BÀI THUYẾT TRÌNH LUẬT TỐ TÌNH HÌNH SỰ

BÀI BÁO CÁO PP VỀ SÉT XỬ SƠ THẨM VỤ ÁN HÌNH SỰ GỒM: KHÁI NIỆM, NHIỆM VỤ, Ý NGHĨA CỦA VIỆC XÉT XỬ SƠ THẨM VỤ ÁN HÌNH SỰ, THẨM QUYỀN XÉT XỬ SƠ THẨM VỤ ÁN HÌNH SỰ, CHUẨN BỊ XÉT XỬ SƠ THẨM VỤ ÁN HÌNH SỰ, NHỮNG QUY ĐỊNH CHUNG VỀ THỦ TỤC TẠI PHIÊN TÒA, TRÌNH TỰ XÉT XỬ TẠI PHIÊN TÒA SƠ THẨM

LUẬT TỐ TỤNG HÌNH SỰGVHD: TS NGUYỄN THỊ LOAN

    

NHỮNG TỪ NGỮ VIẾT TẮT SỬ DỤNG TRONG BÀI

III Chuẩn bị xét xử sơ thẩm vụ án hình sự

I Khái niệm, nhiệm vụ và ý nghĩa

của việc xét xử sơ thẩm vụ án hình

sự

II Thẩm quyền xét xử sơ thẩm vụ án hình sự

IV Những quy định chung

về thủ tục tại phiên tòa

V Trình tự xét xử tại phiên tòa sơ thẩm

CHƯƠNG 8: XÉT XỬ SƠ THẨM VỤ ÁN HÌNH SỰ

I KHÁI NIỆM, NHIỆM VỤ VÀ Ý NGHĨA CỦA XÉT XỬ SƠ THẨM VỤ ÁN HÌNH SỰ

nhân thân của bị cáo đồng thời áp dụng các biện pháp tư pháp khác

• Giải quyết các vấn đề của vụ án theo quy định của pháp luật thông qua bản án hoặc quyết

định

• Góp phần bảo vệ chế độ, bảo vệ pháp chế XHCN, bảo vệ tài sản Nhà nước, tập thể, bảo vệ quyền lợi

và lợi ích hợp pháp của công dân, góp phần đấu tranh phòng chống tội phạm

• Góp phần giáo dục công dân ý thức tuân thủ pháp luật tôn trọng các quy tắc của cuộc sống XHCN

nâng cao ý thức phòng chống tội phạm ở công dân Đồng thời giám sát hoạt động của TA

II THẨM QUYỀN XÉT XỬ SƠ THẨM

VỤ ÁN HÌNH SỰ

1. Khái niệm

Là tổng hợp các dấu hiệu của một vụ án hình sự mà dựa vào đó có thể xác định được TA này hay TA khác có quyền xét xử sơ thẩm vụ án hình sự đó.

- Bao gồm:

• Nhóm dấu hiệu thể hiện tính nghiêm trọng, phức tạp (Thẩm quyền theo việc)

• Nhóm dấu hiệu thể hiện địa điểm tội phạm hay hành vi tố tụng (Thẩm quyền theo lãnh thổ)

• Nhóm dấu hiệu liên quan đến người phạm tội (Thẩm quyền theo đối tượng)

2 Thẩm quyền xét xử sơ thẩm vụ án hình sự theo sự việc

Là sự phân định thẩm quyền xét xử giữa TA các cấp với nhau căn cứ vào tính chất của tội phạm.

a. Thẩm quyền xét xử sơ thẩm vụ án hình sự của TA nhân dân cấp huyện và TA quân sự khu vực

-. Căn cứ theo Khoản 1 - Điều 268 - BLTTHS năm 2015: TA nhân dân cấp huyện và TA quân sự khu vực xét xử sơ thẩm những

vụ án hình sự về những tội phạm ít nghiêm trọng, tội phạm nghiêm trọng và tội phạm rất nghiêm trọng

.TA nhân dân cấp huyện và TA quân sự khu vực có thẩm quyền xét xử sơ thẩm vụ án hình sự những tội phạm mà BLHS quy định hình phạt từ 15 năm tù trở xuống trừ những trường hợp quy định tại điểm a; b; c Khoản 1 Điều 268 BLTTHS 2015

TÒA ÁN QUÂN SỰ KHHU VỰC TÒA ÁN CẤP HUYỆN

b Thẩm quyền xét xử của TA nhân dân cấp tỉnh và TA quân sự quân khu

- Căn cứ theo Khoản 2 – Điều 268 BLTTHS 2015, TA nhân dân cấp tỉnh và TA quân sự quân khu có thẩm quyền xét xử sơ thẩm hai loại vụ việc sau:

• Những vụ án hình sự về những tội phạm không thuộc thẩm quyền của TAND cấp huyện và TA quân sự khu vực

• Những vụ án thuộc thẩm quyền của TA cấp dưới mà mình lấy lên để xét xử

- Thông tư số 02/TTLN ngày 12/01/1989 hướng dẫn thi hành một số quy định của BLTTHS năm 1989 chỉ rõ cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, TA cấp tỉnh cần đẩy lên để điều tra, xét xử và truy tố các vụ án sau:

• Vụ án phức tạp có nhiều tình tiết khó đánh giá thống nhất về tính chất vụ án hoặc liên quan đến nhiều cấp, ngành

• Vụ án mà bị cáo là Thẩm phán, Viện kiểm sát, sĩ quan Công An,…

TÒA ÁN QUÂN SỰ QUÂN KHU TOÀN ÁN NHÂN DÂN TỈNH

3 Thẩm quyền xét xử theo đối tượng

Là sự phân định thẩm quyền xét xử giữa TA nhân dân và TA quân sự căn cứ vào chủ thể tội phạm hay đối tượng bị tội phạm xâm hại.

- Căn cứ theo Điều 272 và Điều 273 BLTTHS năm 2015

4 Thẩm quyền xét xử theo lãnh thổ

Là sự phân định thẩm quyền xét xử giữa các TA với nhau căn cứ vào nơi tội phạm thực hiện hoặc nơi kết thúc điều tra.

- Theo quy định tại Khoản 1 – Điều 269 BLTTHS 2015: “ TA có thẩm quyền xét xử…nơi kết thúc việc điều tra”

- Điều 271 BLTTHS 2015 quy định: Khi bị cáo phạm nhiều tội, trong đó có tội phạm thuộc thẩm quyền xét xử của TA cấp trên thì TA cấp trên xét xử toàn bộ vụ án

5 Chuyển vụ án và giải quyết tranh chấp thẩm quyền xét xử

Chuyển vụ án

- Trước khi đưa vụ án ra xét xử TA phải xác định vụ án đó có thuộc thẩm quyền xét xử của mình hay không

- Điều 274 BLTTHS 2015 quy định việc chuyển vụ án không thuộc thẩm quyền xét xử của mình cho TA có thẩm quyền xét xử

Giải quyết tranh chấp về thẩm quyền xét xử

- Điều 275 BLTTHS 2015 quy định việc giải quyết tranh chấp về thẩm quyền xét xử giữa các TA nhân dân hoặc TA quân sự do chánh án TA cấp trên trực tiếp quyết định

Weaknesses

Opportunities

Là khoảng thời gian theo quy định của pháp luật để TA

thực hiện các hoạt động tố tụng và các công việc cần

thiết khác đảm bảo cho việc xét xử vụ án tại phiên tòa sơ

thẩm đạt chất lượng và hiệu quả cao.

- Thời hạn chuẩn bị xét xử sơ thẩm được quy định tại

- Nghiên cứu hồ sơ

- Trao đổi với Viện kiểm sát

III CHUẨN BỊ XÉT XỬ SƠ THẨM VỤ ÁN HÌNH SỰ

1 Khái niệm

Là một phần của giai đoạn xét xử sơ thẩm, bao gồm các hoạt động tố tụng khác

nhau, có mối liên hệ nhằm làm “tiền đề” cho hoạt động xét xử sơ thẩm đảm bảo

việc xét xử đúng người, đúng tội, đúng pháp luật.

- Bao gồm: hoạt động thụ lý vụ án; nghiên cứu hồ sơ vụ án, ra quyết định tố

tụng cần thiết.

2 Thời hạn chuẩn bị xét

xử

3 Những hoạt động cơ bản

4 Quyết định của TA trong khi xét xử

IV NHỮNG QUY ĐỊNH CHUNG VỀ THỦ TỤC TỐ TỤNG TẠI PHIÊN TÒA

1. Xét xử trực tiếp, bằng lời nói và liên tục

-. Điều 250 BLTTHS 2015 quy định việc xét xử phải được tiến hành trực tiếp bằng lời nói và liên tục

-. Bao gồm:

•. Xét xử trực tiếp

•. Xét xử bằng lời nói

•. Xét xử liên tục

2 Thành phần Hội đồng xét xử sơ thẩm

- Được quy định tại Điều 254 – BLTTHS 2015

- Đối với vụ án mà bị cáo đưa ra xét xử về tội theo khung hình phạt

có mức cao nhất là tử hình thì Hội đồng xét xử gồm hai thẩm phán

và ba Hội thẩm

- Đối với vụ án mà bị cáo là người chưa thành niên thành phần Hội đồng xét xử phải có Hôi thẩm là giáo viên hoặc cán bộ Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh

3 Những người tham gia phiên tòa sơ thẩm

- Kiểm sát viên (Điều 289 – BLTTHS 2015)

- Bị cáo (Điều 290 – BLTTHS 2015)

- Người bào chữa (Điều 291 – BLTTHS 2015)

- Người bị hại, nguyên đơn dân sự, bị đơn dân sự, người có quyền lời và nghĩa

vụ liên quan đến vụ án hoặc người đại diên hợp pháp của họ (Điều 292 - BLTTHS 2015)

- Người làm chứng (Điều 293 – BLTTHS 2015)

- Người giám định (Điều 294 – BLTTHS 2015)

- Người phiên dịch, người dịch thuật (Điều 295 – BLTTHS 2015)

4 Giới hạn của việc xét xử

- Vấn đề giới hạn xét xử của TA được quy định tại Điều 298 BLTTHS 2015 và trước đây được giải thích tại NĐ 04/2014 của Hội đồng Thẩm phán TAND tối cao

- Theo quy định của pháp luật, TA không được xét xử những người và những hành vi mà Viện kiểm sát không truy tố

1 Bắt đầu phiên tòa

V TRÌNH TỰ XÉT XỬ TẠI PHIÊN TÒA SƠ THẨM

Thủ tục bắt đầu phiên tòa được quy định từ Điều 300 đến Điều 305 BLTTHS 2015, được tiến hành theo trình tự các

bước sau:

- Trước khi Hội đồng xét xử (HĐXX) vào phòng xử án, Thư ký TA phổ biến nội quy phiên tòa; yêu cầu những

người đã được triệu tập nộp giấy triệu tập

- Chủ tọa phiên tòa (CTPT) khai mạc phiên tòa, sau đó hỏi Kiểm sát viên và những người tham gia tố tụng xem

có ai đề nghị triệu tập thêm nhân chứng, vật chứng, đề nghị hoãn phiên tòa nếu có người vắng mặt hay không

Nếu có đề nghị HĐXX xem xét và quyết định

5 Việc rút gọn quyết định truy tố của Viện kiểm sát

- Trong TTHS Viện kiểm sát có chức năng thực hành quyền công tố và thực hiện chức năng đó bằng cách đưa ra bản cáo trạng truy tố bị cáo ra trước TA và tham gia phiên tòa để thực hiện sự buộc tội đó trước phiên tòa

- BLTTHS quy định cho Viện kiểm sát có quyền rút một phần hay toàn bộ quyết định truy tố nếu xét thấy việc truy tố đó chưa đúng

- CTPT giới thiệu thành viên trong HĐXX, Kiểm sát viên, Thư ký TA, người giám định, người phiên dịch rồi hỏi những người tham gia tố tụng tại phiên tòa xem có ai yêu cầu thay đổi những người nói trên hay không Nếu có thì phải nêu lý do Người bị yêu cầu thay đổi có thể trình bày ý kiến phản bác Sau đó HĐXX sẽ vào phòng nghị án để thảo luận và đưa ra quyết định.

- CTPT kiểm tra căn cước của những người tham gia tố tụng và giải thích quyền và nghĩa vụ của họ tại phiên tòa theo quy định của BLTTHS 2015

- CTPT giới thiệu về người giám định, người phiên dịch (nếu có)

- CTPT kiểm tra căn cước, giải thích quyền và nghĩa vụ của người làm chứng.

- Sau khi kiểm tra căn cước và hoàn thành thủ tục giới thiệu, CTPT hỏi những người tham gia tố tụng tại phiên tòa xem có cần triệu tập thêm người làm chứng, vật chứng, tài liệu ra xem xét thêm không Nếu có yêu cầu trên mà không giải quyết được thì phải hoãn phiên tòa Nếu người đã được triệu tập mà vắng mặt thì CTPT hỏi những người tham gia tố tụng có ai đề nghị hoãn phiên tòa hay không Nếu có thì HĐXX sẽ quyết định sau khi nghe ý kiến của Kiểm sát viên Nếu phiên tòa tiếp tục được mở thì CTPT sẽ chuyển luôn sang phần xét hỏi

SƠ ĐỒ TRÌNH TỰ CHUẨN BỊ XÉT XỬ VỤ ÁN HÌNH SỰ

2 Thủ tục tranh tụng tại phiên tòa

Thủ tục tranh tụng được quy định từ Điều 306 đến 318 BLTTHS 2015, được bắt đầu bằng việc Kiểm sát viên (KSV)

đọc bản cáo trạng

 Đọc cáo trạng:

TA xét xử vụ án trên cơ sở của bản cáo trạng mà Viện kiểm sát truy tố bị can ra trước TA Vì vậy, trước khi tiến hành

xét hỏi, KSV đọc bản cáo trạng và trình bày những ý kiến bổ sung, nếu có

 Xét hỏi:

. HĐXX sẽ tự mình quyết định thứ tự xét hỏi như thế nào cho hợp lý

. Điều 307 BLTTHS quy định về thứ tự những người có quyền hỏi

• Nếu người được xét hỏi có mặt tại phiên tòa thì HĐXX và KSV không được công bố lời khai của họ trong giai đoạn điều tra trước khi họ đưa ra lời khai về những tình tiết của vụ án.

• Khi xét hỏi, HĐXX để bị cáo trình bày ý kiến về bản cáo trạng và những tình tiết của vụ án; người làm chứng khai báo về quan hệ giữa họ và các đương sự và những tình tiết của vụ án mà họ biết, những người khác trình bày tình tiết của vụ án có liên quan rồi sau đó mơi hỏi thêm về những điểm mà họ trình bày chưa đầy đủ hoặc có mâu thuẫn

- Để đảm bảo cho lời khai của những người được xét hỏi khách quan, cần phải tuân thủ những quy định sau của BLTTHS:

• Đối với bị cáo và người làm chứng, nếu lời khai của người này có thể ảnh hưởng đến người kia thì phải cách ly họ, trường hợp này, bị cáo được thông báo lai nội dung chung về lời khai của bị cáo trước;

Xem xét vật chứng và xem xét tại chỗ:

Vật chứng, ảnh hoặc biên bản xác nhận vật chứng được đưa ra để xem xét tại phiên tòa Việc xem xét phải được thực hiện theo quy định của BLTTHS Trong khi xét hỏi, HĐXX xem xét những vật chứng có liên quan trong vụ án và xem xét tại chỗ Tùy theo diễn biến phiên tòa mà HĐXX quyết định thực hiện việc xem xét này vào khoảng thời gian nào cho hợp lý nhằm xác định sự thật khách quan của vụ án

Trình bày hoặc công bố các tài liệu, nhận xét và báo cáo của cơ quan, tổ chức:

Quy định tại Điều 315 BLTTHS 2015

3 Tranh luận tại phiên tòa

Là nơi các bên tham gia tố tụng thực hiện các quyền tố tụng để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của

mình.

BLTTHS quy định về thủ tục tranh luận được tiến hành như sau:

- KSV trình bày lời luận tội Trong lời luận tội của mình, KSV đề nghị kết tội bị cáo một phần hay

toàn bộ cáo trạng hoặc kết luận về tội danh nhẹ hơn; nếu thấy không có căn cứ để kết tội thì rút toàn

bộ quyết định truy tố và đề nghị HĐXX tuyên bố bị cáo vô tội Trong trường hợp này HĐXX yêu

cầu những người tham gia tố tụng tại phiên tòa trình bày ý kiến về việc rút quyết định truy tố

- Trong trường hợp vụ án được khởi tố theo yêu cầu của người bị hại theo quy định tại Điều 155 BLTTHS 2015 thì sau khi KSV trình bày lời luận tội, người bị hại hoặc người đại diện hợp pháp của họ trình bày lời buộc tội.

- Nếu bị cáo có người bào chữa thì người này bào chữa cho bị cáo Nếu không có người bào chữa thì bị cáo tự mình trình bày lời bào chữa

- Người bị hại, nguyên đơn ,bị đơn dân sự, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án hoặc người đại diện hợp pháp của họ được trình bày ý kiến bảo vệ quyền và lợi ích của mình

- Nếu quá trình tranh luận mà xét thấy cần xem xét thêm chứng cứ thì HĐXX có thể quyết định trở lại phần xét hỏi.

Bị cáo nói lời sau cùng:

- Quy định tại Điều 324 BLTTHS 2015

4 Nghị án và tuyên án

Nghị án:

- Việc nghị án được tiến hành sau khi kết thúc phần tranh luận, HĐXX vào phòng nghị án để thảo luận và quyết đinh về vụ án

- CTPT điều khiển việc nghị án, nêu các vấn đề cần giải quyết để HĐXX thảo luận và biểu quyết

- Các vấn đề của vụ án được quyết định theo đa số nhưng người có ý kiến thiểu số có quyền bảo lưu ý kiến của mình trong biên bản nghị án

- Khi nghị án, HĐXX chỉ được căn cứ vào các chứng cứ và tài liệu đã được thẩm tra tại phiên tòa Nếu thấy có tình tiết chưa được xét hỏi hoặc xét hỏi chưa đầy đủ thì HĐXX quyết định trở lại việc xét hỏi và tranh luận Phải có biên bản ghi lại ý kiến của HĐXX và được HĐXX ký.

- TA ra bản án nhân danh nước CHXHCN Việt Nam Tất cả các thành viên của HĐXX cùng thông qua và ký vào bản án

5 Những việc phải làm sau khi kết thúc phiên tòa

- Chậm nhất là 10 ngày sau khi tuyên án, TA phải giao bản

án cho bị cáo, Viện kiểm sát cùng cấp, người bào chữa, những người bị xử vắng mặt và thông báo cho chính quyền xã, phường, thi trấn hoặc cơ quan, tổ chức nơi bị cáo cư trú hoặc làm việc;

- Nếu phiên tòa xét xử vắng mặt bị cáo do trốn tránh mà việc truy nã không có kết quả thì bản sao bản án sẽ được niêm yết.

- Người bị hại, nguyên đơn dân sự, bị đơn dân sự, người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan, người đại diện hợp pháp của họ có quyền yêu cầu

TA cấp trích lục bản án hoặc sao bản án

- Trong thời hạn luật định, nếu bản án bị kháng cáo, kháng nghị thì TA phải báo cho Viện kiểm sát và những người liên quan biết

TÀI LIỆU SỬ DỤNG TRONG BÀI

1. Giáo trình luật Tố tụng hình sự

2. Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015

3. Bộ Luật Hình sự năm 2015

Thanks for your watching and listening