BÀI tập lớn văn hóa DOANH NGHIỆP và đạo đức KINH DOANH

Những giá trị này có thay đổi theo sự thay đổi của môi trường kinh doanh không?. Những giá trị này có thay đổi theo sự thay đổi môi trường kinh doanh không?....18 Phần III: Chỉ ra vấn đề

Trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội

BÀI TẬP LỚN

VĂN HÓA DOANH NGHIỆP

VÀ ĐẠO ĐỨC KINH DOANH

Họ tên giảng viên: TS Bùi Thị Quyên

MỤC LỤC

Danh sách viết tắt 3

Danh sách bảng biểu, sơ đồ 4

Lời nói đầu 5

Phần I: Tóm tắt các nội dung chính đã học và phân tích sự liên kết I Các nội dung chính 6

II Sự liên kết giữa các nội dung 6

Phần II: Thực trạng VHDN Vingroup Những giá trị này có thay đổi theo sự thay đổi của môi trường kinh doanh không? I Thực trạng VHDN Tập đoàn Vingroup 9

1 Cấp độ thứ nhất - Những điều hữu hình 9

2 Cấp độ thứ hai - Những giá trị được tuyên bố và chấp nhận 11

3 Cấp độ thứ ba - Những giả định, niềm tin căn bản 14

II Những giá trị này có thay đổi theo sự thay đổi môi trường kinh doanh không? 18

Phần III: Chỉ ra vấn đề về đạo đức kinh doanh nảy sinh rõ nét nhất ở Việt Nam I Sở hữu trí tuệ là gì? Quyền sở hữu trí tuệ là gì? 20

II Thực trạng về quyền sở hữu trí tuệ tại Việt Nam 21

1 Nguyên nhân 21

2 Thực trạng 22

Kết luận 24

Danh mục tham khảo 25

Lời cảm ơn 26

DANH MỤC VIẾT TẮT

DANH SÁCH BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ

Bảng 1: Các nhóm giá trị trong VHDN 6

Bảng 2: Cấu trúc hệ thống VHDN dựa trên mô hình Edgar Schein .7

Bảng 3: Sáu bước xây dựng và thay đổi VHDN 7Bảng 4: Mối quan hệ giữa đạo đức, văn hóa và pháp luật trong kinh doanh 8

Bảng 5: Một số đối tượng của quyền SHTT 20

LỜI NÓI ĐẦU

rong nhiều năm trở lại đây, nền kinh tế Việt Nam đang trên đà phát triển rất mạnh mẽ cùng với sự tăng lên về của các doanh nghiệp trong và ngoài nước Bên cạnh sự tăng trưởng về số lượng, một phần các doanh nghiệp trong nước đã có được sự lớn

mạnh và trưởng thành hơn Tuy nhiên, sự thành công này đang diễn ra

nhỏ lẻ và thiếu sự ổn định, đa phần các doanh nghiệp chưa định hình

được bản sắc, văn hóa kinh doanh riêng Trong bối cảnh toàn cầu hóa

hiện nay, giữa các quốc gia không chỉ tồn tại sự giao thoa giữa các

nguồn lực mà còn giao thoa giữa các nền văn hóa đa dạng Giữa các

doanh nghiệp cũng vậy, ở đó xuất hiện các dòng văn hóa khác nhau,

phong cách, thái độ làm việc khác nhau Hơn nữa, có lẽ cạnh tranh

bằng kỹ thuật trong thời đại này không còn chiếm ưu thế quá lớn khi

nhu cầu của con người dần chú trọng hơn vào các giá trị văn hóa.

Có thể nói, văn hóa doanh nghiệp là một loại tài sản vô hình nhưng

lại có vai trò vô cùng quan trọng trong quá trình định hướng tầm

nhìn, sứ mệnh và xây dựng thương hiệu của một doanh nghiệp.

Nhưng chỉ một mình nó thì không thể tạo dựng nên được một doanh

nghiệp thành công và lớn mạnh, đạo đức kinh doanh cũng là một

yếu tố không thể thiếu đối với tất cả các doanh nghiệp.

PHẦN I

TÓM TẮT CÁC NỘI DUNG CHÍNH ĐÃ HỌC VÀ PHÂN TÍCH SỰ LIÊN

KẾT

I CÁC NỘI DUNG CHÍNH

1.Khái niệm về văn hóa doanh nghiệp? Vai trò, lợi ích của văn hóa doanh nghiệp?

2.Một số mô hình VHDN điển hình? Các hình thức tồn tại cơ bản của

VHDN ở Việt Nam?

3.Đánh giá hệ thống VHDN?Các yếu tố ảnh hưởng?Các bước để xây dựng VHDN? 4.Thế nào là đạo đức kinh doanh? Nguyên tắc và chuẩn mực của đạo đức kinh do-

anh?

5.Mối quan hệ giữa đạo đức, văn hóa và pháp luật trong kinh doanh?

6.Nội dung, vai trò của đạo đức kinh doanh? Thực trạng đạo đức kinh doanh ở Việt

Nam?

7.Xây dựng và thực hành đạo đức kinh doanh?

II SỰ LIÊN KẾT GIỮA CÁC NỘI DUNG

1 Văn hóa doanh nghiệp?

Theo GS.Phùng Xuân Nhạ và nhóm tác giả (2011), “VHDN là một hệ thống các giá trị

do doanh nghiệp sang tạo và tích lũy trong quá trình hoạt động kinh doanh, trong mối quan hệvới môi trường xã hội và tự nhiên của mình VHDN được hiểu là tập hợp những niềm tin,

mong đợi và những giá trị được các thành viên của doanh nghiệp cùng học hỏi và chia sẻ với nhau và được truyền từ thế hệ nhân viên này đến thế hệ nhân viên khác.”

VHDN đóng vai trò vô cùng quan trọng trong quá trình xây dựng và phát triển của một doanh

nghiệp VHDN được chia thành các nhóm dựa vào tính chất của mỗi giá trị như sau:

Bảng 1 Các nhóm giá trị trong VHDN

PHẦN I

TÓM TẮT CÁC NỘI DUNG CHÍNH VÀ PHÂN TÍCH SỰ LIÊN KẾT

Cấu trúc của một hệ thống VHDN dựa trên mô hình Edgar Schein:

Bảng 2 Cấu trúc hệ thông VHDN dựa

Tùy từng góc nhìn, mà VHDN sẽ có những vai trò khác nhau như vai trò

VHDN từ góc độ quản lý sẽ là công cụ triển khai chiến lược; từ góc độ điều hành

doanh nghiệp sẽ là những văn hóa ứng xử trong nội bộ, văn hóa trong định hướng khách hàng, trong hoạt động Marketing, trong xây dựng và phát triển thương hiệu hay trong đàm phán và thương lượng Lợi ích mà VHDN không hề ít khi nó giúp

tạo phong thái riêng, giúp phân biệt do-anh nghiệp này với doanh nghiệp khác, tạo lực hướng tâm cho doanh nghiệp, khích lệ quá trình đổi mới và sáng tạo.

Việt Nam tồn tại bốn hình thức cơ bản của VHDN: VHDN theo kiểu gia đình, gia trưởng; VHDN theo kiểu quan liêu, bao cấp; VHDN thích ứng định hướng vào thị tuường và VHDN sáng tạo định hướng vào sự đổi mới.

Để đánh giá một hệ thống VHDN, ta dựa trên 2 tiêu chí: mục tiêu xây dựng VHDN mạnh vàđẹp; phương pháp nhận diện đánh giá VHDN mạnh/yếu và tốt/xấu Vậy, làm sao để xây

dựng và điều hành VHDN? Trước hết, hãy đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến VHDN: vănhóa dân tộc, lĩnh vực kinh doanh, lịch sử doanh nghiệp, Dựa vào các yếu tố này, doanh nghiệp có thể đưa ra và điều chỉnh bộ quy tắc riêng về VHDN sao cho phù hợp

Sau đây là các bước cụ thể để xây dựng và thay đổi VHDN.

Bước 1 Tìm hiểu sứ mệnh và mục tiêu chiến lược của doanh nghiệp

Bước 2 Xác định các giá trị cốt lõi

Bước 3 Đánh giá VHDN hiện tại xà xác định yếu tố cần thay đổi

Bước 4 Xây dựng kế hoạch và lộ trình thay đổi VHDN

Bước 5 Thiết lập hệ thống khen thưởng phù họợp với VHDN

Bước 6 Lãnh đạo nêu gương

Bảng 3: 6 bước xây dựng và thay đổi VHDN

PHẦN I

TÓM TẮT CÁC NỘI DUNG CHÍNH VÀ PHÂN TÍCH SỰ LIÊN KẾT

2 Đạo đức kinh doanh

DDKD có thể hiểu là một tập hợp các nguyên tắc, chuẩn mực có tác dụng điều chỉnh, đánh giá, hướng dẫn và kiểm soát hành vi của các chủ thể kinh doanh DDKD góp phần tạo nên sự phát triển và bền vững của doanh nghiệp, làm hài lòng khách hàng, tạo nên sự tận tâm và trung thành của người lao động, có vai trò quan trọng đối với sự phồn thịnh cảu quốc gia Nguyên tắc và chuẩn mực cơ bản của DDKD bao gồm tính trung thực, tôn trọng con người, gắn lợi ích của do-anh

nghiệp với lợi ích của xã hội, bí mật và trung thành với các trách nhiệm đặc biệt

Bảng 4 Mối quan hệ giữa đạo đức, văn hóa và pháp luật trong kinh doanh

Tại Việt Nam, nhiều khảo sát cho thấy thực trạng DDKD không qúa khả quan khi mà

vẫn còn những nhà sản xuất kinh doanh sản phẩm kém chất lượng, sản phẩm đạo nhái từ

những hang hàng nổi tiếng hay những sản phẩm bị cấm lưu hành trên thị trường Việt Nam, Việc tổ chức các chương trình DDKD cần đánh giá ở các yếu tố bao gồm phẩm chất đạo đức người lãnh đạo, xây dựng con người chuẩn mực và bộ quy tắc ứng xử của doanh nghiệp,

truyền thông, giáo dục và xử lý phản hồi về DDKD, xử lý các vấn đề khiếu nại, phòng chống rủi

ro DDKD, Và cũng có những nguyên tắc riêng trong quản lí chương trình DDKD như sự cam kết và gương mẫu của người quản lý; xây dựng cam kết cá nhân, tập thể; đảm bảo quá trình học hỏi và hoàn thiện không ngừng; đánh giá thưởng phạt công bằng, chính xác

3 Mối liên hệ giữa VHDN và DDKD:

Ta có thể thấy, VHDN và DDKD là hai khái niệm không hoàn toàn khác nhau bởi

chúng đều nói về các vấn đề văn hóa, ứng xử trong môi trường kinh doanh VHDN nhấn mạnhđến đối tượng là những doanh nghiệp còn DDKD lại không dành riêng cho một cá nhân hay

một tập thể cố định nào, mà DDKD nhấn mạnh đến đạo đức trong hành động giữa các doanh nghiệp với nhau Hai khái niệm tưởng chừng khác biệt, nhưng lại có sự liên kết nhất định Một doanh nghiệp với các giá trị VHDN mạnh nhưng lại không bao gồm DDKD, buôn bán và xử sựbừa bãi, không có quy củ thì không thể bền vững Nhưng nếu không có VHDN, không có sự

cạnh tranh phân biệt giữa các doanh nghiệp lớn nhỏ khác nhau, môi trường kinh doanh không tồn tại thì DDKD cũng không còn là yếu tố đáng đề cập đến Vì vậy ta có thể thấy, hai khái

niệm này dường như gắn liền với nhau, bổ sung và phát triển lẫn nhau Có thể nói, một doanh nghiệp với VHDN mạnh và DDKD tốt thì sẽ là doanh nghiệp tiềm năng, dù sớm hay muộn

cũng sẽ trở nên hung mạnh, sẽ phát triển và được duy trì bền vững

PHẦN II

PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG VHDN CỦA MỘT DOANH NGHIỆP BẤT KÌ.

NHỮNG GIÁ TRỊ VHDN NÀY CÓ THAY ĐỔI THEO SỰ THAY ĐỔI CỦA

MÔI TRƯỜNG KINH DOANH KHÔNG?

I THỰC TRẠNG VHDN CỦA TẬP ĐOÀN VINGROUP

Vingroup là một trong những tập đoàn kinh tế hàng đầu của Việt Nam Dựa theo cấu trúc mô hình văn hóa doanh nghiệp của Edgar H.Schein, ta phân tích văn hóa của một doanh nghiệp dựa vào 3 cấp độ.

Slogan (khẩu hiệu) của tập đoàn này chính là “Vingroup - Mãi mãi tinh thần khởi nghiệp” Ban đầu, “Nơi tinh hoa hội tụ cùng phát triển” mới là khẩu hiệu của Vingroup, tuy nhiên để luôn luôn nhắc nhở nhân viên tập đoàn về bản sắc, sự sángtạo, tinh thần cống hiến của những nguời đã tạo dựng, khởi nghiệp nên Vingroup,slogan của doanh nghiệp đã có sự thay đổi vào năm 2015, sau 23 năm phát triển

Đối với nội bộ, Vingroup cho ra đời không gian chung của họ các cán bộ nhận viên có thể giaolưu, chia sẻ và cập nhật thông tin về doanh nghiệp, về các hoạt động diễn ra trên toàn quốc

- đó chính là nội san “Ngôi nhà Vingroup”.

PHẦN II

PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG VHDN CỦA MỘT DOANH NGHIỆP BẤT KÌ.

NHỮNG GIÁ TRỊ VHDN NÀY CÓ THAY ĐỔI THEO SỰ THAY ĐỔI CỦA

MÔI TRƯỜNG KINH DOANH KHÔNG?

Những ngày lễ, sự kiện của Vingroup đều được tổ chức thường kỳ như Lễ hội kỷ niệm ngày truyền thống Tập đoàn 8/8 hàng năm; Ngày hội thể thao hàng tuần; Ngày hội cuối tháng vào thứ 7 cuối cùng mỗi tháng; sự kiện ra mắt các sản phẩm của Vingroup và còn nhiều các ngày hội khác.

Ngày hội thể thao đoàn kết 2019 Sự kiện ra mắt xe điện Vinfast tại LA, Mỹ

Lễ hội kỷ niệm ngày truyền thống Tập đoàn 8/8

Về hoạt động xã hội, Vingroup tổ chức, tham gia vào rất nhiều các hoạt động khác nhau với

sứ mệnh truyền tải tấm lòng của những con ngưởi Vingroup đến cộng đồng, xã hội Điểnhình như các hoạt động đền ơn đáp nghĩa thế hệ trước, chia sẻ khó khăn qua Quỹ ThiệnTâm được thành lập vào tháng 7 năm 2010 Không chỉ vậy, là doanh nghiệp đi đầu tronglĩnh vực Bất động sản và Du lịch, Vingroup gây dựng nên nhiều khu đô thị, văn phòng haycăn hộ đều là những khu du lịch xanh, khu đô thị sinh thái, nhằm mục đích bảo vệ môitrường Hơn nữa, vào năm 2008 tháng 12, Vingroup đã thành lập ra Quỹ đầu tư và pháttriển tài năng bóng đá Việt Nam (PVF), thể hiện chính sách phúc lợi dành cho người laođộng, tạo sự phát triển trong cộng đồng xã hội

U19 PVF đạt giải vô địch quốc gia 2020 Khu đô thị xanh VInhomes the Harmony

PHẦN II

PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG VHDN CỦA MỘT DOANH NGHIỆP BẤT KÌ.

NHỮNG GIÁ TRỊ VHDN NÀY CÓ THAY ĐỔI THEO SỰ THAY ĐỔI CỦA

MÔI TRƯỜNG KINH DOANH KHÔNG?

Doanh nghiệp nào cũng cần có những nguyên tắc, nội quy, những chiến lược và mục tiêuriêng được công bố trong nội bộ cũng như với cộng đồng để toàn bộ nhân viên tuân thủ vàkhông chỉ những người lãnh đạo mà cả những người tiếp xúc trực tiếp hay gián tiếp vớidoanh nghiệp đều có thể giám sát được quá trình hoạt động của doanh nghiệp và các yếu

tố trong doanh nghiệp Tầng trung gian của mô hình Edgar Schein sẽ thể hiện rõ những giátrị này trong văn hóa do-anh nghiệp Vingroup

2 CẤP ĐỘ THỨ HAI - NHỮNG GIÁ TRỊ ĐƯỢC TUYÊN BỐ VÀ CHẤP THUẬN 2.1

Sứ mệnh

Đối với thị trường: Vingroup cung cấp các sản phẩm - dịch vụ đẳng cấp, mang chất lượng quốc tế nhưng vẫn giữ được bản sắc dân tộc Đó là những công trình thực sự độc đáo và sáng tạo.

Khu đô thị Vinhomes Times City - mang phong cách hiện đại

Hội Xuân Timescity - các trò chơi dân gian, phiên chợ quê mang đậm bản sắc dân tộc

Các sản phẩm khác của VIngroup

PHẦN II

PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG VHDN CỦA MỘT DOANH NGHIỆP BẤT KÌ.

NHỮNG GIÁ TRỊ VHDN NÀY CÓ THAY ĐỔI THEO SỰ THAY ĐỔI CỦA

MÔI TRƯỜNG KINH DOANH KHÔNG?

Đối với các cổ đông và đối tác: Tập đoàn đề cao tinh thần hợp tác cùng phát triển, luôn tự tin cam kết sẽ trở thành “Người bạn đồng hành số 1” của các cổ đông và đối tác Không chỉ luôn nỗ lực giữ vững niềm tin của họ, Vingroup còn không ngừng gia tang các giá trị đầu tư hấp dẫn và bền vững.

Đối với CB-CNV: Vingroup khẳng định luôn xây dựng môi trường làm việc chuyên

nghiệp, sáng tạo và nhân văn Đồng thời, doanh nghiệp luôn tạo điều kiện thu nhập cao

và cơ hội phát triển công bằng cho tất cả nhân viên

Đối với khách hàng, xã hội: Tập đoàn luôn cân bang hài hòa lợi ích doanh nghiệp với lợi ích

xã hội, luôn có những đóng góp tích cực vào các hoạt động hướng về cộng đồng, thể hiệntinh thần trách nhiệm công dân và niềm tự hào dân tộc lớn lao Cụ thể, trong mùa dịchCovid-19 vừa qua, Vingroup đã có rất nhiểu đóng góp cho cộng đồng, xã hội

Lễ ký kết thỏa thuận hợp tác về chương trình phúc lợicho đoàn viên công đoàn và người lao động ngành y tế năm 202

Bộ Y tế tiếp nhận 3200 máy thở của Tập đoàn Vingroup phục vụ chống dịch Covid-19

PHẦN II

PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG VHDN CỦA MỘT DOANH NGHIỆP BẤT KÌ.

NHỮNG GIÁ TRỊ VHDN NÀY CÓ THAY ĐỔI THEO SỰ THAY ĐỔI CỦA

MÔI TRƯỜNG KINH DOANH KHÔNG?

Vingroup mong muốn tạo nên một thương hiệu Việt thể hiện được tầm vó trí tuệ và niềm tự hào Việt Nam trên thương trường quốc tế.

2.3 Triết lý kinh doanh

Vingroup đặt ra cho chính mình nguyên tắc chung để tất cả mọi người trong nội bộ, từ cácCBNV cho đến người lãnh đạo đều phải tuân theo Đó chính là “Tạo nên những sản phẩm,dịch vụ có chất lượng tối ưu, mang lại sự hài lòng cho khách hàng ở mức cao nhất”

Vingroup luôn coi nguồn nhân lực là yếu tố cốt lõi và là tài sản quý giá Sự phát triển của Vingroup luôn đồng hành với sự thỏa mãn về lợi ích của nhân viên Đây chính là chiến lược con người mà chúng ta hay được nghe khi nhắc đến Tập đoàn Vingroup.

Vingroup không chỉ gắn kết các hoạt động kinh doanh với hoạt động nhân đạo, hoạt động xã hội mà còn hợp tác, phát triển để tạo nên “Ngôi nhà Vingroup”.

2.4 Chiến lược

Tập đoàn Vingroup tập trung vào các khu phức hợp cao cấp, quy mô lớn tại các vị trí đắc địa

và tiếp tục mở rộng tại các thành phố chiến lược; tăng trưởng doanh thu thường xuyên vàhướng đến phân khúc khách hàng là mục tiêu; đa dạng và tang thu nhập từ BĐS; tangcường phát triển năng lực đội ngũ bán hàng, cho thuê, quản lý dự án và quản lý BĐS nội bộ

PHẦN II

PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG VHDN CỦA MỘT DOANH NGHIỆP BẤT KÌ.

NHỮNG GIÁ TRỊ VHDN NÀY CÓ THAY ĐỔI THEO SỰ THAY ĐỔI CỦA

MÔI TRƯỜNG KINH DOANH KHÔNG?

3 CẤP ĐỘ THỨ BA - NHỮNG GIẢ ĐỊNH, NIỀM TIN CĂN BẢN 3.1 Giá trị cốt lõi

Có thể thấy, ngay từ những ngày đầu được thành lập, Vingroup đã được định hướng pháttriển theo sáu giá trị cốt lõi 5T-1N với sứ mệnh “Vì một cuộc sống tốt đẹp hơn cho mọingười”, không ngừng đổi mới, sáng tạo để nâng cao chất lượng cuộc sống cho người Việt,nâng tầm vị thế của các thương hiệu Việt trên thương trường quốc tế

Chữ Tín: Giá trị cốt lõi đầu tiên mà các nhà lãnh đạo Vingroup hướng đến đó chính là chữ “Tín”.Chữ Tín là một trong những phẩm chất quan trọng tạo nên một con người nhân nghĩa Tín cónghĩa là niềm tin, là cách cư xử đáng tin cậy Biết giữ chữ Tín, trọng lời hứa, lời nói chính là biếtcách có được lòng tin của mọi người Giá trị ấy không chỉ được sử dụng để bảo vệ danh dự củaVingroup mà còn được dùng làm vũ khí cạnh tranh với sức ảnh hưởng khó có thể phủ nhận Từ

đó, Vingroup luôn hướng đến sự đảm bảo về chất lượng dịch vụ, sản phẩm đối với khách hàng

và có thể đưa ra những kết quả cao hơn những gì đã cam kết

Chữ Tâm: Vingroup đặt chữ Tâm là một trong những nền tảng quan trọng trong kinh doanh Đốivới giá trị này, tập đoàn đề cao đạo đức nghề nghiệp, đạo đức xã hội, thể hiện sự coi trọng giátrị đạo đức trên thương trường cũng là thể hiện sự tôn trọng nhất định đến đất nước, đến xã hội

và người tiêu dùng Chữ Tâm trong văn hóa doanh nghiệp Vingroup biểu hiện rõ qua các hoạtđộng xã hội mà tập đoàn này tham gia, tổ chức cũng như đồng tổ chức

Gần đây nhất có Chương trình tặng quà Tết Nhâm Dần 2022 từ Quý Thiện Tâm của Vingroup đã trao đi hơn 1200 suất quà vào chiều ngày 14 tháng 1.

Hay, Giải chạy vì Giáo dục VINSCHOOL EDURUN 2020 tổ chức tại 3 khu vực Hà Nội, Hải Phòng và TP Hồ Chí Minh, kéo dài suốt gần 5 tháng với mức phí 50,000 đồng đã thu hút hơn 30.000 người tham gia bao gồm rất nhiều các nghệ sĩ, những người có tầm ảnh hưởng tại Việt Nam Giả chạy đã thu về hơn 6 tỷ VNĐ để quyên góp vào các quỹ xây dung trường học cho học sinh nghèo Giải chạy đã ghi dấu ấn

về một hoạt động thiện nguyện thường niên vô cùng ý nghĩa đối với nền giáo dục.

14