Bình luận các quy định của pháp luật hiện hành về đối tượng khiếu nại quyết định hành chính, hành vi hành chính theo quy định của pháp luật hiện hành

MỤC LỤC MỞ BÀI 2 NỘI DUNG 2 I Khái niệm 2 1 Khiếu nại 2 2 Quyết định hành chính 3 3 Hành vi hành chính 4 II Bình luận các quy định của pháp luật hiện hành về đối tượng khiếu nại quyết định hành chính, hành vi hành chính theo quy định của pháp luật hiện hành 5 1 Đối tượng khiếu nại quyết định hành chính 5 2 Đối tượng khiếu nại hành vi hành chính 7 3 Bất cập trong quy định pháp luật và kiến nghị hoàn thiện pháp luật 9 KẾT BÀI 11 Danh mục tài liệu tham khảo 12 MỞ BÀI Ở Việt Nam, khiếu nại được khẳn.

MỤC LỤC

II Bình luận các quy định của pháp luật hiện hành về đối tượng khiếu nại quyết định hành chính, hành vi hành chính theo quy định của pháp luật

3 Bất cập trong quy định pháp luật và kiến nghị hoàn thiện pháp luật 9

MỞ BÀI

Ở Việt Nam, khiếu nại được khẳng định là quyền chính trị cơ bản của công dân, được ghi nhận ngay từ bản Hiến pháp năm 1959 của nước Việt Nam dân chủ cộng hòa và tiếp tục được ghi nhận trong các bản Hiến pháp năm 1980,

1992 Trong bản Hiến pháp năm 2013, quyền khiếu nại được khẳng định lại một lần nữa ở cấp độ bản chất hơn, sâu sắc hơn rằng đó là một trong những quyền cơ bản của con người mà Nhà nước và toàn xã hội có trách nhiệm phải bảo vệ Chính vì vậy, việc xác định một cách rõ ràng, cụ thể đối tượng của khiếu nại hành chính từ phương diện lý luận đến thực tiễn, từ đó xác định các vấn đề khác

có liên quan, trở thành một đòi hỏi cấp thiết Em xin chọn đề “Bình luận các quy định của pháp luật hiện hành về đối tượng khiếu nại quyết định hành chính, hành vi hành chính theo quy định của pháp luật hiện hành” làm đề bài

tập học kỳ của mình

NỘI DUNG

I Khái niệm

1 Khiếu nại

Căn cứ Khoản 1 Điều 2 Luật Khiếu nại năm 2011 quy đinh: “Khiếu nại là việc công dân, cơ quan, tổ chức hoặc cán bộ, công chức theo thủ tục do Luật này quy định đề nghị cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền xem xét lại quyết định hành chính, hành vi hành chính của cơ quan hành chính nhà nước, của người có thẩm quyền trong cơ quan hành chính nhà nước hoặc quyết định kỷ luật cán bộ, công chức khi có căn cứ cho rằng quyết định hoặc hành vi đó là trái pháp luật, xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của mình.”

Khiếu nại là việc đề nghị của cá nhân, cơ quan, tổ chức bị tác động trực tiếp của quyết định hành chính., hành vi hành chính hoặc cán bộ công chức chịu tác động trực tiếp từ quyết định kỉ luật cán bộ, công chức tới các cơ quan, cá nhân, tổ chức có thẩm quyền giải quyết khiếu nại Việc đề nghị này xảy ra khi

người khiếu nại nhận thức và cho rằng mình bị ảnh hưởng tới các quyền và lợi ích chính đáng của mình Cơ quan thẩm quyền chỉ có kết luận khi xem xét một các khách quan thận trọng vụ việc với điều kiện có đủ tài liệu liên quan

Như vậy, xét về bản chất việc thực hiện quyền khiếu nại thể hiện mối quan

hệ giữa Nhà nước và công dân mà trong đó bên đi khiếu nại luôn luôn là công dân (hoặc cơ quan, tổ chức trong một số trường hợp) chịu sự tác động trực tiếp của quyết định, hành vi hành chính của cơ quan hành chính nhà nước, người có thẩm quyền trong cơ quan hành chính nhà nước Còn bên bị khiếu nại là cơ quan hành chính nhà nước, người có thẩm quyền trong cơ quan hành chính nhà nước Khiếu nại gồm có các dấu hiệu sau:

- Chủ thể thực hiện quyền khiếu nại là công dân, cơ quan, tổ chức hoặc cán bộ, công chức có quyền và nghĩa vụ liên quan trực tiếp đến quyết định hành chính, hành vi hành chính

- Đối tượng khiếu nại là các quyết định hành chính, hành vi hành chính của các

cơ quan hành chính nhà nước hoặc những người có thẩm quyền trong các cơ quan hành chính nhà nước, quyết định kỷ luật cán bộ, công chức

- Cơ quan có thẩm quyền giải quyết khiếu nại lần đầu là chính cơ quan đã có quyết định hành chính, hành vi hành chính bị khiếu nại

2 Quyết định hành chính.

Căn cứ Khoản 8 Điều 2 Luật Khiếu nại năm 2011 quy định: “Quyết định hành chính là văn bản do cơ quan hành chính nhà nước hoặc người có thẩm quyền trong cơ quan hành chính nhà nước ban hành để quyết định về một vấn

đề cụ thể trong hoạt động quản lý hành chính nhà nước được áp dụng một lần đối với một hoặc một số đối tượng cụ thể.”

Theo Từ điển Luật Học: Quyết định hành chính là kết quả của sự thể hiện ý chí quyền lực đơn phương của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, những người

có chức vụ, các tổ chức và cá nhân nhà nước được Nhà nước trao quyền thực hiện trên cơ sở luật và để thi hành pháp luật, theo trình tự và hình thức do pháp luật quy định hướng tới việc thực hiện nhiệm vụ quản lý hành chính trong lĩnh vực hoặc vấn đề được phân công phụ trách

Quyết định hành chính là biện pháp giải quyết công việc của chủ thể quản

lý hành chính trước một tình huống đang đặt ra, là sự phản ứng của chủ thể quản

lý hành chính Nhà nước trước một tình huống đòi hỏi phải có sự giải quyết của Nhà nước theo thẩm quyền do luật định Quyết định hành chính là kết quả của

sự thể hiện ý chí quyền lực nhà nước của cơ quan hành chính Nhà nước hoặc của những người có chức vụ, người đại diện cho quyền lực hành chính nhất định

Ví dụ: Ngày 11/6/2018 ông H nhận được quyết định của Chủ tịch UBND

huyện Mê Linh, thành phố Hà Nội về việc thu hổi 174,5 m2 đất để giao cho Công ty trách nhiệm hữu hạn A sử dụng Nếu ông H cho rằng Quyết định của

Ủy ban nhân dân huyện về thu hồi diện tích đất của gia đình ông là trái pháp luật như: vi phạm thủ tục thu hồi đất, thu hồi không đúng mục đích,… ông H có thể gửi đơn khiếu nại Quyết định thu hồi đất nêu trên tới Chủ tich UBND huyện Mê Linh

3 Hành vi hành chính

Căn cứ Khoản 2 Điều 9 Luật Khiếu nại năm 2011 quy định: “Hành vi hành chính là hành vi của cơ quan hành chính nhà nước, của người có thẩm quyền trong cơ quan hành chính nhà nước thực hiện hoặc không thực hiện nhiệm vụ, công vụ theo quy định của pháp luật”.

Khác với quyết định hành chính phải thể hiện bằng văn bản, hành vi hành chính được biểu hiện bằng những việc làm thể hiện dưới dạng hành động hoặc không hành động đối với những nhiệm vụ, công vụ được giao, thể hiện cụ thể như hành động không đúng hoặc làm trái với các quy định của pháp luật, cũng

có thể là việc không thực hiện nhiệm vụ, công vụ mà theo quy định của pháp luật họ phải thực hiện Với việc hành động hoặc không hành động đó của cơ quan hành chính nhà nước, người có thẩm quyền trong cơ quan hành chính nhà nước tác động trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân

Ví dụ: Hành vi không cấp Giấy chứng nhận đăng ký thành lập doanh

nghiệp của Sở Kế hoạch và Đầu tư cho Công ty Y khi Công ty này đã nộp đầy

đủ hồ sơ theo quy định của pháp luật Công ty Y có quyền khiếu nại hành vi không cấp Giấy chứng nhận đăng ký thành lập doanh nghiệp của Sở kế hoạch và Đầu tư

II Bình luận các quy định của pháp luật hiện hành về đối tượng khiếu nại quyết định hành chính, hành vi hành chính theo quy định của pháp luật hiện hành.

1 Đối tượng khiếu nại quyết định hành chính.

Luật Khiếu nại, tố cáo quy định tại Khoản 10 Điều 2 quy định về quyết

định hành chính (viết là QĐHC): “Quyết định hành chính" là quyết định bằng văn bản của cơ quan hành chính nhà nước hoặc của người có thẩm quyền trong

cơ quan hành chính nhà nước được áp dụng một lần đối với một hoặc một số đối tượng cụ thể về một vấn đề cụ thể trong hoạt động quản lý hành chính Do

giải thích thuật ngữ quyết định hành chính như trên nên dẫn đến có nhiều cách hiểu khác nhau, vậy nên đã có sự không thống nhất trong thi hành Từ các cách hiểu khác nhau này nên việc khiếu nại và giải quyết khiếu nại trên thực tế trong thời gian qua chưa được thống nhất đối với một số cán bộ làm công tác giải quyết khiếu nại

Để khắc phục tồn tại này, Luật Khiếu nại đã quy định rất cụ thể về quyết định hành chính, quyết định hành chính hiện nay được hiểu rộng hơn, không chỉ bao gồm các văn bản được ban hành dưới hình thức một quyết định mà bao gồm

cả các văn bản đù không dưới hình thức quyết định nhưng chứa đựng những quy định tác động đến quyền và lợi ích hợp pháp của công dân của doanh nghiệp Như vậy quyết định hành chính thuộc đối tượng khiếu nại là văn bản được thể hiện dưới hình thức quyết định hoặc dưới hình thức khác nhau chứa đựng nội dung của quyết định hành chính được áp dụng một lần với một số đối tượng cụ thể về một vấn đề trong hoạt động quản lý hành chính mà người khiếu nại cho rằng xâm phạm đến quyền và lợi ích của họ

Theo Luật Khiếu nại thì đối tượng khiếu nại quyết định hành chính có các đặc điểm do pháp luật khiếu nại quy định:

Thứ nhất, phải được thể hiện dưới hình thức văn bản, bởi vì chỉ chỉ có

QĐHC đưuọc thể hiện dưới hình thức văn bản mới đủ khả năng thể hiện một cách rõ ràng, ổn đinh và tính chính xác cao, dễ lưu trữ và làm bằng chứng cho việc khiếu nại và giải quyết khiếu nại

Thứ hai, quyết định hành chính là đối tượng của khiếu nại phải quyết định

về một vấn đề cụ thể được áp dụng với một hoặc một số đối tượng cụ thể Có thể hiểu quyết định hành chính này mang tính cá biệt Quy định này nhằm đảm bảo cho hoạt động quản lý hành chính nhà nước được thực hiện một cách hiệu quả

Thứ ba, quyết định hành chính là đối tượng của khiếu nại phải do cơ quan

hành chính nhà nước, người có thẩm quyền trong cơ quan hành chính ban hành Pháp luật khiếu nại quy định quyết định hành chính phải do cơ quan hành chính nhà nước, người có thẩm quyền trong cơ quan hành chính nhà nước ban hành còn các quyết định hành chính do chủ thể khác ban hành không phải là đối tượng của khiếu nại theo pháp luật khiếu nại

Thứ tư, quyết định hành chính phải là hoạt động quản lý hành chính nhà

nước không thuộc phạm vi bí mật nhà nước trong các lĩnh vực quốc phòng, an ninh, ngoại giao theo danh mục do Chính phủ quy định và không phải là quyết

định hành chính mang tính nội bộ cơ quan Điều này đảm bảo cho hoạt động quản lý hành chính nhà nước diễn ra đúng bản chất và hiệu quả

Như vậy quyết định hành chính là đối tượng của khiếu nại theo pháp luật luật khiếu nại phải thỏa mãn những tính chất của một quyết định hành chính và phải thỏa các đặc điểm đặc trưng của quyết định hành chính là đối tượng của khiếu nại theo pháp luật khiếu nịa mới là QĐHC thuộc đối tượng khiếu nại theo Luật Khiếu nại

2 Đối tượng khiếu nại hành vi hành chính.

Luật Khiếu nại, tố cáo quy định tại Khoản 11 Điều 2 quy định về hành vi

hành chính: "Hành vi hành chính" là hành vi của cơ quan hành chính nhà nước, của người có thẩm quyền trong cơ quan hành chính nhà nước khi thực hiện nhiệm vụ, công vụ theo quy định của pháp luật Hành vi hành chính trong Luật

Khiếu nại 2011 điều chỉnh, bổ sung "hành vi hành chính" có thể là hành động hoặc không hành động Nếu như Luật Khiếu nại, tố cáo chủ yếu tập trung vào hành vi “hành động” của người có thẩm quyền mà thì Luật Khiếu nại 2011 tập trung vào cả đối với hành vi “không hành động” khi người có thẩm quyền trong

cơ quan hành chính không thực hiện hay từ chối thực hiện nhiệm vụ, công vụ

mà theo quy định họ phải thực hiện

Hành vi hành chính (viết là HVHC) để trở thành đối tượng khiếu nại theo pháp luật khiếu nại thì phải đáp ứng các điều kiện theo pháp luật khiếu nại quy định

Thứ nhất, chủ thể thực hiện phải là cơ quan hành chính nhà nước, người có

thẩm quyền trong cơ quan hành chính nhà nước Tương tự như đặc điểm chung của đối tượng khiếu nại, HVHC phải là hành vi do cơ quan hành chính nhà nước, người có thẩm quyền trong cơ quan hành chính nhà nước thực hiện

Thứ hai, hành vi hành chính được thể hiện dưới dạng hành động hoặc

không hành động Hành vi là hành động bên ngoài của chủ thể được thể hiện dưới dạng hành động hoặc không hành động

-Hành vi của người hoặc cơ quan có thẩm quyền khi thực hiện nhiệm vụ, công vụ theo quy định của pháp luật được hiểu là hành vi hành động Loại hành

vi này được thể hiện dưới các dạng họ thực hiện các hành vi nhiệm vụ công vụ

Và phải là hành vi đã xảy ra trên thực tế, có tác động đến đối tượng nào đó trong thực tế Chủ thể khiếu nại có thể khiếu nại với các hành vi hành chính dưới dạng hành động của cơ quan hành chính nhà nước, người có thẩm quyền trong cơ quan hành chính nhà nước nếu cho rằng đó là hành vi trái pháp luật và ảnh hưởng đến quyền và lợi ích của mình

Ví dụ: H và N đi đăng ký kết hôn tại UBND xã Mê Linh, mặc dù hồ sơ

đăng ký đầy đủ và đúng pháp luật nhưng cán bộ thụ lý hồ sơ đã đặt ra những yêu cầu thủ tục ngoài để làm khó H và N Hành vi này của cán bộ thụ lý là hành vi ở dạng hành động và trái với quy định của pháp luật H và N có thể khiếu nại đến Chủ tịch UBND xã Mê Linh để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của mình

-Hành vi của cơ quan hành chính nhà nước, người có thẩm quyền trong cơ quan hành chính nhà nước không thực hiện nhiệm vụ, công vụ theo quy định của pháp luật là hành vi không hành động Chủ thể khiếu nại có thể khiếu nại với các hành vi hành chính dưới dạng không hành động, trái pháp luật và ảnh hưởng đến quyền và lợi ích của mình

Ví dụ: H mang hồ sơ đúng, đầy đủ của mình đến đăng ký doanh nghiệp và

anh đã hoàn thành các nghĩa vụ của mình nhưng đến hết thời hạn được quy định

mà cơ quan đăng ký kinh doanh vẫn chưa xem hồ sơ và không cấp giấy chứng nhận mà không lý do hay ý kiến gì về việc cấp Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh cho H

Thứ ba, hành vi hành chính phải liên quan đến mục đích nhiệm vụ, công vụ

được giao Những hành vi không liên quan đến nhiệm vụ công vụ được giao thì không phải là HVHC thuộc đối tượng khiếu nại theo pháp luật khiếu nại

Thứ tư, hành vi hành chính phải trong các hoạt động quản lý nhà nước

không thuộc phạm vi bí mật nhà nước trong các lĩnh vực quốc phòng, an ninh, ngoại giao theo danh mục của Chính phủ quy định và không phải là hành vi mang tính chất nội bộ cơ quan Điều này đảm bảo cho hoạt động quản lý hành chính nhà nước diễn ra đúng bản chất và hiệu quả Không được khiếu nại những vấn đề này để đảm bảo lợi ích chung của quốc gia

Ngoài các quy định của pháp luật hiện hành về đối tượng khiếu nại quyết định hành chính, hành vi hành chính pháp luật còn quy định tại Điều 11 của Luật Khiếu nại 2011, các quyết định hành chính, hành vi hành chính thuộc các trường hợp không được thụ lý giải quyết Nhằm đảm bảo cho lợi ích chung của quốc gia, sự vận hành hiệu quả và đúng bản chất của nhà nước, tính xác minh, xác thực, đúng đắn, hợp pháp của các đơn khiếu nại

3 Bất cập trong quy định pháp luật và kiến nghị hoàn thiện pháp luật.

a Bất cập trong quy định pháp luật

Thứ nhất, việc quy định chủ thể ban hành còn chưa được rõ ràng, đầy đủ

Sự đa dạng của chủ thể ban hành QĐHC đã tạo ra nhiều ảnh hưởng đến việc khiếu nại của cá nhân, cơ quan, tổ chức trong đời sống xã hội

Thứ hai, pháp luật khiếu nại không quy định rõ tên gọi của các quyết định hành chính, hành vi hành chính là đối tượng khiếu nại Pháp luật quy định về mỗi loai QĐHC có tên gọi khác nhau nhưng thực tế chủ thể quản lý hành chính lại ban hành QĐHC có tên gọi này mà nội dung lại có chức năng khác với tên gọi Pháp luật không quy định tên gọi cụ thể của QĐHC nên khó xác minh có phải đói tượng khiếu nại quyết định hành chính

Thứ ba, pháp luật quy định QĐHC mang tính chất cá biệt mới là đối tượng khiếu nại nhưng thực tế người dân không những khiếu nại các quyết định hành chính mang tính chất cá biệt mà con khiếu nại các QĐHC tổng thế và QĐHC quy phạm như quyết định về khung giá đất, bồi thường thu hồi đất,… Quyết định hành chính mang tính cá biệt chưa có quy định rõ ràng việc giải thích chỉ dưới góc độ pháp lý trong nghiên cứu pháp lý

Thứ tư, chưa có văn bản hướng dẫn cụ thể về quyết định hành chính mang tính nội bộ cũng như chưa công bố danh mục quyết định hành chính mang tính

bí mật nhà nước trong lĩnh vực quốc phòng, an ninh, ngoại giao

Thứ năm, chưa có quy định của pháp luật về căn cứ đánh giá tính hợp pháp và tính hợp lý của quyết định hành chính, hành vi hành chính bị khiếu nại

Thứ sau, một số quy định về quyết định hành chính, hành vi hành chính chưa có sự đồng bộ với pháp luật tố tụng hành chính

b Kiến nghị hoàn thiện pháp luật

Thứ nhất, quy định phù hợp về chủ thể ban hành quyết định hành chính –

đối tượng của khiếu nại theo pháp luật khiếu nại cần có sự sửa đổi Cần có sự

mở rộng về chủ thể ban hành để đồng bộ với các chủ thể quản lý hành chính nhà nước quy định trong Luật tố tụng hành chính

Thứ hai, phải có những quy định cụ thể để xác định đâu là quyết định hành

chính mang tính nội bộ và công bố danh mục quyết định hành chính bí mật nhà nước, quốc phòng, an ninh, ngoại giao

Thứ ba, một số quy định về khiếu nại quyết định hành chính, hành vi hành

chính phải đồng bộ, thống nhất với pháp luật tố tụng hành chính

Thứ tư, pháp luật khiếu nại cần có quy định hướng dẫn về căn cứ đánh giá

tính hợp pháp, hợp lý của quyết định hành chính, hành vi hành chính bị khiếu nại