PHÂN TÍCH ẢNH HƯỞNG CỦA CÁCH MẠNG KHOA HỌC CÔNG NGHỆ VÀ TOÀN CẦU HÓA ĐẾN QUÁ TRÌNH THỰC THI QUYỀN LỰC CHÍNH TRỊ Ờ VIỆT NAM HIỆN NAY LIÊN HỆ VẤN ĐỀ NÀY Ở ĐỊA PHƯƠNG

PHÂN TÍCH ẢNH HƯỞNG CỦA CÁCH MẠNG KHOA HỌC CÔNG NGHỆ VÀ TOÀN CẦU HÓA ĐẾN QUÁ TRÌNH THỰC THI QUYỀN LỰC CHÍNH TRỊ Ờ VIỆT NAM HIỆN NAY LIÊN HỆ VẤN ĐỀ NÀY Ở ĐỊA PHƯƠNG BÀI LÀM A MỞ ĐẦU Quyền lực chính trị xuất hiện khi xã hội phân chia thành giai cấp và tồn tại những mâu thuẫn giai cấp đối kháng trong xã hội, thể hiện tập trung ở nhà nước Giai cấp nắm quyền lực chính trị thông thường cũng là giai cấp nắm quyền lực kinh tế Quyền lực chính trị chính là biểu hiện tập trung của quyển lực kinh t.

PHÂN TÍCH ẢNH HƯỞNG CỦA CÁCH MẠNG KHOA HỌC- CÔNG NGHỆ VÀ TOÀN CẦU HÓA ĐẾN QUÁ TRÌNH THỰC THI QUYỀN LỰC CHÍNH TRỊ Ờ VIỆT NAM HIỆN NAY

LIÊN HỆ VẤN ĐỀ NÀY Ở ĐỊA PHƯƠNG

BÀI LÀM

A MỞ ĐẦU

Quyền lực chính trị xuất hiện khi xã hội phân chia thành giai cấp và tồn tại những mâu thuẫn giai cấp đối kháng trong xã hội, thể hiện tập trung ở nhà nước Giai cấp nắm quyền lực chính trị thông thường cũng là giai cấp nắm quyền lực kinh tế Quyền lực chính trị chính là biểu hiện tập trung của quyển lực kinh tế Quyền lực chính trị có thể thuộc về một chính đảng của một giai cấp, một liên minh nhiều đảng phái hoặc thuộc về nhân dân, khi lí tưởng của giai cấp, của chính đảng phù hợp, phục vụ lợi ích chung của cả cộng đồng dân tộc như ở Việt Nam hiện nay, thể hiện tập trung ở quyền lực nhà nước được thực hiện dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản Việt Nam, đội tiên phong của giai cấp công nhân Việt Nam, đại biểu trung thành quyền lợi của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc

Trong những năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã có nhiều chủ trương, nghị quyết, chính sách, cơ chế về xây dựng tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị và chỉ đạo thực hiện Nhờ đó, tổ chức Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội từng bước được sắp xếp, kiện toàn; chức năng, nhiệm

vụ, mối quan hệ công tác của các tổ chức trong hệ thống chính trị được phân định, điều chỉnh hợp lý hơn; bảo đảm vai trò lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước, phát huy quyền làm chủ của nhân dân, góp phần quan trọng vào những thành tựu

to lớn, có ý nghĩa lịch sử của công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Trong quá trình học tập, nghiên cứu giáo trình môn Chính trị học và các tài liệu tham khảo Tôi xin trình bày nội dung chuyên đề Phân tích ảnh hưởng của cách mạng khoa học- công nghệ và toàn cầu hóa đến quá trình thực thi quyền lực chính trị ở Việt Nam hiện nay Liên hệ vấn đế này ở địa phương để làm bài thu hoạch lớp Hoàn chỉnh chương trình Cao cấp lý luận

chính trị K15C01-HV (2021-2022)

B NỘI DUNG:

I KHÁI NIỆM

1 Khái niệm quyền lực chính trị

Trong các nghiên cứu về chính trị, khái niệm quyền lực chính trị được hiểu theo nhiều nghĩa tùy cách tiếp cận nghiên cứu Theo chủ nghĩa Mác-Lênin: Quyền lực chính trị là quyên lực của một giai cấp hay liên minh giai cấp nhằm

thực hiện sự thống trị chính trị; là năng lực áp đặt và thực thi các giải pháp phân

bổ giá trị xã hội có lợi cho giai cấp mình - chủ yếu thông qua đấu tranh giành, giữ và thực thi quyền lực nhà nước Quyên lực chính trị là bạo lực có tổ chức của một giai cấp đề trấn áp các giai cấp khác Từ cách tiếp cận hành vi có thể hiểu: Quyền lực chính trị là năng lực của một chủ thể chính trị buộc chủ thể chính trị khác phải hành động theo cách mà chủ thể ra lệnh mong muốn

Cách tiếp cận này chủ yếu quan tâm đến sự thay đôi hành vi, đến mục đích của việc sử dụng quyên lực trong quan hệ giữa các chủ thể Mặc dù có những cách quan niệm khác nhau, có thể đưa ra định nghĩa về quyên lực chính trị như sau: Quyên lực chính trị là năng lực của một chủ thê chính trị (giai cấp, lực lượng xã hội, ) trong việc áp đặt mục tiêu chính trị của mình đổi với các chủ thể khác trong xã hội nhằm hiện thực hóa lợi ích của bản thân

2 Các đặc trưng cơ bản của quyển lực chính trị

Ngoài các đặc điểm chung của quyên lực, quyên lực chính trị còn có một số đặc trưng cơ bản sau:

- Tỉnh tất yêu khách quan

Quyền lực xuất hiện từ nhu cầu của hoạt động sán xuất, phân công lao động

xã hội Đây là hoạt động cho nhu cầu sống, do vậy lả hoạt động quan trọng nhất của con người Theo Ăngghen, tử sự phối hợp giữa các cá nhân trong quá trình sản xuất, xuất hiện nhu cầu cần có một quyên lực công để phân công, chỉ huy quá trình này Chính vỉ vậy, mà “một quyền uy nhất định, không kể quyền uy đó

đã được tạo ra băng cách nào, và mặt khác, một sự phục tùng nhất định, đều là những điều mà trong bất cứ tổ chức xã hội nào, cũng đều do những điều kiện vật chất trong đó tiến hành sản xuất và lưu thông sản phẩm, làm cho trở thành tất yếu đôi với chúng ta”! Sự găn bó giữa các cá nhân thành xã hội là một khuynh hướng tự nhiên Xã hội vận động, phát triển đến trình độ nhất định dẫn đến phân hóa giai cấp và tất yếu nhà nước ra đời để điều hòa các mâu thuẫn giai cấp Quyền lực chính trị ra đời dựa trên cơ sở khách quan hoạt động của giai cấp và nhà nước đề duy trì ôn định trật tự và phát triển của xã hội Quyền lực chính trị xuất hiện, do đó là tất yêu khách quan trong một giai đoạn phát triển nhất định của lịch sử xã hội

- Tính giai cấp

Quyền lực chính trị chỉ hình thành trong xã hội đã phân chia giai cấp và xuất hiện nhà nước Đặc trưng này phản ánh mục tiêu thực chất của quyên lực chính trị là nhằm thiết lập, duy trì trật tụ bảo vệ và phát triển các lợi ích, mà căn bản và trước hết là lợi kinh tế cho giai cấp năm quyền

- Tính chính đáng

Tính cưỡng ép của chủ thể ra lệnh (kể cả băng bạo lực) dù lớn đến đâu cũng chưa đảm bảo đạt được mục đích đặt ra, vì kết quả còn phụ thuộc vào sự kháng cự của đối tượng bị quyền lực chỉ phối Muốn đảm bảo quyền lực được thực thi một cách hiệu quả, nó cần nhận được sự chấp thuận của người bị mệnh

lệnh chi phối Tức là quyền lực đĩ cần cĩ tính chính đáng Tính chính đáng được xây dựng trên cơ sở niêm tin của người dân đối với chính quyên, thừa nhận rằng chính quyên đĩ xứng đáng được cầm quyên Tính chính đáng cao cũng cĩ nghĩa

là mức độ tự nguyện cao trong sự tuân thủ, thậm chí dẫn đến tính chủ động và tự giác trong thị hành các mệnh lệnh Điều này quy định tính hiệu lực và tính hiệu quả trong thực thi quyên lực

II CÁC YÊU TỐ TÁC ĐỘNG VÀ NHỮNG BIẾN ĐỔI CỦA QUYỀN LỰC CHÍNH TRỊ TRONG XÃ HỘI HIẾN ĐẠI

1 Các yêu tơ tác động đến sự biến đơi quyền lực chính trị hiện.

1.1 Quá trình tồn cầu hĩa

Quá trình tồn cầu hĩa được thúc đây bởi cuộc cách mạng cơng nghiệp lần thứ tư mang nhiều đặc điểm nơi bật chưa từng cĩ trong lịch sử nhân loại Cĩ thẻ

kế ra một số đặc điểm như sau:

- Các mạng lưới liên kết ở cập độ tồn cầu đã và đang xĩa nhịa dần đường biên giới địa lý, làm suy yêu chủ quyên kinh tế chỉnh trị truyền thống của các quốc gia

- Dịng vốn đầu tư, hàng hĩa, cơng nghệ và lực lượng là động chuyển dịch trên phạm vi tồn cầu, Các cơng ty đa quốc gia; các tổ chức quốc tế, các tổ chức phi chính phủ ngày càng đĩng vai trị quan trọng trong đời sống chính trị Các thách thức an ninh phí truyền thơng xuất hiện nhiều hơn với các hoạt động ngày cảng tinh vi, cĩ ảnh hưởng rộng lớn hơn

- Các quốc gia trên thế giới phụ thuộc lẫn nhau trên cả phương diện kinh tế, thương mại và những vấn đề mang tính tồn cầu như: biến đổi khí hậu, tội phạm xuyên quốc gia, di dân

- Những khác biệt về văn hĩa giữa các quốc gia ngày càng giảm và thĩi quen sinh hoạt của người dân cũng cĩ sự thay đối theo chiều hướng đồng nhất hĩa Quá trình tồn cầu hĩa cũng cĩ thể làm lu mờ bản sắc văn hĩa của các quốc gia

- Vai trị của các quốc gia với tư cách là chủ thể chính trong quan hệ quốc

tế cũng bị suy giảm Chính sách kinh tế của các quốc gia khơng thê chỉ đĩng khung trong phạm vi biên giới lãnh thơ của riêng mình, mà cịn phải tính đến thị trường tồn cầu những yếu tố nằm ngồi khả năng kiểm sốt của các nhà nước

Về bản chất, tồn câu hĩa chính là sự mở rộng hệ thống phân cơng lao động tất yếu ra tồn cầu dẫn tới sự kết nối và phụ thuộc lẫn nhau giữa các quốc gia ngày càng chặt chẽ Nĩ tạo ra sự liên kết giữa các cá nhân, tơ chức và các quốc gia trên quy mơ tồn cầu, làm gia tăng sự phụ thuộc lẫn nhau giữa các quốc gia trong quá trình tồn tại, phát triển Quá trình này, như Mác đã từng nhận xét là

“kéo dài vơ tận” và khiến tính xã hội của quá trình tái sản xuất ngày càng cao Cùng với quá trình hội nhập kinh tế thế giới và tồn cầu hĩa là sự xuất hiện ngày cảng nhiều những vấn để cĩ tính tồn cầu Những vấn đề mà các quốc gia và cộng đồng quốc tế đang phải giải quyết như: dịch bệnh, mơi trường, tội phạm

xuyên biên giới, khủng bố Đối với các vấn đề này, không một quốc gia nào tự mình có thể giải quyết, mà cần có sự hợp tác, tham gia của nhiều nước, do đó, hiện nay xuất hiện ngày càng nhiễu các tổ chức, các thể chế quốc tế liên kết giữa các quốc gia một cách chính thức hoặc phi chính thức đẻ giải quyết những vấn

để vượt khỏi phạm vi quốc gia

1.2 Sự phát triển của cuộc cách mạng khoa học công nghệ.

Chúng ta đang sống trong một thế giới mà sự phát triển của khoa học công nghệ đã có những bước phát triển nhảy vọt, Cuộc cách mạng công nghiệp lân thứ tư đã làm thay đối về cơ bản phương thức sản xuất của con người và được

dự báo sẽ tạo ra những thay đôi mang tính đột phá, tác động tới tắt cả các lĩnh vực đời sống xã hội Thực tế cho thấy, sự phát triển vượt bậc về khoa học công nghệ đã thúc đấy xã hội phát triển với những bước tiến vượt bậc Trong xu thế công nghệ thông tin phát triển mạnh mẽ, internet xuất hiện đã làm thay đôi căn bản những hình thức tương tác giữa người dân và chính quyền, thông qua các

mô hình chính phủ điện tử, làm cho chất lượng dịch vụ của chính quyền được cải thiện đáng kể, chính quyền hoạt động ngày càng minh bạch Hơn nữa, mạng

xã hội còn tạo ra cuộc cách mạng cho các ngành thông tin truyền thông Với đặc tính mở, tương tác cao, internet, mạng xã hội đã trở thành diễn đàn quan trọng

đề mọi người có thể chia sẻ thông tin Nó trở thành yếu tố ảnh hưởng tới tư tưởng, hành vi của cá nhân, nhóm, tố chức, thậm chí toàn xã hội Nó đã phá vỡ giới hạn của không gian địa lý cũng như các phương thức truyền bá thông tin truyền thông Với thực tế này, sự ra đời của internet và mạng xã hội đã thúc đây quá trình xây dựng một nền chính trị dân chủ, trong đó đặc biệt tác động tới quyền được biểu đạt ý kiến và quyền được tiếp cận thông tin của người dân Trong các hoạt động chính trị, internet sẽ trở thành công cụ để người dân tham gia và ảnh hưởng tới các quyết định chính trị, góp phần thúc đầy quá trình dân chủ hóa Từ góc độ vĩ mô, sự phát triển của internet và mạng xã hội cũng tạo ra những áp lực lên các chủ thể quyền lực chính trị ở các quốc gia Quá trình này đồng thời đang tạo ra những thách thức cho các cơ quan quyền lực nhà nước

1.3 Quá trình dân chủ hóa

Dân chủ hóa đang là một xu hướng chính trị mạnh mẽ trên thế giới Ngày nay, chính quyền trung ương với nguồn lực hạn chế của mình chắc chắn sẽ không thể đáp ứng kịp thời các nhu cầu của xã hội Bên cạnh đó, cùng với trình

độ nhận thức ngày cảng cao, ý thức và nhu cầu của người dân về các quyền công dân, quyền con người ngày càng lớn Người dân ngày càng mong muốn được tham gia nhiêu hơn vào các quyết định chính trị, ở cả cấp trung ương và địa phương Do vậy, xu hướng phân cấp, phân quyền cho các địa phương cùng với việc mở rộng các quyền dân chủ cho người dân ngày càng trở nên cấp bách

2 Các biến đối của quyên lực chính trị

2.1 Biến đổi về cơ sở thực tiễn của quyên lực chính trị

Trong lịch sử, quyền lực chính trị của mỗi quốc gia chủ yếu dựa trên cơ sở sức mạnh quân sự và sức mạnh kinh tế Tuy nhiên, trong xã hội hiện đại, với nền kinh tế tri thức, các quá trình sản xuất chủ yếu dựa vào trí tuệ, vào tri thức của con người Chính tri thức chứ không phải các nguồn lực hữu hình ngày càng chiếm tỷ trọng cao trong việc tạo ra các công nghệ mang tính đột phá, tạo ra của cải vật chất và quyết định sự phát triển của một quốc gia

Mặt khác, khoa học công nghệ phát triển cũng làm thay đổi nhận thức của người dân Cùng với các điều kiện do khoa học công nghệ mang lại, các cá nhân không chỉ mở rộng lĩnh vực, không gian hoạt động của mình, mà còn thay đổi cả cách thức tương tác với các chủ thể khác trong đời sống chính trị, nhất là trong quan hệ với nhà nước Khả năng và điều kiện tham gia của nhân dân vào đời sống chính trị tăng lên

2.2 Biến đổi về cầu trúc phân bổ quyền lực chính trị

Bối cảnh mới không chỉ tạo ra sự thay đổi trong cơ sở của quyền lực chính trị mà còn tạo ra những thay đổi trong câu trúc phân bố quyền lực trong phạm vi quốc gia và phạm vi toàn cầu

- Sự dịch chuyển quyền lực giữa các nhà nước - quốc gia

- Trong thế giới đương đại, quyền lực không chỉ tập trung vào một vài siêu cường như trước đây mà có sự dịch chuyển sang nhiều quốc gia khác, đặc biệt là các quốc gia mới nỗi (nhóm các quốc gia mới nổi viết tắt là khối BRICS bao gồm Braxin, Nga, Ấn Độ Trung Quốc, Nam Phi) Bên cạnh đó, các quốc gia được biết đến như các nền kinh tế có thứ hạng cao là Nhật Bản, Hàn Quốc, các nước Bắc Âu, cũng không ngừng gia tăng ảnh hưởng của mình

- Mặt khác, trong bối cảnh toàn cầu hóa như hiện nay, sự phụ thuộc giữa các quốc gia là rất lớn Do vậy, các nước lớn không dễ dàng đe dọa hay trừng phạt các nước nhỏ như trong các giai đoạn trước đây Bản thân các nước nhỏ trong thế giới ngày nay cũng không tồn tại một cách độc lập Họ tham gia vào các khối, các liên minh hay cộng đồng khác nhau (như ASEAN, EU, Cộng đồng các quốc gia Mỹ Latinh và Caribê - CELAC, ), để từ đó tạo thêm sức mạnh giúp họ bảo vệ độc lập, chủ quyền của mình

- Sự thay đổi cán cân quyền lực giữa các nhà nước với các chủ thể phi nhà nước Một xu hướng cũng tương đối rõ trong xã hội hiện đại là sự phân tán quyên lực chính trị giữa các nhà nước với các chủ thê phi nhả nước Điều này thể hiện ở việc quyên lực từ chỗ chỉ tập trung trong tay nhà nước như trước đây đang có xu hướng được chia sẻ một phân cho các chủ thể quyền lực ngoài nhà nước (như các thể chế quốc tế - IOs, các tổ chức phi chính phủ - NGOs và các tập đoàn xuyên quốc gia - TNCs)

2.3 Biến đổi trong phương thức thực thi quyền lực chính trị.

Trong xã hội hiện đại, trong các phương thức thực thi quyền lực chính trị thì phương thức dựa trên thẩm quyền chính thức và hợp pháp đang dần trở thành

cơ chế chủ đạo Điều này đồng nghĩa với tính pháp chế trong thực thi quyền lực

ngày càng cao hơn Pháp luật ngày càng được coi là chuẩn mực trong các ứng

xử chính trị Hệ thống pháp luật được xây dựng và chi phối toàn bộ đời sống xã hội, từ trong tô chức, hoạt động của bộ máy nhà nước đến các quan hệ xã hội Việc đưa ra khuôn khổ pháp lý để giải quyết vấn đề phát sinh trong quan hệ xã hội vốn ngày càng đa dạng và phức tạp, đáp ứng yêu cầu quản lý là hết sức cần thiết Một hệ thống pháp luật đồng bộ và đầy đủ sẽ tạo cơ sở cho việc thực thi quyền lực chính trị một cách khách quan, công bằng Nó cũng góp phần tạo ra tính ổn định của quá trình đưa ra các quyết định chính trị, sự ràng buộc trách nhiệm của các chủ thể quyền lực cũng như tính minh bạch trong hoạt động của

xã hội nói chung, của bộ máy nhà nước nói riêng

2.4 Biến đổi trong phương thức kiểm soát quyển lực chính trị

Khi nói tới các phương thức kiểm soát quyền lực chính trị hiện nay phải kể tới các phương thức chính như: sự tự kiểm soát của các chủ thể quyền lực, kiểm soát giữa các cơ quan trong bộ máy nhà nước và kiểm soát của các chủ thể ngoài nhà nước Trong các phương thức kiểm soát quyền lực kể trên thì phương thức kiểm soát thông qua hệ thống thể chế (kiểm soát giữa các cơ quan lận pháp, hành pháp và tư pháp) được xem là căn bản nhất Tuy nhiên, trong xã hội hiện đại, phương thức kiểm soát quyền lực chính trị đã có những biến đổi nhất định,

cụ thể:

- Xu hướng tăng cường kiểm soát quyên lực chính trị từ các chủ thể bên ngoài nhà nước

Có thể nói, hiệu quả của các phương thức kiểm soát quyền lực phụ thuộc vào nhận thức và hành động của các chủ thể quyền lực Ngày nay, với trình độ dân trí ngày càng cao, cùng với sự trợ giúp của khoa học công nghệ, yêu cầu về

sự kiểm soát quyền lực chính trị từ bên ngoài nhà nước, từ phía xã hội ngày một gia tăng Các chủ thể quyền lực bên ngoài nhà nước như các đảng chính trị (đảng đôi lập); các tổ chức truyền thông; các tô chức xã hội; từ người dân - đã thể hiện rõ tính hiệu quả trong phản biện, gây áp lực, buộc các cơ quan nhà nước phải đảm bảo sự liêm chính, tính minh bạch và trách nhiệm giải trình trong hoạt động Thực tế cho thấy, đây là những phương thức thích hợp để tăng thêm tính hiệu quả của kiểm soát quyền lực chính trị trong xã hội hiện đại

- Xu hướng tập trung vào kiểm soát quyên lực chính trị cao nhất

Trung tâm của hệ thống chính trị là nhà nước, do vậy, kiếm soát chặt chẽ quyền lực nhà nước là ưu tiên hàng đầu trong thiết kế hệ thống ở hầu hết các quốc gia dân chủ Tuy nhiên, thực tế cho thấy, nếu chỉ nhân mạnh vào kiểm soát quyền lực nhà nước là chưa đủ, mà cần phải hướng tới kiểm soát quyền lực cao nhất Điều này đặt ra yêu cầu phải xác định rõ chủ thể nào nắm quyền lực chính trị cao nhất trong một quốc gia trên thực tế Đó có thể là quyền lực của các đảng chính trị cầm quyền, quyền lực của các tổ chức tôn giáo, thậm chí là quyền lực của giới quân sự trong điều kiện cụ thế của một quốc gia nào đó Từ đây, cần phải đưa ra các phương thức để kiếm soát hiệu quả các quyên lực này

3 Một số biến đổi trong tổ chức và thực thi quyền lực chính trị ở Việt Nam hiện nay.

Trong bồi cảnh hiện nay, quyền lực chính trị trên thế giới có những biến đổi quan trọng trong cách thức tổ chức và thực thi Với tư cách là một phần của

hệ thống thế giới, Việt Nam ít nhiều cũng bị ảnh hưởng bởi các xu hướng này,

dù có những mặt không thực sự rõ nét

3.1 Quyền lực chính trị ngày càng được thể chế hóa.

Sự chuyền đối từ hệ thống chuyên chính vô sản sang hệ thống chính trị, từ nhà nước chuyên chính vô sản sang nhà nước pháp quyền đã đánh dấu sự thay đôi rõ nét về các phương thức thực thi quyền lực chính trị ở Việt Nam Là chủ thẻ lãnh đạo hệ thống chính trị, Đảng Cộng sản Việt Nam ngày càng nhận thức

rõ hơn sự cần thiết phải nâng cao tính chính đáng quyền lực của mình trong đời sống xã hội Có thể thấy, chưa khi nào Đảng lại ban hành đồng bộ các quy định, quy chế như hiện nay, từ các nội dung về đổi mới hệ thống chính trị; xây dựng, chỉnh đốn Đảng, nâng cao năng lực lãnh đạo và cằm quyền của Đảng; xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp, nhất là cán bộ cấp chiến lược; thực hiện trách nhiệm người đứng đầu; đẩy mạnh phòng, chống tham những, lãng phí; kiểm soát quyền lực trong công tác cán bộ; đấu tranh với các biểu hiện tự diễn biến, tự chuyến hóa trong nội bộ Đảng, Cùng với việc ban hành hệ thống quy chế là quyết tâm chính trị trong việc phát hiện, xử lý nghiêm minh các trường hợp tham nhũng, tiêu cực, các sai phạm của các tổ chức đảng và đảng viên theo tính thần “không

có ngoại lệ, không có vùng cám, bất kể đó là ai”

Bên cạnh đó, việc đẩy mạnh xây dựng Nhà nước pháp quyền cũng làm gia tăng đáng kể quá trình thể chế hóa các quan hệ quyền lực Với tỉnh thần thượng tôn pháp luật, tất cả các chủ thể chính trị đều phải đặt mình dưới pháp luật và chịu sự ràng buộc của pháp luật Pháp luật không chỉ là công cụ đề Nhà nước quản lý và đều hành xã hội, mà nó còn là phương tiện để giới hạn quyền lực nhạ nước, là công cụ đề bảo đảm các quyền tự do, dân chủ của nhận dân, đồng thời cũng là công cụ để người dân bảo vệ các quyền lợi của mình khi bị chính các cơ quan nhà nước xâm hại

3.2 Sự gia tăng mức độ phân cấp, phân quyên, chuyển một phần quyền lực từ Nhà nước sang cho người dân.

Quá trình tổ chức và thực thi quyền lực nhà nước ở nước ta trong những năm qua cho thấy sự chuyển đổi dần từ mô hình tập trung sang mô hình phi tập trung quyền lực Từ thực tiễn Việt Nam, có thể hiểu sự phân cấp quản lý nhà nước là một xu hướng tất yếu trong sự phát triển của các quốc gia nói chung, các

tổ chức nói riêng Đây chính là sự phân định thẩm quyền, trách nhiệm giữa các cấp chính quyền trên cơ sở bảo đảm sự phù hợp giữa chức năng, nhiệm vụ với năng lực và điều kiện thực tế của từng cấp Thực chất quá trình này nhằm tăng thêm tính chủ động, tính chịu trách nhiệm, sự năng động của chính quyền địa phương, khắc phục được tình trạng đùn đẩy trách nhiệm Quá trình này cũng góp phần thúc đây sự phát triển dân chủ thông qua việc cung cấp những cơ hội

tốt hơn để người dân tham gia trực tiếp vào các quá trình ra quyết định của các

cơ quan nhà nước; tăng cường hiệu quả của việc cung cấp các dịch vụ công: thúc đây sự phát triển kinh tế - xã hội dựa trên sự am hiểu chính xác điều kiện kinh tế - xã hội và các đặc điểm về địa lý, dân cư của chính quyển địa phương Trên cơ sớ đó, chính quyền địa phương đề ra các kế hoạch và chính sách đúng đắn cho việc phát triển, phát huy thế mạnh của mỗi địa phương; tầng cường sự giám sát của nhân dân, thúc đẩy tự quản địa phương Dù trong quá trình tố chức thực hiện chủ trương này cũng đã xuất hiện một số vẫn đề cần được nghiên cứu, hoàn thiện, nhưng đây vẫn là chủ trương nhất quán của Đảng và Nhà nước ta, Văn kiện Đại hội đại biểu lần thứ XIII của Đảng nhấn mạnh sự cần thiết phải

“Đổi mới cơ chế phân cấp, phân quyền, ủy quyền, gắn với phân định và nâng cao trách nhiệm của Trung ương và địa phương”, Đây cũng là một trong những yêu câu trong phát triển hiện nay

3.3 Tăng cường các biện pháp kiểm soát quyền lực chính trị

Trong những năm gần đây, kiểm soát quyên lực chính trị ở Việt Nam đã có những bước tiến đáng ghi nhận Chúng ta không chỉ thiết lập được cơ chế kiểm soát quyền lực đối với bộ máy nhà nước, mà còn thiết lập cơ chế kiểm soát quyền lực đối với tổ chức đảng và đảng viên; đồng thời phát huy các phương thức kiểm soát quyền lực từ các tổ chức đảng, từ Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội, từ truyền thông báo chí và từ chính nhân dân Đối với Nhà nước, chúng ta cũng đã thiết lập được một cơ chế kiểm soát quyền lực Cụ thể:

- Đã dần thiết lập được cơ chế kiểm soát lẫn nhau giữa các cơ quan nhà nước trong thực hiện các quyền lập pháp, hành pháp và tư pháp được chế định trong Hiến pháp Quốc hội thực hiện kiểm soát quyền lực đối với các cơ quan thực hiện quyền hành pháp và tư pháp thông qua quyền giám sát tối cao đối với các cơ quan này

- Quyền lực được kiểm soát thông qua các chế định về bầu cử, bổ nhiệm, miễn nhiệm cán bộ Các cơ chế này cũng góp phần ngăn chặn nguy cơ lạm dụng quyền lực vì mục đích cá nhân hoặc hạn chế hiệu quả sử dụng quyền lực vì lý do năng lực

- Quyền lực được kiểm soát thông qua hoạt động kiểm tra, giám sát của Đảng đối với tổ chức đảng, đảng viên trong bộ máy nhà nước Trong thời gian qua, phương thức lãnh đạo của Đảng bằng công tác kiểm tra, giám sát đã được thê chế hóa và đang ngày càng phát huy hiệu quả Thực tế cho thấy, nhiều vi phạm nghiêm trọng trong bộ máy nhà nước lại được phát hiện bởi Ủy ban Kiểm tra Trung ương và Ủy ban Kiểm tra Đảng các cấp Hoạt động kiểm ta, giám sát của Đảng đi trước một bước, mở đường cho các hoạt động thanh tra, kiểm tra của các cơ quan nhà nước Đối với Đảng, trong điều kiện Việt Nam chỉ có một Đảng duy Nhất cằm quyền, lãnh đạo Nhà nước và xã hội, thì việc kiểm soát quyền lực trong Đảng là hết sức cần thiết Trong thời gian qua cơ chế kiểm soát quyên lực đối với tổ chức đảng và đảng viên càng ngày càng chặt chẽ hơn Bên

cạnh đó, các tổ chức của Đảng và Nhà nước đều phải chịu sự giám sát của nhân dân Hiến pháp năm 2013 quy định: Cộng sản Việt Nam gắn bó mật thiết với nhân dân, phục vụ nhân dân, chịu sự giám sát của nhân dân, chịu trách nhiệm trước nhân dân về những quyết định của mình Giám sát quyền lực từ phía nhân dân cũng là cơ chế giám sát quyên lực thiết thực và hiệu quả Cơ chế giám sát, phản biện xã hội đã được cụ thể hóa trong những quy định của Đảng như: Quy chế giám sát và phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể chính trị - xã hội

Cuối cùng, báo chí, các phương tiện thông tin đại chúng cũng góp phân tham gia giám sát quyền lực Đây là kênh kiểm soát đang phát huy thế mạnh ở Việt Nam hiện nay, găn liền với cuộc cách mạng về khoa học, công nghệ

4 Liên hệ thực tế địa phương.

Trước sự phát triển như vũ bảo của khoa học-công nghệ và sự toàn cầu hóa ngày càng diễn biến sâu rộng đã làm ảnh hường không nhỏ đến vấn đề thực thi quyền lực tại địa phương hiện nay cụ thể thư:

4.1 Về mặt tích cực.

- Lĩnh vực kinh tế: Nhờ có sự phát triển của khoa học – công nghệ về toàn

cầu hóa giúp cho chính quyền địa phương nắm bắt kịp thời những thông tin, các thị trường từ đó giúp chính quyền đưa ra những kế hoạch giải pháp hiệu quả trong việc huy hoạch sản xuất trồng trọt, chăn nuôi đáp ứng được nhu cầu thị trường và nâng cao hiệu quả trong phát triển kinh tế

- Lĩnh vực xã hội: Công nghệ thông tin phát triển giúp chính quyền địa

phương thuận lợi hơn trong việc điều hành quản lý nhà nước cụ thể như trong mùa dịch covic hạn chế hội họp đong người nhưng nhờ công nghệ thông tin thông qua các cuộc họp trực tuyến mà giúp chính quyền đều hành một cách xuyên suốt kịp thời ; vấn đề học sinh học trực tuyến trong mùa dịch; vấn đề cải cách hành chính mức độ 3 mức độ 4 v.v

- Lĩnh vực an ninh: Giúp chính quyền địa phương quản lý chặt chẻ hơn

nhân hộ khẩu thông qua số định danh cá nhân

4.2 Về mặt tiêu cực.

Một là: sự bùng nổ của công nghệ thông tin ( internet, zalo, fb v.v ) đã len

lõi đến tận mọi ngóc ngách của đời sông người dân mang theo những thông tin độc hại mang tính chất chống phá chế độ, chống phá nhà nước Vấn đề này chính quyền địa phương ( cấp xã) khó có biện pháp hữu hiệu để ngăn chặn kịp thời dẫn đến làm hoang mang tư tưởng một bộ phận người dân

Hai là: Một bộ phận không nhỏ giới trẻ hiện nay do ảnh hưởng của toàn

cầu hóa có lối sống mang xu hướng bạo lực, tụ tập băng nhóm gây gỗ đánh nhau mang tính chất xã hội đen Đã gay không ít khó khăn trong vấn đề bảo vệ an ninh trật tự, trật tự an toàn xã hội tại địa phương

Ba là: Trong thời đại toàn cầu hóa như hiện nay có những chỉ thị, nghị

quyết không còn phù hợp với tình hình thực tế đang diễn ra nhưng chưa được bổ sung thay đổi kịp thời từ đó làm cho sự điều hành quản lý tại địa phương còn một số lĩnh vực còn lúng túng

C KẾT LUẬN

Cách mạng khoa học - công nghệ đang là một động lực mạnh mẽ thúc đẩy

sự phát triển không chỉ của công nghiệp, của sản xuất mà của cả con người lẫn

xã hội Trong thời đại ngày nay, quốc gia nào có được tiềm lực khoa học và công nghệ mạnh mẽ thì sẽ có tốc độ phát triển nhanh về mọi mặt, có điều kiện

và cơ hội để phát triển bền vững, đóng góp tích cực cho sự phát triển của nhân loại Do sự phát triển của khoa học công nghệ, không chỉ các lí luận cụ thể trong các lĩnh vực khoa học, công nghệ và kĩ thuật thay đổi, mà hàng loạt lí thuyết về

xã hội và con người cũng buộc phải thay đổi theo

Cách mạng khoa học - công nghệ đang mang cơ hội đến với đất nước và con người Việt Nam, nhưng nếu không tích cực, chủ động, tận dụng cơ hội và không nắm bắt được cơ hội thì cơ hội sẽ không lặp lại, tàu tốc hành của nhân loại với đầu máy CMKHCN và cách mạng công nghiệp sẽ bỏ qua chúng ta, con người và đất nước ta sẽ tụt hậu xa hơn