL online)