Phân tích so sánh và lý giải sự tương đồng và khác biệt giữa án lệ ở mỹ và anh quốc1

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI KHOA LUẬT BÀI KIỂM TRA HỌC PHẦN LUẬT SO SÁNH ĐỀ TÀI PHÂN TÍCH SO SÁNH VÀ LÝ GIẢI SỰ TƯƠNG ĐỒNG VÀ KHÁC BIỆT GIỮA ÁN LỆ Ở MỸ VÀ ANH QUỐC Giảng viên Mai Văn Thắng Sinh viên MSV Lớp Hà Nội, tháng 4 năm 2022 Anh và Mỹ là hai điển hình của Common Law Mặc dù đều thuộc Common Law nhưng cấu trúc nguồn Luật của hệ thống pháp luật nước Anh và Mỹ ngoài điểm tương đồng cũng có những điểm khác biệt Sự giống nhau giữa án lệ Mỹ v.

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI KHOA LUẬT

BÀI KIỂM TRA

HỌC PHẦN: LUẬT SO SÁNH

ĐỀ TÀI : PHÂN TÍCH SO SÁNH VÀ LÝ GIẢI SỰ TƯƠNG ĐỒNG VÀ KHÁC BIỆT GIỮA ÁN LỆ Ở MỸ VÀ ANH QUỐC

Giảng viên : Mai Văn Thắng Sinh viên :

MSV :

Lớp:

Hà Nội, tháng 4 năm 2022

Anh và Mỹ là hai điển hình của Common Law Mặc dù đều thuộc Common Law nhưng cấu trúc nguồn Luật của hệ thống pháp luật nước Anh và Mỹ ngoài điểm tương đồng cũng có những điểm khác biệt

Sự giống nhau giữa án lệ Mỹ và Anh Quốc

- Ở cả hai nước án lệ đều là nguồn chủ yếu của pháp luật

- Án lệ được tạo ra từ các phán quyết của các thẩm phán tòa án cấp

trên

Điểm khác biệt

Anh Mỹ

Sự hình thành án

lệ

- Được tạo ra từ các phán quyết của tòa án cấp trên

- Tòa án bang

- Tòa án liên bang

- Tòa án tối cao Hợp chủng quốc Hoa Kỳ

Vai trò

- Pháp luật thành văn có

vị trí cao hơn án lệ

nhưng thẩm phán Anh thường cố gắng tìm cách để áp dụng án lệ

nhằm hạn chế tối đa sự

áp dụng luật thành văn

- Luật thành văn có vị trí cao nhất đặc biệt là hiến pháp Hoa Kỳ Tất cả các văn bản luật và án lệ nếu trái với Hiến Pháp sẽ bị tuyên bố là vi hiến

Cách thức áp

dụng

- Án lệ ở Anh được các thẩm phán áp dụng một cách cứng nhắc

- Án lệ được các thẩm phán áp dụng một cách mềm dẻo, linh

hoạt hơn

Nguyên tắc áp

dụng + ghi chép

- Tất cả các tòa án đều phải tuân theo án lệ trừ

Ủy ban phúc thẩm Thượng nghị viên

- Tại Anh các án lệ bắt buộc thường được ghi chép trong Law Report

- Tất cả các tòa án đều có quyền thay đổi án lệ

- Tại Mỹ tập hợp các án lệ được in trong tuyển tập Trình bày về pháp luật của một hiệp hội

tư nhân có tên là Viện luật Hoa Kỳ

Nguyên nhân của sự khác biệt

Anh Mỹ

Lãnh Thổ

- Anh là một đảo quốc ở

Châu Âu có lãnh thổ

thống nhất trong cả nước với hệ thống pháp luật chung

- Mỹ là một lục địa rộng lớn giành được độc lập từ phát triển đấu tranh giải phóng thuộc địa Lãnh thổ nước Mỹ được chia làm 50 bang với 50 hệ thống pháp luật

- Anh có truyển thống bề

dày lịch sử, là một đế

- Mỹ trước kia là thuộc địa của Anh giành

Lịch Sử chế hùng mạnh với diện

tích thuộc địa rộng lớn trên khắp thế giới từ sau chiến tranh thế giới thứ

nhất

độc lập năm 1776 với thành phần gồm những người nhập cư và nhiều chủng tộc

Hình thức chính

thể

- Anh là một nước quân chủ nghị viện, vẫn phụ

thuộc chế độ quân chủ

có nữ hoàng và nhà vua nhưng chỉ là biểu tượng của nước Anh, còn quyền lực thực chất nằm trong tay Thủ

tướng

- Mỹ là nước cộng hòa tổng thống với hai đảng Dân Chủ và Đảng Cộng Hòa thay nhau cầm quyền

Chế độ chính trị

- Anh là một quốc gia đơn nhất

- Mỹ là một quốc gia liên bang, mỗi bang đều có pháp luật riêng của mình nhưng chịu sự chi phối của tòa án liên bang nên trong đó luôn có sự dung hòa về lợi ích các bang

Điều kiện kinh

tế xã hội

- Anh đã từng đứng đầu về diện tích thuộc địa

- Sau chiến tranh thế giới thứ 2 Mỹ vươn

và có tiềm lực kinh tế lên đứng đầu làm bá

chủ thế giới

Hai án lệ của Anh Quốc và Mỹ đều đã trải qua rất nhiều năm để phát triển, đạt đến độ hoàn thiện như hiện nay Hai hệ thống này có điểm tương đồng, song chủ yếu là sự khác nhau độc đáo, tạo nên nét đặc trưng riêng của từ hệ thống Vậy, sau đây em xin được phân tích, so sánh và chỉ ra điểm giống và khác nhau giữa án lệ Mỹ và án lệ Anh Quốc, cũng như lý do tại sao lại có sự tương đồng và khác biệt như vậy

I Điểm tương đồng

Cả hai án lệ đều có một vị trí đặc biệt quan trọng trong hệ thống pháp luật, thậm chí có thể nói án lệ là nguồn chủ yếu của pháp luật Cả hai còn cùng có quá trình hình thành tương đồng: được tạo ra từ các phán quyết của các thẩm phán toà án cấp trên

Lý do có sự tương đồng này có lẽ là bởi Mỹ đã từng có một thời bị Anh đô hộ, nên mới sản sinh ra án lệ và án lệ của hai nước có một vài điểm tương đồng như vậy

II Điểm khác biệt

Mặc dù chịu ảnh hưởng của pháp luật Anh nhưng án lệ của Anh và Mỹ cũng có những điểm tương đồng và khác biệt cơ bản:

Tìm hiểu sâu hơn về nguồn gốc hình thành, Nếu như Anh được xem là quê hương của án lệ thì Mỹ lại khác Mỹ có án lệ là do trong lịch sử Mỹ chịu sự đô hộ của Anh Cho nên, vị trí của án lệ ở Mỹ không giống như ở Anh Hơn nữa, nguyên tắc án lệ ở Mỹ không giống ở Anh Ở Mỹ chỉ áp dụng án lệ của Tòa án cấp trên; phán quyết của các tòa án tối cao ở cấp bang và liên bang không chịu sự ràng buộc của chính mình; tòa án bang không bị bắt buộc tuân thủ án lệ của các tòa án ở các bang khác, ví dụ một phán quyết của tòa phúc thẩm cuối cùng (Court of Appreals) của New

York không bị bắt buộc tuân thủ án lệ của tòa phúc thẩm cuối cùng của bang Michigan Tuy nhiên các phán quyết phù hợp của các tòa án bang khác thường được viện dẫn, giá trị thuyết phục phụ thuộc vào việc tòa án nào đã đưa ra quyết định đó Tòa án tối cao của Mỹ cũng khẳng định rằng kết quả xét xử của một vụ việc có thể dựa trên chính sách chung nhiều hơn là dựa vào án lệ và rằng triết lý của tòa án thay đổi tùy theo quan điểm cá nhân của người thẩm phán về vấn đề đang giải quyết và ở thời điểm giải quyết vụ việc Qua đây có thể thấy việc áp dụng nguyên tắc stare decisis ở Mỹ không nghiêm ngặt như ở Anh Các tập hợp án lệ của Mỹ được in trong tuyển tập Trình bày về pháp luật (Restatement of the Law) của Hiệp hội tư nhân có tên là Viện luật Hoa Kỳ (American Law Institute)

Về vai trò, án lệ ở Anh Quốc có vị trí nhỉnh hơn đôi chút so với án lệ ở Mỹ Dù trên

lý thuyết ở Anh thì luật thành văn cao hơn so với án lệ nhưng trong thực tiễn thì các thẩm phán của Anh lại cố gắng để áp dụng án lệ để xét xử hơn là luật thành văn Điều này cũng bởi Anh không có sự phân biệt về tầm quan trọng của các văn bản mang tính hiến pháp so với common law nên họ thậm chí không có cơ quan bảo hiến Trong khi đó, Mỹ đặc biệt chú trọng luật thành văn Luật thành văn có vị trí cao nhất trong hệ thống pháp luật Mỹ, đặc biệt là hiến pháp Hoa kỳ có lịch sử hơn

200 năm và có nền tảng dựa trên học thuyết tam quyền phân lập Tất cả các văn bản luật và án lệ nếu trái với hiến pháp sẽ đều bị tuyên bố là vi hiến

Về cách thức áp dụng, hệ thống pháp luật của Anh Quốc là pháp luật cương tính, khó thay đổi, sửa chữa và sáng tạo thêm nên thẩm phán Anh áp dụng án lệ vô cừng cứng nhắc, không thêm thắt Ngược lại, pháp luật nhu tính ở Mỹ cho phép họ sử dụng án lệ một cách mềm dẻo, linh hoạt hơn

Về nguyên tắc áp dụng, ở Anh sẽ làm theo Rule of stare decicis (tất cả các tòa án dều phải tuân theo án lệ (trừ Ủy ban phúc thẩm Thượng nghị viện)

Còn Mỹ theo – Rule of precedent (tất cả các tòa án đều có quyền thay đổi án lệ) Điều này cũng do tính chất luật pháp của hai nhà nước khác nhau

Về ghi chép, Tại Anh các án lệ bắt buộc thường được ghi chép trong Law Reports, All England Law Reports, Weekly Law Reports còn Tại Mỹ tập hợp các án lệ được

in trong tuyển tập Trình bày về pháp luật (Restatement of the Law) của một hiệp hội

tư nhân có tên là Viện luật Hoa Kỳ (American Law Institute)

III Nguyên do

Qua đây có thể thấy mặc dù hệ thống pháp luật của Anh và Mỹ đều có chung nguồn gốc lịch sử, và đều thuộc dòng họ Common law nhưng chúng cũng có những điểm khác biệt cơ bản trong vai trò của luật thành văn và án lệ giữa Anh và Mỹ Điều này là do nhiều nguyên nhân khác nhau về: lịch sử, địa lý, văn hóa, xã hội , kinh tế, chính trị… nhưng nó đã tạo nên những đặc trưng của 2 hệ thống pháp luật lớn trên thế giới

Anh là một đảo quốc ở Châu Âu, có lãnh thổ thống nhất trong cả nước với hệ thống pháp luật chung – Mỹ là một lục địa rộng lớn giành được độc lập từ phát triển đấu tranh giải phóng thuộc địa Lãnh thổ nước Mỹ được chia làm 50 bang, với 50 hệ thống pháp luật khác nhau

Nước Anh có truyền thống bề dày lịch sử, là một đế chế hùng mạnh với diện tích thuộc địa rộng lớn trên khắp thế giới từ sau chiến tranh thế giới thứ nhất – Mỹ

trước kia là thuộc địa của Anh giành độc lập năm 1776 với thành phần gồm những người nhập cư với nhiều chủng tộc lập nên Hợp chủng quốc Hoa Kỳ

Án lệ có vị trí và vai trò rất quan trọng trong hệ thống pháp luật Anh, Mỹ và là nguồn không thể thiếu trong pháp luật Anh, Mỹ Khi nghiên cứu về hệ thống pháp luật của Anh và Mỹ có thể thấy việc áp dụng và giải thích án lệ ở Anh và Mỹ có những điểm tương đồng và khác biệt:

Điểm tương đồng:

– Ở cả hai nước án lệ đều là nguồn chủ yếu của pháp luật

– Án lệ được tạo ra từ các phán quyết của các thẩm phán toà án cấp trên

Điểm khác biệt:

Sự hình

thành án lệ

– Được tạo ra từ các phán quyết của toà án cấp trên

– Toà án bang

– Toà án liên bang

– Toà án tối cao Hợp chủng quốc Hoa Kỳ

Vai trò – Pháp luật thành văn có vị trí

cao hơn án lệ nhưng thẩm phán Anh thường cố gắng tìm cách để áp dụng án lệ nhằm hạn chế tối đa sự áp dụng luật thành văn

– Luật thành văn có vị trí cao nhất đặc biệt là hiến pháp Hoa Kỳ Tất cả các văn bản luật và án lệ nếu trái với Hiến pháp để sẽ bị tuyên bố là vi hiến

Cách thức áp

dụng

– Án lệ ở Anh được các thẩm phán áp dụng một cách cứng nhắc

– Án lệ đươc các thẩm phán áp dụng một cách mềm dẻo, linh hoạt hơn

Nguyên tắc

áp dụng

– Rule of stare decicis (tất cả các tòa án dều phải tuân theo án lệ (trừ Ủy ban phúc thẩm Thượng nghị viện)

– Rule of precedent (tất cả các tòa án đều có quyền thay đổi án lệ)

Sự ghi chép – Tại Anh các án lệ bắt buộc

thường được ghi chép trong Law Reports, All England Law Reports, Weekly Law Reports

– Tại Mỹ tập hợp các án lệ được in trong tuyển tập Trình bày về pháp luật (Restatement of the Law) của một hiệp hội tư nhân có tên là Viện luật Hoa Kỳ (American Law

Nguyên nhân của sự khác nhau giữa án lệ của Anh và Mỹ

Mặc dù hệ thống pháp luật Anh và Mỹ có sự phát triển tương tự nhau, đặc biệt trong một thời gian pháp luật Mỹ chịu ảnh hưởng, tiếp thu pháp luật Anh Nhưng cần khẳng định rằng pháp luật Anh và Mỹ tồn tại một cách độc lập vì mỗi nước đều có chủ quyền riêng của mình và hoàn cảnh kinh tế xã hội khác nhau làm cho án lệ Mỹ có những nét đặc thù cơ bản so với án lệ ở Anh, mà nguyên nhân chủ yếu dẫn đến sự khác nhau đó là:

Lãnh thổ – Anh là một đảo quốc ở Châu Âu,

có lãnh thổ thống nhất trong cả nước với hệ thống pháp luật chung

– Mỹ là một lục địa rộng lớn giành được độc lập từ phát triển đấu tranh giải phóng thuộc địa Lãnh thổ nước Mỹ được chia làm

50 bang, với 50 hệ thống pháp luật khác nhau

Lịch sử – Nước Anh có truyền thống bề

dày lịch sử, là một đế chế hùng mạnh với diện tích thuộc địa rộng lớn trên khắp thế giới từ sau chiến tranh thế giới thứ nhất

– Mỹ trước kia là thuộc địa của Anh giành độc lập năm 1776 với thành phần gồm những người nhập cư với nhiều chủng tộc lập nên Hợp chủng quốc Hoa Kỳ

Hình

thức

chính thể

– Anh là một nước quân chủ nghị

viện, vẫn phụ thuộc chế độ quân chủ có nữ hoàng và nhà vua nhưng chỉ là biểu tượng của nước Anh, còn quyền lực thực chất nằm trong tay nghị viện đứng đầu là Thủ

tướng

– Mỹ là nước cộng hoà tổng thống với hai đảng Dân chủ và Cộng hoà thay nhau cầm quyền

Chế độ

chính trị

– Anh là một quốc gia đơn nhất – Mỹ là một quốc gia liên bang,

mỗi bang đều có pháp luật riêng của mình nhưng chịu sự chi phối của toà án liên bang nên trong đó luôn có sự dung hoà về lợi ích giữa các bang

Điều

kiện kinh

tế xã hội

– Anh đã từng đứng đầu thế giới về

diện tích thuộc địa và là một quốc gia có tiềm lực về kinh tế

– Sau chiến tranh thế giới II Mỹ dần vươn lên và đứng đầu thế giới về cơ cấu nền kinh tế

Hệ thống pháp luật Anh và Mỹ là hai hệ thống pháp luật lớn trên thế giới Đây là hai hệ thống pháp luật cùng thuộc dòng họ Common law nhưng vai trò của án lệ ở hai quốc gia này có những điểm khác biệt nhất định, bắt nguồn từ những nguyên nhân và được thể hiện rõ nét trong hệ thống pháp luật

Án lệ có vị trí và vai trò rất quan trọng trong hệ thống pháp luật Anh, Mỹ và là nguồn không thể thiếu trong pháp luật Anh, Mỹ Khi nghiên cứu về hệ thống pháp luật của Anh và Mỹ có thể thấy việc áp dụng và giải thích án lệ ở Anh và Mỹ có những điểm tương đồng và khác biệt:

Điểm tương đồng:

– Ở cả hai nước án lệ đều là nguồn chủ yếu của pháp luật

– Án lệ được tạo ra từ các phán quyết của các thẩm phán toà án cấp trên

Điểm khác biệt:

Mặc dù chịu ảnh hưởng của pháp luật Anh nhưng án lệ của Anh và Mỹ cũng có những điểm khác biệt cơ bản:

Anh Mỹ

Sự hình thành án lệ – Được tạo ra từ các phán quyết của toà án cấp trên– Toà án bang

– Toà án liên bang

– Toà án tối cao Hợp chủng quốc Hoa Kỳ

Vai trò – Pháp luật thành văn có vị trí cao hơn án lệ nhưng thẩm phán Anh thường cố gắng tìm cách để áp dụng án lệ nhằm hạn chế tối đa sự áp dụng luật thành văn – Luật thành văn có vị trí cao nhất đặc biệt là hiến pháp Hoa Kỳ Tất cả các văn bản luật và án lệ nếu trái với Hiến pháp để sẽ bị tuyên bố là vi hiến

Cách thức áp dụng – Án lệ ở Anh được các thẩm phán áp dụng một cách cứng nhắc

– Án lệ đươc các thẩm phán áp dụng một cách mềm dẻo, linh hoạt hơn Nguyên tắc áp dụng – Rule of stare decicis (tất cả các tòa án dều phải tuân theo án lệ (trừ Ủy ban phúc thẩm Thượng nghị viện) – Rule of precedent (tất cả các tòa án đều có quyền thay đổi án lệ)

Sự ghi chép – Tại Anh các án lệ bắt buộc thường được ghi chép trong Law Reports, All England Law Reports, Weekly Law Reports – Tại Mỹ tập hợp các án lệ được

in trong tuyển tập Trình bày về pháp luật (Restatement of the Law) của một hiệp hội

tư nhân có tên là Viện luật Hoa Kỳ (American Law Institute)

Nguyên nhân của sự khác nhau giữa án lệ của Anh và Mỹ

Mặc dù hệ thống pháp luật Anh và Mỹ có sự phát triển tương tự nhau, đặc biệt trong một thời gian pháp luật Mỹ chịu ảnh hưởng, tiếp thu pháp luật Anh Nhưng cần khẳng định rằng pháp luật Anh và Mỹ tồn tại một cách độc lập vì mỗi nước đều có chủ quyền riêng của mình và hoàn cảnh kinh tế xã hội khác nhau làm cho án lệ Mỹ có những nét đặc thù cơ bản so với án lệ ở Anh, mà nguyên nhân chủ yếu dẫn đến sự khác nhau đó là:

Anh Mỹ