21 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH MÔN HỌC LÝ LUẬN PHÁP LUẬT VỀ PHÒNG CHỐNG THAM NHŨNG ĐỀ TÀI Anh chị hãy cho biết một số suy nghĩ về Quản trị nhà nước và phòng chống tham nhũng ở Việt Nam hiện nay Giảng viên hướng dẫn Sinh viên thực hiện Mã sinh viên Lớp Hồ Chí Minh, Tháng 52022 I Quản trị nhà nước ở Việt Nam hiện nay 1 Khái niệm Quản trị nhà nước là hoạt động của các chủ thể trong việc ra quyết định và tổ chức thực hiện quyết định để giải quyết các vấn đề của.
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
MÔN HỌC: LÝ LUẬN PHÁP LUẬT VỀ PHÒNG CHỐNG THAM
NHŨNG
ĐỀ TÀI: Anh chị hãy cho biết một số suy nghĩ về Quản trị nhà nước và phòng chống tham nhũng ở Việt Nam hiện nay
Giảng viên hướng dẫn:
Sinh viên thực hiện:
Mã sinh viên:
Lớp:
Hồ Chí Minh, Tháng 5/2022
Trang 2I Quản trị nhà nước ở Việt Nam hiện nay
1 Khái niệm
Quản trị nhà nước là hoạt động của các chủ thể trong việc ra quyết định và tổ chức thựchiện quyết định để giải quyết các vấn đề của một quốc gia, thúc đẩy sự phát triển của quốcgia đó Quản trị nhà nước được thực hiện bởi đa chủ thể, trong đó nhà nước giữ vai tròquan trọng
2 Quản trị nhà nước tốt và những vấn đề đặt ra đối với quản lý nhà nước ở Việt Nam2.1 Quản trị nhà nước tốt
Quản trị nhà nước tốt là một tập hợp những nguyên tắc và tiêu chí về quản lý xã hội nhằmhướng đến mục tiêu thúc đẩy, bảo đảm sự phát triển hài hoà, bền vững của một quốc gia
Những đặc trưng cơ bản của quản trị nhà nước tốt gồm: pháp quyền, sự tham gia của ngườidân, minh bạch trách nhiệm giải trình, kịp thời, hiệu quả, định hướng đồng thuận, bìnhđẳng và không loại trừ chủ thể nào
2.2 Những vấn đề đối với quản lý nhà nước ở Việt Nam
Quá trình phát triển từ hành chính công truyền thống sang quản lý công, quản lý công mới
và quản trị nhà nước tốt với mục tiêu nâng cao hiệu quả quản lý, quản trị nhà nước, tạođiều kiện cho kinh tế - xã hội phát triển và phục vụ người dân trở thành tất yếu khách quan
và không có một lĩnh vực hoạt động nào của con người quan trọng hơn là công việc quảntrị, sự hưng thịnh hay suy vong của một quốc gia đều liên quan chặt chẽ tới hoạt động quảntrị Tuy nhiên, sự phát triển và thay đổi về tên gọi từ mô hình hành chính công truyềnthống sang mô hình quản lý công, quản lý công mới và quản trị nhà nước tốt về bản chấtkhông có sự thay đổi nhiều ở phương diện chức năng quản lý, quản trị
Cả hành chính công, quản lý công, quản lý công mới và quản trị nhà nước đều có các chứcnăng cơ bản là: hoạch định, tổ chức lãnh đạo (chỉ đạo) và kiểm tra đều có mục tiêu hướngtới xây dựng một nền hành chính năng động, tinh gọn, minh bạch, hiệu quả cao và thể hiệnchức năng phục vụ của nhà nước đối với công dân thay cho chức năng cai trị trong hànhchính công truyền thống Sự phát triển và chuyển đổi căn bản đó chính là sự đổi mới cáchthức quản lý dân chủ, áp dụng mạnh mẽ các phương pháp, kỹ năng và kỹ trị của quản lý,
Trang 3quản trị của khu vực tư vào khu vực công; sự hợp tác chặt chẽ giữa khu vực công và khuvực tư vào giải quyết các vấn đề mang tính quốc gia Do đó, quản lý nhà nước hay quản lýcông ở Việt Nam cần nghiên cứu vận dụng mô hình quản lý công mới và mô hình quản trịnhà nước tốt vào thực tiễn quản lý nhà nước ở Việt Nam theo hướng:
- Cân nhắc sửa thuật ngữ (khái niệm) “quản lý nhà nước” thành “quản trị nhà nước”
- Cần vận dụng các đặc trưng, đặc điểm của mô hình quản lý công mới và mô hìnhquản trị nhà nước tốt vào quản trị nhà nước
- Quản trị nhà nước phải dựa trên các quy luật, các quan điểm, các nguyên tắc vàphương pháp của các lĩnh vực khoa học liên quan trực tiếp đến quản trị nhà nước
- Để quản trị nhà nước có hiệu quả cần đặc biệt chú ý đến các công cụ quản lý hiệuquả
- Quản trị nhà nước phải có sự lựa chọn, áp dụng hợp lý các phương pháp giáo dục;phương pháp tâm lý; phương pháp tổ chức; phương pháp kinh tế; phương pháp hành chính
và các phương pháp quản trị hiện đại
- Cần vận dụng các nghệ thuật trong quản trị
II Phòng chống tham nhũng ở Việt Nam hiện nay
2 Thực trạng và một số giải pháp phòng, chống tham nhũng ở Việt Nam hiện nay2.1 Thực trạng công tác phòng, chống tham nhũng ở Việt Nam
Theo số liệu do Tổ chức Minh bạch thế giới (TI) công bố, Chỉ số cảm nhận tham nhũng(CPI) của Việt Nam trong những năm gần đây đã tăng lên, thể hiện một chỉ báo tích cựcđối với các nỗ lực của Đảng và Nhà nước ta trong công tác phòng, chống tham nhũng(phòng chống tham nhũng) Cụ thể, năm 2018, Việt Nam đạt 33/100 điểm, xếp hạng117/180 toàn cầu Trong năm 2018, Đảng và Nhà nước đã có nhiều nỗ lực đẩy mạnh côngtác phòng chống tham nhũng, điển hình là việc nhanh chóng, kiên quyết xử lý các vụ án
Trang 4tham nhũng lớn và hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về phòng chống tham nhũng Tháng11/2018, Quốc hội đã thông qua Luật Phòng, chống tham nhũng (sửa đổi) gồm 10 chươngvới 96 điều Chính phủ đã chỉ đạo tăng cường kiểm tra và tổ chức thực hiện nghiêm cácbiện pháp phòng chống tham nhũng như: đề cao tính liêm chính trong khu vực công, thựchiện hiệu quả công tác kê khai và công khai tài sản, thu nhập của cán bộ, công chức Vìvậy, chỉ số CPI của Việt Nam năm 2019 đạt 37/100 điểm, tăng 4 điểm so với năm 2018,đứng thứ 96/180 quốc gia, vùng lãnh thổ trong bảng xếp hạng toàn cầu, tăng 21 bậc so vớinăm 2018 Đây là mức điểm cao nhất mà Tổ chức Minh bạch thế giới đánh giá đối với ViệtNam và là năm có mức tăng điểm cao nhất từ trước đến nay; cũng là sự khẳng định nhữngkết quả tích cực trong công tác phòng chống tham nhũng ở Việt Nam.
Những kết quả nêu trên thể hiện quyết tâm chính trị cùng với những hành động quyết liệt,thực hiện những giải pháp hiệu quả của Đảng và Nhà nước, của cả hệ thống chính trị từTrung ương tới địa phương trong công tác phòng chống tham nhũng
Tuy nhiên, công tác phòng chống tham nhũng ở Việt Nam đã đạt được những kết quả đángghi nhận; nạn tham nhũng đã bị ngăn chặn, đẩy lùi; niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạocủa Đảng, sự quản lý của Nhà nước được nâng lên Có thể khái quát một số đặc điểm củacông tác phòng chống tham nhũng ở Việt Nam như sau:
● Không có vùng cấm, không có đặc quyền, không có ngoại lệ, không chịu sự tácđộng không đúng của bất kỳ cá nhân, tổ chức nào;
● Làm từng bước, rõ đến đâu xử lý đến đó;
● Nhân dân và cả hệ thống chính trị vào cuộc;
● Nhân văn, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội;
● Lấy phòng ngừa là chính, cơ bản, phát hiện, xử lý là quan trọng, cấp bách
Bên cạnh kết quả đạt được, công tác phòng chống tham nhũng ở Việt Nam vẫn còn một sốhạn chế như: công tác tuyên truyền, giáo dục về phòng chống tham nhũng hiệu quả chưacao, hiện tượng phải hối lộ, bôi trơn hoặc tác động bằng hình thức khác để được thuận lợihơn trong giải quyết công việc còn phổ biến; một số cơ chế, chính sách còn thiếu chặt chẽ,chưa phù hợp với thực tiễn; thực thi pháp luật có lúc, có nơi chưa nghiêm Công tác tổchức, cán bộ, kiểm soát tài sản, thu nhập còn nhiều hạn chế, vướng mắc; vấn đề phát hiện,
xử lý tham nhũng chưa đáp ứng yêu cầu, nhất là tự phát hiện, xử lý tham nhũng trong nộibộ…
Trang 53 Một số giải pháp nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống tham nhũng ở Việt Nam
Một là, giữ vững nền tảng tư tưởng, thường xuyên giáo dục chủ nghĩa Mác - Lênin, tưtưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước,nhiệm vụ và yêu cầu đặt ra đối với cán bộ, đảng viên trong từng giai đoạn cách mạng.Hai là, coi trọng giáo dục, rèn luyện đạo đức cách mạng của cán bộ, đảng viên
Ba là, xác định tiêu chí và thực hiện có hiệu quả nội dung xây dựng Đảng về đạo đức, kếthợp hiệu quả việc thực hiện Nghị quyết Hội nghị Trung ương lần thứ 4 (khóa XI) và Nghịquyết Hội nghị Trung ương lần thứ 4 khóa XII của Đảng gắn với việc thực hiện Chỉ thị số05-CT/TW về “Đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ ChíMinh”
Bốn là, các cấp ủy, tổ chức đảng cần chú trọng công tác kiểm tra, giám sát việc thực hiệncam kết của cán bộ, đảng viên ở địa phương, cơ quan, đơn vị
Năm là, phát huy vai trò tích cực của báo chí, truyền thông, kiểm soát, quản lý tốt các hoạtđộng báo chí, xuất bản, internet và mạng xã hội
Sáu là, hoàn thiện chính sách tiền lương và chế độ đãi ngộ để từng bước nâng cao đời sốngvật chất, tinh thần và lợi ích thiết thân của đội ngũ cán bộ, đảng viên
Trang 6Để đảm bảo mọi hoạt động của xã hội cũng như trên từng lĩnh vực đời sống xã hội vậnđộng theo một hướng, đường lối ổn định và phát triển, tầng lớp cầm quyền đã thực thi hoạtđộng quản lí nhà nước Hoạt động này bao gồm toàn bộ hoạt động của nhà nước từ lậppháp, hành pháp đến tư pháp Đất nước ta đang ở thời kì xây dựng nền kinh tế thị trườngđịnh hướng xã hội chủ nghĩa, vậy nên trong nền kinh tế thị trường, “xã hội thị trường” sẽhình thành một cách tự nhiên Do đó, việc quản lí nhà nước yêu cầu các cơ quan, cá nhânthực hiện phải hết sức công bằng, trong sạch và vấn đề đạo đức phải được đặt lên hàngđầu Hoạt động quản lý nhà nước là hoạt động bắt buộc quan trọng của mọi nhà nước, tuynhiên đó cũng là phương tiện để tham nhũng xảy ra, đây chính là mặt trái tiêu cực của kinh
tế thị trường mà quốc gia nào cũng phải đối mặt
Nhiều ý kiến cho rằng, bộ máy nhà nước Việt Nam là một “bộ máy đẻ ra tham nhũng”.Vào khoảng những năm trước 2015, Tổ chức minh bạch Thế giới đánh giá Việt Nam làquốc gia có tỷ lệ tham nhũng cao, đứng khoảng 112/183 nước tham gia Tuy nhiên, nhữngnăm gần dây, xếp hạng này của Việt Nam được cải thiện đáng kể, thứ hạng minh bạch tănglên nhiều bậc, nhất là năm 2019, Việt Nam xếp thứ 87/183 Điều này phản ánh kết quả nỗlực của Đảng và Nhà nước ta trong việc đẩy mạnh công tác phòng, chống tham nhũng, đặcbiệt là việc truy tố, xét xử hàng loạt vụ tham nhũng lớn Trong năm 2021, cả nước đã khởi
tố, điều tra 390 vụ án/1.011 bị can về các tội tham nhũng, chức vụ Các vụ án thuộc diệnBan Chỉ đạo theo dõi, chỉ đạo, từ sau phiên họp thứ 19 đến nay, đã khởi tố 10 vụ án/40 bịcan; kết thúc điều tra 15 vụ án/150 bị can; truy tố 16 vụ án/164 bị can; xét xử sơ thẩm 21
vụ án/179 bị cáo, xét xử phúc thẩm 13 vụ án/74 bị cáo Một số vụ án trọng điểm:
1 Vụ án "Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãngphí" xảy ra tại Tổng công ty Sản xuất - Xuất nhập khẩu Bình Dương
2 Vụ án "Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng; Lợi dụng chức vụ, quyền hạntrong khi thi hành công vụ; Buôn bán hàng giả là thuốc chữa bệnh" xảy ra tại Cục Quản lýDược - Bộ Y tế và các cơ quan, đơn vị có liên quan
3 Vụ án "Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãngphí" xảy ra tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Đầu tư và xây dựng TânThuận
4 Vụ án "Buôn lậu; sản xuất, buôn bán hàng giả; đưa hối lộ; nhận hối lộ…" xảy ra tạiĐồng Nai và một số địa phương
5 Vụ án "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ; nhận hối lộ" xảy ratại một số đơn vị thuộc Bộ Tư lệnh Cảnh sát biển Việt Nam và Bộ đội biên phòng
6 Vụ án "Lạm quyền trong khi thi hành công vụ" xảy ra tại Liên hiệp HTX Thươngmại Thành phố Hồ Chí Minh (Saigon Co.op)
Trang 77 Vụ án "Vi phạm các quy định về quản lý đất đai" xảy ra tại Dự án sinh thái tâm linhCửu Long Sơn Tự và Dự án Biệt thự sông núi Vĩnh Trung tại khu vực núi Chín Khúc,thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa.
8 Vụ án "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ" xảy ra tại Bệnhviện Bạch Mai và một số cơ quan, đơn vị
9 Vụ án "Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng" xảy ra tại Bệnhviện Tim Hà Nội và các đơn vị có liên quan
10 Trong đó đặc biệt vụ án "Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng;đưa hối lộ; nhận hối lộ; lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công" xảy ra tạiCông ty Việt Á và một số cơ quan, địa phương
Nhìn vào số liệu để thấy tình trạng tham nhũng tại Việt Nam diễn ra ở khắp các cơ quan,tỉnh thành cả nước, tham nhũng thật sự là một cuộc chiến Đây mới chỉ là những “quảchín” trong bộ máy nhà nước Việt Nam, vì Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng cho rằng,phương pháp chống tham nhũng hiệu quả chính là: Quả nào chín hái trước, quả nào ươngương để cho chín rồi hái tiếp, đó là cách để chúng ta hái được cả chùm Tham nhũng ngàynay khéo léo, đi theo cả một hệ thống, không trực tiếp mà đi vòng quanh, đi qua trung gian,qua vợ con, bạn bè, từ “ông nhỏ” đưa đến “ông lớn” Vậy nên cuộc đấu tranh chống thamnhũng là cuộc đấu tranh khó khăn, gian nan, đòi hỏi người cầm quyền phải có bản lĩnhchính trị lớn, vì ngay cả đến Ban chỉ đạo Phòng chống tham nhũng cũng có hành vi thamnhũng, thì lấy ai để làm gương, lấy ai để hành pháp? Sự suy thoái tư tưởng về đạo đức,chính trị, lối sống sa vào chủ nghĩa cá nhân dẫn đến tham nhũng Ai cũng muốn làm “quanto”, ai cũng muốn chen chân vào bộ máy nhà nước, tư tưởng “Một người làm quan, cả họđược nhờ” được ca tụng như một đạo lí Những cán bộ nhà nước có quốc tịch, tài sản nướcngoài, rồi xây biệt phủ, siêu xe, những biểu hiện ma chay, tiệc tùng phô trương, tốn kém,…
Đó là những biểu hiện làm xấu đi hình ảnh Nhà nước trong mắt người dân
Thực tế, về chống tham nhũng, tiêu cực, quan chức Việt Nam sợ “bị loại” nếu chống tiêucực Nhắc đến vấn đề này để thấy được rằng, tham ô tham nhũng theo một hệ thống lớn thếnào mà chính người nhà nước lại sợ mình bị lạc loài, “bị đì” trong hệ thống ấy Từ cấp béđến cấp lớn, tham nhũng trở thành “văn hoá ngầm” và “luật bất thành văn” “Người ởdưới” dù thấy và bất bình cũng không thể lên tiếng mà “người ở trên” thì từ hành động tiêucực ấy mà đi lên Luật phòng chống tham nhũng rất rõ ràng, nghiêm minh nhưng từ bướcvăn bản đi đến thực hành lại là một điều rất khó nhằn
Cá nhân người viết lại cho rằng, bất cứ nhà nước nào cũng xuất hiện tham nhũng, thật đángbuồn vì đó là một việc đương nhiên, một mặt trái mà quốc gia nào cũng phải chấp nhận.Tuy nhiên, người dân chỉ có thể chấp nhận “mất tiền” cho một bộ máy trơn tru, để cải tạo
và bồi dưỡng cho nó hoạt động tốt, chứ không chấp nhận mất tiền để sửa đi sửa lại một bộmáy cứ sửa rồi lại hỏng Có thể tham nhũng, nhưng phải là những cán bộ có năng lực, chịu
Trang 8làm việc vì dân, vì nước
Nhìn chung, tham nhũng là một vấn đề không bao giờ có thể loại bỏ, nhưng Việt Nam tađang cố gắng cải thiện rất nhiều, cũng đã đạt được nhiều thành tựu đáng kể những năm gầnđây Nỗ lực của Nhà nước trong việc phòng chống tham nhũng, tiêu cực cho thấy việc đấutranh “không có vùng cấm” là sự thật, tài sản tham nhũng cũng được thu hồi tích cực, vàcác quy đinh, pháp luật của Nhà nước ngày càng được thắt chặt Ngaỳ 16/09/2021, Tổng bíthư Nguyễn Phú Trọng đã ký ban hành Quy định số 32 – QĐ/TW về chức năng, nhiệm vụ,quyền hạn, chế độ làm việc, quan hệ công tác của Ban chỉ đạo TW về phòng chống thamnhũng, tiêu cực thay thế Quy định số 211 – QĐ/TW ngày 25/12/2019 của Bộ chính trịkhoa XII về chức nặng, nhiệm vụ, quyền hạn, chế đô làm việc, quan hệ công tác của Banchỉ đạo TW về phòng chống tham nhũng Có thể nói đây là bước chuyển lớn trong hoạtđộng của Ban chỉ đạo khii mở rộng phạm vi chỉ đạo, không chỉ tập trung nhiệm vụ phòngchống than nhũng mà còn là phòng chống tiêu cực, coi đây là hai loại án Trong đó nộihàm của phòng chống tiêu cục được xác định cụ thể vào việc phòng chống suy thoái về tưtưởng chính trị, đạo đức, lối sống Người viết đánh giá cao và mong chờ những thành tựusắp tới của Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng, Trưởng ban chỉ đạo trong việc phòng, chốngtham nhũng, tiêu cực Tổng bí thư đã sẵn sàng nêu lên những tồn tại, bản chất của hệ thốngnhà nước hiện nay, không chỉ là lời nói, cũng đã có những hành động răn đe quyết liệt, xửphạt vi phạm gay gắt để làm gương Nhà nước Việt Nam cần những người làm chính trịbản lĩnh và quyết liệt như thế, mong đợi và tin tưởng vào Quốc hội Việt Nam khoá này
Trang 9Giống như các quốc gia khác, ở Việt Nam, các nhà nước từ thời phong kiến đến thờiđiểm hiện nay đều đã và đang phải nỗ lực ngăn chặn những hành vi tham nhũng của cácnhân viên công quyền Vấn đề quản trị nhà nước và phòng, chống tham nhũng đã được đềcập trong pháp luật nước ta từ rất sớm Từ thế kỷ XV, Bộ luật Hồng Đức thời Hậu Lê đãbao gồm một hệ thống quy định và chế tài khá toàn diện với các hành vi lạm quyền, thamnhũng mà sau đó được kế thừa và phát triển trong Bộ luật Gia Long của nhà Nguyễn Ngaynhững ngày đầu thành lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (nay là nước Cộng hòaXHCN Việt Nam), Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký một loạt sắc lệnh quan trọng có liên quanđến phòng, chống các hành vi quan liêu, hối lộ.Điều này cho thấy Đảng và Nhà nước đãnhận thức rõ nguy cơ, tác hại của sự lạm quyền, tham nhũng với ý nghĩa là một căn bệnhquyền lực và có hành động đối phó từ rất sớm.
Qua hơn 25 năm kể từ khi Đảng Cộng sản Việt Nam khởi xướng công cuộc Đổi Mới(1986), đất nước ta đã đạt được những thành tựu to lớn về mọi mặt Những kết quả đạtđược từ việc đổi mới hệ thống chính trị, cơ chế quản lý kinh tế, cải cách hành chính, cảicách tư pháp, hoàn thiện hệ thống pháp luật và hội nhập quốc tế tạo ra tiền đề quan trọngcho việc thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng nhà nước pháp quyềnXHCN của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân Tuy nhiên, cùng với những thành tựu đãđạt được, công cuộc đổi mới, phát triển đất nước đang phải đối mặt với nhiều nguy cơ,thách thức to lớn, trong đó đặc biệt là tệ quan liêu, lạm quyền, tham nhũng
Mặc dù trong những năm gần đây, hoạt quản trị nhà nước nói chung, công tác phòng,chống tham nhũng nói riêng ở nước ta đã đạt được những kết quả to lớn với một nền công
vụ ngày càng được cải thiện, các vụ việc tham nhũng ngày càng bị phát hiện và xử lýnghiêm minh, qua đó góp phần xây dựng bộ máy nhà nước trong sạch, vững mạnh
Nhưng thời gian qua, không ít cán bộ, đảng viên, nhất là những người có chức, cóquyền, làm việc ở những ngành, lĩnh vực dễ phát sinh tham nhũng, tiêu cực vi phạm cácquy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước, bị xử lý kỷ luật của Đảng, hành chính củaNhà nước và xử lý hình sự Tổng kết về công tác PCTN, tiêu cực trong nhiệm kỳ Đại hộiXII của Đảng cho thấy, có đến hơn 87 nghìn đảng viên bị kỷ luật, trong đó vi phạm chủyếu là nguyên tắc tập trung dân chủ và quy chế làm việc, những điều đảng viên khôngđược làm, tham nhũng, tiêu cực, buông lỏng lãnh đạo, cố ý làm trái Kết quả cũng chothấy, có đến 113 cán bộ cao cấp diện Trung ương quản lý bị kỷ luật (tăng hơn 10 lần so vớinhiệm kỳ Đại hội XI - chỉ xử lý 11 trường hợp cán bộ thuộc diện Trung ương quản lý).Thanh tra Chính phủ và thanh tra chuyên ngành đã chuyển cơ quan điều tra xem xét, xử lýgần 450 vụ, hơn 600 đối tượng Kiểm toán nhà nước đã chuyển gần 20 vụ việc có dấu hiệutội phạm sang cơ quan điều tra để xử lý theo quy định của pháp luật Từ năm 2013-2020,các cơ quan tiến hành tố tụng Trung ương và địa phương đã khởi tố, điều tra 14.300vụ/24.410 bị can, xét xử sơ thẩm hơn 11.700 vụ/22.600 bị cáo về tham nhũng, kinh tế,
Trang 10chức vụ Riêng Ban Chỉ đạo đã đưa hơn 800 vụ án, vụ việc tham nhũng, kinh tế nghiêmtrọng, phức tạp, dư luận xã hội quan tâm vào diện theo dõi, chỉ đạo.
Những hạn chế trong công tác phòng chống tham nhũng có thể thấy ở một số địaphương, bộ, ngành chuyển biến chưa rõ rệt, trách nhiệm của người đứng đầu đối với côngtác phòng chống tham nhũng chưa được đề cao Việc phát hiện, xử lý tham nhũng, lãng phívẫn còn hạn chế; tự kiểm tra, tự phát hiện và xử lý tham nhũng, lãng phí trong nội bộ cơquan, đơn vị vẫn là khâu yếu; tình trạng nhũng nhiễu, tiêu cực trong khu vực hành chính,dịch vụ công chưa được đẩy lùi Tham nhũng trên một số lĩnh vực, địa bàn vẫn còn nghiêmtrọng, phức tạp, với biểu hiện ngày càng tinh vi; tình trạng nhũng nhiễu người dân, doanhnghiệp vẫn còn khá phổ biến, gây bức xúc trong xã hội…
Nguyên nhân dẫn đến những hạn chế đó là một số cơ quan, đơn vị, người đứng đầu chưaquyết liệt trong chỉ đạo, tổ chức thực hiện công tác PCTN Nguyên tắc tập trung dân chủ,
tự phê bình và phê bình ở nhiều nơi bị buông lỏng Tình trạng suy thoái đạo đức của một
bộ phận không nhỏ cán bộ, công chức, viên chức, đảng viên, trong đó có cả các cán bộ,đảng viên công tác trong các cơ quan bảo vệ pháp luật
Một số quy định của pháp luật liên quan tới việc phát hiện, xử lý tham nhũng còn khókhăn, vướng mắc trong tổ chức thực hiện Các văn bản quy phạm pháp luật về PCTN cónhiều quy định mang tính hình thức, thiếu tính khả thi, thiếu những giải pháp có tính độtphá; mô hình, tổ chức các cơ quan chuyên trách chống tham nhũng chưa hợp lý, chưa đủmạnh
Thể chế, chính sách về quản lý kinh tế - xã hội trên nhiều lĩnh vực còn sơ hở; chưa giảmđược các thủ tục không cần thiết có thể làm nẩy sinh tham nhũng, tiêu cực, nhất là trên lĩnhvực quản lý đất đai, tài nguyên, khoáng sản, đầu tư xây dựng, tín dụng, ngân hàng, quản lývốn, tài sản nhà nước tại doanh nghiệp
Trang 11Trong suốt thời gian tiến hành công cuộc đổi mới, từ một đất nước nghèo nàn, có cơ sở vậtchất - kỹ thuật, kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội lạc hậu, trình độ thấp, đến nay, nước ta đãvươn lên trở thành nước đang phát triển có thu nhập trung bình; văn hóa, xã hội tiếp tụcphát triển, đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân được cải thiện; công tác xây dựngĐảng và hệ thống chính trị có bước đột phá; khối đại đoàn kết toàn dân tộc không ngừngđược củng cố; chính trị, xã hội ổn định, quốc phòng - an ninh, độc lập, chủ quyền được giữvững; vị thế và uy tín của đất nước ngày càng được nâng cao trên trường quốc tế Tốc độtăng trưởng kinh tế được duy trì ở mức khá cao
Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đã đạt được, nước ta vẫn phải đối mặt vớinhiều khó khăn, thách thức Một trong số những thách thức lớn nhất là tình trạng thamnhũng với nhiều diễn biến phức tạp, đã và đang làm giảm lòng tin của cán bộ, đảng viên vànhân dân vào Đảng và Nhà nước
Thời gian qua, tình trạng tham nhũng, tiêu cực đã xảy ra ở nhiều cấp, nhiều ngành,nhiều lĩnh vực với quy mô khác nhau, trong đó có những vụ, việc xảy ra ở những ngành,lĩnh vực kinh tế trọng điểm với quy mô lớn, thủ đoạn tinh vi, mức độ sai phạm lớn, làmthất thoát hoặc thiệt hại nặng nề đối với tài sản của Nhà nước và nhân dân, gây nhiều bứcxúc trong dư luận xã hội Mặc dù đã có nhiều biện pháp cũng như luật quy định về việc xử
lý tội phạm tham nhũng nhưng tình trạng này vẫn còn phức tạp và kéo dài ở đất nước ta.Không dừng lại đó, tình trạng này còn làm ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của quốc gia,đến các hoạt động kinh tế- văn hóa- xã hội, gây trì trệ đối với các hoạt động đẩy nahnh tiến
độ công nghiệp hóa- hiện đại hóa của đất nước Có thể kể đến một vài trường hợp cụ thểnhư sau: một số phương thức, thủ đoạn, như lợi dụng, lạm dụng chức vụ, quyền hạn, sơ hở,thiếu sót trong công tác quản lý, thông đồng, móc ngoặc với các đối tượng bên ngoài đểchiếm đoạt tài sản Nhà nước; lập chứng từ khống, làm giả tài liệu của cơ quan, tổ chức đểtrục lợi (điển hình như vụ án lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ gâythiệt hại 67 tỷ đồng xảy ra tại Công ty tài chính cao su, Công ty Minh Hằng, tỉnh BìnhDương); thiếu trách nhiệm gây thất thoát, lãng phí, nhất là trong công tác quản lý đấu thầu,đấu giá tài sản công (điển hình là vụ án thiếu trách nhiệm gây thiệt hại 120 tỷ đồng xảy ratại Công ty Unimex Hà Nội và các đơn vị liên quan); lợi dụng sơ hở trong công tác quản
lý, giám sát, triển khai các chủ trương, chính sách hỗ trợ bảo đảm an sinh xã hội để thôngđồng, móc ngoặc làm sai quy định về tiêu chuẩn, đối tượng và lập khống hồ sơ, chứng từ
để trục lợi, như: các dự án hỗ trợ đồng bào dân tộc, chế độ chính sách do bị chất độc màu
da cam, hỗ trợ dịch bệnh COVID-19, hỗ trợ tiêu hủy dịch tả lợn châu Phi; lợi dụng thôngtin, truyền thông, báo chí để “tống tiền” doanh nghiệp, cá nhân… Bên cạnh đó, có có cáctrường hợp như: Những công trình để xảy ra thất thoát tài sản liên quan đến các hành vitham nhũng ở hầu hết các khâu, các giai đoạn từ khâu lập và phê duyệt dự án, khảo sát,thiết kế, duyệt kế hoạch vốn, đấu thầu, tư vấn giám sát, nghiệm thu, thanh quyết toán công