PHÂN TÍCH ẢNH HƯỞNG CỦA CÁCH MẠNG KHOA HỌC – CÔNG NGHỆ VÀ TOÀN CẦU HÓA ĐẾN QUÁ TRÌNH THỰC THI QUYỀN LỰC CHÍNH TRỊ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY LIÊN HỆ VẤN ĐỀ NÀY Ở ĐỊA PHƯƠNG NƠI ĐỒNG CHÍ CÔNG TÁC BÀI LÀM Toàn cầu hóa là một xu thế tất yếu khách quan trong tiến trình phát triển lịch sử nhân loại Đó là quá trình nhất thể hóa nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội, dặc biệt là kinh tế khoa học và kỹ thuật cơn lốc của toàn cầu hóa làm gia tăng phân công lao động quốc tế, kinh tế thị trường phát triến s.
Trang 1Chủ đề:
PHÂN TÍCH ẢNH HƯỞNG CỦA CÁCH MẠNG KHOA HỌC – CÔNG NGHỆ
VÀ TOÀN CẦU HÓA ĐẾN QUÁ TRÌNH THỰC THI QUYỀN LỰC CHÍNH TRỊ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY LIÊN HỆ VẤN ĐỀ NÀY
Ở ĐỊA PHƯƠNG NƠI ĐỒNG CHÍ CÔNG TÁC
BÀI LÀM
Toàn cầu hóa là một xu thế tất yếu khách quan trong tiến trình phát triển lịch sử nhân loại Đó là quá trình nhất thể hóa nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội, dặc biệt là kinh tế - khoa học và kỹ thuật cơn lốc của toàn cầu hóa làm gia tăng phân công lao động quốc tế, kinh tế thị trường phát triến sâu rộng trên phạm
vi toàn thế giới, khoa học và công nghệ phát triển nhanh, mạnh tác động tới tính chất và trình độ cuả lực lượng sản xuất theo hướng hiện đại hóa, xã hội hóa và quốc tế hóa “ làng thông tin toàn cầu” đã rút ngắn khoảng cách không gian và thời gian giữa các quốc gia dân tộc, làm cho mối quan hệ chở nên vô cùng rộng
mở Bên cạnh đó những mặt khách quan, tích cực mà toàn cầu hóa đem lại, tạo cơ hội và điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của các quốc gia dân tộc thì còn có mặt trái của toàn cầu hóa, đó là sự cạnh tranh bất bình đẳng, sự lũng đoạn của tư bản độc quyền, là sự loại trừ xã hội với sự giàu sang vô hạn độ cho những người
có lợi thế, biết tận dụng cơ hội do toàn cầu hóa mang lại; là sự thất nghiệp, nghèo đói, bần cùng hóa của những người “yếu thế” bị đặt ra ngoài lề của sự phát triển mặt trái của toàn cầu hóa đặt các quốc gia dân tộc đang phát triển đứng trước nguy cơ bị các giá trị phương tây, nhất là các giá trị văn hóa mỹ xâm nhập ồ ạt, làm tổn hại bản sắc văn hóa dân tộc mặt trái của toàn cầu hóa còn tạo nguy cơ
đe dọa độc lập dân tộc, chủ quyền quốc gia, toàn vẹn lãnh thổ của các quốc gia dân tộc
Kế thừa chủ trương hội nhập quốc tế của các Đại hội VIII, IX, X, XI và XII, đến Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII (1-2021), Đảng nhấn mạnh:
“Thực hiện nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển, đa dạng hóa, đa phương hóa quan hệ đối ngoại Bảo đảm cao nhất lợi ích quốc gia - dân tộc trên cơ sở các nguyên tắc cơ bản của Hiến chương Liên hiệp quốc và luật pháp quốc tế…, chủ động và tích cực hội nhập quốc tế toàn diện, sâu rộng; Việt Nam là bạn, đối tác tin cậy và là thành viên tích cực, có trách nhiệm trong cộng đồng quốc tế” Có thể nói, hội nhập quốc tế là quyết sách chính trị quan trọng, là định hướng mới trong đường lối đối ngoại của Đảng và Nhà nước ta khi đất nước bước sang thời kỳ mới, phản ánh bước phát triển mới trong tư duy đối ngoại của Đảng trên cơ sở nhận thức sâu sắc về các xu thế lớn của thời đại và thực tiễn cách mạng Việt Nam Bối cảnh toàn cầu hóa và quá trình hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng của Việt Nam đã đem lại những thời cơ, vận hội, đồng thời cũng làm xuất hiện cả những thách thức, nguy cơ thực
sự đối với sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội; đặc biệt là ảnh hưởng đến quá trình thực thi quyền lực chính trị ở Việt Nam hiện nay
Trang 21 Một số khái niệm
- Khái niệm “quyền lực”: Quyền lực là mối quan hệ diễn ra phổ biến
trong đời sống xã hội Mọi tổ chức, kể cả tổ chức phi chính trị đều có thể coi là một tổ chức quyền lực với phương thức hoạt động riêng (bao gồm cách thức ra quyết định và thi hành quyết định)
-Khái niệm “Quyền lực Chính trị”
Quyền lực chính trị là: là quyền lực của các giai cấp, các tổ chức Chính trị trong xã hội, trong đó có quyền lực Nhà nước đóng vai trò trung tâm Quyền lực này đảm bảo mọi người trong xã hội sống với nhau trong hòa bình, trật tự và an toàn Quyền lực Nhà nước có tính độc quyền cưỡng chế và có khả năng sử dụng
vũ lực một cách hợp pháp
-Khái niệm “Cuộc Cách mạng Khoa học – Công nghệ”
Cách mạng khoa học - công nghệ là cuộc cách mạng có sự biến đổi về chất
và sự kết hợp giữa những phát minh lớn lao trong các ngành khoa học và những phát triển trong kĩ thuật sản xuất, tạo thành một lực lượng sản xuất mạnh mẽ, trong đó nhấn mạnh yếu tố công nghệ Khoa học gắn liền với kĩ thuật
-Khái niệm “Toàn Cầu hóa”
Toàn cầu hóa là khái niệm dùng để miêu tả các thay đổi trong xã hội và trong nền kinh tế thế giới, tạo ra bởi mối liên kết và trao đổi ngày càng tăng giữa các quốc gia, các tổ chức hay các cá nhân ở góc độ văn hóa, kinh tế trên quy
mô toàn cầu Đặc biệt trong phạm vi kinh tế, toàn cầu hoá hầu như được dùng để chỉ các tác động của thương mại nói chung và tự do hóa thương mại hay "tự do thương mại" nói riêng Cũng ở góc độ kinh tế, người ta chỉ thấy các dòng chảy tư bản ở quy mô toàn cầu kéo theo các dòng chảy thương mại, kỹ thuật, công nghệ, thông tin, văn hóa
2 Phân tích ảnh hưởng của cách mạng khoa học – công nghệ và toàn cầu hóa đến quá trình thực thi quyền lực chính trị ở việt nam hiện nay
2.1.Ảnh hưởng của cách mạng khoa học – công nghệ đến quá trình thực thi quyền lực chính trị ở việt nam hiện nay
Chúng ta đang sống trong một thế giới mà sự phát triển của khoa học công nghệ đã có những bước phát triển nhảy vọt Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ
tự đã làm thay đổi về cơ bản phương thức sản xuất của con người và được dự báo sẽ tạo ra những thay đổi mang tính đột phá, tác động tới tất cả các lĩnh vực đời sống xã hội
Thực tế cho thấy, sự phát triển vượt bậc về khoa học công nghệ đã thúc đẩy xã hội phát triển với những bước tiến vượt bậc.Trong xu thế công nghệ thông tin phát triển mạnh mẽ, internet xuất hiện đã làm thay đổi căn bản những hình thức tương tác giữa người dân và chính quyền, thông qua các mô hình chính phủ điện tử, làm cho chất lượng dịch vụ của chính quyền được cải thiện đáng kể, chính quyền hoạt động ngày càng minh bạch Hơn nữa, mạng xã hội còn tạo ra cuộc cách mạng cho các ngành thông tin truyền thông Với đặc tính mở, tương
Trang 3tác cao, internet, mạng xã hội đã trở thành diễn đàn quan trọng để mọi người có thể chi sẻ thông tin Nó trở thành yếu tố ảnh hưởng tới tư tưởng, hành vi của cá nhân, nhóm, tổ chức, thậm chí toàn xã hội Nó đã phá vỡ giới hạn của không gian địa lý cũng như các phương thức truyền bá thông tin truyền thống, Với thực
tế này, sự ra đời của internet và mạng xã hội đã thúc đẩy quá trình xây dựng một nền chính trị dân chủ, trong đó đặc biệt tác động tới quyền được biểu đạt ý kiến
và quyền được tiếp cận thông tin của người dân Trong các hoạt động chính trị, internet sẽ trở thành công cụ để người dân tham gia và ảnh hưởng tới các quyết định chính trị, góp phần thúc đẩy quá trình dân chủ hóa
Từ góc độ vĩ mô, sự phát triển của internet và mạng xã hội cũng tạo ra những áp lực lên các chủ thể quyền lực chính trị ở các quốc gia Quá trình này đồng thời đang tạo ra những thách thức cho các cơ quan quyền lực nhà nước.Tốc
độ nhanh của internet cũng khiến cho tất cả mọi chính phủ có ít cơ hội kiểm soát các chương trình nghị sự Các nhà lãnh đạo chính trị sẽ có ít thời gian tự do hơn trước khi phản ứng với các sự kiện Nó đặt ra yêu cầu các chính khách giờ đây phải có một tri thức nền tảng, kỹ năng linh hoạt và quyết định chính xác để ứng phó kịp thời với các sự kiện đang diễn ra
Nhân tố quyết định trong việc vận dụng và phát triển Cách mạng Khoa học Công nghệ hiện đại không phải là nguồn lực tài chính, không phải là hệ thống máy móc thiết bị, cũng không phải là điều kiện tự nhiên và lịch sử văn hóa, mặc dù chúng vẫn đóng vai trò quan trọng, mà đó là nguồn lực con người và thể chế Tuy nhiên, khi nói đến nguồn lực con người thì đó không phải là nguồn lực con người nói chung mà chính là nguồn nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực khoa học, kĩ thuật, công nghệ, quản lí và kinh doanh Đó là những lực lượng đầu tàu, vừa giữ vai trò định hướng, vừa giữ vai trò động lực thúc đẩy việc xây dựng và phát triển tiềm lực khoa học và công nghệ của quốc gia Không có nguồn nhân lực chất lượng cao trong những lĩnh vực đó thì không thể vận dụng
có hiệu quả các thành tựu của Cách mạng Khoa học Công nghệ, càng không thể tiếp nhận Cách mạng Khoa học Công nghệ hiện đại vào nước ta Nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực này không phải là những người có bằng cấp cao hoặc có chức vụ quản lí trong các lĩnh vực khác nhau của đời sống xã hội mà là những chuyên gia đã có nhiều năm hoạt động trong lĩnh vực chuyên môn của mình, có năng lực, có tài năng đã được thực tiễn xác nhận, có đóng góp cho sự phát triển của khoa học, công nghệ và công nghiệp Đây là đội quân chủ lực của Cách mạng Khoa học Công nghệ, của cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang đến
Tuy nhiên, việc sử dụng, bao gồm tuyển dụng, đãi ngộ, sắp xếp nguồn nhân lực chất lượng cao để phát triển tiềm lực khoa học, công nghệ và công nghiệp, lại phụ thuộc vào thể chế khoa học, công nghệ và công nghiệp của đất nước Nhưng thể chế lại phụ thuộc vào nguồn nhân lực chất lượng cao đặc biệt là nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực quản lí mà cụ thể ở đây là quản lí khoa học, kĩ thuật, công nghệ và công nghiệp, trong các cơ quan, tổ chức hoạt động và ứng dụng khoa học, kĩ thuật, công nghệ Họ là những người xây dựng các quy trình, quy tắc, luật pháp, chính sách và trực tiếp điều hành việc vận dụng
Trang 4và phát triển tiềm lực khoa học, công nghệ của các cơ quan, xí nghiệp, cơ sở đào tạo, bệnh viện, đơn vị sản xuất, dịch vụ,… Thể chế cho hoạt động khoa học, kĩ thuật và công nghệ đóng vai trò quyết định cả về định hướng lẫn quy mô, tốc độ phát triển tiềm lực khoa học, công nghệ và công nghiệp của quốc gia Đây là một loại thể chế đặc biệt vừa mang tính chất thị trường vừa mang tính chất phi thị trường Tính cực đoan trong tạo dựng và áp dụng thể chế, hoặc nghiêng quá về phía thị trường, hoặc nghiêng quá về phía phi thị trường đều không có tác dụng thúc đẩy, mà lại có tác dụng kìm hãm, thậm chí phá hoại tiềm lực khoa học, kĩ thuật và công nghệ của đất nước
Ở nước ta hiện nay, qua nhiều thập kỉ phát triển, một mặt, đội ngũ nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực khoa học, kĩ thuật và công nghệ đã được xây dựng và phát triển đông đảo chưa từng có Nhiều thành tựu khoa học, kĩ thuật và công nghệ to lớn, thúc đẩy sự phát triển đất nước gắn liền với đội ngũ nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực này Nhưng, trên nhiều bình diện, đội ngũ nguồn nhân lực chất lượng cao đó vẫn chưa đáp ứng được những đòi hỏi của công cuộc xây dựng và phát triển đất nước ở giai đoạn mới hiện nay của Cách mạng Khoa học Công nghệ, đặc biệt trong giai đoạn cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang đến
Mặt khác, việc chuyển đổi từ nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung, hành chính, quan liêu, bao cấp sang nền kinh tế thị trường có sự điều tiết của Nhà nước đòi hỏi bước chuyển thể chế quản lí phải đồng bộ và thích hợp để tạo tiền
đề cho sự phát triển của các lĩnh vực khác nhau, trong đó có lĩnh vực khoa học,
kĩ thuật, công nghệ và công nghiệp Thêm nữa, chính Cách mạng Khoa học Công nghệ cũng đòi hỏi phải thường xuyên hoàn thiện thể chế quản lí thì mới có thể vận dụng các thành tựu và thúc đẩy Cách mạng Khoa học Công nghệ phát triển Không cải cách và hoàn thiện thể chế thường xuyên thì không thể thúc đẩy khoa học, kĩ thuật, công nghệ và công nghiệp phát triển liên tục Điều đó cho phép nhận định rằng trong thời đại Cách mạng Khoa học Công nghệ, phát triển con người, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực hoạt động khoa học, kĩ thuật, công nghệ và công nghiệp có ý nghĩa rất quyết định đến sự phát triển cách mạng công nghiệp và Cách mạng Khoa học Công nghệ Đồng thời, chính việc vận dụng tốt các thành tựu và thúc đẩy sự phát triển của Cách mạng Khoa học Công nghệ sẽ thúc đẩy nhanh chóng sự phát triển của con người
và xã hội Cách mạng khoa học - công nghệ đang mang cơ hội đến với đất nước
và con người Việt Nam, nhưng nếu không tích cực, chủ động, tận dụng cơ hội và không nắm bắt được cơ hội thì cơ hội sẽ không lặp lại, tàu tốc hành của nhân loại với đầu máy Cách mạng Khoa học Công nghệ và cách mạng công nghiệp sẽ
bỏ qua chúng ta, con người và đất nước ta sẽ tụt hậu xa hơn
2.2.Ảnh hưởng của toàn cầu hóa đến quá trình thực thi quyền lực chính trị ở việt nam hiện nay
Các nhà quan sát khẳng định rằng toàn cầu hóa làm suy yếu chính phủ các quốc gia không chỉ bằng cách thu hẹp các nguồn lực nằm dưới sự quản lý của
Trang 5nhà nước để kiểm soát tình hình kinh tế - xã hội mà còn bằng cách làm giảm tính chính danh và quyền lực của chính phủ trong mắt công chúng:
- Dòng vốn đầu tư, hàng hóa, công nghệ và lực lượng lao động chuyển dịch trên phạm vi toàn cầu Các công ty đa quốc gia, các tổ chức quốc tế, các tổ chức phi chính phủ ngày càng đóng vai trò quan trọng trong đời sống chính trị Các thách thức an ninh phi truyền thống xuất hiện nhiều hơn với các hoạt động ngày càng tinh vi, có ảnh hưởng rộng lớn hơn
- Việt Nam và các quốc gia trên thế giới phụ thuộc lẫn nhau trên cả phương diện kinh tế, thương mại và những vấn đề mang tính toàn cầu mà các quốc gia và cộng đồng quốc tế đang phải giải quyết như như: biến đổi khí hậu, tội phạm xuyên quốc gia, di dân, dịch bệnh, môi trường, tội phạm xuyên biên giới, khủng bố…Đối với các vấn đề này, không một quốc gia nào tự mình có thể giải quyết, mà cần có sự hợp tác, tham gia của nhiều nước Do đó, hiện nay xuất hiện ngày càng nhiều các tổ chức, các thế hệ quốc tế liên kết giữa các quốc gia một cách chính thức hoặc phi chính thức để giải quyết những vấn đề vượt khỏi phạm vi quốc gia
- Những khác biệt về văn hóa giữa các quốc gia ngày càng giảm và thói quen sinh hoạt của người dân cũng có sự thay đổi theo chiều hướng đồng nhất hóa Quá trình toàn cầu hóa cũng có thể làm lu mờ bản sắc văn hóa của các quốc gia
- Vai trò của quốc gia với tư cách là chủ thể chính trong quan hệ quốc tế cũng bị suy giảm Chính sách kinh tế của quốc gia không thể chỉ đóng khung trong phạm vi biên giới lãnh thổ của riêng mình, mà còn phải tính đến thị trường toàn cầu - những yếu tố nằm ngoài khả năng kiểm soát của các nhà nước
- Về bản chất, toàn cầu hóa chính là sự mở rộng hệ thống phân công lao động tất yếu ra toàn cầu dẫn tới sự kết nối và phụ thuộc lẫn nhau giữa các quốc gia ngày càng chặt chẽ Nó tạo ra sự liên kết giữa các cá nhân, tổ chức và các quốc gia trên quy mô toàn cầu, làm gia tăng sự phụ thuộc lẫn nhau giữa các quốc gia trong quá trình tồn tại, phát triển Quá trình này, như Mác đã từng nhận xét là
“kéo dài vô tận” và khiến tính xã hội của quá trình tái sản xuất ngày càng cao
- Sự phổ biến của thông tin làm cho quyền lực được phân tán rộng rãi hơn, những thiết chế không chính thức có thể phá vỡ thế độc quyền của những cơ quan nhà nước truyền thống.Toàn cầu hóa đang phổ biến khắp thế giới với những thước đo mới, những tiêu chuẩn mới Những tiêu chuẩn chung đó chính là
cơ sở hình thành hệ giá trị toàn cầu và sẽ đóng vai trò chi phối, kiểm soát hoạt động của con người Do sự phân tán quyền lực này, các chủ thể nắm giữ quyền lực chính trị bị cương tỏa hơn trong cách thức sử dụng quyền lực, cùng lúc vừa phải đối mặt với sự thách thức và cạnh tranh, vừa phải chịu sự ảnh hưởng đến từ bên ngoài hệ thống chính trị tiêu chuẩn
Có hai khuynh hướng thay đổi rất rõ ràng, trái ngược nhau trong phạm vi quyền lực nhà nước hiện đại: một mặt, ngày càng có các vấn đề truyền thống do nhà nước chịu trách nhiệm điều tiết được chuyển sang tư nhân Nhà nước và
Trang 6chính phủ quốc gia vẫn là chủ thể hàng đầu, không thể thay thế trong cơ cấu quyền lực chính trị hiện đại, nhưng không phải là duy nhất, toàn năng và phải gắn với hàng loạt trách nhiệm ngày càng lớn, ngày càng nặng nề Việc sử dụng quyền lực mang tính cưỡng bức, có tính tập trung, thứ bậc từ một trung tâm quyền lực không thể giải quyết được tất cả các vấn đề Quyền lực cần chuyển thành quản trị hơn là cưỡng ép, tức cần sự tham gia của xã hội
Trong bối cảnh chung đó, Việt Nam cũng chịu sự ảnh hưởng của các quốc gia và các thể chế toàn cầu trong việc thực thi quyền lực chính trị Bản thân nhà nước cũng bị áp lực phải thay đổi cách thức tổ chức, quản lý, điều hành đối với các lĩnh vực Quá trình ra các quyết sách chính trị cũng không thể bó hẹp và khép kín trong nhóm các nhà lãnh đạo như trước đây, mà có sự tham gia và ảnh hưởng của nhiều chủ thể khác nhau trong và ngoài nước Để đạt mục tiêu phát triển đất nước, việc thực thi quyền lực chính trị ở Việt Nam ngày càng phải dựa vào sự tham gia của các khu vực ngoài nhà nước cũng như sự cộng tác của toàn
xã hội Việt Nam cần dung hòa giữa các giá trị và chuẩn mực mới từ thực tiễn với các giá trị và chuẩn mực cũ mang đậm tính hệ tư tưởng Người dân phải được đặt vào trung tâm quá trình hoạch định và thực thi chính sách trở thành một yêu cầu mang tính nguyên tắc Đảng cộng sản cầm quyền và Nhà nước cần cùng lúc củng cố bộ máy tổ chức trong khi cần tạo dựng sự đồng thuận trong xã hội để củng cố địa vị thống trị của mình trong xã hội Thu hút sự tham gia mạnh mẽ của các chủ thể trong xã hội vào quá trình chính sách và thực thi công quyền
3 Liên hệ thực tiễn ảnh hưởng của cách mạng khoa học - công nghệ và toàn cầu hóa đến thực thi quyền lực chính trị ở huyện Tam Nông, tỉnh Đồng Tháp
3.1 Khái quát quá trình thực thi quyền lực chính trị ở ở huyện Tam Nông, tỉnh Đồng Tháp
Quá trình thực thi quyền lực chính trị ở huyện hiện nay đảm bảo theo cơ chế “Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, nhân dân làm chủ” Huyện ủy Tam Nông cùng các cấp ủy Đảng đã xây dựng, ban hành, chỉ đạo thực hiện các chủ trương, nghị quyết, chỉ thị… phát triển toàn diện kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh, quốc phòng địa phương Thực hiện lãnh đạo thông qua công tác cán bộ; lãnh đạo công tác kiểm tra, giám sát hoạt động của các tổ chức đảng, cơ quan nhà nước và các
tổ chức chính trị - xã hội, kiểm tra các tổ chức đảng, cán bộ, công chức nhà nước, các tổ chức chính trị - xã hội thực hiện đúng đường lối, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước, đấu tranh chống tham nhũng, quan liêu, những biểu hiện tiêu cực khác trong bộ máy nhà nước cũng như trong đời sống xã hội; Quy định cụ thể nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm của từng chức danh quyền lực trong hệ thống chính trị
Công tác quản lý nhà nước trên địa bàn luôn đúng theo các chỉ đạo của Đảng; đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân Công tác quản lý, điều hành của Ủy ban nhân dân từ cấp huyện đến cơ sở có tiến bộ hơn;
tổ chức bộ máy được kiện toàn ngày càng tin gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, từng bước khôi phục được sự trùng lắp, chồng chéo chức năng, nhiệm vụ Kỷ
Trang 7luật, kỷ cương hành chính được siết chặt; tác phong, lề lối làm việc, tinh thần trách nhiệm với công việc được giao của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức trong tỉnh có chuyển biến tích cực…
Bên cạnh, việc Đảng lãnh đạo, nhà nước quản lý thì vấn đề nhân dân làm chủ luôn được các cấp ủy đảng, chính quyền quan tâm đặc biệt như nhân dân thực hiện quyền làm chủ trực tiếp thông qua các hình thức tự quản, tự quyết định các vấn đề liên quan trực tiếp đến cuộc sống của mình ở cộng đồng, địa phương; tham gia bầu cử Hội dồng nhân dân các cấp, bầu cử Quốc hội Tham gia các buổi sinh hoạt dân chủ họp dân lấy ý kiến, đóng góp vào chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước có quan hệ trực tiếp đến đời sống của dân, là nội dung mà người dân được biết, được bàn, được thực hiện và được kiểm tra, giám sát và được thụ hưởng
Ví dụ: Quá trình tham gia của nhân dân trong phòng trào xây dựng nông nông mới của huyện và nay đang xây dựng nông thôn mới nâng cao, đều có sự
tham gia của nhân dân và kết quả là nhân dân là người thụ hưởng
3.2.Tác động tích cực của cách mạng khoa học - công nghệ và toàn cầu hóa đến thực thi quyền lực chính trị ở huyện Tam Nông, tỉnh Đồng Tháp
Thứ nhất, là thúc đẩy làm cho quá trình thực thi quyền lực chính trị của
huyện Tam Nông ngày càng dân chủ hơn
Nhờ các kênh thông tin, mạng internet nên thông tin giữa người dân và cơ quan chính quyền mang tính hai chiều Người dân có nhiều phương tiện, công cụ
để thể hiện tiếng nói của mình đến với Đảng, Nhà nước
Người dân huyện Tam Nông hiện nay không chỉ tham gia các hình thức sinh hoạt dân chủ truyền thống như các buổi sinh hoạt dân chủ ra dân, tham gia các buổi tiếp xúc cử tri của đại biểu Quốc hội, HĐND các cấp mà còn qua nhiều kênh như đánh giá trực tuyến về chất lượng và hiệu quả hoạt động của các cơ quan Nhà nước
Đồng thời, sự phát triển khoa học – cộng nghệ giúp có nhiều kênh để
nhanh chóng và kịp thời tiếp cận các thông tin về hoạt động, các văn bản chỉ đạo, điều hành, giám sát, quản lý nhà nước mới nhất của các chủ thể quyền lực chính trị thông qua cổng thông tin điện tử của huyện, các hộp thư điện tử đường dây nóng…Từ đó có thể làm chủ tốt hơn về quá trình thực thi quyền lực chính trị
Thứ hai, từ sự phát triển của cách mạng khoa học công nghệ và toàn cầu
hóa, làm cho các chủ thể trong quá trình thực thi quyền lực chính trị (các tổ chức
đáp ứng tốt nhiệm vụ thực thi quyền lực chính trị
Các đơn vị, địa phương đã kiện toàn tổ chức, bộ máy nhân sự, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, đáp ứng nhu cầu công việc, nhất là trong bối cảnh dịch COVID-19 diễn biến phức tạp Nhờ ứng dụng khoa học công nghệ đã giúp cho huyện thực hiện số hóa thủ tục hành chính để áp dụng cho các
bộ phận một cửa, một cửa điện tử theo tinh thần thực hiện Chính phủ điện tử góp
Trang 8phần giải quyết thủ tục hành chính nhanh, gọn, hiệu quả, giảm phiền hà cho tổ chức, cá nhân đến giao dịch trực tiếp Đồng thời, sự phát triển khoa học – công nghệ đã giúp cho bộ máy hành chính của huyện giảm bớt số lượng văn bản giấy thông qua kết nối mạng nội bộ để chuyển văn bản đi, văn bản đến…,
Thứ ba, toàn cầu hóa sẽ tạo ra nhiều mối liên hệ, hợp tác, cơ hội để hiện thực
hóa những những mục tiêu của quá trình thực thi quyền lực chính trị
Toàn cầu hóa đã thúc đẩy quá trình trao đổi thông tin, chuyển giao công nghệ giữa huyện với các huyện trong và ngoài tỉnh nhất là các kinh nghiệm tổ chức và thực thi quyền lực chính trị Huyện Tam Nông đã tổ chức nhiều đợt cán
bộ, sinh viên trao đổi, học tập, tập huấn về chuyển đổi số, hành chính công, quản
lý nhà nước tại nhiều tỉnh, thành trong cả nước có nền quản lý công hiệu quả như: Bình Dương, Quảng Ninh… Từ đó tăng cường hoạt động của hệ thống chính trị, nhất là hoạch định chính sách phát triển kinh tế, giáo dục, khoa học và công nghệ, nông nghiệp công nghệ cao
3.3.Thách thức từ cách mạng khoa học - công nghệ và toàn cầu hóa đến thực thi quyền lực chính trị ở huyện Tam Nông, tỉnh Đồng Tháp
Thứ nhất, thành tựu cách mạng khoa học - công nghệ gia tăng áp lực lên
việc ứng dụng và sử dụng các công cụ, phương tiện khoa học công nghệ mới trong bộ máy hệ thống chính trị
Nếu chậm ứng dụng và sử dụng công cụ, phương tiện khoa học công nghệ mới trong bộ máy hệ thống chính trị, sẽ dẫn đến không thể theo kịp sự phát triển của xã hội, không theo kịp tinh thần dân chủ và đổi mới của nhân dân Từ đó dẫn đến không kịp tiếp nhận đóng góp từ nhân dân để điều chỉnh hoạt động của hệ thống chính trị phù hợp thực tiễn, không phát huy đầy đủ quyền làm chủ của nhân dân Để đáp ứng được điều này, đòi hỏi sự đầu tư lớn và có chiến lược về thiết bị, công nghệ, nhân lực
Thứ hai, là tạo ra nhiều thách thức cho các chủ thể quyền lực chính trị trong
việc nâng cao hiệu lực, hiệu quả của thực thi quyền lực chính trị trong bối cảnh gắn liền cách mạng khoa học công nghệ
Việc ứng dụng thành tựu của cách mạng khoa học - công nghệ, đơn cử như công nghệ thông tin, cũng có nhiều rủi ro từ việc bị tấn công, ăn cắp dữ liệu Điều này đòi hỏi các chủ thể quyền lực chính trị phải thay đổi cách thức tổ chức, quản lý, điều hành đối với các lĩnh vực
Trước tác động của cách mạng khoa học – công nghệ đòi hỏi bộ máy hành chính của huyện Tam Nông phải thực hiện tinh giảm biên chế theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả và thống nhất nhưng quá trình thực hiện đến nay chưa đạt mục tiêu theo lộ trình Do đó, sự phát triển của cách mạng khoa học – công nghệ đòi hỏi các chủ thể quyền lực chính trị của tỉnh phải thực hiện đảm bảo trong việc nâng cao hiệu lực, hiệu quả của thực thi quyền lực chính trị một cách quyết liệt đáp ứng hoàn thành mục tiêu đề ra nhưng thực sự không dễ thực hiện
Trang 9Thứ ba, quá trình thực thi quyền lực chính trị để giải quyết các vấn đề
mang tính toàn cầu đòi hỏi phải hợp tác, liên kết, chia sẻ… từ đó đặt ra thách thức trong việc đảm bảo lợi ích quốc gia, dân tộc, vùng miền
Ví dụ như: giải quyết vấn đề sử dụng nguồn nước sông Mekong, qua việc xây đập thủy điện của các nước Trung Quốc, Lào, Campuchia khiến cho vùng
hạ lưu đồng bằng sông Cửu Long bị ảnh hưởng: mực nước xuống thấp, xâm nhập mặn ngày càng sâu Giải quyết vấn đề này ảnh hưởng nhất định đến thực thi quyền lực chính trị trong các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, xã hội của huyện Tam Nông nói riêng, tỉnh Đồng Tháp nói chung
Hay trong vấn đề hợp tác phòng chống dịch COVID-19 hiện nay, vai trò của truyền thông đại chúng và mạng xã hội đã gây ảnh hưởng đến việc thực thi quyền lực chính trị của địa phương như về Nghị quyết 128 của Chính phủ về Ban hành quy định tạm thời “thích ứng an toàn, linh hoạt, kiểm soát hiệu quả dịch
Covid-19”, sau khi đã tham vấn các nhà khoa học, chúng ta không thực hiện
chiến lước Zero Covid mà chuyển sang thích ứng linh hoạt, sống chung với dịch bệnh
Thứ tư, toàn cầu hóa cũng đang đặt ra thách thức về bảo vệ cơ chế thực thi
quyền lực chính trị của tỉnh bởi một số tổ chức nước ngoài lợi dụng nhân quyền phủ nhận cơ chế “Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, nhân dân làm chủ”
3.4 Giải pháp nâng cao hiệu quả thực thi quyền lực chính trị ở huyện Tam Nông, tỉnh Đồng Tháp dưới ảnh hưởng của cách mạng khoa học - công nghệ
và toàn cầu hóa
Thứ nhất, là nâng cao nhận thức của các cấp ủy Đảng, chính quyền, Mặt
trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội của huyện về tác động, thách thức của cách mạng khoa học - công nghệ và toàn cầu hóa đến thực thi quyền lực chính trị Từ đó, gắn công tác này với thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ môi trường, bảo đảm quốc phòng, an ninh của địa phương
Thứ hai, là chú trọng xây dựng đội ngũ của hệ thống chính trị đáp ứng yêu
cầu của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và toàn cầu hóa
Thứ ba, ban hành hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn làm nền tảng cho việc
ứng dụng thành tựu cách mạng khoa học - công nghệ và toàn cầu hóa trong hoạt động của các chủ thể quyền lực chính trị Tạo lập đồng bộ và kịp thời khung pháp lý và hệ thống các chính sách để triển khai và phát triển công tác này
Thứ tư, là xây dựng và triển khai các chương trình hỗ trợ các chủ thể
quyền lực chính trị nghiên cứu và ứng dụng công nghệ, thực hiện chuyển đổi số,
nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả, sức cạnh tranh trong bối cảnh toàn cầu hóa Thực hiện chuyển đổi số trong các cơ quan Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội bảo đảm thống nhất, kết nối liên thông và đồng bộ
Trang 10Thứ năm, đầu tư trang bị các hệ thống thiết bị thu thập, lưu trữ, xử lý, bảo
vệ dữ liệu công Đầu tư nâng cấp hạ tầng kỹ thuật bảo đảm an toàn, an ninh mạng
Thứ sáu là xây dựng cơ sở dữ liệu số các cấp chính quyền, tạo điều kiện để
mọi công dân có thể cập nhật thông tin cần thiết về hoạt động của bộ máy nhà nước
Thứ bảy, tăng cường mở rộng mạng internet… phủ rộng khắp vùng sâu
trong huyện….để người dân có nhiều hơn cách tiếp cận các kênh, thông tin nhằm phát huy quyền làm chủ cũng như cập nhật những thông tin, tương tác với chính quyền ngày nhiều hơn Đồng thời, chuyển giao khoa học công nghệ sâu rộng đến các tầng lớp nhân dân vì hiện nay nông dân đang cần nhiều ứng dụng khoa học phục vụ cho sản xuất công nghệ cao để bắt kịp và tạo ra nhiều sản phẩm chất lương cao phục vụ thị trường thế giới
Như vậy, có thể thấy cách mạng khoa học – công nghệ và toàn cầu hóa có tác động mạnh mẽ và gây ra những thay đổi trong cấu trúc phân bổ, phương thức thực thi và phương thức kiểm soát quyền lực chính trị ở Việt Nam Thực tiễn tại huyện Tam Nông cho thấy, hai nhân tố này vừa mang đến nhiều mặt tích cực nhưng đồng thời cũng tạo ra nhiều thách thức trong quá trình thực thi quyền lực chính trị Cụ thể hơn, Khoa học công nghệ là một lĩnh vực quan trọng trong nền kinh tế thị trường, trong công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Khoa học công nghệ không chỉ là nền tảng, mà còn là kết quả, minh chứng hiện thân của một đất nước phát triển, của một đất nước công nghệ hiện đại Với mục đích đổi mới mô hình tăng trưởng, mô hình phát triển từ mô hình tăng trưởng theo chiều rộng sang mô hình tăng trưởng theo chiều sâu, tăng trưởng dựa trên năng suất, chất lượng và hiệu quả, thì con đường và giải pháp phải làm, là phát triển Khoa học công nghệ Khoa học công nghệ cần được phát triển, cần được ứng dụng trong mọi hoạt động của nền kinh tế, của xã hội, cả trong sản xuất kinh doanh, trong văn hóa, giáo dục, trong quản lý nhà nước, quản lý xã hội, trong hoạt động đối ngoại, trong giữ gìn an ninh quốc phòng và bảo vệ đất nước Chính vì vậy, Đảng và Nhà nước ta cần tiếp tục kiên định, tổ chức triển khai tốt
cơ chế thực thi quyền lực chính trị ở Việt Nam, đảm bảo: “Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, nhân dân làm chủ”, tận dụng những thành tựu cách mạng khoa học – công nghệ và toàn cầu hóa mang lại, đồng thời chủ động đối phó với các thách thức đặt ra trong quá trình xây dựng và bảo vệ Tổ quốc nói chung, xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN nói riêng