Xây dựng và sử dụng kho tư liệu với sự hỗ trợ của phần mềm PowerPoint trong dạy học môn Lịch sử lớp 5.

Từ những nhận thức trên và mong muốn nghiên cứu để xây dựng kho tư liệu phục vụ việc dạy học Lịch sử lớp 5, tôi mạnh dạn đưa ra đề tài: “Xây dựng và sử dụng kho tư liệu với sự hỗ trợ của

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài

Bậc Tiểu học là nền tảng, là cơ sở ban đầu cho việc giáo dục toàn diện, góp phần hình thành nhân cách học sinh Cùng với các môn học như Tiếng Việt, Địa lý, Đạo đức, Mỹ thuật… thì môn Lịch sử với chức năng và nhiệm vụ của mình đã góp phần rất lớn vào việc bồi dưỡng nhân cách, đạo đức, giáo dục tình yêu quê hương, đất nước cho học sinh Bởi vì tri thức lịch sử là một yếu tố của nền văn hoá chung của loài người và không thể coi giáo dục con người hoàn thành đầy đủ nếu không trang bị cho học sinh những hiểu biết cần thiết về lịch sử

Ngày nay, khi công nghệ thông tin càng phát triển thì việc ứng dụng công nghệ thông tin vào tất cả các lĩnh vực là một điều tất yếu Trong lĩnh vực giáo dục đào tạo, công nghệ thông tin bước đầu đã được ứng dụng, phổ biến nhất là việc sử dụng phần mềm Microsoft PowerPoint để hỗ trợ việc xây dựng và trình chiếu bài giảng, kho tư liệu của tất cả các môn học Đặc biệt, việc ứng dụng phầm mềm này vào xây dựng kho

tư liệu trong môn lịch sử đã mang lại hiệu quả tích cực Bởi lịch sử là những chuỗi sự kiện đã xảy ra trong quá khứ mà học sinh không thể phán đoán, suy luận hay tri giác trực tiếp được Vì vậy giáo viên cần phải xây dựng kho tư liệu - một công cụ trực quan quan trọng trong quá trình dạy học lịch sử với sự hỗ trợ của phần mềm PowerPoint Sẽ giúp học sinh có sự hình dung cụ thể về quá khứ, cung cấp thêm kiến thức, tạo được

biểu tượng sinh động về các sự kiện, hiện tượng lịch sử, khắc phục tình trạng " hiện

đại hóa kiến thức lịch sử "

Ngoài ra, việc ứng dụng phần mềm PowerPoint còn giúp ta khắc phục những hạn chế của hệ thống kênh hình “tĩnh” trong sách giáo khoa, trình chiếu những hình ảnh động, đoạn phim lịch sử, góp phần làm cho bài giảng thêm sinh động, lôi cuốn học sinh vào bài học, phát huy tính tích cực và năng lực tư duy, tưởng tượng của các em Tuy nhiên việc xây dựng và sử dụng kho tư liệu trong môn Lịch sử lớp 5 với sự

hỗ trợ của phần mềm PowerPoint chưa được chú trọng quan tâm Nhiều giáo viên chưa đầu tư thời gian, công sức vào việc sưu tầm, xây dựng tư liệu lịch sử, còn thiếu kiến thức về cách thao tác trên phần mềm này nên gặp nhiều khó khăn khi sử dụng, hoặc có xây dựng kho tư liệu thì chỉ được thực hiện khi có tiết dự giờ

Từ những nhận thức trên và mong muốn nghiên cứu để xây dựng kho tư liệu

phục vụ việc dạy học Lịch sử lớp 5, tôi mạnh dạn đưa ra đề tài: “Xây dựng và sử dụng kho tư liệu với sự hỗ trợ của phần mềm PowerPoint trong dạy học môn Lịch sử lớp 5”

2 Mục đích nghiên cứu

- Nghiên cứu, tìm hiểu những vấn đề lý luận và thực tiễn của việc xây dựng kho

tư liệu lịch sử với sự hỗ trợ của phần mềm PowerPoint trong dạy học môn Lịch sử lớp

5 Từ đó đưa ra kho tư liệu đã sưu tầm, qui trình xây dựng kho tư liệu và cách sử dụng phần mềm PowerPoint để hỗ trợ việc xây dựng, trình chiếu kho tư liệu nhằm nâng cao hiệu quả dạy học Lịch sử lớp 5 ở trường Tiểu học

3 Nhiệm vụ và phạm vi nghiên cứu

3.1 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để đạt được những mục đích trên, tôi phải thực hiện các nhiệm vụ sau:

- Nghiên cứu, tìm hiểu những cơ sở lí luận có liên quan đến đề tài như:

+ Vai trò của kho tư liệu trong dạy học môn Lịch sử lớp 5

+ Đặc điểm, chương trình của môn học Lịch sử lớp 5

+ Đặc điểm tâm sinh lý, trình độ nhận thức của học sinh Tiểu học

+ Tổng quan về phần mềm PowerPoint

- Tìm hiểu thực tiễn việc dạy học môn Lịch sử lớp 5, đặc biệt là việc xây dựng và

sử dụng kho tư liệu với sự hỗ trợ của phần mềm PowerPoint

- Tiến hành sưu tầm và xây dựng kho tư liệu với sự hỗ trợ của phần mềm PowerPoint

- Thực nghiệm sư phạm nhằm kiểm chứng hiệu quả của việc xây dựng và sử dụng kho tư liệu với sự hỗ trợ của phần mềm PowerPoint trong dạy học môn Lịch sử lớp 5

- Đề xuất cách sử dụng phần mềm PowerPoint để hỗ trợ việc xây dựng và trình chiếu kho tư liệu nhằm nâng cao hiệu quả dạy học Lịch sử lớp 5 ở Tiểu học

3.2 Phạm vi nghiên cứu

Nghiên cứu đề tài trong nội dung chương trình của môn Lịch sử lớp 5, đi sâu vào tìm hiểu việc xây dựng và sử dụng kho tư liệu lịch sử với sự hỗ trợ của phần mềm PowerPoint

4 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

4.1 Khách thể nghiên cứu: Quá trình dạy học môn Lịch sử lớp 5

4.2 Đối tượng nghiên cứu:

- Việc xây dựng và sử dụng kho tư liệu lịch sử với sự hỗ trợ của phần mềm PowerPoint nhằm nâng cao hiệu quả dạy học môn Lịch sử lớp 5

- Giáo đang giảng dạy khối lớp 5 trường Tiểu học Trần Cao Vân, Lê Lai, Trần Quang Diệu – Thành phố Đà Nẵng

- Học sinh lớp 5 trường Tiểu học Trần Cao Vân – Thành phố Đà Nẵng

5 Giả thuyết khoa học

Nếu giáo viên hiểu rõ vai trò đặc biệt quan trọng của kho tư liệu trong quá trình dạy học và biết cách xây dựng, sử dụng chúng với sự hỗ trợ của phần mềm PowerPoint sẽ góp phần nâng cao chất lượng dạy học Lịch sử, làm cho bài giảng thêm sinh động, lôi cuốn học sinh vào bài học, phát huy tính tích cực và năng lực tư duy, tưởng tượng của các em

6 Phương pháp nghiên cứu

Để giải quyết các nhiệm vụ trên tôi đã sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau:

6.1 Các phương pháp nghiên cứu lí luận

- Phương pháp nghiên cứu, thu thập tài liệu

Đọc tài liệu, giáo trình có liên quan đến đề tài, chọn lọc những nội dung quan trọng làm cơ sở lí luận

- Phương pháp thống kê, phân tích - tổng hợp

6.2 Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Phương pháp quan sát

Tiến hành dự giờ các tiết dạy mẫu của giáo viên trong môn Lịch sử lớp 5, quan sát tinh thần học tập của học sinh

- Phương pháp điều tra bằng phiếu anket

Xây dựng phiếu anket liên quan đến đề tài trên hai đối tượng là GV và HS khối lớp 5 Mỗi phiếu anket gồm 6-7 câu hỏi, nhằm trưng cầu ý kiến để làm cơ sở thực tiễn cho đề tài

- Phương pháp điều tra bằng trò chuyện

Tiến hành trò chuyện, trao đổi ý kiến với một số GV giảng dạy môn Lịch sử lớp

5 về việc lập kế hoạch dạy học, tổ chức dạy học,… Đặc biệt là việc xây sưu tầm, xây dựng kho tư liệu lịch sử với sự hỗ trợ của phần mềm PowerPoint

6.3 Phương pháp thống kê toán học

Thống kê số lượng chọn các phương án A, B, C, D và điểm số của học sinh làm phiếu thực nghiệm và tiến hành xử lí các số liệu, tính tỉ lệ % trên các phiếu anket, thực nghiệm đã phát ra

6.4 Phương pháp thực nghiệm sư phạm

- Thiết kế bài giảng điện tử có sử dụng kho tư liệu đã sưu tầm, xây dựng với sự

hỗ trợ của phần mềm PowerPoint và thực dạy ở một lớp 5 trong môn Lịch sử

- Xây dựng phiếu thực nghiệm, gồm 5-6 câu hỏi có liên quan đến bài học để kiểm nghiệm hiệu quả dạy học lịch sử khi có sử dụng kho tư liệu Phiếu thực nghiệm sẽ phát

ở hai lớp: lớp đối chứng và lớp thực nghiệm, để so sánh, đối chiếu kết quả

7 Cấu trúc của đề tài

Luận văn gồm 3 phần:

* Phần mở đầu, gồm có các tiểu mục sau:

- Lí do chọn đề tài

- Mục đích nghiên cứu

- Nhiệm vụ nghiên cứu và phạm vi

- Khách thể và đối tượng nghiên cứu

- Giả thuyết khoa học

- Phương pháp nghiên cứu

* Phần nội dung, gồm có 3 chương:

Chương 1: Cở lí luận và cơ sở thực tiễn của việc xây dựng và sử dụng kho tư liệu với sự hỗ trợ của phần mềm PowerPoint trong dạy học môn Lịch sử lớp 5

Chương 2: Xây dựng và sử dụng kho tư liệu với sự hỗ trợ của phần mềm PowerPoint trong dạy học môn Lịch sử lớp 5

Chương 3: Thực nghiệm sư phạm

* Phần kết luận và kiến nghị

* Tài liệu tham khảo

* Phụ lục

Có nhiều khái niệm khác nhau về tư liệu lịch sử

Nhà sử học người Nga Chi-khơmi-rốp cho rằng: “Tư liệu lịch sử là tất cả những

gì còn lại của cuộc sống đã qua”

Rê-bans đã định nghĩa: “ Tư liệu lịch sử là tổng hợp thành quả từ hoạt động nhận

thức và thực tiễn của con người được lưu truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác bằng phương diện xã hội ”

Trong phương diện triết học Lapađanhiepxki định nghĩa: “Tư liệu lịch sử là khái

niệm phản ánh đặc tính của hiện vật có thể được để thu nhận tri thức của hiện vật khác ”

Theo phương diện xã hội: “Tư liệu lịch sử là một phương tiện xã hội để bảo tồn

lưu giữ, truyền bá”

Trong Bách khoa toàn thư: “Tư liệu lịch sử là những gì phản ánh trực tiếp quá

khứ ( chỉ là những tư liệu nào ra đời gần với thời gian xảy ra sự kiện ấy, gần với nơi xảy ra sự kiện đó thì mới được gọi là tư liệu lịch sử Trước đó và sau đó không được gọi là tư liệu ) ”

Như vậy có nhiều quan niệm khác nhau về khái niệm tư liệu lịch sử Song ta có thể hiểu tư liệu lịch sử là những di tích của quá khứ, xuất hiện như sản phẩm của quan hệ

xã hội nhất định, có sự tác động của bàn tay con người, các hiện tượng tự nhiên không được gọi là tư liệu lịch sử

Trong quá trình giảng dạy các môn học nói chung, môn Lịch sử nói riêng, GV cần xây dựng và sử dụng kho tư liệu để nâng cao chất lượng học tập cho HS Kho tư liệu lịch sử bao gồm: kênh chữ, kênh hình, đoạn phim, các mô hình, mẫu vật,… có liên quan đến nội dung bài học, phù hợp với những đặc điểm tâm sinh lí của học sinh

- Phần mềm PowerPoint

PowerPoint là một phần mềm trình diễn mạnh của bộ Microsoft Office-một phương tiện hữu hiệu, phổ biến của công nghệ thông tin để góp phần nâng cao chất lượng dạy học đối với tất cả các môn, đặc biệt là môn Lịch sử Phần mềm này đã được cài sẵn ở phần lớn các máy tính, có khả năng tích hợp cao các chức năng nghe-nhìn

của nhiều phương tiện trước đây

Để giúp học sinh có hiểu biết sâu sắc về lịch sử, tránh tình trạng hiện đại hóa lịch

sử, sự hỗ trợ của phần mềm PowerPoint trên máy tính và đèn chiếu đa chức năng sẽ cho chúng ta trình chiếu những hình ảnh, hiệu ứng sinh động, những đoạn phim tư liệu hiện thực, góp phần nâng cao hiệu quả giảng dạy môn Lịch sử

1.1.2 Một số vấn đề về kho tư liệu trong dạy học Lịch sử lớp 5

1.1.2.1 Phân loại kho tư liệu trong dạy học Lịch sử lớp 5

Có thể phân loại kho tư liệu ra thành 3 loại:

Chỉ tất cả tranh ảnh, hình vẽ, lược đồ, bản đồ… có trong SGK và những tranh

ảnh, hình vẽ, lược đồ, bản đồ có liên quan, mà GV sưu tầm để phục vụ cho tiết dạy

+ Đoạn phim ( đoạn video)

Là những đoạn phim tài liệu lịch sử có liên quan đến nội dung bài học

Ngoài ra còn có các mô hình, vật thật có liên quan đến nội dung bài học cũng được giáo viên sử dụng vào trong quá trình giảng dạy môn Lịch sử lớp 5

1.1.2.2 Vai trò, ý nghĩa của kho tư liệu trong dạy học Lịch sử lớp 5

Trước kia môn Lịch sử thường được coi là "môn học khô khan, chán ngắt"

nhưng với sự đổi mới trong phương pháp dạy học, phương tiện trực quan môn học này đã trở nên thu hút nhiều HS học tập Để các em có thể nhanh chóng hiểu bài và nhớ lâu, khắc sâu kiến thức thì đòi hỏi giáo viên phải biết kết hợp khai thác những nội dung có trong SGK, đồng thời phải biết xây dựng và sử dụng kho tư liệu lịch sử có

liên quan để góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả giờ học Lịch sử

Trong tài liệu “ Đổi mới phương pháp dạy học lịch sử ở Trường phổ thông”

(năm 2002), có đề cập đến tỷ lệ của kết quả lưu trữ trí nhớ của HS khi sử dụng các phương pháp dạy học như sau:

Bảng 1.1 – Kết quả lưu trữ trí nhớ của học sinh khi sử dụng các phương

- Đối với giáo viên

Việc sử dụng kho tư liệu trong quá trình giảng dạy sẽ giúp cho GV rất nhiều điều: + Tiết kiệm được thời gian lên lớp,

+ Tổ chức, điều khiển hoạt động học tập của HS một cách dễ dàng

+ Giúp GV truyền tải được nguồn kiến thức lớn một cách sinh động

- Đối với học sinh

Khi được tìm hiểu kiến thức thông qua kho tư liệu sẽ giúp HS hiểu bài nhanh chóng, nhớ lâu, khắc sâu kiến thức, thu nhận thông tin về các sự vật, hiện tượng một cách sinh động, cụ thể, chính xác Tạo điều kiện thuận lợi cho việc nghiên cứu các quá trình, hiện tượng một cách trực quan Kho tư liệu giúp cụ thể hóa những cái quá trừu tượng và giúp trừu tượng hóa, đơn giản hóa những kiến thức phức tạp Trong quá trình học tập, đôi khi có những sự vật, hiện tượng mà HS không thể hoặc không có khả năng

tiếp cận trực tiếp, nhờ có hệ thống tư liệu mà các em có thể thu thập thông tin một cách rõ ràng, chính xác

Kho tư liệu góp phần làm sinh động, phong phú nội dung học tập nâng cao hứng thú học tập cho HS Ngoài ra nó còn tạo sự chú ý cho HS trong quá trình học tập, góp phần làm cho giờ học sinh động, đỡ nhàm chán đồng thời làm giảm sự căng thẳng mệt mỏi của HS trong giờ học

Kho tư liệu lịch sử đã trở thành phương tiện, công cụ dạy học hữu hiệu giúp HS tiếp thu bài một cách chủ động, sáng tạo Những hình ảnh, lược đồ, đoạn phim,… đã giúp các em được ngắm nhìn thực tế một cách sống động cụ thể mà GV khó có thể mô

tả bằng lời Việc khai thác hệ thống tư liệu giúp phát triển năng lực nhận thức của HS, đặc biệt là năng lực quan sát, tư duy, phân tích, tổng hợp và góp phần phát triển những nét tính cách của các em như tính độc lập, tính sáng tạo, tính khám phá khoa học Như vậy kho tư liệu có vai trò rất quan trọng trong quá trình dạy học của GV và

HS Người GV cần biết cách xây dựng và sử dụng kho tư liệu lịch sử sẽ tạo ra môi trường học tập sinh động, luôn cuốn, thu hút sự chú ý của HS, góp phần nâng cao chất lượng dạy

1.1.3 Tổng quan về phần mềm PowerPoint

1.1.3.1 Các thao tác cơ bản sử dụng phần mềm PowerPoint

a Khởi động chương trình PowerPoint và chọn các kiểu trình diễn

- Việc khởi động chương trình PowerPoint tương tự như các chương trình ứng dụng khác, nhưng đầu tiên ta phải khởi động máy tính Chúng ta có thể khởi động chương trình PowerPoint bằng một trong số các cách sau đây:

Cách 1: Nhấn nút Start trên thanh TaskBar dưới góc trái màn hình, chọn Programs → Microsoft Office → Microsoft PowerPoint

Cách 2: Nháy kép biểu tượng PowerPoint trên màn hình (nếu trên màn hình đã có sẵn biểu tượng Microsoft PowerPoint)

- Sau khi đã khởi động PowerPoint, để có đủ các thanh công cụ thiết kế cơ bản vào, ta vào Menu View vào Toolbars & chọn các chế độ Standard, Formating,

Drawing, Picture và Task Pane Màn hình PowerPoint sẽ hiển thị như hình dưới Trên

màn hình chung ta sẽ thấy các thanh công cụ và các nút điều khiển cơ bản:

- Thanh menu: Chứa danh sách các lệnh để thực hiện các chức năng được liệt kê

theo nhóm của PowerPoint Để chọn một lệnh thực hiện các chức năng, ta chỉ cần nháy chuột lên nhóm lệnh rồi nháy con trỏ chuột lên tên lệnh và nháy phím chuột trái

- Thanh công cụ (Tools): Các lệnh thường dùng được gán vào một nút trên thanh công cụ (mỗi nút tương ứng với một lệnh trên thanh menu) Muốn tìm hiểu các chức năng của các nút công cụ, ta đặt con trỏ chuột bên cạnh, nó sẽ xuất hiện lời chú giải ngắn gọn về tính năng của nút này (chú ý không bấm chuột)

- Các nút hiển thị các Slide trên màn hình (Viewbutton): Các nút này cho phép nhanh chóng chuyển sang các chế độ hiển thị khác nhau của PowerPoint để người thiết

kế có thể xem và điều chỉnh Tất cả các nút này đều hiển thị ở cuối góc trái của màn hình, ta chỉ cần đưa con trỏ chuột vào đó (không bấm), nó sẽ hiển thị lên

+ Slide view: Hiển thị các slide như trình chiếu trên màn hình

+ Outline view: Hiển thị các slide dưới dạng đề cương

+ Slide Sorte view: Hiển thị các Slide trên cùng một màn hình, giúp chúng ta có

thể xem qua toàn bộ, tổng thể các slide trước khi trình chiếu

+ Slide Show: Trình chiếu các slide trên màn hình

- Thanh cuộn (Scroll): Để xem nội dung khi chúng ta làm trên màn hình, ta dùng thanh cuộn màn hình lên hoặc màn hình xuống để xem các trang slide

Ngoài ra, PowerPoint còn cho phép hiển thị số ký hiệu và tiêu đề của từng bản chiếu khi ta kéo thanh cuộn lên

b Thoát khỏi PowerPoint

Để thoát khỏi chương trình PowerPoint chúng ta chỉ cần bấm nút Close (có biểu tượng dấu X) ở góc phải màn hình như các chương trình khác

c Thêm mới và xoá một Slide

Sau khi đánh đầy đủ nội dung vào một Slide, chúng ta phải cần thêm một số Slide mới, tuỳ theo bản thiết kế của giáo án điện tử Việc thêm một slide mới có nhiều cách, nhưng có thể tiến hành như sau:

- Đưa con trỏ chuột vào một vị trí muốn chèn Slide mới (hoặc chọn Slide cuối

cùng để thêm một Slide mới vào cuối các Slide)

- Mở menu Insert rồi chọn New Slide (cũng có thể nhấn nút New Slide trên thanh

công cụ, hoặc ấn Ctrt + M)

- Hộp hội thoại xuất hiện cho phép chúng ta chọn một mẫu Slide mới ưng ý

- Bấm OK để hoàn tất việc thêm một slide mới

Lưu ý: Để đỡ mất thời gian, đồng thời muốn có những slide có cùng mẫu với

slide có sẵn, chúng ta sử dụng copy những slide trước đó, paste vào vị trí cần thêm, xoá nội dung cũ và đánh nội dung của trang trình chiếu mới vào

Để loại bỏ một slide nào đó, ta chỉ cần đánh dấu slide cần xoá rồi dùng phím Delete hay nhấn Ctrl + X Ngoài ra, cũng có thể xoá bằng cách bấm chuột trái lên biểu

tượng “Slide sorter view” ở góc trái màn hình, chọn slide cần xoá bằng cách nhấn

chuột phải lên slide đó, chọn Delete và nhấn OK

d Lưu bản trình diễn vào máy tính (Save)

Sau khi đã nhập các văn bản vào các slide, hoặc sau mỗi lần chỉnh sửa, GV nên ghi vào máy để tránh sự cố do mất điện hoặc treo máy, Lần đầu tiên ghi bản trình chiếu vào chương trình PowerPoint được thực hiện như sau:

- Mở File trên thanh Menu, chọn Save (cũng có thể bấm đồng thời Ctrt và S trên bàn phím, hoặc kích chuột vào nút Save trên thanh công cụ)

- Gõ tên của bản trình chiếu vào ô File name (nên để mặc định các file có đuôi là

*.ppt)

- Nhấn OK để hoàn tất việc lưu trữ

e Mở một File trình bày đã có sẵn trên máy

Khi GV đã có sẵn bản trình bày trong chương trình PowerPoint (có thể trên ổ cứng của máy vi tính, hoặc lưu trên đĩa CD-Rom, USB, ), chúng ta có thể mở file bài giảng để trình chiếu hay sửa chữa Công việc này được tiến hành như sau:

- Mở Menu File, chọn Open (cũng có thể nhấn Ctrt và O trên bàn phím họăc nút

Open rên thanh công cụ)

- Khi màn hình xuất hiện, chọn thư mục có chứa File trong hộp “Look in”

- Chọn File trong danh sách mà ta đã ghi tên trước đó

- Nhấn Open để mở

Hoặc vào nơi đã lưu trữ, chọn đúng biểu tượng của File cần mở rồi kích đôi chuột trái hay nhấn chuột phải chọn “open”

f Chèn chữ nghệ thuật (Word Art)

Chọn Slide bài giảng lịch sử muốn chèn chữ nghệ thuật

- Mở menu Insert, chọn Picture

- Trong menu Picture, chọn Words Art, màn hình sẽ hiển thị bộ mẫu chữ có sẵn

(chúng ta cũng có thể bấm biểu tượng Words Art ở góc dưới màn hình) Tiếp đó, chọn

một mẫu chữ muốn sử dụng

- Nhấn OK, màn hình xuất hiện hộp hội thoại “Edit Word Art Text” để nhập văn

bản muốn tạo thành chữ nghệ thuật

- Chọn Font chữ (Font) và kích cỡ chữ (Size) PowerPoint kiểu chữ đậm (B) họăc nghiêng (I)

- Gõ đoạn vào ô “Your Text Here”

- Nhấn OK để hoàn tất việc chèn vào slide

g Định dạng các Slide trong bản trình chiếu

Sau khi đã nhập văn bản vào các slide, chúng ta thực hiện các thao tác định dạng

để hoàn thiện bản trình chiếu Công việc này gồm các thao tác: Định dạng Font chữ cho từng đoạn văn bản trong trang trình chiếu, định dạng màu nền cho các Slide, màu chữ,…

h Định dạng Font chữ

- Đầu tiên, chọn đoạn văn bản cần định dạng bằng cách bấm chuột (bôi đen) kéo

rê hoặc nhấn Shift kết hợp với dấu  trên bàn phím Nếu chọn hết văn bản thì nhấn phím Ctrl với phím A trên bàn phím

- Mở Format, chọn Font chữ trong danh sách Font, mục “Theme Fonts” chọn font

chữ thích hợp như : Time news roman, Arial…Còn “Font Style” gồm: Regular - kiểu

chữ thông thường, Bold - kiểu chữ đậm, Italic - kiểu chữ in nghiêng, Bold Italic - kiểu chữ đậm nghiêng; tiếp đó ta chọn kích cỡ chữ trong mục Size và màu chữ trong mục Color

- Nhấn OK để hoàn thành việc định dạng

i Định dạng màu nền cho các slide và khung bài giảng

GV nên chọn màu nền sáng dịu, màu sắc hài hoà, không quá tương phản với màu chữ Để tạo màu nền, ta vào menu Format vào Background

Trên cửa sổ Background, vào dấu mở rộng để chọn màu và click vào Apply để tạo màu nền cho một slide đang hiển thị, vào “Apply to All” để tạo màu nền cho tất cả slide Khi định dạng màu nền cho các Slide, GV cần lưu ý:

- Muốn chọn thêm màu khác, ta bấm “More Color” trong khung hình chữ nhật có

dấu  Tại đây, PowerPoint sẽ cho chúng ta lựa chọn các màu chữ, nền chữ khác nhau

phù hợp với từng kiểu trang trình chiếu (Nếu chọn Fill effect, hộp hội thoại sẽ hiện các

thẻ giúp cho chúng ta có thể tô nhiều kiểu màu, như màu xanh xẫm, màu vân gỗ, đường kẻ,…)

- Việc định dạng màu nền hoặc màu chữ cũng có thể được mở ngay trên thanh công cụ phía dưới của màn hình

- Để căn chỉnh lề, chúng ta nhấn trỏ chuột trên thanh menu Format, chọn

Alignment Trong Alignment ta chọn Align left (nếu muốn cân chỉnh phía bên trái),

chọn Align right (nếu cân chỉnh phía bên phải), chọn Center (nếu cân chỉnh ở giữa) và chọn Justify (nếu cân chỉnh đều cả hai bên)

k Tạo các hiệu ứng chuyển động

Sau khi đã hoàn thành các bản trình chiếu, công việc tiếp theo là tạo hiệu ứng chuyển động cho các slide Đây là một khâu quan trọng để hoàn thành quá trình xây

dựng giáo án điện tử, nó có tác dụng lớn trong việc giúp HS “trực quan sinh động”

các sự kiện, hiện tượng lịch sử Muốn tạo hiệu ứng chuyển động, ta làm như sau:

- Chọn Slide muốn tạo hiệu ứng chuyển động, bằng cách nhấn trỏ chuột vào khung hoặc từng hình vẽ của Slide (nếu là sơ đồ, các ký hiệu của bản đồ)

- Mở thanh menu “Slide Show”, chọn “Custom Animaton” Màn hình sẽ xuất hiện một hộp hội thoại phía bên phải, ta nhấn chuột vào “Add Effect”, sau đó tuỳ chọn các hoạt cảnh phù hợp với từng nội dung trình chiếu Khi thực hiện xong, dùng nút Play để chạy thử xem đã phù hợp chưa (nếu máy đã chọn chế độ Auto Preview, sau khi lựa chọn slide sẽ chạy thử luôn cho chúng ta quan sát) Nếu đã chạy thử mà vẫn không hài lòng, bấm “Remove” (chuyển động lại) và chọn lại khi nào ưng ý mới thôi

Cụ thể, trong “Add Effect” có các bước tạo hiệu ứng sau:

+ Entrance: Đối tượng xuất hiện vào slide

+ Emphasis: Nhấn mạnh đối tượng khi đã vào slide

+ Motion Paths: Tạo chuyển động cho đối tượng, thường dùng cho các mô phỏng

động

+ Exit: Đối tượng ra Slide khi chuyển sang slide khác

Trong mỗi bước hiệu ứng đều có một bảng trạng thái để lựa chọn, và cuối mỗi

bảng đều có thêm phần mở rộng tuỳ chọn (More Effects)

+ Để điều chỉnh tốc độ của hiệu ứng, hoặc tạo ra tiếng động, âm thanh khi trình chiếu các Slide, chúng ta mở “Slide Show”, chọn “Slide Transation” Lập tức, màn hình sẽ xuất hiện một hộp hội thoại phía bên phải, ta chỉ cần nhấn chuột để chọn và thử Ví dụ: về tốc độ hiệu ứng (Speed): Fast - tốc độ nhanh, Slow - tốc độ chậm, Medium - tốc độ trung bình Về tiếng động, âm thanh (Sound): Applause - tiếng vỗ tay, bomb - tiếng bom nổ,…

Tuy nhiên, các thầy cô giáo, nhất là những thầy cô mới ứng dụng phần mềm PowerPoint không nên quá lạm dụng tính chất hiệu ứng chuyển động này, vì nó sẽ làm phân tán sự chú ý của HS, làm rối thêm nội dung bài giảng cần trình bày

l Tạo liên kết (Hyper link)

Việc thiết kế các trang trình chiếu trên PowerPoint nếu có sự liên kết giữa các đối tượng, Slide hay giữa các chương trình ứng dụng sẽ giúp cho bài giảng thêm linh họat khi GV trình bày Mặt khác, quá trình trình diễn không phải bao giờ cũng tuân thủ theo

sự sắp xếp trước - sau của các slide, mà đôi khi có sự truy xuất bất thường giữa các Slide Ví như, để tạo sự liên kết giữa slide 1 và slide 5 chúng ta có thể tiến hành liên kết như sau:

- Đánh dấu đoạn văn bản cần liên kết trên slide 5, bằng cách bôi đen đoạn văn bản, hoặc một cụm từ nào đó trên slide 5 ( cụm từ đợt I trong chiến dịch Điện Biên

Phủ chẳng hạn)

- Vào menu Insert, chọn Hyperlink Trên màn hình PowerPoint sẽ xuất hiện một hộp hội thoại hướng dẫn để cho chúng ta lựa chọn tài liệu cần liên kết

- Nhấn chuột vào “Place in this Document”

-Trong hộp “Select a place in this document” chúng ta chọn số slide để thực hiện

liên kết (ở đây là slide 5 -diễn biến đợt I)

- Bấm OK để hoàn tất việc liên kết

Sau khi thực hiện liên kết xong, nhấn F5 trên bàn phím để trình chiếu thử Khi

slide 1 hiện ra, chúng ta bấm chuột vào dòng chữ “đợt I”, ngay lập tức đoạn phim trên slide 5 (diễn biến đợt I) sẽ được trình chiếu

1.1.3.2 Các yêu cầu khi sử dụng phần mềm PowerPoint

Khi sử dụng phần mềm PowerPoint người GV cần chú ý các yêu cầu sau:

- Có kiến thức cơ bản về phần mềm PowerPoint, thành thạo các thao tác kỹ thuật, quy trình sử dụng trên phần mềm này

- Ứng dụng phần mềm PowerPoint trong tất cả các khâu dạy học: Dạy bài mới, kiểm tra đánh giá, ôn tập, hoạt động ngoại khóa,

- Luôn luôn học hỏi, trao dồi những kinh nghiệm trong việc ứng dụng phần mềm PowerPoint

- Việc ứng dụng phần mềm PowerPoint trong dạy học là thể hiện sự áp dụng những thành tựu to lớn của cuộc cách mạng khoa học- kỹ thuật, của trí tuệ, sự sáng tạo của con người, vì vậy người GV phải nghiêm túc thực hiện, không chỉ để minh họa, giải trí cho HS mà phải góp phần vào phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của

HS

1.1.3.3 Ý nghĩa của việc ứng dụng phần mềm PowerPoint để xây dựng, trình chiếu

kho tư liệu lịch sử lớp 5

Việc ứng dụng phần mềm PowerPoint để xây dựng & trình chiếu kho tư liệu

trong môn Lịch sử lớp 5 có ý nghĩa vô cùng quan trọng:

- Đối với giáo viên

+ Giúp GV có thể tự thiết kế bài giảng điện tử và thể hiện bài giảng một cách

phong phú, sinh động, trực quan

+ Ứng dụng phần mền PowerPoint sẽ giúp GV nâng cao trình độ chuyên môn và

kỹ năng sử dụng phương tiện kỹ thuật hiện đại trong trường học

+ Bài giảng đã được chuẩn bị trước trên máy tính nên GV sẽ tiết kiệm được thời

gian lên lớp, tổ chức, điều khiển hoạt động học tập của HS một cách dễ dàng

+ Giúp GV truyền tải được một nguồn kiến thức lớn một cách sinh động, hấp

dẫn

- Đối với học sinh

+ Khi được tìm hiểu kho tư liệu lịch sử trên phần mềm PowerPoint do GV biên

soạn sẽ góp phần bồi dưỡng, làm sâu sắc, phong phú, toàn diện kiến thức cho các em

+ Việc trình chiếu kênh chữ, kênh hình, đoạn phim,…trên phần mềm PowerPoint

sẽ trở nên sinh động, lôi cuốn HS vào bài giảng giúp các em lĩnh hội kiến thức dễ

dàng, tránh được tình trạng hiện “đại hóa kiến thức” lịch sử

+ Đồng thời phát triển năng lực nhận thức cho HS một cách toàn diện (Năng lực

quan sát, tư duy, tưởng tượng,…)

1.1.4 Đặc điểm của HS Tiểu học

1.1.4.1 Đặc điểm về tâm sinh lí

HS Tiểu học đang trong thời kì hoàn thiện, phát triển các cơ quan trong cơ thể Khả năng điều khiển các hoạt động tâm lí của bản thân các em còn

thấp như : không ngồi lâu, khả năng tập trung chú ý thấp

Đa số các em đều thích phương tiện dạy học trực quan sinh động, hấp dẫn, nhiều

hình dạng, màu sắc đẹp mắt

Các em mang tính cách hiếu động, thích bắt chước hành vi, cử chỉ, lời nói của

người lớn, của các nhân vật trong phim Và có tính ham học hỏi, luôn tò mò, thắc

mắc về những sự vật, hiện tượng trong cuộc sống, luôn đặt câu hỏi : vì sao, tại sao ?

1.1.4.2 Đặc điểm nhận thức của HS tiểu học

a Đặc điểm tri giác

Tri giác của HS tiểu học nói chung và HS lớp 5 nói riêng thường mang tính tổng thể, ít đi sâu vào chi tiết và mang tính không chủ định Vì vậy các em chưa phân biệt chính xác các đối tượng, sự vật, hiện tượng, các em dễ mắc sai lầm, có khi còn nhầm lẫn, lẫn lộn

Ví dụ : Các em khó phân biệt cây tre với cây trúc

Khả năng tri giác về không gian, thời gian của HS còn nhiều hạn chế Về tri giác

độ lớn các em thường gặp khó khăn khi quan sát các vật có kích thước quá lớn hoặc quá nhỏ

Tri giác của HS thường gắn với hoạt động, hàng động thực tiễn HS sẽ có tri giác

sự vật, hiện tượng khi các em có thể : cầm, nắm, tháo, gỡ, tận mắt nhìn thấy, nghe thấy

Tri giác không tự thân nó phát triển được Trong quá trính sống và học tập, khi tri giác trở thành một hành động có mục đích, trở nên phức tạp và sâu sắc, trở thành hành động có phân tích, có phân hóa, thì tri thức sẽ mang tính chủ định, có định hướng và

có tổ chức Người GV có vai trò rất quan trọng trong sự hình thành và phát triển tri giác của HS, hướng dẫn các em quan sát, xem xét, phân tích và phát hiện những thuộc tính, bản chất của sự vật, hiện tượng

cho thấy HS Tiểu học chỉ có thể tập trung và duy trì chú ý liên tục trong khoảng 30-35 phút [32,8]

- Ở giai đoạn cuối bậc Tiểu học, các em dần hình thành kĩ năng tổ chức, điều chỉnh chú ý của mình, chú ý có chủ định phát triển dần

Khi giáo viên sử dụng những phương tiện trực quan như : tranh ảnh, mô hình, lược đồ, mẫu vật… trong giờ học thì dễ dàng thu hút sự chú ý của các em

c Đặc điểm tư duy

V.I Lê Nin đã diễn tả bản chất của sự nhận thức qua quy luật: “ Từ trực quan sinh động đến tư duy trừu tượng và từ tư duy trừu tượng đến thực tiễn… đó là con đường nhận thức hiện thực khách quan và nhận thức chân lí ”

Tư duy của HS Tiểu học cũng phát triển theo quy luật đó Ở giai đoạn này tư duy

cụ thể là chủ yếu, mang tính hình thức bằng cách dựa vào đặc điểm trực quan của những đối tượng và hiện tượng cụ thể mà các em quan sát, nhận thức được, thường là những đặc tính bên ngoài ( màu sắc, kích thước, hình dáng ) chưa chú trọng những thuộc tính và bản chất bên trong của sự vật Nhờ quá trình học tập mà tư duy của các

em dần phát triển, hình thành được những khái niệm hoa học một cách đầy đủ, đúng đắn, chuyển từ tư duy cụ thể sang tư duy trừu tượng Vì vậy GV cần tổ chức hoạt động học tập hợp lí cho HS để phát triển tư duy cho các em

e Đặc điểm trí nhớ

Giai đoạn đầu Tiểu học ( lớp 1, 2, 3) HS có khuynh hướng ghi nhớ máy móc bằng cách lặp đi lặp lại nhiều lần, có khi chưa hiểu những mối liên hệ, ý nghĩa của tài liệu học tập

Sang giai đoạn cuối bậc Tiểu học (lớp 5) cùng với việc hình thành các biện pháp ghi nhớ, trí nhớ chủ định của các em phát triển và mang lại hiệu quả trong học tập hơn

là trí nhớ không chủ định

Tuy nhiên, hiệu quả của việc ghi nhớ có chủ định còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như: sức hấp dẫn của nội dung tài liệu học tập, mức độ tích cực tập trung trí tuệ của các em, yếu tố tâm lý tình cảm hay hứng thú học tập của các em,

f Đặc điểm tưởng tượng

Tưởng tượng là một trong những quá trình nhận thức quan trọng Tưởng tượng của HS phát triển không đầy đủ, chính xác thì nhất định sẽ gặp khó khăn trong quá trình học tập, lĩnh hội tri thức Khả năng tưởng tượng của HS phát triển khi các em có nhiều vốn kiến thức và kinh nghiệm sống phong phú Vào cuối bậc tiểu học tưởng tượng của HS càng gần với thực tế hơn và các em biết cách biểu đạt những sự vật, hiện tượng mà mình tưởng tượng bằng tranh vẽ, ngôn ngữ

Tuy nhiên hình ảnh của týởng týợng còn chưa bền vững dễ thay đổi, chi phối khi

có một tác động vào nhận thức của HS

Trong quá trình giảng dạy GV cần lưu ý tưởng tượng góp phần phát triển trí sáng tạo của HS, nhờ có tưởng tượng mà HS có thể, khái quát, phát họa bức tranh về cuộc sống, tạo thêm động cơ để kích thích tính tìm tòi khám phá những điều mới mẻ trong quá trình học tập

g Nhu cầu nhận thức

Trong những năm đầu của bậc Tiểu học, nhu cầu nhận thức của HS phát triển rất

rõ nét, đặc biệt là nhu cầu tìm hiểu thế giới xung quanh các em Đầu tiên xuất hiện nhu cầu tìm hiểu những sự việc riêng lẻ, những biểu tượng riêng biệt (lớp 1,2), sau đó xuất hiện nhu cầu gắn liền với sự phát hiện những nguyên nhân, quy luật, các mối liên hệ

và quan hệ phụ thuộc giữa các sự kiện, hiện tượng (lớp 3,4 đặc biệt là lớp 5) [39,6]

1.2 CƠ SỞ THỰC TIỄN

1.2.1 Tổng quan về chương trình môn Lịch sử lớp 5

1.2.1.1 Mục tiêu của việc dạy học Lịch sử lớp 5

Mục tiêu của việc dạy học môn Lịch sử lớp 5:

- Về kiến thức:

Học xong lịch sử lớp 5 HS có một số kiến thức cơ bản về: Các sự kiện, nhân vật lịch sử tiêu biểu, tương đối có hệ thống theo dòng thời gian lịch sử Việt Nam nửa thế

kỉ XIX đến nay

Đặc điểm môn Lịch sử lớp 5 là cung cấp cho HS một số kiến thức cơ bản thiết thực về các sự kiện, nhân vật lịch sử tiêu biểu, sắp xếp theo thứ tự thời gian, đại diện cho các thời kỳ lịch sử, không chứa đựng huyền thoại, truyền thuyết hay phóng tác, hư cấu lịch sử Về mức độ chỉ giới hạn ở mức biết lịch sử, còn yêu cầu về hiểu lịch sử chỉ

ở mức rất sơ đẳng, chủ yếu xem xét ý nghĩa của các sự kiện, các nhân vật lịch sử đối với xã hội

- Về kỹ năng:

Bước đầu hình thành và rèn luyện cho HS các kỹ năng :

+ Quan sát các sự vật, hiện tượng; thu thập, tìm kiếm tư liệu lịch sử từ SGK và các nguồn tài liệu khác

+ Nêu thắc mắc đặt câu hỏi trong quá trình học tập và chọn thông tin để giải đáp + Nhận biết các sự kiện, bảng thống kê

+ Trình bày lại kết quả học tập bằng lời nói, bài viết

+ Vận dụng kiến thức đã học vào cuộc sống thực tiễn

- Về thái độ:

Góp phần bồi dưỡng và phát triển ở HS những thái độ và thói quen:

+ Ham học hỏi, tìm hiểu để biết về môi trường xung quanh các em

+ Yêu thiên nhiên, con người, quê hương, đất nước

+ Tôn trọng bảo vệ cảnh quan thiên nhiên và di tích lịch sử, văn hóa của quê hương, đất nước

1.2.1.2 Cấu trúc, nội dung chương trình môn Lịch sử lớp5

Ở lớp 5, HS tìm hiểu lịch sử dân tộc từ năm 1858 cho đến nay với các nội dung chính sau:

- Thời kì (1858 – 1945) : Hơn tám mươi năm chống thực dân Pháp xâm lược và

đô hộ

- Bài 1: “Bình Tây Đại nguyên soái” Trương Định

- Bài 2: Nguyễn Trường Tộ mong muốn canh tân đất nước

- Bài 3: Cuộc phản công ở kinh thành Huế

- Bài 4: Xã hội Việt Nam cuối thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX

- Bài 5: Phan Bội Châu và phong trào Đông Du

- Bài 6: Quyết chí ra đi tìm đường cứu nước

- Bài 7: Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời

- Bài 8: Xô viết Nghệ - Tĩnh

- Bài 9: Cách mạng mùa thu

- Bài 10: Bác Hồ đọc Tuyên ngôn Độc lập

- Bài 11: Ôn tập: Hơn tám mươi năm chống thực dân Pháp xâm lược và đô hộ (1858 – 1945)

- Thời kì (1945 – 1954): Bảo vệ chính quyền non trẻ, trường kì kháng chiến chống thực dân Pháp

- Bài 12: Vượt qua tình thế hiểm nghèo

- Bài 13: “Thà hi sinh tất cả, chứ nhất định không chịu mất nước”

- Bài 14: Thu – đông 1947, Việt Bắc “mồ chôn giặc Pháp”

- Bài 15: Chiến thắng Biên giới thu – đông 1950

- Bài 16: Hậu phương những năm sau chiến dịch Biên giới

- Bài 17: Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ

- Bài 18: Ôn tập: Chín năm kháng chiến bảo vệ độc lập dân tộc (1945 - 1954)

- Thời kì (1954 – 1975): Xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc và đấu tranh thống nhất đất nước

- Bài 19: Nước nhà bị chia cắt

- Bài 20: Bến Tre đồng khởi

- Bài 21: Nhà máy hiện đại đầu tiên của nước ta

- Bài 22: Đường Trường Sơn

- Bài 23: Sấm sét đêm giao thừa

- Bài 24: Chiến thắng “Điện Biên Phủ trên không”

- Bài 25: Lễ kí Hiệp định Pa-ri

- Bài 26: Tiến vào Dinh Độc Lập

- Thời kì từ 1975 đến nay: Xây dựng chủ nghĩa xã hội trong cả nước

- Bài 27: Hoàn thành thống nhất đất nước

- Bài 28: Xây dựng Nhà máy Thuỷ điện Hoà Bình

- Bài 29: Ôn tập: Lịch sử nước ta từ giữa thế kỉ XIX đến nay

1.2.1.3 Đặc điểm về cách trình bày sách giáo khoa Lịch sử lớp 5

a Về thiết kế SGK

- Khổ sách : 17cm x 24cm

- Màu sắc : in 4 màu

- Kênh hình bao gồm 47 tranh ảnh, 3 lược đồ, không đơn thuần chỉ làm nhiệm

vụ minh họa mà còn đóng vai trò quan trọng như là nguồn thông tin chính của một số bài học

c Đặc điểm trình bày của một bài học trong SGK Lịch sử lớp 5 ở Tiểu học

Mỗi bài học trong SGK Lịch sử và Địa lí lớp 5 gồm có 5 phần :

+ Tên bài học

Đầu tiên ở mỗi bài học là tên bài được viết bằng chữ in hoa, màu đỏ, to, rõ ràng

+ Phần cung cấp thông tin

Bao gồm hệ thống kênh chữ và kênh hình

+ Phần câu hỏi hoặc yêu cầu các hoạt động học tập sau phần cung cấp thông tin

Sau phần cung cấp kiến thức sẽ có những câu hỏi để HS tìm hiểu, phân tích, tổng hợp thông tin

+ Phần tóm tắt kiến thức trọng tâm của bài

Đây là phần tóm tắt các kiến thức trọng tâm của bài học bằng những câu văn,đoạn văn ngắn gọn, đầy đủ nội dung quan trọng, được đóng khung màu xanh Là phần mà HS cần nắm bắt, ghi nhớ

+ Phần bài tập, câu hỏi

Được trình bày dưới dạng câu hỏi tự luận hoặc bài tập trắc nghiệm đặt ở cuối bài học Nó giúp học sinh tự kiểm tra, đánh giá mức độ hiểu bài của mình Và thông qua câu trả lời của học sinh, giáo viên sẽ thu được thông tin tín hiệu ngược từ học sinh, từ

đó kịp thời sửa chữa, bổ sung kiến thức cho các em

1.2.1.4 Những bài lịch sử lớp 5 cần xây dựng kho tư liệu

Trong chương trình Lịch sử lớp 5 có 29 bài ( kể cả bài ôn tập), trong đó có những bài cung cấp cho học sinh một khối lượng kiến thức lớn, trừu tượng, khó nhớ, đòi hỏi giáo viên phải xây dựng kho tư liệu để giúp cho việc truyền tải kiến thức được dễ

dàng, giúp các em tiếp thu bài nhanh chóng, khắc sâu, nhớ lâu kiến thức, tránh được

tình trạng " hiện đại hóa kiến thức lịch sử ", những bài cần xây dựng kho tư liệu gồm:

- Bài 5: Phan Bội Châu và phong trào Đông Du

- Bài 6: Quyết chí ra đi tìm đường cứu nước

- Bài 10: Bác Hồ đọc Tuyên ngôn Độc lập

- Bài 12: Vượt qua tình thế hiểm nghèo

- Bài 14: Thu – đông 1947, Việt Bắc “mồ chôn giặc Pháp”

- Bài 15: Chiến thắng Biên giới thu – đông 1950

- Bài 17: Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ

- Bài 22: Đường Trường Sơn

- Bài 24: Chiến thắng “Điện Biên Phủ trên không”

- Bài 26: Tiến vào Dinh Độc Lập

1.2.2 Tình hình trang thiết bị dạy học ( Tivi, máy vi tính, máy chiếu, ) trong nhà trường Tiểu học

Thực hiện Nghị quyết số 40/2000/QH-10, ngày 09/12/2000 của Quốc hội và Chỉ thị số 14/2001/CT-TTG, ngày 11/06/2001 của Thủ tướng Chính phủ về đổi mới chương trình giáo dục phổ thông, Sở Giáo dục – Đào tạo đã quan tâm chỉ đạo các trường học đầu tư mua sắm, trang bị các thiết bị phục vụ dạy và học, coi đây là một trong những yếu tố nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh

Và thực tiễn, trang thiết bị dạy học (Tivi, máy vi tính, máy chiếu, ) ở các trường

phổ thông nói chung, bậc Tiểu học nói riêng đã được đầu tư xây dựng nhưng không đồng đều: các trường ở thành phố thì khá hoàn thiện, còn ở các vùng xa, vùng xôi thì còn nhiều thiếu thốn Và các thiết bị phục vụ đổi mới chương trình Gd phổ thông chủ yếu được cấp từ năm 2001 đến năm 2008, đến nay nhiều thiết bị đã hư hỏng không thể

sử dụng được

1.2.3 Tìm hiểu thực tế việc sưu tầm, xây dựng và sử dụngkho tư liệu với sự hỗ trợ của phần mềm PowerPoint trong môn Lịch sử lớp 5

1.2.3.1 Đối tượng, phạm vi, thời gian khảo sát

- Đối tượng, phạm vi khảo sát

+ GV dạy học khối lớp 5, trường Tiểu học Trần Cao Vân, Lê Lai,

Trần Quang Diệu – Thành phố Đà Nẵng Với số lượng là 30 GV

+ Học sinh khối lớp 5, trường Tiểu học Trần Cao Vân Với số lượng là 200 học sinh

- Thời gian khảo sát: Tháng 4 năm 2013

1.2.3.2 Nội dung khảo sát

- Khảo sát thực tế việc sưu tầm, xây dựng kho tư liệu với sự hỗ trợ của phần mềm PowerPoint trong dạy môn Lịch sử lớp 5

- Tìm hiểu thái độ của HS lớp 5 đối với môn Lịch sử và việc tìm hiểu kiến thức thông qua kho tư liệu lịch sử

1.2.3.3 Kết quả

a Khảo sát trên đối tượng học sinh

Câu 1: Em có thích học môn Lịch sử không?

Bảng 1.2 – Bảng thể hiện mức độ ưa thích học môn Lịch sử của Hs

TT Trả lời Số lượng HS Tỉ lệ phần trăm (%)

Câu 2: Theo em màu sắc, kích thước của các hình ảnh trong sách giáo khoa như thế nào?

Bảng 1.3 – Nhận xét của Hs về màu sắc, kích thước của các hình ảnh trong sgk

TT Trả lời Số lượng HS Tỉ lệ phần trăm (%)

1 Nhiều, đẹp, to, rõ nét 106 53%

 Nhận xét:

Trong tổng số 200 học sinh, thì có 106 em cảm thấy màu sắc, kích thước của các hình ảnh trong sách nhiều, đẹp, to, rõ nét Cùng với việc đổi mới nội dung chương trình thì cách trình bày, sắp xếp, lựa chọn hình ảnh trong SGK cũng được chú trọng

So với sách cũ thì các hình ảnh của sách mới có màu sắc đẹp, rõ nét hơn Đây cũng là yếu tố thu hút sự chú ý của HS trong giờ học Lịch sử Có 55 em cảm thấy các bức hình trong sách là bình thường Và có 39 em cho rằng màu sắc của bức hình còn nhỏ

và mờ Vì vậy giáo viên cần tìm kiếm, sưu tập thêm các tranh ảnh khác rõ nét hơn để phục vụ giờ học

Câu 3: Em có thích quan sát, tìm hiểu kiến thức lịch sử qua kênh hình, kênh chữ, phim ảnh không?

Bảng 1.4 – Mức độ ưa thích quan sát, tìm hiểu kiến thức lịch sử qua kênh chữ,

kênh hình, phim ảnh của Hs

TT Trả lời Số lượng HS Tỉ lệ phần trăm (%)

Câu 4: Trong quá trình dạy học, GV có thường xuyên trình chiếu sử dụng, kho

tư liệu lịch sử ( kênh hình, kênh chữ, đoạn phim,…) trên màn hình tivi không?

Bảng 1 5 – Bảng thể hiện mức độ trình chiếu kho tư liệu trên màn hình tivi

TT Trả lời Số lượng HS Tỉ lệ phần trăm (%)

trợ của phần mềm PowerPoint của GV

 Nhận xét:

Thông qua việc khảo sát ý kiến từ 200 học sinh, tôi nhận thấy rằng giáo viên chỉ thỉnh thoảng trình chiếu kho tư liệu lịch sử ( kênh hình, kênh chữ, đoạn phim,…) trên màn hình máy tính, ý kiến này chiếm tới 46% Có 41 em cho rằng giáo viên hiếm khi xây dựng và trình chiếu kho tư liệu trong giờ Lịch sử lớp 5 Và có 24 học sinh cho rằng giáo viên không bao giờ chiếu kho tư liệu lịch sử ( kênh hình, kênh chữ, đoạn phim,…), qua điều tra thì được biết đây là những em học sinh này không chỉ không thích học môn Lịch sử mà còn không tập trung học vào giờ học

Câu 5: Việc quan sát, tìm hiểu tranh ảnh, phim tư liệu lịch sử có giúp em hiểu bài tốt hơn không?

Bảng 1 6 – Bảng thể hiện hiệu quả của việc quan sát, tìm hiểu tranh ảnh, phim tư

Câu 6: Ngoài hình ảnh trong SGK, GV có sử dụng thêm các hình ảnh, đoạn phim lịch sử khác có liên quan đến nội dung bài học không?

Bảng 1 7 – Bảng thể hiện việc Gv sử dụng thêm các hình ảnh, đoạn phim lịch sử

ý của học sinh, hình thành biểu tượng lịch sử một cách vững chắc và nâng cao chất lượng học tập Có 84 em cho rằng ngoài hình ảnh trong sách giáo khoa, giáo viên chưa thường xuyên sử dụng các tranh ảnh có liên quan đến nội dung bài học Việc sưu tập các hình ảnh, đoạn phim lịch sử có liên quan đến nội dung bài học có ý nghĩa quan

trọng trong quá trình dạy học Lịch sử, vì vậy giáo viên nên quan tâm thực hiện công việc này

b Khảo sát trên đối tượng giáo viên

Câu 1: Theo thầy (cô) việc xây dựng và trình chiếu kho tư liệu lịch sử trong quá trình dạy học môn Lịch sử ở lớp 5 có cần thiết hay không?

Bảng 1 8 – Bảng thể hiện mức độ cần thiết của việc xây dựng và trình chiếu kho tư

Câu 2: Theo thầy (cô ), kho tư liệu lịch sử được phân làm mấy loại?

Bảng 1 9 –Bảng thể kiện kết quả phân loại kho tư liệu lịch sử

TT Trả lời Số lượng GV Tỉ lệ phần trăm (%)

Câu 3: Thầy ( cô) có thường xuyên xây dựng và sử dụng kho tư liệu với sự hỗ trợ của phần mềm PowerPoint trong quá trình dạy học môn Lịch sử không?

Bảng 1 10 –Bảng thể kiện mức độ của việc xây dựng và sử dụng kho tư liệu với sự

Theo kết quả khảo sát chỉ có 2 giáo viên thường xuyên xây dựng và sử dụng kho

tư liệu với sự hỗ trợ của phần mềm PowerPoint trong quá trình dạy học môn Lịch sử

Có 86,6 % giáo viên thỉnh thoảng xây dựng, trình chiếu kho tư liệu, và 6,7% giáo viên hiếm khi thực hiện công việc này Theo ý kiến của các thầy (cô) thì việc xây dựng và

sử dụng kho tư liệu với sự hỗ trợ của phần mềm PowerPoint mất rất nhiều thời gian, công sức nên chưa thể thực hiện một cách thường xuyên được

Câu 4: Thầy (cô) có gặp khó khăn khi xây dựng và trình chiếu kho tư liệu lịch sử trên phần mềm PowerPoint không?

Bảng 1 11–Bảng thể kiện mức độ gặp khó khăn khi xây dựng và trình chiếu kho tư

liệu lịch sử trên phần mềm PowerPoint của Gv

TT Trả lời Số lượng GV Tỉ lệ phần trăm (%)

 Nhận xét:

Theo ý kiến của 30 thầy (cô) thì đa số các thầy cô đều gặp khó khăn khi xây dựng

và trình chiếu kho tư liệu lịch sử trên phần mềm PowerPoint vì hai nguyên nhân: thầy

cô ít sử dụng, một số thầy cô lớn tuổi Chỉ có 4 GV sử dụng thành thạo phần mềm này Câu 5: Khi được tìm hiểu kho tư liệu , thầy (cô) thấy HS có hứng thú học môn Lịch sử hơn không?

Bảng 1 12– Bảng thể hiện mức độ hứng thú của HS khi được tìm hiểu kho tư liệu

TT Trả lời Số lượng GV Tỉ lệ phần trăm (%)

 Nhận xét:

Thông qua việc thăm dò ý kiến của 30 thầy (cô) về tác dụng của việc hướng dẫn

HS tìm hiểu kho tư liệu thì các thầy (cô) đều cho rằng khi được tìm hiểu nội dung bài học qua hệ thống kho tư liệu thì các em HS đều hứng thú học môn Lịch sử hơn rất nhiều

Câu 6: Theo thầy (cô) kho tư liệu có vai trò gì?

Bảng 1 13 – Bảng thể hiện vai trò của kho tư liệu lịch sử

1 Ẩn chứa và cung cấp thêm kiến

thức cho HS

 Nhận xét:

Qua việc điều tra câu hỏi này, ta có thể thấy được rằng hầu hết GV đều nắm bắt được vai trò của kho tư liệu: Ẩn chứa và cung cấp thêm kiến thức cho HS, làm bài học thêm phong phú, giúp cụ thể hóa kiến thức lịch sử Vì vậy nhiệm vụ của GV là hướng dẫn HS khai thác tốt hệ thống tư liệu lịch sử đã được sưu tầm, xây dựng

Câu 7: Qua việc sử dụng kho tư liệu trong tiết dạy, thầy ( cô) thấy hiệu quả mang lại cho HS như thế nào?

Bảng 1 14 – Bảng thể hiện hiệu quả của kho tư liệu lịch sử

1 Đa số các em đều hiểu bài,

tích cực hơn trong giời học

2 HS không hiểu bài, mất tập

trung

 Nhận xét:

Khi được hỏi về hiệu quả của việc sử dụng kho tư liệu trong tiết dạy Lịch sử đối

HS thì cả 30 GV đều cho rằng: Đa số các em đều hiểu bài, tích cực hơn trong giờ học Qua đó chúng ta có thể thấy rằng việc hướng dẫn khai thác tư liệu sẽ mang lại hiệu quả cho quá trình học tập của HS Để phát huy hết giá trị của kho tư liệu GV cần nâng cao hơn nữa kĩ năng sử dụng tư liệu, phần mềm PowerPoint, luôn thực hiện đầy đủ các nguyên tắc: đúng lúc, đúng chỗ, vừa đủ có như vậy mới góp phần làm cho giờ học thêm sinh động, hứng thú, nâng cao chất lượng dạy học Lịch sử lớp 5

Câu 8: Việc xây dựng và trình chiếu kho tư liệu trong giờ dạy học môn Lịch sử

đã giúp ích gì cho thầy cô?

 Nhận xét:

Qua việc thăm dò ý kiến của GV, chúng tôi nhận thấy rằng việc sử dụng kênh hình trong giờ dạy Lịch sử đã giúp ích cho thầy cô, tạo điều kiện tốt cho quá trình giáo dục như :

- HS hứng thú học tập, tiếp thu bài nhanh hơn

- Làm cho giờ dạy thêm phong phú, sinh động

- Dễ truyền đạt nội dung kiến thức bài học

- GV chủ động, tự tin trong dạy học

1.2.4 Nhận xét chung về việc xây dựng và sử dụng kho tư liệu trong môn Lịch sử lớp 5 với sự hỗ trợ của phần mềm PowerPoint

1.2.4.1 Đối với giáo viên

Hòa chung vào công cuộc đổi mới Gd, trong quá trình giảng dạy nói chung và môn học lịch sử nói riêng ở trường Tiểu học, người GV muốn đạt hiệu quả cao thì ngoài việc truyền tải nguồn kiến thức có trong SGK cần phải xây dựng và sử dụng kho

tư liệu với sự hỗ trợ của phần mềm PowerPoint Tư liệu lịch sử là một trong những công cụ dạy học quan trọng, phục vụ đắc lực cho quá trình dạy môn Lịch sử, giúp nâng cao chất lượng của bộ môn Khi sử dụng hệ thống tư liệu trong giờ dạy người GV

đã kích thích sự tập trung, hứng thú của HS, giúp các em tiếp thu bài một cách có chủ định, nhanh chóng và hiệu quả Nhưng trên thực tế vẫn còn tồn tại những hạn chế như: + Một số GV chưa xem việc xây dựng và sử dụng kho tư liệu là cần thiết

+ Chưa thực sự quan tâm,dành thời gian, công sức để xây dựng kho tư liệu phục

vụ quá trình giảng dạy

+ Thiếu kiến thức cơ bản trên phần mềm PowerPoint nên tỏ ra lúng túng khi thực hiện các thao tác

-Nguyên nhân

Nguyên nhân dẫn tới tình trạng trên là do:

+ GV chưa xác định được vai trò to lớn của kho tư liệu lịch sử

+ Bản thân GV chưa chịu khó tìm tòi, trao dồi các kiến thức về phần mềm PowerPoint

+ Do GV không có thói quen xây dựng và sử dụng kho tư liệu với sự hỗ trợ của phần mềm PowerPoint

+ Một số giáo viên tuổi đã cao nên việc ứng dụng phần mềm này gặp nhiều khó khăn

1.2.4.2 Đối với học sinh

Học sinh Tiểu học nói chung, HS lớp 5 nói riêng là lứa tuổi mang tư duy cụ thể, trực quan Các em rất thích tìm hiểu kiến thức lịch sử qua kho tư liệu ( tranh ảnh, hình

vẽ, lược đồ, video…)

Khi được tìm hiểu bài học thông qua kho tư liệu thì các em sẽ thích thú hơn, tiếp thu bài nhanh và hiểu kĩ, khắc sâu kiến thức hơn

CHƯƠNG 2: XÂY DỰNG VÀ SỬ DỤNG KHO TƯ LIỆU VỚI SỰ HỖ TRỢ CỦA PHẦN MỀM POWERPOINT TRONG MÔN LỊCH SỬ LỚP 5

2.1 XÂY DỰNG KHO TƯ LIỆU VỚI SỰ HỖ TRỢ CỦA PHẦN MỀM

POWERPOINT TRONG MÔN LỊCH SỬ LỚP 5

2.1.1 Những nguyên tắc khi xây dựng kho tư liệu với sự hỗ trợ của phần mềm PowerPoint

Để xác định được các nguyên tắc cơ bản khi xây dựng kho tư liệu cần phải dựa

trên những cơ sở như đặc điểm tâm sinh lí của HS Tiểu học, đặc thù của môn học Lịch

sử, mục tiêu, nội dung của từng bài học Những tư liệu được sử dụng trong các giờ dạy luôn ẩn chứa những nội dung kiến thức quan trọng Vì vậy khi xây dựng hệ thống tư liệu trong quá trình dạy học môn Lịch sử lớp 5 cần phải đảm bảo các nguyên tắc sau:

2.1.1.1 Đảm bảo mục tiêu bài học

Một tiết dạy được xem là thành công khi thực hiện được mục tiêu bài học

Vì vậy yêu cầu đảm bảo mục tiêu bài học là một trong những yêu cầu được đặt lên hàng đầu khi xây dựng kho tư liệu với sự hỗ trợ của phần mềm PowerPoint

Chúng ta phải căn cứ, bám sát vào nội dung bài học để sưu tầm, xây dựng tư liệu sao cho phù hợp Kho tư liệu đó vừa giúp HS nắm được kiến thức vừa củng cố, mở rộng tầm hiểu biết cho HS

2.1.1.2 Đảm bảo tính hệ thống

Đây là yêu cầu quan trọng không thể thiếu khi xây dựng kho tư liệu trong môn Lịch sử lớp 5 Ngoài việc sưu tầm kho tư liệu phù hợp với mục tiêu bài học ta cần phải sắp xếp chúng theo một hệ thống nhất định để giúp người sử dụng dễ dàng tra cứu, tìm kiếm khi cần

Muốn là được điều đó chúng ta phải xây dựng các cây thư mục lưu trữ một cách

rõ ràng, cụ thể trên máy tính hoặc copy vào đĩa CD – Rom

2.1.1.3 Đảm bảo tính trực quan

Yêu cầu này xuất phát từ bản chất của sự nhận thức qua quy luật: “ Từ trực quan

sinh động đến tư duy trừu tượng và từ tư duy trừu tượng đến thực tiễn… đó là con đường nhận thức hiện thực khách quan và nhận thức chân lí ” của V.I LêNin Tư liệu

là phương tiện trực quan sinh động, có vai trò vô cùng quan trọng trong quá trình tiếp thu kiến thức của HS Vì vậy, khi xây dựng kho tư liệu trong môn Lịch sử lớp 5 GV phải đảm bảo được tính trực quan như kênh hình phải rõ nét, kích cỡ phù hợp, các

đoạn phim tài liệu phải đảm bảo chất lượng âm thanh, dung lượng, thời gian thích hợp trong một tiết học

2.1.1.4 Đảm bảo tính thẩm mỹ

Học sinh Tiểu học rất thích quan sát các phương tiện dạy học trực quan sinh động, hấp dẫn, nhiều hình dạng, màu sắc đẹp mắt Trong giờ dạy Lịch sử nếu GV sử dụng kho tư liệu: tranh ảnh, mô hình, lược đồ, … thì dễ dàng thu hút sự chú ý của các

em Vì vậy khi sưu tầm, xây dựng kho tư liệu phải đảm bảo tính thẩm mỹ, các hình ảnh phải rõ ràng, không quá nhỏ, quá lớn, không bị mờ…Ngoài ra tính thẩm mỹ còn được thể hiện ở việc sắp xếp, trình bày tư liệu trên các slide, các hình ảnh phải được đặt ở những vị trí cân xứng, thích hợp

2.1.1.5 Đảm bảo phù hợp với đặc điểm tâm sinh lí của HS Tiểu học

Khi sưu tầm, xây dựng kho tư liệu ngoài việc đảm bảo mục tiêu bài học, GV cần chú ý đến những đặc điểm tâm sinh lý của HS Tiểu học Bao gồm những đặc điểm sau:

- Đa số các em đều thích phương tiện dạy học trực quan sinh động, hấp dẫn, nhiều hình dạng, màu sắc đẹp mắt

- Khả năng tri giác về không gian, thời gian của học sinh còn nhiều hạn chế

- Năng lực nhận thức phát triển theo quy luật từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức

tạp

2.1.2 Qui trình xây dựng kho tư liệu với sự hỗ trợ của phần mềm PowerPoint

Qui trình xây dựng và sử dụng kho tư liệu với sự hỗ trợ của phần mềm PowerPoint gồm 4 bước sau:

Xác định mục tiêu, nội dung bài học

Sưu tầm kho tư liệu phù hợp với bài học và trình độ

nhận thức của học sinh Tiểu học

Chọn lọc, sắp xếp kho tư liệu

Xây dựng kho tư liệu với sự hỗ trợ của phần mềm

PowerPoint

2.1.2.1 Xác định mục tiêu, nội dung bài học

Đọc kỹ sách giáo khoa kết hợp với tài liệu tham khảo như sách giáo viên, sách thiết kế bài giảng… để tìm hiểu nội dung của các mục trong bài và cái đích cần đạt tới của mỗi mục Trên cơ sở đó xác định mục tiêu của toàn bài trên 3 phương diện: kiến thức, kĩ năng, thái độ Đây chính là mục tiêu của bài, đòi hỏi học sinh phải đạt được sau khi học

2.1.2.2 Sưu tầm kho tư liệu phù hợp với bài học và trình độ nhận thức của học sinh Tiểu học

Đây là bước quan trong không thể thiếu khi tiến hành xây dựng hệ thống tư liệu Sau khi đã xác định đúng mục tiêu , nội dung bài học GV tiến hành sưu tầm tư liệu có liên quan để làm cho giờ học thêm sinh động Chúng ta có thể tìm kiếm, sưu tầm tư liệu lịch sử trên sách, báo, tạp chí và phổ biến nhất hiện nay là tìm kiếm trên mạng Internet

Có hai cách để xác định tư liệu cần tìm kiếm:

+ Dựa vào những hình ảnh, lược đồ, bản đồ… có trong sách giáo khoa giáo viên

sẽ sưu tầm những hình ảnh khác, tương tự về nội dung kiến thức

+ Căn cứ vào mục tiêu, nội dung bài học

Giáo viên sẽ sưu tầm thêm những hình ảnh khác có liên quan để bổ sung cho bài học

Ví dụ: Khi dạy Bài 22: Đường Trường Sơn, GV có thể dựa vào hình ảnh có trong SGK như Hình 1: Đường Trường Sơn trong kháng chiến chống Mĩ để sưu tầm thêm

một số hình ảnh khác về đường Trường Sơn, nhằm giúp cho HS nhận thấy được sự hiểm trở của con đường này như:

Đường Trường Sơn thời kháng chiến chống Mĩ

Đường Trường Sơn ngày nay

Hoặc dựa vào mục tiêu, nội dung bài học GV có thể sưu tầm thêm những hình ảnh, bài viết sau để giúp HS hiểu rõ vị trí địa lí, quá trình hình thành, … của đường Trường Sơn, thông qua đó để Gd tư tưởng, tình cảm cho các em:

 Về vị trí của Đường Trường Sơn trên lược đồ Việt Nam

 Những tấm gương anh dũng trên đường Trường Sơn

GV mô tả từng bước hình và giới thiệu cho HS về tiểu sử, công lao của những anh hùng Trường Sơn:

Nguyễn Viết Sinh

Nguyễn Viết Sinh là một trong những anh hùng Trường Sơn năm xưa Người đã

6 năm gùi hàng trên chặng đường dài bằng một vòng trái đất [47,13]

La Thị Tám

Chị La Thị Tám, tiểu đội trưởng TNXP làm nhiệm vụ tại Ngã ba Đồng Lộc Trong 7 tháng chị đánh dấu được 1.039 quả bom chưa nổ, chỉ dẫn cho người và xe qua tọa độ lửa này an toàn Chị và 9 đồng đội hy sinh vào trưa 24/7/1968, khi 1 quả bom trong trận bom thứ 15 trong ngày dội sát miệng hầm các chị tránh bom Tất cả đã hi sinh khi tuổi đời còn rất trẻ, chưa ai trong số họ lập gia đình

Mười cô gái Ngã Ba Đồng Lộc

Tiểu đội nữ thanh niên xung phong do Võ Thị Tần làm tiểu đội trưởng có 10

cô tuổi từ 17 đến 22, được giao nhiệm vụ sửa đường cho xe qua

Ngày 24/7/1968 sau nhiều trận bom cày nát đoạn đường, các cô vẫn không rời

vị trí Vừa dứt tiếng bom, các cô lại lao ra dùng cuốc, xẻng san lấp hố bom, vá đường, thông xe Ðến 16 giờ 30 phút, trận bom hủy diệt lại dội xuống Ðồng Lộc và cả 10 cô gái đã anh dũng hi sinh

a Qui trình sưu tầm kênh hình, kênh chữ

Sưu tầm tư liệu kênh chữ, kênh hình có nhiều cách khác nhau, GV có thể sưu

tầm trên các tạp chí, báo, sách… Và hiện nay, việc tìm kiếm, sưu thông tin nói chung, kho tư liệu nói riêng trên mạng đang trở nên phổ biến

Để tìm kiếm thông tin, ta chúng ta chỉ cần mở biểu tượng Internet Explorer trên màn hình máy tính, sau đó đánh địa chỉ vào hộp “Address”, nhấn phím Enter trên màn hình Lúc này, trang công cụ tìm kiếm được hiển thị, ta chỉ việc đánh cụm từ cần

tìm (đối với trang http://www.google.com)

Ví dụ, khi dạy Bài 10: Bác Hồ đọc Tuyên ngôn độc lập, GV lên mạng tìm kiếm nội dung lịch sử liên quan trên trang “www.google.com” Tuỳ theo nội dung và mục

đích sử dụng, GV gõ cụm từ mà mình cần tìm vào ô Address (cụm từ Tuyên ngôn độc

lập), rồi nhấn chuột chọn “Hình ảnh” hay “Bài viết” Ngay lập tức, một loạt các tài

liệu theo chủ đề GV cần tìm sẽ hiện ra, khi đó ta chỉ cần lưu hay copy văn bản, hình ảnh cần tìm

- Qui trình lưu kênh hình, kênh chữ từ trang Web

Khi mở trang Web để đọc thông tin, chúng ta thấy có rất nhiều nội dung lịch sử liên quan đến bài giảng Vì vậy, làm thế nào để lấy được thông tin trên mạng

(Copy) cũng được nhiều GV quan tâm Để khai thác được nội dung thông tin trên

mạng, chúng ta làm theo các cách sau:

+ Thứ nhất, đối với trang thông tin, bài viết: GV copy văn bản như cách copy

thông thường (bôi đen toàn bộ nội dung cần Copy, rồi mở Menu File trên thanh công

cụ, chọn “Save as Web page”; khi một bảng hội thoại hiện ra, chúng ta chỉ cần đánh

tên tài liệu trong hộp Finame và nhấn Save để hoàn tất.) Ngoài ra, GV cũng có thể Copy văn bản (thậm chí tranh, ảnh) bằng cách mở thanh Menu File, chọn Save as Khi một bảng hội thoại hiện ra, chỉ cần đánh tên văn bản (bức tranh, ảnh) cần Copy vào hội File name rồi nhấn Save để hoàn thành Muốn kiểm tra việc Copy có hoàn thành không, GV chỉ cần mở file tài liệu

+ Thứ hai, lưu hình ảnh từ trang Web: Nhấn chuột phải vào bức tranh hiển thị

trên màn hình cần Copy, rồi chọn “Save Picture As” Khi hộp hội thoại mở, chúng ta

chỉ cần định vị tên tài liệu trong hộp File name và nhấn Save để hoàn tất

b Qui trình sưu tầm đoạn phim tư liệu

Sưu tầm đoạn phim tư liệu, tương tự như việc tìm kiếm, sưu tầm kênh hình, kênh chữ

Để tìm kiếm một đoạn phim, ta chúng ta chỉ cần mở biểu tượng Internet Explorer

trên màn hình máy tính, sau đó đánh địa chỉ vào hộp “Address”, nhấn phím Enter trên

màn hình Lúc này, trang công cụ tìm kiếm được hiển thị, ta chỉ việc đánh cụm từ cần

tìm (đối với trang http://www.google.com)

Ví dụ, khi dạy Bài 10: Bác Hồ đọc Tuyên ngôn độc lập, GV lên mạng tìm kiếm

nội dung lịch sử liên quan trên trang “www.google.com” Tuỳ theo nội dung và mục

đích sử dụng, GV gõ cụm từ mà mình cần tìm vào ô Address (cụm từ video Bác Hồ

đọc Bản tuyên ngôn độc lập chẳng hạn), rồi nhấn chuột chọn “video” Ngay lập tức,

một loạt các tài liệu theo chủ đề GV cần tìm sẽ hiện ra, khi đó ta chỉ cần lưu video cần tìm

Qui trình lưu các đoạn phim, video clip từ Web Site

Nhấn chuột phải vào liên kết tệp Video và chọn “Save Target As” Sau khi hộp hội

thoại hiển thị, chúng ta định vị tên tài liệu trong hộp File name, rồi ấn nút Save

2.1.2.3 Chọn lọc, sắp xếp kho tư liệu

Hai cơ sở cơ bản để sưu tầm tư liệu lịch sử là:

+ Tư liệu sưu tầm phải liên quan đến nội dung bài học

+ Tư liệu sưu tầm phải phù hợp với đặc điểm tâm sinh lí của HS

Dựa vào hai cơ sở trên GV tiến hành chọn lọc, lấy những tư liệu thích hợp để bổ sung cho bài dạy của mình

Sau khi đã chọn lọc những tư liệu thích hợp, ta sẽ sắp xếp tư liệu theo một trình

tự nhất định Đây là bước quan trọng giúp người sử dụng tìm kiếm dễ dàng, không mất thời gian Muốn là được điều đó chúng ta phải xây dựng các cây thư mục lưu trữ một cách rõ ràng, cụ thể trên máy tính

Ví dụ: Bài 24: Chiến thắng “Điện Biên Phủ trên không”