ĐẶC ĐIỂM NGHỆ THUẬT BẠC VÂN QUỐC NG THI TẬP CỦA NGUYỄN BỈNH KHIÊM 10600897

Phan Ng c Thu Lu n văn đã được bảo vệ tr c H i ng chấm Luận văn tốt nghiệp Thạc sĩ Khoa học xã h i và nhân văn họp tại Đại Học Đà Nẵng vào ngày tháng ăm 2015.. Có th tìm hi u Luận văn t

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG

NGUYỄN THỊ TÍNH

ĐẶC ĐIỂM NGHỆ THUẬT

BẠC VÂN QUỐC NG THI TẬP

CỦA NGUYỄN BỈNH KHIÊM

Chuyên ngành: Văn học Việt Nam

Mã số: 60.22.34

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

Đà N ng – Năm 2015

Công trình đ c hoàn thành t i

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG

Người hướng dẫn học: TS Hà Ngọc Hòa

Ph n bi : PGS S Nguyễn Phong Nam

Phản biệ : TS Phan Ng c Thu

Lu n văn đã được bảo vệ tr c H i ng chấm Luận văn tốt nghiệp Thạc sĩ Khoa học xã h i và nhân văn họp tại Đại Học Đà Nẵng vào ngày tháng ăm 2015

Có th tìm hi u Luận văn tại:

- Trung tâm Thông tin - Học liệu, Đại học Đà Nẵng

- Thư viện trường Đại học Sư phạm Đại học Đà Nẵng

Ở ĐẦ

1 ọn đề

thế ỉ một thế ỉ ắm biến cố nhất trong ịch sử iệt Nam t phẩm

thi n t i, một trong những ng i sao s ng tr n bầu trời iệt Nam l m

L một t c gia lớ giữ vị tr an trọng trong g văn

đại Nguyễn nh Khi m m c n c gi trị s sắc với nhiều thế hệ

Từ việc tiếp cận đề t i Đặc điểm nghệ thuật Bạch Vân quốc ngữ thi

nhắn gửi đến người đọc

ịch sử nghi ứ ấn đề

nghi n cứu Tu nhi n, t m hiểu về Trạng T nh cũng như Bạch Vân quốc

G a đoạn trước 1900:

Từ 1900 đến trước 1945:

ương uảng H m trong cuốn Việt Nam văn học sử yếu

Từ sau 1945 đến 1975:

Từ 1975 đến nay:

trong đ vi c nghi u v Nguyễ ỉnh Khi m Ng i việc ịch

4 i g và p h m vi nghiên cứu

đạt

c c t c phẩm thơ chữ N m Bạch Vân quốc ngữ thi tập của Nguyễn

trong Bạch Vân quốc ngữ thi tập

l tiền đề uan trọng nhất

ề mặt ng ngữ giữa tiếng iệt v tiếng H n c sự gần gũi

n tr ng v uy t nh người iệt thể s ng tạo thơ NĐường luật

độc nhất v nhị Đ vừa l thử th ch, vừa l lợi thế cho s ng t c

n tộc v tinh thần thời đại

1.1.2 Nh ng ch ng đ ng s o

với những đặc điể ri ng

III IV :

sự chuẩn bị từ trước về mặt thể ại

V VII

từ Quốc âm thi tập đến trước Hồ u n Hương th xu hướng chung

nhất là thơ Hồ Xuân Hương thì thể thơ Nô Đường luật ổn định, đạt

đỉnh cao nghệ thuật, sự thành tựu rực rỡ ấy, có thể có nhiều yếu tố, chẳng hạn, những chặng đường trước đó như những thể nghiệ và

Tú Xương và Nguyễn Khuyến à hai tác giả đã g phần

đoạn này, thơ Nô Đường luật từ văn học trung đại đã được tiếp cận

không chỉ dừng ở ức “trữ tình thế sự”, “tư duy thế sự”, “trào ph g

thế sự c vươn tới chỗ phản nh hội với những chi tiết hiện

1.2 N B NH KHI M C Đ I NI M

N CHƯƠ

1.2.1 N n B nh Khi

ặng thứ nhất t nh từ thời ni n thiếu đến nă

s u ca thuế nặng rồi cướp b c m giết Văn học Việt Nam

n gọi l Trung T n tr n bến Tuyết Giang, được học tr xưng

g tước Tr nh Tuyền hầu ầu tước ơi nguồn ng suối triết học

c a h T nh Ng i i th ng g i g l Tr ng T n

1.2.2 m n ch ơng

ăn ĩ tải đạo đ chi phối v t c động s sắc đến tư tưởng nhận

trung đại

n tố về cuộc đời sự nghiệp s ng t c v ễn tiến của u t nh

bằng c c t c phẩm

1.3 NHỮ C ĐIỂM I CỦ ẠCH V N QUỐC NGỮ THI TẬP N CHẢY CỦ THƠ N M ĐƯỜ

ẬT THẾ KỈ I

1.3.1 Đặc điểm ng c a ơ N m Đường ậ ế kỉ

I

x hội rộng lớ

1.3.2 Đặc điểm i ủa ạ V ố ậ

Bạch Vân thi tập c gọi l Bạch Vân quốc ngữ thi của

Nguyễn ỉnh Khi m Nếu trong thơ chữ H n, c c thể t i đề vịn th tạctrữ t nh đều được bảo lưu đậ th ngược lại ường như trong thơ chữ

v th th ng lu t v n r t ph h p v i y u c u tr t nh l i

hiện những suy tư về thế giới ề hội

ăn chương với Nguyễn ỉnh Khi m h g chỉ l phương tiện

ần thay n i đổi chủ li n tiế những cuộc nội chiến huynh đệ tương

nh thơ đ chứng ến biết bao cảnh tranh chấp uyền vị trong triều giữa c c đại thần cảnh t n s giữa c c tập đo n phong ến cảnh

i h l l t i th ng xu n x y ra trong n Tr c nh ng

ược chăng háo hức mất chăng âu…”

2.1.2 Hi n c c s ng s đ i đ o đức a

i nay nhân ngh a t a vàng mư

Có của thì hơn hết mọi l i

Bài 74)

những ẫn chứng v ph n t ch cụ thể , luận n đ chỉ ra những biểu hiện

c a t i i c Tr ng Tr nh ph n nhỘ gỘh

giết ẫn nhau để tranh anh đoạt ợi biết bao thủ đoạn ừa ọc bất nh n,Ộ

ến nh thơ vừa đau x vừa bất b nh

2.2 H NH TƯ

2.1.1 nh

triều đ nh nhiễu loạn thức về sự phiền ụy m lợi nh đ lại

có nơi nương tựa tấm thân, hiền tài không có nơi thi thố năng lực; cứ tham quyền cố vị ở triều đình ấy không p hải là việc thức thời

thơ sẽ nh i đau nếu thế gian rơi v cảnh loạn ly Tấm l g

i: Ta c ba vật b m ta m giữ cẩn thận: một l l g từ ihai l t nh kiệm ước ba l k ng m đứng trước thi n hạ từ i

n tận lực c chở n m sinh ra ũng cảm; v kiệm ước n h a

2.1.2 nh

n v i nho ch ng ch l t nh thế hi hiện thực

n gi n Nh đ m th N ng lu t n i t g i nhi ng

rất nhiều thuận ợi trong việc vận ụng những tri thức H n học cũng

ụng t nh c g những điển cố:

i

Nghệ thuật sử ụng điển cố v ỘhiỘiệ ỘH n học so với Quốc

hiện những nội ung của uan niệ

thời đầy loạn lạc

3.1.2 N gi hình nh

rốc…đắp ổ rơm’ n l “nhá rau…nếm ếch n l “lạnh… nh

tượng thơ lay động l ng người:

Giang san tám bức là tranh vẽ Hoa cỏ tư mùa ấy gấm thêu

3.2.1 ng đi i nh

ạy h nh bởi vậy, giọng điệu triết l rất cần thiết trong hơi thở,

Nguyễn ỉnh Khi m sản phẩm ch nh t g của nền

một nh nho ch n ch nh: cốt c ch cứng cỏi tấ l ng ch nh trực

Bài 134

của cư sĩ ẩn ật thấu hiểu đạo l v lu n chứa chất t nh cả với

3.2.2

Bé vú thở than ng i c vú

Ít râu ánh ỏi kẻ nhiều râu…

i

trước những nghịch cảnh được p hơi bày

3.3.1 K gian nghệ ậ

hông gian nghệ thuật trong Bạch Vân quốc ngữ thi tập chịu

sự chi p hối của không gian đặc thù thời trung đại và đã bắt đầu ang

hơi thở ới ở cả không gian tâm trạng và không gian sinh hoạt

hứng cho sáng tác văn học à còn là nơi Nguyễn ỉnh Khi m gửi

Ta dại ta tìm nơi vắng vẻ

Ngư i khôn ngư i đến chốn lao xao

Bài 79)

à yên vui hông gian trong thơ ông như thấ nhuần hệ tư tưởng

nhanh hay chậm của t c phẩm Thời gian trong Bạc Vân quốc ngữ

ần nữa ngày qua tháng qua

ột phen xuân tới một phen già …)

)

ẬN

độc đ , những trang thơ thấ đẫ chất triết l

chiến tranh v những vấn đề nhức nhối của x hội iệt Nam nửa cuối

vẻ ua t n bộ i sản văn chương Nguyễn ỉnh Khi m để ại đặc biệt

với Bạch Vân quốc ngữ thi tập người đọc thấy được vai tr sức mạnh

i N u nh n n v n h c trung i i t Nam thi u i i t Tuyết

c t nh chất l tưởng thể hiện tấ l ng tha thiết với cảnh vật đất nước v

nho nhàn dật, thoát tục, là bạn với thiên nhiên, “nhàn” thuận theo cái

lẽ của tự nhi

Là nên sự thành công của Bạch Vân quốc ngữ thi tập còn

đầu ang hơi thở ới ở cả không gian tâ trạng và không gian sinh hoạt ùng với đó là việc xây dựng thời gian nghệ thuật với hai kiểu thời gian đặc trưng là thời gian tâ trạng và thời gian sự kiệ

ông cho nền văn hóa, văn học dân tộ Nguyễn ình hiê là người có

c ng l n trong vi c ế tục v triển để ng n ngữ n tộc ng c ng

thường với những h nh ảnh b nh ị được đưa v o thơ c hơ Nguyễn

giả hi viết luận văn n y đ luôn cố gắng để có thể đưa đến cho người đọc ột cách nhìn, sự hiểu biết đầy đủ nhất có thể về Nguyễn ỉnh

Khi m và Bạch Vân quốc ngữ thi tập của ông để thê yêu quý ông

luận luận này Mai sau, khi thời gian, tầ và tâ đón nhận đã đủ đầy hơn, người viết sẽ quay trở lại tiếp tục tì hiểu và bổ khuyết những vấn đề đó, hoặc phát triển đề tài ở cấp độ mở rộng hơ ù sao cũng còn rất nhiều vấn đề khác liên quan đến rạng rình – Nguyễn ình hiê cần được tì hiểu à ắt hẳn, sẽ có rất nhiều điều hấp ẫn