Phân tích những điểm mạnh và điểm yếu của mô hình hệ thống chính trị hỗn hợp Rút ra bài học tham khảo và liên hệ với quá trình đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị Việt Nam tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả

Chủ đề 7 Phân tích những điểm mạnh và điểm yếu của mô hình hệ thống chính trị hỗn hợp Rút ra bài học tham khảo và liên hệ với quá trình đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị Việt Nam tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả BÀI LÀM I PHẦN MỞ ĐẦU Mỗi quốc gia cần có một hệ thống chính trị đảm bảo ổn định để đảm bảo nền tảng luật pháp, bảo vệ đất nước khỏi những nguy cơ xâm hại từ các đối tượng thù địch chống phá từ bên ngoài Thực tế cho thấy quốc gia nào có hệ thống chính trị ổn đị.

Chủ đề 7: Phân tích những điểm mạnh và điểm yếu của mô hình hệ thống

chính trị hỗn hợp Rút ra bài học tham khảo và liên hệ với quá trình đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị Việt Nam tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả

BÀI LÀM I- PHẦN MỞ ĐẦU

Mỗi quốc gia cần có một hệ thống chính trị đảm bảo ổn định để đảm bảo nền tảng luật pháp, bảo vệ đất nước khỏi những nguy cơ xâm hại từ các đối tượng thù địch chống phá từ bên ngoài Thực tế cho thấy quốc gia nào có hệ thống chính trị

ổn định sẽ giúp cho nhà nước thực thi quyền lực chính trị ổn định, đáp ứng những nhu cầu, đòi hỏi của các chủ thể chính trị và cộng đồng, xã hội Hiện nay, trên thế giới có nhiều mô hình hệ thống chính trị như: mô hình hệ thống nghị viện, mô hình

hệ thống tổng thống, mô hình hệ thống hỗn hợp Các mô hình đều có những điểm mạnh, điểm yếu riêng để phù hợp với đặc điểm, tình hình của mỗi quốc gia

Qua nghiên cứu mô hình hệ thống chính trị hỗn hợp cho ta thấy sự kết họp giữa mô hình của hệ thống nghị viện và hệ thống tổng thống sẽ tạo nên những điểm mạnh, điểm yếu nhất định khi thực hiện theo mô hình hệ thống chính trị này Tuy nhiên, mô hình hệ thống chính trị hỗn hợp cũng bộc lộ những điểm yếu của mình

Vì vậy, chúng ta cùng nhau phân tích làm rõ những điểm mạnh và điểm yếu của

mô hình hệ thống chính trị hỗn hợp và đồng thời rút ra bài học tham khảo và liên

hệ với quá trình đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị Việt Nam, tinh gọn hoạt động hiệu lực, hiệu quả

II- PHẦN NỘI DUNG

1 Cơ sở lý luận mô hình hệ thống chính trị hỗn hợp

1.1 Khái niệm hệ thống chính trị

Hệ thống chính trị là một chỉnh thể bao gồm các thể chế chính trị (nhà nước, đảng chính trị, các tổ chức chính trị - xã hội ) được tổ chức theo một kết cấu chức năng với các cơ chế vận hành và mối quan hệ giữa chúng nhằm thực thi quyền lực chính trị, đáp ứng những nhu cầu, đòi hỏi của các chủ thể chính trị, cộng đồng, xã hội

1.2 Khái niệm mô hình hệ thống chính trị

Mô hình hệ thống chính trị là cách thức khái quát các hệ thống chính trị theo các yếu tố, các quan hệ cốt lõi nhất giữa các yếu tố trong hệ thống nhằm lý giải và

dự báo các hoạt động của hệ thống chính trị

Mô hình hệ thống chính trị có các đặc trưng sau:

- Là hình mẫu cho một cách thức tổ chức và thực thi quyền lực nhà nước, quyền lực chính trị

- Có tính đại diện cho các hệ thống chính trị có những đặc điểm tương tự

- Có khả năng gỉải quyết các vấn đề của đời sống xã hội

- Được sự thừa nhận và chấp thuận của cộng đồng, xã hội

1.3 Khái quát mô hình hệ thống chính trị hỗn hợp

Hệ thống hỗn hợp gồm có các nước: Pháp, Bồ Đào Nha, Phần Lan, Nga, Ucraina, Rumani, Congo, Ai Cập, Niger, Pakistan, Hệ thống này là mô hình kết hợp của hệ thống nghị viện và hệ thống tổng thống Hệ thống hỗn hợp là một trường họp điển hình của việc tìm kiếm và thiết lập một hệ thống chính trị phù họp với đặc điểm, căn tính của một quốc gia Theo đó, người đứng đầu nhà nước (tổng thống) và người đứng đầu hành pháp (thủ tướng) được tách biệt như trong hệ thống đại nghị, nhưng đều có thực quyền Tổng thống trong hệ thống này nắm các quyền hành pháp quan trọng như trong hệ thống tổng thống Như vậy, quyền hành pháp được chia sẻ giữa tổng thống và thủ tướng, nên hệ thống này còn được gọi là lưỡng đầu chế

Hệ thống hỗn hợp được thiết kế với kỳ vọng là kết hợp các đặc điểm tốt nhất của cả hệ thống nghị viện và hệ thống tổng thống Nói cách khác, hệ thống hỗn hợp cũng chính là “sự phê phán bằng thực tế” đối với cả hai mô hình nguyên gốc được đề cập ở trên Các hệ thống hỗn hợp có những khác biệt rất lớn trong cả điều kiện lịch sử, văn hóa truyền thống, hệ tư tưởng chi phối Thông thường, chỉ có hệ thống chính trị Pháp được coi là điển hình của hệ thống hỗn hợp Tuy vậy, ngay cả các hệ thống chính trị của Nga và Trung Quốc cũng có những đặc điểm tương tự, trong đó nguyên thủ (người đứng đầu nhà nước) và thủ tướng (người đứng đầu chính phủ) đều có thực quyền, dù do các lý do khác nhau mà Tổng thống Nga và

Chủ tịch nước Trung Quốc có những quyền lực mạnh hơn rất nhiều so với Tổng thống Pháp, thậm chí cả Tổng thống Mỹ Ở châu Âu, ngoài Pháp còn có Phần Lan,

Bồ Đào Nha và một số nước Đông Âu như Ba Lan và Hungary (thời kỳ sau khi Đông Âu và Liên Xô sụp đỗ) có hệ thống hỗn hợp

*Cấu trúc và phân bố quyền lực nhà nước trong hệ thống hỗn hợp:

Nhân dân thông qua bầu cử để thành lập cơ quan lập pháp - Quốc hội Nhân dân thông qua một cuộc bầu cử khác để bầu ra tổng thống Tổng thống là người đứng đầu hành pháp và là nguyên thủ quốc gia Tổng thống bổ nhiệm lãnh đạo đảng chiếm đa số trong quốc hội (vì phải nhận được sự phê chuẩn của quốc hội) làm thủ tướng Tổng thống và thủ tướng cùng chia sẻ quyền hành pháp Thủ tướng vừa phải chịu trách nhiệm trước tổng thống, vừa chịu trách nhiệm trước nghị viện Nghị viện có các chức năng cơ bản là: lập hiến, lập pháp, giám sát quyền lực nhà nước, thông qua các vấn đề quan trọng của đất nước, chế ước các nhánh quyền lực khác, tham gia thiết định nên các cơ quan nhà nước, chức năng tài chính, phê chuẩn các điều ước quốc tế, tổ chức trưng cầu dân ý Trong đó, chức năng chủ yếu của nghị viện là làm luật, quyết định tài chính và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước

Giống như mô hình nghị viện, chính phủ do thủ tướng đứng đầu; nhưng thực

ra chính phủ đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp của tổng thống Khi đảng của tổng thống chiếm đa số trong hạ viện thì quyền lực của tổng thống gần như tuyệt đối Các phương tiện gây sức ép giữa quốc hội và chính, phủ chỉ tồn tại một cách hình thức Quyền hành của thủ tướng và của chính phủ chỉ gia tăng khi đa số nghị viện không cùng một đảng với tổng thống

Chế độ nghị viện thể hiện qua việc nghị viện không những là cơ quan lập pháp thông qua các đạo luật, mà còn có quyền kiểm soát chính phủ, thẩm chí có quyền giải tán chính phủ qua các cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm Vì vậy, trên thực tế, thủ tướng và các thành viên chính phủ phải là thành viên của đảng chiếm đa số trong hạ viện (quốc hội) thì hoạt động mới thật sự thuận lợi

Đối với mô hình hỗn hợp, nguyên thủ quốc gia chỉ đạo chính phủ, tác động trực tiếp đến bộ máy hành pháp Ở Pháp, tổng thống có quyền thành lập chính phủ,

ra các quyết định tổ chức và chỉ đạo hoạt động của chỉnh phủ Tổng thống có quyền tự do khi lưa chọn ứng cử viên vào chức vụ thủ tướng Đó là thẩm quyền đặc biệt của tổng thống Tuy nhiên, tổng thống phải tính đến trường hợp thủ tướng

bị hạ viện (quốc hội) từ chối Chính vì vậy, tổng thống phải tính đến mối tương quan lực lượng giữa các đảng phái trong hạ viện Thông thường, tổng thống phải lựa chọn lãnh tụ của phe đa số trong hạ viện, hay nói cách khác, đó phải là người được hạ viện tín nhiệm, nếu không tổng thống phải giải tán hạ viện hoặc lựa chọn thủ tướng khác Đến lượt mình, thủ tướng có trách nhiệm thành lập chính phủ, lựa chọn các bộ trưởng đệ trình lên tổng thống để tổng thống bổ nhiệm Tổng thống có quyền chấm dứt hoạt động của thủ tướng khi ông này có đơn từ chức, nghĩa là tổng thống không có quyền cách chức thủ tướng Tổng thống cũng có quyền bãi nhiệm các bộ trưởng theo đề nghị của thủ tướng

Tổng thống có toàn quyền hành pháp, có quyền giải tán nghị viện Nhưng nghị viện có quyền can thiệp vào quá trình thành lập chính phủ, buộc tổng thống phải bổ nhiệm lãnh tụ của đảng đa số trong nghị viện làm thủ tướng Sự chia sẻ quyền hành pháp sẽ phụ thuộc vào luật pháp cụ thể của từng nước Ở Pháp và Phần Lan, tổng thống là nguyên thủ quốc gia, có thẩm quyền trong lĩnh vực đối ngoại và an ninh quốc phòng, còn thủ tướng có các thẩm quyền ưong lĩnh vực hoạch định chính sách đối nội

Do cấu trúc trên nên có thể xảy ra trường hợp cộng sinh - cùng chung sống khi tổng thống và thủ tướng thuộc về hai đảng khác nhau Khi tổng thống và thủ tướng thuộc về một đảng thì tổng thống có thể chi phối được thủ tướng Trong trường hợp đảng của tổng thống không chiếm đa số trong nghị viện, quyền hành pháp sẽ được chia sẻ giữa hai đảng khác nhau Khi có hai đảng cùng chia sẻ quyền lực, rất dễ xảy ra xung đột quyền lực giữa hai nhánh hành pháp và lập pháp Trong những trường hợp đó, hiệu quả hoạt động của hệ thống chịu ảnh hưởng quan trọng của các yếu tố như tính độc lập của tòa bảo hiến, nhận thức của bản thân các lãnh đạo chính trị cũng như dư luận xã hội

Chánh án tòa án tối cao do tổng thống đệ trình, nghị viện phê chuẩn Tòa án thực hiện chức năng bảo hiến Riêng Pháp, bên cạnh hệ thống tòa án còn có hội

đồng bảo hiến là một cơ quan độc lập gồm 9 thành viên do tổng thống, chủ tịch thượng viện và chủ tịch hạ viện mỗi người bổ nhiệm 3 thành viên Hội đồng bảo hiến thay thế 1/3 sau 3 năm Chủ tịch hội đồng bảo hiến do tổng thống bổ nhiệm

*Đặc điểm chủ yếu:

- Tổng thống là nguyên thủ quốc gia, đồng thời là người đứng đầu hành pháp,

sự chia sẻ quyền hành pháp giữa tổng thống và thủ tướng

- Tổng thống chịu trách nhiệm trước nhân dân, thủ tướng chịu trách nhiệm trước tổng thống và nghị viện

- Nghị viện có thể bỏ phiếu bất tín nhiệm chính phủ và giải tán chỉnh phủ, nhưng tổng thống có quyền giải tán nghị viện

- Ngoài sự phân lập và kiềm chế đối trọng giữa lập pháp, hành pháp, tư pháp, còn có sự phân lập quyền lực và kiềm chế đối trọng trong cơ quan hành pháp, nhất

là khi tổng thống và thủ tướng thuộc các đảng khác nhau

- Cơ chế bảo hiến bằng thể chế thông qua phán quyết của Tòa án tối cao (Nga) hoặc Hội đồng bảo hiến riêng (Pháp)

2 Điểm mạnh và điểm yếu của mô hình hệ thống chính trị hỗn hợp

2.1 Những điểm mạnh:

- Với cách thức ủy quyền và chịu trách nhiệm của hệ thống hỗn hợp, các quyết định tập thể vẫn có tính đồng thuận cao, đảm bảo sự nhanh chóng, tính quyết đoán

- Tránh được sự tập trung quyền lực mạnh ở người đứng đầu cơ quan hành pháp, tạo sự kiềm chế nhất định giữa tổng thống và thủ tướng, nhất là khi tổng thống và thủ tướng thuộc hai đảng khác nhau

- Hệ thống hỗn hợp được chú ý trong những thập niên gần đây vì có khả năng kết hợp được các ưu điểm của cả hai hệ thống Mô hình hỗn hợp là mô hình được nhiều nước xã hội chủ nghĩa cũ (Nga, Đông Âu) lựa chọn khi chuyển đổi và cũng

đã tạo được sự ổn định và phát triển nhất định ở các quốc gia này Mô hình này đã thể hiện được ưu thế khi vừa có thể tránh được xu hướng dân túy, bè phái của dân chủ nghị viện, vừa đảm bảo sự ảnh hưởng của các nhóm ưu tú trong nghị viện; quyền lực tập trung đủ mức vượt qua được sự tự do vô trách nhiệm và tranh đấu

liên miên giữa các phe phái

2.2 Những điểm yếu:

- Có thể xảy ra sự mâu thuẫn trong việc thông qua luật ở nghị viện

- Khó thay đổi lãnh đạo, điều này giống với mô hình tổng thống

- Có thể xảy ra sự mâu thuẫn, trì trệ khi nghị viện và tổng thống do hai đảng khác nhau nắm Trong trường hợp đảng của tổng thống không chiếm đa số trong nghị viện, quyền hành pháp sẽ được chia sẻ giữa hai đảng khác nhau Các thời kỳ hai đảng chia sẻ quyền lực nhà nước như vậy là các trường hợp có thể có xung đột quyền lực giữa tổng thống và thủ tướng, ở mức độ nào đó là giữa hành pháp và lập pháp

3 Rút ra bài học tham khảo từ mô hình hệ thống chính trị hỗn hợp

Từ phân tích những điểm mạnh và điểm yếu của mô hình chính trị hỗn hợp ta

có thể rút ra được bài học như sau:

Thứ nhất, Phải xác định các chức năng, nhiệm vụ của bộ máy trong hệ thống

chính trị một cách phù hợp, tránh sự chồng chéo chức năng, nhiệm vụ với nhau giữa các cơ quan hành pháp, tư pháp, lập pháp Thấy rõ nhất là hạn chế này là: Theo đó, người đứng đầu nhà nước (tổng thống) và người đứng đầu hành pháp (thủ tướng) được tách biệt như trong hệ thống đại nghị, nhưng đều có thực quyền Tổng thống trong hệ thống này nắm các quyền hành pháp quan trọng như trong hệ thống tổng thống Như vậy, quyền hành pháp được chia sẻ giữa tổng thống và thủ tướng, nên hệ thống này còn được gọi là lưỡng đầu chế Ở Việt Nam, cơ quan hành pháp - lập pháp chồng chéo với nhau trong nhiệm vụ, với tư cách là một đại biểu quốc hội

và với tư cách là một cán bộ lãnh đạo quản lý của Nhà nước thấy rất rõ sự chồng chéo này Vì vậy, phải xác định rõ chức năng, nhiệm vụ của các chủ thể trong cơ quan lập pháp, hành pháp, tư pháp Nếu không qui định cụ thể, rõ ràng chắc chắn

sẽ chồng chéo chức năng, nhiệm vụ với nhau

Thứ hai, là quá trình giám sát, kiểm soát quyền lực nhà nước trong mô hình

hỗn hợp, vì hầu hết mô hình hỗn hợp do chức năng, nhiệm vụ của một số cơ quan quyền lực trong bộ máy nhà nước chồng chéo chức năng, nhiệm vụ với nhau, nên việc giám sát, kiểm soát quyền lực chính trị từ bên trong bộ máy nhà nước bị hạn

chế, cho nên thường các biện pháp mà để kiểm soát, giám sát quyền lực nhà nước trong mô hình hỗn hợp không phát huy được nhiều hiệu quả như mô hình Nghị viện hay mô hình tổng thống

4 Liên hệ với quá trình đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị Việt Nam tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả

Đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị luôn được Đảng ta quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo Tại Đại hội lần thứ XIII của Đảng đã nêu những định hướng lớn cho nhiệm vụ xây dựng, đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị đến năm 2030 và đánh giá những kết quả thực hiện đạt được như sau:

“Công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị được đẩy mạnh toàn diện, đồng bộ, quyết liệt, có hiệu quả rõ rệt” Đại hội đã khẳng định: “Xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa có nhiều tiến bộ, tổ chức bộ máy nhà nước tiếp tục được hoàn thiện, hoạt động hiệu lực và hiệu quả hơn; bảo đảm thực hiện đồng bộ các quyền lập pháp, hành pháp và tư pháp; Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân tiếp tục đổi mới nội dung và phương thức hoạt động, vận động đông đảo nhân dân tham gia các phong trào thi đua yêu nước, phát huy ngày càng tốt hơn vai trò đại diện quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn viên, hội viên

và nhân dân”

Công tác lãnh đạo, chỉ đạo triển khai và tổ chức thực hiện các Nghị quyết của Ban Chấp hành Trung ương1 về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả được thực hiện nghiêm túc, các tổ chức trong hệ thống chính trị được rà soát, bổ sung, từng bước được hoàn thiện, khắc phục sự trùng lắp, chồng chéo; tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị được sắp xếp tinh gọn hơn; giảm đầu mối, giảm cấp trung gian, giảm số lượng cán

bộ lãnh đạo, quản lý, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, xây dựng chính quyền điện tử nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động Bên cạnh, trong công tác lãnh đạo tổ chức thực hiện còn triển khai thực hiện thí điểm một số mô hình tinh gọn bộ máy

1 Nghị quyết số 18- NQ/TW ngày 25-10-2017 về một số vấn đề về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả và Nghị quyết số 19-NQ/TW ngày 25-10-2017 về tiếp tục đổi mới hệ thống tổ chức và quản lý, nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động của các đơn vị sự nghiệp công lập

hơn, đổi mới cơ chế hoạt động, phương thức lãnh đạo, quản lý, điều hành theo hướng hiệu lực, hiệu quả kết quả, biên chế của cả hệ thống chính trị có giảm hơn trong các năm gần đây2, cơ bản bảo đảm lộ trình theo quy định Như vậy, việc sắp xếp tổ chức bộ máy tinh gọn gắn với tinh giản biên chế đã góp phần giảm chi thường xuyên, tăng chi cho đầu tư phát triển kinh tế xã hội cho đất nước

* Hạn chế

Trong quá trình triển khai sắp xếp, bố trí cán bộ ở một số tổ chức trong hệ thống chính trị thực hiện có lúc còn chậm, triển khai thực hiện còn ngại va chạm, ảnh hưởng đến quyền lợi của cán bộ, công chức, thực hiện có lúc chưa nghiêm nguyên tắc tổ chức xây dựng Đảng, nhất là nguyên tắc tập trung dân chủ; trong thực hiện có nội dung chưa thống nhất giữa quy định của Đảng và pháp luật của Nhà nước Chính sách sắp xếp, bố trí cán bộ đối với đội ngũ cán bộ, công chức theo tổ chức mới chưa thực sự tạo động lực để cán bộ toàn tâm, toàn ý với công việc

Thực hiện cơ chế kiểm soát quyền lực trong Đảng và Nhà nước có lúc chưa đầy đủ, đồng bộ; hiệu lực, hiệu quả chưa cao; việc công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình còn hạn chế Cải cách hành chính, nhất là cải cách thủ tục hành chính chuyển biến chậm, không đồng bộ, có lúc chưa đáp ứng yêu cầu Trong thực hiện tuy đã quan tâm đầu tư nhiều cho kết cấu hạ tầng công nghệ thông tin phục vụ quản lý nhưng hiệu quả tác động vào việc tinh gọn tổ chức bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động và tinh giản biên chế chưa tương xứng, có lúc gây thất thoát trong quản lý đầu tư

Việc sắp xếp tổ chức Đảng với tổ chức chính quyền Nhà nước có mặt chưa đáp ứng tốt yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và quản lý đất nước trong tình hình mới Vấn đề đổi mới tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước có lúc chưa đồng

bộ, phù hợp, thực hiện còn một số mặt lúng túng Tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tuy được sắp xếp tinh gọn nhưng phối hợp hoạt động chưa nhịp

2 Tính đến ngày 31-12-2019, cả nước đã giảm được 4 đầu mối trực thuộc Trung ương, 97 đầu mối trực thuộc cấp tỉnh; 6 tổng cục và tương đương; 19 cục, vụ, 90 đơn vị sự nghiệp công lập ở Trung ương; 3.768 phòng, đội và tương đương; giảm 4.963 đơn vị sự nghiệp công lập, giảm 3.646 đầu mối trong các đơn vị sự nghiệp công lập ở địa phương Giảm 10.386 cấp trưởng, cấp phó ở các cơ quan, đơn vị tổ chức hành chính cấp tỉnh, cấp huyện Giảm 3.306 cấp trưởng, 4.080 cấp phó ở các đơn vị sự nghiệp công lập địa phương Đến ngày 30-9-2020, đã giảm 6 đơn vị hành chính cấp huyện, 565 đơn vị hành chính cấp xã; đã giảm 20.910 thôn, tổ dân phố

nhàng, công việc có lúc còn ùng tắc trong thực hiện do phân chia công việc chưa được hợp lý, dẫn đến hiệu lực, hiệu quả mang lại chưa cao Trong thực hiện chưa được phát huy mạnh mẽ vai trò giám sát của nhân dân; tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương chưa đổi mới đồng bộ; Việc phân công, phân cấp, phân quyền giữa các ngành, các cấp và trong từng cơ quan, tổ chức chưa hợp

lý, mạnh mẽ và đồng bộ; còn tình trạng bao biện, làm thay hoặc bỏ sót nhiệm vụ Việc đổi mới nội dung và phương thức hoạt động của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội có mặt chưa theo kịp yêu cầu của tình hình mới, đổi mới có lúc chưa thật sâu sát các tầng lớp nhân dân và cơ sở; chất lượng, hiệu quả hoạt động giám sát, phản biện xã hội chưa đều Hoạt động của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội mang tính “hành chính hóa”, có lúc thiếu sâu sát đối với cơ sở, việc nắm số lượng đoàn viên, hội viên và quần chúng trong độ tuổi là đối tượng kết nạp đoàn, hội có lúc chưa đảm bảo chính xác về số lượng

Kiện toàn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị gắn với tinh giản biên chế,

cơ cấu lại đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức đạt kết quả có lúc còn thấp; tỉ lệ người phục vụ cao, nhất là ở khối văn phòng; số lãnh đạo cấp phó nhiều; việc bổ nhiệm cấp “hàm” ở một số cơ quan Trung ương có lúc chưa hợp lý

* Giải pháp

Thứ nhất, Tiếp tục nâng cao nhận thức, tạo sự thống nhất ý chí và hành động

trong các cấp ủy, tổ chức đảng, nhất là người đứng đầu về đổi mới, sắp xếp tổ chức

bộ máy và tinh giản biên chế gắn với cơ cấu lại, nâng cao chất lượng đội ngũ cán

bộ, công chức, viên chức, tăng cường hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị Tiếp tục hoàn thiện mô hình tổ chức của hệ thống chính trị; xác định rõ hơn chức năng, nhiệm vụ và cơ chế hoạt động của các tổ chức trong hệ thống chính trị; tham mưu cấp ủy lãnh đạo việc nắm chắc số lượng đoàn viên, hội viên và số quần chúng trong độ tuổi là đối tượng kết nạp đoàn viên, hội viên và thường xuyên quan tâm đổi mới hoạt động của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội, tránh “hành chính hóa”, nhất là tổ chức công đoàn, đáp ứng mục tiêu, yêu cầu, nhiệm vụ của thời kỳ phát triển mới

Thứ hai, Tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của Đảng và hệ thống chính

trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, đồng bộ với đổi mới kinh tế, đáp ứng yêu cầu nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền của Đảng Sơ kết, tổng kết những mô hình thí điểm và nhân rộng những mô hình mới có hiệu quả Hoàn thiện thể chế, bảo đảm đồng bộ, liên thông giữa pháp luật của Nhà nước với quy định của Đảng về tổ chức bộ máy, biên chế của hệ thống chính trị Đánh giá, hoàn thiện mô hình tổ chức đảng theo ngành, lĩnh vực và những nơi có đặc điểm riêng

Thứ ba, Đổi mới cần có sự thống nhất trong quy định giữa các cấp, các ngành,

để tạo sự thống nhất và nâng cao hiệu quả trong hoạt động, tạo liên kết thống nhất trong hệ thống chính trị; đồng thời chuyển mạnh các tổ chức chính trị - xã hội sang hoạt động theo cơ chế tự chủ, tự quản Bảo đảm sự tập trung quyền lực hợp

lý, hiệu quả gắn với phân cấp, phân quyền, ủy quyền phù hợp, hiệu quả trong hệ thống chính quyền bốn cấp hiện nay

Thứ tư, Tiếp tục đẩy mạnh sắp xếp các đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã

và nghiên cứu triển khai thực hiện ở cấp tỉnh phù hợp với quy hoạch tổng thể các đơn vị hành chính các cấp Đồng thời, sắp xếp tổ chức bộ máy các cơ quan, đơn vị

ở Trung ương theo lộ trình

Thứ năm, Để thực hiện hiệu quả sắp xếp tổ chức là đẩy mạnh thực hiện tinh

giản biên chế gắn với cơ cấu lại đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức theo vị trí việc làm Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức; làm tốt công tác tư tưởng; giải quyết kịp thời chế độ, chính sách đối với các trường hợp do ảnh hưởng trong quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy, tinh giản biên chế Xây dựng lộ trình cải cách tiền lương và các chế độ chính sách hợp lý cho cán bộ, công chức, viên chức trong thực hiện nhiệm vụ

Thứ sáu, Ứng dụng sâu rộng khoa học - công nghệ, nhất là công nghệ thông

tin để cải cách hành chính; đẩy mạnh xây dựng chính phủ điện tử, đô thị thông minh; tổng kết, đánh giá để có giải pháp sử dụng hiệu quả hạ tầng công nghệ thông tin, chống lãng phí, góp phần tinh gọn bộ máy và tinh giản biên chế Có chế độ đãi ngộ đối với cán bộ, công chức một số ngành đặt thù trong hệ thống chính trị

Thứ bảy, thực hiện cơ chế công khai, minh bạch, dân chủ trong bổ nhiệm, đề

bạt cán bộ và tuyển dụng công chức, viên chức để thu hút người thực sự có đức, có