NỘI DUNG VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUAN ĐIỂM TOÀN DIỆN; LIÊN HỆ VỚI THỰC TẾ ĐỔI MỚI KINH TẾ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

Từ những điểm trình bày trên có thể thấy, quá trình hình thành quan điểm toàn diện đúng đắn với tư cách là nguyên tắc phương pháp luận để nhận thức sự vật và sự vận dụng, quán triệt nguyên tắc trên của Đảng trong sự nghiệp đổi mới đất nước đi theo mô hình kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa đã đem lại rất nhiều thành công cho nền kinh tế bước đầu, đưa đất nước phát triển đi lên với mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh”. Chính vì thế, việc nhận thức và áp dụng tốt nguyên tắc toàn diện của Đảng có ý nghĩa rất lớn đối với sự nghiệp đổi mới của nước ta trong thời gian tới đặc biệt là trong giai đoạn đầy khó khăn như hiện nay do ảnh hưởng của đại dịch COVID19.

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

- -BÀI TẬP TỰ LUẬN TRIẾT HỌC MÁC – LÊ NIN

Đề 2: NỘI DUNG VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUAN ĐIỂM TOÀN DIỆN; LIÊN HỆ VỚI THỰC TẾ ĐỔI MỚI KINH TẾ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY.

Họ và tên : Nguyễn Hoàn Nam Dương

Mã SV : 19215592

TPHCM – tháng 2 năm 2022

PHẦN MỞ ĐẦU 3

1. NỘI DUNG VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUAN ĐIỂM TOÀN DIỆN 4

1.1 Nội dung của quan điểm toàn diện: 4

1.2 Cơ sở lý luận của quan điểm toàn diện: 5

2 LIÊN HỆ THỰC TẾ VỚI KINH TẾ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY 6

KẾT LUẬN 10

Tài liệu tham khảo 11

MỤC LỤC

PHẦN MỞ ĐẦU

Phép biện chứng duy vật được xây dựng trên cơ sở một hệ thống những nguyên lý, những phạm trù cơ bản, những quy luật phổ biến phản ánh hiện thực khách quan.

Trong hệ thống đó nguyên lý về mối liên hệ phổ biến và nguyên lý về sự phát triển là hai nguyên lý khái quát nhất.Hai nguyên lý cơ bản gồm: nguyên

lý về mối liên hệ phổ biến, nguyên lý về sự phát triển.

Chủ nghĩa duy vật biện chứng cho rằng thế giới tồn tại như một thể thống nhất Các sự vật hiện tượng và các quá trình cấu thành thế giới đó vừa tồn tại tách biệt với nhau, vừa có sự liên hệ qua lại, thâm nhập và chuyển hóa lẫn nhau

Cơ sở của sự liên hệ đó chính là tính thống nhất của thế giới vật chất Mối liên

hệ ấy của các sự vật, hiện tượng là khách quan, là vốn có của sự vật, hiện

tượng Đồng thời mối liên hệ còn mang tính phổ biến bởi bất cứ sự vật hiện tượng nào cũng đều nằm trong các mối liên hệ với những sự vật, hiện tượng khác

Dựa trên nguyên lý về mối liên hệ phổ biến, quan điểm toàn diện đóng một vai trò rất quan trọng bởi bất cứ sự vật hiện tượng nào trong thế giới đều tồn tại trong mối liên hệ với các sự vật khác và mối liên hệ rất đa dạng, phong phú

Do đó, quan điểm toàn diện có ý nghĩa hết sức thiết thực trong cuộc sống

1 NỘI DUNG VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUAN ĐIỂM TOÀN DIỆN 1.1 Nội dung của quan điểm toàn diện:

Quan điểm toàn diện là quan điểm nghiên cứu và xem xét sự vật phải quan tâm đến tất cả các yếu tố, các mặt kể cả khâu gián tiếp hay trung gian có liên quan đến sự vật Điều này xuất phát từ mối liên hệ nằm trong nguyên lý phổ biến của các hiện tượng và sự vật trên thế giới Phải có quan điểm toàn diện vì bất cứ mối quan hệ nào cũng tồn tại sự vật Và không có bất cứ sự vật nào tồn tại riêng biệt, cô lập, độc lập với các sự vật khác

Trong hoạt động nhận thức và thực tiễn cần phải xem xét sự vật trên nhiều mặt, nhiều mối quan hệ của nó Thực hiện điều này sẽ giúp cho chúng ta tránh được hoặc hạn chế được sự phiến diện, siêu hình, máy móc, một chiều trong nhận thức cũng như trong việc giải quyết các tình huống thực tiễn, nhờ đó tạo ra khả năng nhận thức đúng được sự vật như nó vốn có trong thực tế và xử lý chính xác, có hiệu quả đối với các vấn đề thực tiễn

Ví dụ : Khi đánh giá kết quả công việc một nhân sự nào đó thì không thể có cái nhìn phiến diện ở bên ngoài hay nhận định của người quản lý mà vội đưa ra đánh giá.Thực tế cần phải vận dụng nguyên tắc toàn diện để xem xét các mặt như ưu điểm, tích cực, tiêu cực, hạn chế, các mối liên hệ cũng như cách cư xử

và việc làm trong quá khứ và hiện tại… để tìm ra cái cơ bản, cái chủ yếu.Từ những nguyên nhân khách quan, chủ quan đó mới đề ra giải pháp khắc phục và đánh giá kết quả công việc của nhân sự đó

Nguyên tắc toàn diện là một phần của nguyên lý mối quan hệ phổ biến nên cũng có những tính chất của nguyên lý này là khách quan và phổ biến

1.2 Cơ sở lý luận của quan điểm toàn diện:

Nguyên tắc toàn diện là một phần của nguyên lý mối quan hệ phổ biến vì vậy cơ sở lý luận của nguyên tắc toàn diện chính là nguyên lý về mối liên hệ phổ biến

Nguyên lý này xem mọi sự vật, hiện tượng hay quá trình (vạn vật) trong thế giới đều tồn tại trong muôn vàn mối liên hệ ràng buộc lẫn nhau Mối liên hệ tồn tại khách quan, phổ biến và đa dạng Trong muôn vàn mối liên hệ chi phối

sự tồn tại của chúng có những mối liên hệ phổ biến Mối liên hệ phổ biến tồn tại khách quan, phổ biến; chúng chi phối một cách tổng quát quá trình vận động, phát triển của mọi sự vật, hiện tượng xảy ra trong thế giới

Điều đó khẳng định, không có sự vật hiện tượng tồn tại riêng lẻ, độc mà chúng luôn có mối quan hệ chặt chẽ, tác động, bộ trở phát triển và kìm hãm ức chế lẫn nhau.Thêm vào đó là mối quan hệ về mặt thời gian, hiện tại và tương lai của các sự vật hiện tượng

Vì thế, muốn tìm hiểu một cách khách quan các sự vật hiện tượng thì chúng ta không thể bỏ qua các mối quan hệ xung quanh cũng như ẩn sâu bên trong của mỗi một sự vật hiện tượng được xem xét, tìm hiểu nhằm tránh quan điểm phiến diện Từ đó tránh được việc phán xét con người hay sự việc một cách chủ quan Không suy xét kỹ lưỡng mà đã vội kết luận về tính quy luật hay bản chất của chúng

2 LIÊN HỆ THỰC TẾ VỚI KINH TẾ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

Ngay trong việc phát triển kinh tế, quan điểm toàn diện cũng được Đảng ta

áp dụng thể hiện cụ thể ở việc thực hiện phát triển chính sách kinh tế nhiều thành phần có sự quản lý của Nhà nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa Cụ thể là Nhà nước vẫn thừa nhận vai trò tích cực của các thành phần kinh tế khác cũng như thừa nhận sự tồn tại của hình thức sở hữu tư nhân

Tuy nhiên, trong đó Đảng ta vẫn đặc biệt nhấn mạnh và coi trọng hình thức

sở hữu công cộng với vai trò chủ đạo là thành phần kinh tế quốc doanh trong cơ chế thị trường

Trong thời kì đầu đổi mới, nền kinh tế tập trung đã đem lại hiệu quả nhất định

trong thời chiến Tuy nhiên ngay sau khi đất nước được thống nhất, việc áp dụng mô hình kinh tế này đã đem lại những hệ quả tiêu cực nhất định cho đất nước: lãng phí tài nguyên thiên nhiên, hao phí lao động, ô nhiễm môi trường, Điều này ảnh hưởng nặng nề đời sống nhân dân, kìm hãm sự phát triển kinh tế, ngân sách thâm hụt, lạm phát đạt mức cao,….Áp dụng quan điểm toàn diện của chủ nghĩa Mác – Lênin, Đảng ta đã xác định việc chuyển đổi mô hình kinh tế sang một nền kinh tế thị trường để đáp ứng nhu cầu phát triển của nhân dân được xem là một vấn đề cấp bách, tiên quyết để đưa đất nước đi lên

Nhưng sau chiến tranh kết thúc, Việt Nam vẫn là một nước nghèo nàn, lạc hậu, thế nên ngoài việc chuyển đổi mô hình kinh tế, Đảng và Nhà nước còn kết hợp công nghiệp hoá, hiện đại hoá Phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam dựa trên những cơ sở lí thuyết và thực tiễn sâu sắc, bắt nguồn từ bối cảnh thời đại và điều kiện lịch sử cụ thể của đất nước và áp dụng tốt quan điểm toàn diện Việc lựa chọn con đường phát triển này là sự lựa

chọn không chỉ phù hợp với xu hướng phát triển một cách khách quan mà còn là

sự tiếp thu những điều tốt đẹp của kiểu hình kinh tế cũ trước đây, nhằm khắc phục những hạn chế còn tồn tại một cách triệt để nhất có thể

Giai đoạn hiện nay, Đảng và nhà nước ta vẫn tuân thủ nguyên tắc trên song song đó là sàng lọc, lựa chọn và giữ nguyên các tập đoàn quốc doanh kinh doanh có hiệu quả đồng thời xóa bỏ các tập đoàn, doanh nghiệp quốc doanh làm ăn kém hiệu quả gây hệ lụy xấu cho toàn bộ nền kinh tế

Quan điểm toàn diện còn được Đảng ta nhận thức và quán triệt ngay trong chính sách phát triển kinh tế nhiều thành phần có sự quản lý của Nhà nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa nhưng cũng vừa vận hành theo cơ chế thị trường

Ở đây, kết quả lao động, hiệu quả kinh tế chi phối các hoạt động kinh tế

Thế nhưng, cho đến nay, Đảng Cộng sản Việt Nam vẫn thừa nhận rằng chưa

có nhận thức rõ ràng, cụ thể và đầy đủ về thế nào là nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa do mô hình này hoàn toàn mới, chưa từng có tiền lệ trong lịch sử

Về mục tiêu phát triển nền kinh tế thị trường ở Việt Nam: Theo chủ nghĩa Mác – Lênin, sản xuất vật chất là cơ sở của sự tồn tại và phát triển kinh tế, xã hội Vì vậy, qua sự đổi mới kinh tế, Đảng và Nhà nước đang cố gắng hết sức để

có thể phát triển lực lượng sản xuất của nước nhà theo cả số lượng và chất lượng để từ đó mang lại một năng suất cao nhất giúp kinh tế phát triển Sau đó

là nâng cao chất lượng cơ sở vật chất – kỹ thuật và nâng cao đời sống nhân dân Cùng với đó là thực hiện dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh

Có thể khẳng định đây là sự vận động và quán triệt quan điểm toàn diện trong lãnh đạo sự nghiệp đổi mới và đem lại những thắng lợi to lớn cho sự nghiệp đổi mới nền kinh tế Việt Nam hiện đại

Hiện nay, Việt Nam được xem là một trong số những nước có định hướng phát triển nền kinh tế tương đối ổn định Từ một trong số những nước nghèo

nhất, Việt Nam đã vươn mình thành một nước có trình độ phát triển kinh tế mạnh mẽ chỉ trong vài chục năm qua

Đến nay, nền kinh tế thị trường ở nước ta đã trờ nên hiện đại, hội nhập quốc

tế và đảm bảo định hướng xã hội chủ nghĩa Đó là nền kinh tế có nhiều hình thức sở hữu, nhiều thành phần; có sự phát triển đầy đủ, đồng bộ các loại thị trường, thị trường trong nước gắn kết với thị trường quốc tế Thị trường đã phát huy vai trò trong việc xác định giá cả, phân bổ nguồn lực, điều tiết sản xuất và lưu thông hàng hóa; nền kinh tế đã vận hành theo các quy luật của một nền kinh tế thị trường Đồng thời, Nhà nước đã ngày một xây dựng và hoàn thiện thể chế tạo khung khổ pháp luật, môi trường ổn định, thuận lợi cho kinh tế phát triển, vừa sử dụng triệt để các nguồn lực trong nước, vừa biết tận dụng cơ hội phát triển và sự giúp

đỡ từ các nước trong khu vực cũng như quốc tế, hướng đến mục tiêu “Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”

Như vậy, từ thực tiễn đến lý luận có thể khẳng định mô hình kinh tế thị trường là mô hình hiện đại, phù hợp với định hướng phát triển đất nước trong thời điểm hiện tại, theo kịp xu thế hội nhập toàn cầu Hơn nữa, sự kiên định đổi mới, hội nhập và phát triển trên nền tảng chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh là vấn đề có ý nghĩa sống còn đối với đất nước và chế độ ta Mối quan hệ giữa đổi mới, hội nhập và phát triển phản ánh quy luật mang tính biện chứng, là một trong những vấn đề lý luận cốt lõi về đường lối đổi mới ở nước ta, phản ánh mục tiêu, điều kiện, phương thức để tiếp tục đưa đất nước phát triển nhanh và bền vững

Năm 2021, trong khi kinh tế thế giới tiếp tục bị ảnh hưởng nặng nề do các đợt bùng phát dịch Covid-19 với những biến thể mới, Việt Nam phải đối mặt với những khó khăn, thách thức chưa từng có, gây ảnh hưởng nghiệp trọng đến kinh tế- xã hội.Nhưng trong bối cảnh đó, Chính phủ kịp thời chỉ đạo rà soát, sửa

đổi thể chế, cải cách hành chính nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong các hoạt động đầu tư, sản xuất kinh doanh, đời sống xã hội Đặc biệt, Chính phủ đang khẩn trương xây dựng Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2022-2023 với nhiều giải pháp đột phá về tư duy, thể chế

Theo Phó thủ tướng Chính phủ Phạm Bình Minh, năm 2021, GDP của Việt Nam tăng trưởng 2,58% so với năm trước Lạm phát được kiểm soát tốt, chính sách tiền được điều hành linh hoạt, cung ứng đủ vốn phục vụ nhu cầu nền kinh

tế Thu ngân sách nhà nước đạt 1.523,4 ngàn tỷ đồng, tăng 13,3% so với dự toán, xuất khẩu 336,25 tỷ USD, xuất siêu 4 tỷ USD

Từ những điểm trình bày trên có thể thấy, quá trình hình thành quan điểm toàn

diện đúng đắn với tư cách là nguyên tắc phương pháp luận để nhận thức sự vật và sự vận dụng, quán triệt nguyên tắc trên của Đảng trong sự nghiệp đổi mới đất nước đi theo mô hình kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa đã đem lại rất nhiều thành công cho nền kinh tế bước đầu, đưa đất nước phát triển

đi lên với mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh” Chính vì thế, việc nhận thức và áp dụng tốt nguyên tắc toàn diện của Đảng có ý nghĩa rất lớn đối với sự nghiệp đổi mới của nước ta trong thời gian tới đặc biệt là trong giai đoạn đầy khó khăn như hiện nay do ảnh hưởng của đại dịch COVID-19

KẾT LUẬN

Dù chịu nhiều tác động mạnh mẽ của đại dịch COVID-19 tuy nhiên với sự học hỏi không ngừng từ những kinh nghiệm quốc tế và ứng dụng quan điểm toàn diện của chủ nghĩa Mác – Lênin, nền kinh tế Việt Nam vẫn đang không ngừng phát triển mạnh mẽ với mô hình kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa Quan điểm nàt đóng vai trò vô cùng quan trọng trong công cuộc đổi mới nền kinh tế và đưa nền kinh tế quốc gia lên một tầm cao mới Quan điểm toàn diện giúp Đảng và Nhà nước cũng như các doanh nghiệp nhìn nhận nền kinh tế một cách khách quan về mọi mối liên hệ xung quanh nó cũng như các mặt bên trong nền kinh tế Việt Nam Từ đó có thể giúp Nhà nước và doanh nghiệp tránh được những cái nhìn sai lệch, phiến diện, đi kèm nhiều rủi ro và tổn thất cho kinh tế nước nhà trong hoàn cảnh đại dịch đã lan rộng toàn cầu và sự xuất hiện không ngừng của nhiều biến thể mới vô cùng nguy hiểm

Ngoài ra, khi xem xét các dấu hiệu tích cực của nền kinh tế Việt Nam trong hoàn cảnh đại dịch hoành hành cũng chứng minh được quan điểm trên có vai trò quan trọng trong tư tưởng của mỗi cá nhân nói riêng và các tập thể nói chung

Vì vậy, trong mọi lĩnh vực của đời sống hằng ngày chúng ta nên tôn trọng, đề cao quan điểm toàn diện để có thể có cái nhìn đúng đắn và mang lại nhiều ích lợi cho bản thân và cộng đồng xã hội

Tài liệu tham khảo

1 Giáo trình Triết học Mác – Lênin – Đại học Kinh Tế Quốc Dân

2 Nguyên tắc toàn diện (Quan điểm toàn diện)

https://lytuong.net/nguyen-tac-toan-dien/

3 Phân tích một số nguyên tắc phương pháp luận cơ bản của phép biện chứng duy vật

https://luatminhkhue.vn/phan-tich-mot-so-nguyen-tac-phuong-phap-luan-co-ban-cua-phep-bien-chung-duy-vat.aspx

4 Kinh tế Việt Nam 2021 – Những ấn tượng dưới góc nhìn chuyên gia

5 Việt Nam nằm trong 20 nền kinh tế đứng đầu thế giới về thương mại

http://www.baodongnai.com.vn/tintuc/202201/viet-nam-nam-trong-20-nen-kinh-te-dung-dau-the-gioi-ve-thuong-mai-3097459/