Bản thân tôi là một người làm công tác giáo dục là một giáo viên trực tiếp đứng lớp hằng ngày chăm sóc dạy dỗ các con, nhìn các con với những nét thơ ngây hồn nhiên đến trường để được vu
Trang 1SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI: Một số biện pháp giúp trẻ tự bảo vệ bản thân phòng chống xâm
hại tình dục cho trẻ mẫu giáo lớn
1 Chủ đầu tư tạo ra sáng kiên: Nguyễn Thị Nguyên
2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiên: Áp dụng trong lĩnh vực giáo dục MN.
3 Ngày sáng kiên được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử: 14/9/2021
4 Mô tả bản chât của sáng kiến:
4.1 Phân tích tình trạng của giải pháp đã biết: Trong thời gian gần đây, tình
hình tội phạm xâm hại tình dục trẻ em có chiều hướng gia tăng, tính chất mức độ ngày càng nghiêm trọng, ở mức báo động cấp thiết đang là mối lo ngại trăn trở của ngành giáo dục, cha mẹ toàn xã hội Xâm hại trẻ em ở Việt Nam đang diễn ra không chỉ ở thành phố lớn mà còn có ở các vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa và xảy ra với các em học sinh ở mọi lứa tuổi trong đó trẻ em mầm non không nằm ngoại lệ Trên các phương tiện thông tin hiện nay chúng ta không khó khăn để tìm thấy nghững thông tin về học sinh bị xâm hại gây hậu quả nghiêm trọng và bức xúc trong dư luận
xã hội Xâm hại trẻ em diễn ra ở nhiều hình thức nhiều mức độ xuất phát ở nhiều nguyên nhân khác nhau Nguyên nhân là do điều kiện, hoàn cảnh cuộc sống của các bậc phụ huynh ít gần gũi con của mình, không có nhiều thời gian ở nhà nên trẻ em dễ
bị rơi vào nguy cơ lạm dụng, xâm hại Bên cạnh đó, các em ít được trang bị kiến thức
về giới tính, các biện pháp phòng chống xâm hại thân thể để tự bảo vệ cho bản thân
Trẻ em có thể bị xâm hại dưới nhiều hình thức khác nhau, các đối tượng lợi dụng sự tin tưởng hay sức ảnh hưởng của mình hoặc dùng “lòng tốt” (cho quà, bao ăn uống…) nhằm dụ dỗ, đe dọa để thực hiện hành vi xâm hại Việc xâm hại có thể được thực hiện bởi hành vi bạo lực, ép buộc hoặc dùng những lời nói, tranh ảnh để gây kích thích cho trẻ em, một số vụ có sự đồng ý của trẻ (do chưa hiểu biết, chưa nhận thức được hậu quả và sự nguy hiểm của hành vi xâm hại) Mọi trẻ em trong cộng đồng đều có nguy cơ bị xâm hại tình dục, không phân biệt trẻ em trai hay gái, gia đình nghèo hay gia đình khá giả đều có nguy cơ bị xâm hại Trẻ em bị xâm hại tình dục thường cảm thấy sợ hãi, cộc tính, sống khép kín và bị ảnh hưởng về tâm lý
Trẻ em là mầm non của đất nước, là niềm tự hào và niềm hy vọng của gia đình
và xã hội Cha mẹ, thầy cô và cả xã hội đều dành những gì tốt đẹp cho chúng với niềm mong mỏi là các em sẽ sớm trưởng thành, trở thành những có người hữu ích cho xã hội Những người lớn chúng ta đang làm và cố gắng làm để điều đó sớm thành hiện thực Tiếc thay, môi trường sống của các em không chỉ có sự yêu thương, đùm bọc, chở che mà còn có sự lợi dụng, xâm hại gây ảnh hưởng đến quá trình phát triển của các em Do vậy, trẻ em phải luôn luôn được sự che chở bảo vệ của người lớn mọi
Trang 2lúc, mọi nơi Chúng ta cũng cần phải đặt ra câu hỏi phải làm gì để bảo vệ các em và phải làm gì để các em biết tự bảo vệ mình?
Nhiều người cho rằng giáo dục giới tính cho trẻ mầm non là quá sớm và ngại nhắc đến chuyện tế nhị Thực ra đây là việc cần thiết để bảo bệ trẻ trước nguy cơ xâm hại Nhận thức được tầm quan trọng của việc dạy trẻ phòng chống xâm hại tình dục; dựa vào đặc điểm tâm sinh lí của trẻ mầm non và qua thực tế của lớp Bản thân tôi là một người làm công tác giáo dục là một giáo viên trực tiếp đứng lớp hằng ngày chăm sóc dạy dỗ các con, nhìn các con với những nét thơ ngây hồn nhiên đến trường để được vui chơi, được lĩnh hội kiến thức hành trang bước vào đời cùng bạn bè, thầy cô giáo vậy mà các em lại gặp phải những trường hợp đau lòng khi bị xâm hại làm tổn thương đến tâm lí của các em rất có thể các em sẽ trở thành những đứa trẻ khác hoàn toàn: thụ động, đờ đẫn, lo sợ, tự kĩ…Đó là điều chúng ta không mong muốn, vì vậy tôi đã mạnh dạn suy nghĩ, lên kế hoạch cung cấp những hiểu biết cơ bản và kỹ năng cần thiết để tự bảo vệ bản thân thông qua các hoạt động Đó cũng là lý do tôi chọn đề tài: “Một số biện pháp giúp trẻ tự bảo vệ bản thân phòng chống xâm hại tình dục cho trẻ mẫu giáo lớn” để nghiên cứu
Trong thời gian qua, trường Mầm non Đại Minh vẫn luôn duy trì việc tổ chức các tiết học giáo dục giới tính cho trẻ Khi tôi tìm hiểu đặc điểm của từng trẻ lớp tôi thấy hầu hết trẻ thích và hứng thú tham gia vào các tiết học này Tuy nhiên, vẫn chưa đạt hiệu quả cao Với tình hình thực tiễn hiện nay lớp tôi có những thuận lợi và khó khăn sau:
Thuận lợi:
– Được sự quan tâm của ban giám hiệu luôn chỉ đạo sát sao với công tác chuyên môn Luôn có sự đầu tư và bồi dưỡng cho chuyên môn Thường xuyên phát động phong trào thi đua khích lệ giáo viên trong trường năng động, sáng tạo tăng cường đưa kỹ năng sống, kỹ năng tự bảo vệ bản thân vào các buổi hoạt động trong ngày
– Giáo viên ở lớp đều là những giáo viên trẻ, nhiệt tình, năng động, sáng tạo Với tình yêu nghề mến trẻ, hăng say trong công việc các cô luôn nghiên cứu tìm tòi phương pháp giáo dục để trẻ lĩnh hội được kiến thức một cách tốt nhất, hiệu quả nhất thông qua hoạt động dạy kỹ năng tự bảo vệ bản thân phòng chống xâm hại tình dục cho trẻ
– Giáo viên đều đạt trình độ chuẩn và trên chuẩn, nhiệt tình tâm huyết với nghề
– Trẻ đã học qua từ lớp nhà trẻ lên mẫu giáo bé nên đã có kiến thức và kỹ năng nhất định Trẻ mạnh dạn ham học hỏi và thích khám phá tìm hiểu thế giới xung quanh trẻ
Trang 3– Đa số các con đều ngoan, có nề nếp tốt, khả năng tiếp thu nhanh.
– Các con rất mạnh dạn tự tin trong hoạt động, tích cực trong mọi hoạt động – Đa số bậc phụ huynh rất quan tâm đến việc học của các con, nhiệt tình ủng
hộ các hoạt động học của nhà trường lớp
– Luôn luôn được sự quan tâm, chia sẻ và ủng hộ của phụ huynh
Khó khăn:
– Công tác truyền thông, giáo dục, vận động xã hội chưa bao phủ được hết các địa bàn, đối tượng; số người thực hiện được nghiệp vụ truyền thông, tư vấn còn hạn chế nên chất lượng truyền thông trực tiếp chưa cao; các sản phẩm truyền thông sản xuất với số lượng ít, chưa đến tay các gia đình… dẫn đến nhận thức, trách nhiệm, năng lực bảo vệ chăm sóc trẻ em của các cấp chính quyền, đặc biệt kỹ năng về bảo vệ trẻ em, thực hành quyền trẻ em của cha mẹ, người chăm sóc trẻ còn thiếu hụt
– Các bậc cha mẹ, gia đình, người chăm sóc trẻ thiếu hiểu biết về đặc điểm tâm sinh lý trẻ em, thiếu nhận thức về nguy cơ, thiếu sự quan tâm chia sẻ vấn đề giới tính với trẻ em dẫn tới các em thiếu hiểu biết về đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi, về kiến thức, kỹ năng phòng tránh xâm hại tình dục
– Hiệu quả của các hình thức này chưa cao nên chưa thực hiện tốt mục tiêu đặt ra
– Hình thức đơn giản, không tạo ra sự hứng thú, hấp dẫn đối với trẻ
– Nội dung giáo dục chưa sâu, chưa toàn diện nên không thu hút được sự quan tâm của trẻ
– Cách lồng ghép kiến thức còn mang tính khiên cưỡng, gò bó khiến trẻ không thể thoải mái, tự nhiên khi trao đổi vấn đề với giáo viên
4.2 Nêu nội dung đã cải tiến, sáng tạo để khắc phục những nhược điểm của giải pháp đã biết:
Xuất phát từ vai trò quan trọng của việc giáo dục giới tính đối với trẻ em, tôi nhận thấy việc tổ chức cho trẻ hoch các kỹ năng cũng như tìm hiểu về giới tính là một việc làm cần thiết và rất có ý nghĩa Với tư cách là một giáo viên mầm non, tôi luôn trăn trở và nghĩ rằng mình phải như thế nào để tìm ra các biện pháp tổ chức các tiết học cũng như các hoạt động cho trẻ một cách hứng thú và đem lại hiệu quả cao nhất
Vì vậy tôi chọn đề tài “Một số biện pháp giúp trẻ tự bảo vệ bản thân phòng chống xâm hại tình dục cho trẻ mẫu giáo lớn”
* Biện pháp 1: Khảo sát và đánh giá kỹ năng của trẻ
Tiêu chí đánh giá
Trang 4Trẻ biết thế nào được gọi là vùng kín
Ai được phép chạm vào vùng kín
Biết 1 – 2 cách để phòng tránh xâm hại tình dục
Phụ huynh đã quan tâm giáo dục giới tính cho trẻ
Sau khi khảo sát đánh giá trên 35 trẻ tôi có kết quả:
trẻ
Số trẻ Tỉ lệ % Số trẻ Tỉ lệ %
1 Trẻ biết thế nào được gọi là
2 Ai được phép chạm vào vùng
3 Biết 1- 2 cách để phòng tránh
4 Phụ huynh đã quan tâm giáo
Kết quả trên cho thấy tỉ lệ trẻ chưa đạt về vấn đề bảo vệ cơ thể chống xâm hại còn khá cao
Tôi bắt tay vào công việc tìm kiếm tài liệu có liên quan đến vấn đề trên một cách có chọn lọc, phù hợp cho trẻ mẫu giáo, gần gũi nhất, dễ nhớ, dể hiểu nhất để cung cấp cho trẻ và phụ huynh Nhằm giúp trẻ có được một số kỹ năng tự bảo vệ bản thân ở mọi lúc mọi nơi
Đầu tư nghiên cứu những nội dung của tài liệu để áp dụng phù hợp với thực tế trẻ của lớp
Chọn lựa các chủ đề, hoạt động và thời gian tổ chức thích hợp để lồng ghép vào hoạt động một cách linh hoạt, nhẹ nhàng
* Biện pháp 2: Cung cấp những hiểu biết cơ bản và kỹ năng cần thiết để trẻ tự bảo vệ
Đầu tiên cần cho trẻ hiểu rõ xâm hại tình dục trẻ em là gì? Nói về khái niệm
“xâm hại tình dục”, ông Trần Thành Nam – Tiến sĩ Tâm lý học trẻ em và vị thành niên cho biết “Xâm hại tình dục trẻ em là tất cả các hành vi dụ dỗ, xúi bậy, lôi kéo, ép
Trang 5buộc trẻ em thực hiện một số hành vi mang tính chất không phù hợp với lứa tuổi của các em Hành vi nhìn chỗ kín, nói chuyện về vấn đề liên quan đến hoạt động tình dục,
bộ phận sinh dục, nghe, đụng chạm, ôm đều có thể được xem là xâm hại tình dục Khái niệm xâm hại tình dục được hiểu rất rộng chứ không chỉ là có hành vi quan hệ tình dục như nhiều người vẫn nghĩ”
Cách tốt nhất để giúp trẻ tự bảo vệ mình là dạy cho trẻ những kỹ năng giúp phòng tránh nguy cơ bị xâm hại Các bậc phụ huynh nên dạy cho trẻ những kỹ năng phòng tránh xâm hại ngay từ khi trẻ còn nhỏ để có thể hạn chế tối đa nguy cơ tmrẻ bị
lạ dụng Tùy theo độ tuổi và sự hiểu biết của các bé mà cha mẹ có thể dạy cho bé những kỹ năng dù đơn giản nhất nhưng vẫn có thể tạo được hiệu quả bất ngờ giúp các
bé tự bảo vệ mình
Chính vì vậy, để bảo vệ các cháu bé khỏi nguy cơ bị xâm hại, các bậc phụ huynh nên dạy cho bé những kỹ năng đơn giản, phù hợp với lứa tuổi và trình độ nhận thức của trẻ để bé tự bảo vệ mình Những kỹ năng này có thể đơn giản nhưng cũng hiệu quả trong việc giúp trẻ tránh xa nguy hiểm khi cần thiết
– Dạy trẻ về giới tính và các vùng nhạy cảm:
Kỹ năng đầu tiên mà bạn nên dạy cho trẻ là kiến thức về giới tính:
Ví dụ: Giúp trẻ phân biệt bạn nam, bạn nữ, sự khác nhau về đặc điểm bên ngoài cơ thể của nam và nữ cũng như là tính cách, sở thích và vị trí của trẻ trong gia đình… Theo quan niệm của ông cha ta cho rằng trẻ trai phải nam tính, mạnh mẽ, quyết đoán là trụ cột của gia đình, phải làm những viêc nặng như xây nhà, mang vác vật nặng… còn trẻ gái thì phải thùy mị, hiền thục, là người nội trợ, làm những việc nhẹ nhàng Chính những suy nghĩ trên mà tôi đã dạy trẻ rằng mọi trẻ em đều được công bằng như nhau nữ cũng có thể chơi tập tạ, võ tự vệ, đá banh… nam có thể làm giáo viên mầm non như cô giáo hoặc làm đầu bếp…
Chỉ cho trẻ 4 vùng nhạy cảm trên cơ thể là: miệng, ngực, vùng giữa hai đùi và mông Nhiều trường hợp các bé bị xâm hại mà không thể tự nhận biết được sự nghiêm trọng của vấn đề do còn quá non nớt và thiếu hiểu biết Cha mẹ cần dạy cho trẻ nhận biết rằng các vùng nhạy cảm trên cơ thể chỉ là của riêng các bé và dạy cho trẻ biết cách bảo vệ cơ thể trước sự động chạm của người khác nếu trẻ không thích
– Giúp trẻ hình dung được một số dấu hiệu chung sau đây của những kẻ xâm hại tình dục trẻ em:
Những kẻ xâm hại tình dục trẻ em trông bề ngoài cũng giống như những người bình thường khác khó mà các con nhận ra, tuy nhiên thì chúng ta cần nên đề phòng một số người như sau: Họ thường là người thân quen như bác bảo vệ trường học, người bà con, anh họ, bạn thân của anh trai, chị gái của bé… thậm chí là thành viên trong gia đình bé như cha dượng, con riêng của cha hoặc mẹ kế…của bé Họ có thể là
Trang 6anh, chú, bác hàng xóm gần nhà bé hoặc có thể những người nghiện rượu, bia, nghiện
ma túy, người bị tâm thần… Cũng có khi kẻ xâm hại lại là người hoàn toàn xa lạ với trẻ lợi dụng lúc trẻ ở một mình để thực hiện hành vi độc ác
Ví dụ như: Tỏ ra yêu quý, bế ẵm, thân mật với trẻ một cách khác thường; hay tạo nhiều tình huống khác nhau để được ở một mình với trẻ; thường xuyên cho quà, cho tiền hay rủ bé đi chơi xa, đối xử với bé khác lạ hơn trẻ khác; bất ngờ vào phòng
bé khi bé đang thay đồ hoặc ở một mình…
– Dạy trẻ một số kỹ năng cơ bản phòng tránh xâm hại tình dục:
+ Không cho người khác chạm vào vùng nhạy cảm:
Các bậc phụ huynh nên dạy cho trẻ cách bảo vệ cơ thể, không cho bất kỳ ai chạm vào vùng nhạy cảm hay có những hành động ôm ấp, vuốt ve nếu trẻ không thích
Vùng nhạy cảm là của riêng bé, kể cả bố mẹ cũng không được chạm vào nếu không có sự đồng ý của trẻ Hãy dạy cho bé cách từ chối và phản ứng lại nếu có người cố tình động chạm vào cơ thể khiến trẻ thấy khó chịu
Nếu trẻ rơi vào tình huống có người đụng chạm hoặc nhìn chằm chằm vào vùng riêng tư của con mà khiến con cảm thấy lo lắng, sợ hãi hay đau đớn, con có quyền nói “Không” một cách kiên quyết, nhìn thẳng vào mặt người đó và hét to lên “Tôi không muốn, tôi không cho phép hãy tránh xa tôi ra…” sau đó nhanh chân rời khỏi nơi đó càng sớm càng tốt Tiếp theo việc con nên làm là hãy kể với ba, mẹ hoặc những người lớn đáng tin cậy như chú bảo vệ, chú công an, cô bán hàng nơi gần
bé gặp tình huống trên để nhận được sự giúp đỡ
+ Không chạm vào vùng nhạy cảm của người khác:
Giống như việc dạy trẻ tự bảo vệ cơ thể của mình thì các bậc phụ huynh cũng cần dạy trẻ chú ý không chạm vào vùng nhạy cảm của người khác, nhất là người khác giới Đặc biệt không nên tò mò về cơ thể người khác để tránh bị lợi dụng, dụ dỗ hay
vô tình kích thích thú tính của những kẻ xấu
+ Tránh xa người lạ mặt:
Dạy cho trẻ cách tránh xa người lạ mặt, không bắt chuyện hay làm quen với bất
kỳ ai mà bé gặp trên đường nếu không có sự đồng ý của cha mẹ
Đồng thời, cha mẹ nên cảnh báo cho trẻ những nguy hiểm có thể gặp phải khi
bé đi chơi một mình với người lạ mặt hoặc đi đến những nơi vắng vẻ, những nơi tối tăm, kín đáo
+ Không cho người lạ mặt vào nhà:
Trang 7Khi trẻ ở nhà một mình, cần dạy trẻ tuyệt đối không được cho bất kỳ người lạ mặt nào vào nhà Cũng nên chú ý không cho trẻ đi chơi một mình dù chỉ là sang nhà hàng xóm hay đến nhà người quen mà không có sự theo dõi của bố mẹ
– Dạy trẻ cách chạy thật nhanh hoặc nhờ sự giúp đỡ của người khác:
Để đề phòng trường hợp không may trẻ bị tấn công, bạn nên đưa ra các giả thiết và hướng dẫn trẻ cách chạy trốn Bạn có thể dạy trẻ tìm cơ hội lúc kẻ xấu sơ hở
để chạy thật nhanh hoặc la hét thật lớn, cầu cứu người xung quanh
Nên chú ý rằng do sự chênh lệch về sức khỏe nên mọi sự phản kháng của trẻ gần như không đem lại kết quả, thậm chí còn khiến kẻ xấu sử dụng những biện pháp bạo lực hơn Vì vậy, chỉ có thể dùng sự thông minh và những kỹ năng mới có thể giúp trẻ thoát thân an toàn
Ngoài ra, bạn cũng nên dạy cho trẻ ghi nhớ số điện thoại của cha mẹ, số điện thoại khẩn cấp để trẻ có thể sử dụng trong trường hợp khẩn cấp
– Báo ngay cho cha mẹ khi trẻ bị đe dọa hoặc không thích bất kỳ người nào:
Cần dạy cho trẻ rằng các bé không phải cần sợ hãi hay lo lắng khi có bất kỳ kẻ nào đe dọa hoặc làm tổn thương đến trẻ Trong trường hợp có kẻ xấu đe dọa trẻ phải giữ bí mật thì trẻ nên thông báo cho cha mẹ và người thân biết
Ngoài ra, khi các bé không thích tiếp xúc với bất kỳ người nào, bé cũng nên chia sẻ cho cha mẹ biết và tránh xa những người mà bé không thích hay có những hành vi đụng chạm
* Biện pháp 3: Giáo dục trẻ các kỹ năng phòng chống xâm hại tình dục thông qua việc tổ chức các hoạt động
Tôi chủ động lồng ghép các nội dung giáo dục kỹ năng phòng chống xâm hại thông qua các hoạt động học, hoạt động vui chơi, cũng như tất cả các hoạt động trong một ngày của trẻ
– Hoạt động vui chơi:
Đối với trẻ lứa tuổi này, trẻ học mà chơi, chơi mà học, trong giờ chơi trẻ được thực hành trải nghiệm nhiều vai chơi khác nhau trong cuộc sống của người lớn Tôi
đã tiến hành lồng ghép kỹ năng phòng chống xâm hại vào hoạt động vui chơi, qua đó trẻ được thực hành, tự giải quyết vấn đề khi có tình huống nguy hiểm xảy ra Từ đó rèn luyện kỹ năng tự biết bảo vệ bản thân, phòng chống xâm hại tình dục
– Trong giờ hoạt động góc: trẻ tự phân vai, tự thỏa thuận vai chơi với các bạn chứ cô giáo không hề áp đặt Khi chơi trẻ còn được phát triển kỹ năng làm việc theo nhóm, biết hợp tác với bạn để giải quyết những vấn đề xảy ra trong thực tế Cô có thể lồng ghép giới vào hoạt động Khuyến khích cho trẻ nữ vào góc xây dựng, các bạn nữ
Trang 8có thể chơi góc vận động các trò chơi như tập tạ, bạn nam thì có thể vào góc phân vai đầu bếp nấu ăn, tập làm thầy giáo hướng dẫn cách bảo vệ cơ thể chống xâm hại tình dục… nhằm giúp trẻ tự tin, mạnh mẽ hơn và có cái nhìn thoáng hơn về định kiến giới: Rằng là trẻ nữ thì không thể xây nhà được hay bạn nam thì ít khi vào bếp nấu
ăn… (Hình1), (Hình2)
+ Góc học tập: Cô chuẩn bị các lô tô hình ảnh những việc làm tốt hoặc xấu cho trẻ đánh chéo hoặc phân loại các hình ảnh đó thành 2 nhóm khác nhau Cho trẻ viết các số điện thoại của người thân lên bảng con, số điện thoại quốc gia bảo vệ trẻ em
111 nhằm giúp trẻ ghi nhớ và sử dụng lúc cần thiết
+ Góc phân vai:
Vd 1: Ở góc phân vai chơi “Gia đình” khi tôi đóng giả một người lạ đến gõ cửa
lúc trẻ ở nhà một mình thì trẻ biết nhắc nhau “ Đừng mở cửa, phải đợi ba
mẹ về đã” hoặc tôi đóng vai làm người đi đường và rủ bé: “Đi cùng cô để cô dắt cháu về với mẹ” Các trẻ trong nhóm đẽ nhắc nhau: “Đừng đi, nếu không sẽ bị bắt cóc đấy”
Vd 2: Khi chơi đóng vai thầy cô giáo dạy các bé vùng riêng tư, nhắc lại các kỹ năng bảo vệ cơ thể chống xâm hại tình dục
+ Góc nghệ thuật: Cho trẻ vẽ bé mặc đồ bơi… Múa hát và đọc một số bài hát,
bài vè cô dạy: Qui tắc 5 ngón tay, vè bảo vệ… (Hình 3)
+ Trong quá trình chơi, tôi quan sát, hướng dẫn, gợi ý để trẻ có thể tự giải quyết vấn đề khi không có người lớn bên cạnh
– Hoạt động ngoài trời: Khi tham gia các hoạt động ngoài trời hay giao lưu với lớp bạn, tôi luôn giáo dục các con kỹ năng giữ an toàn cá nhân, kỹ năng tránh xa với người lạ mặt, không quen biết Biết gọi sự trợ giúp từ những người đáng tin cậy như bác bảo vệ, chú công an, các cô bán hàng quanh khu vực đấy…
+ HĐCCĐ: Thực hành về các tình huống xâm hại cơ thể trẻ
Vd: Trẻ thực hành xử lý 1 số tình huống sau:
Bạn cùng lớp chạm vào vùng đồ bơi của con
Anh hàng xóm cạnh nhà bé rủ qua nhà chơi và kéo quần bé
Cho quần áo, bánh kẹo dụ bé đi theo người lạ mặt
Mục tiêu: Trẻ biết xử lý các tình huống mà cô đưa ra, biết cách từ chối, nói không khi mình không thích và tìm cơ hội lúc kẻ xấu sơ hở để chạy thật nhanh hoặc
la hét thật lớn, kể lại và cầu cứu người xung quanh
Giáo dục trẻ: Hãy nhớ rằng do sự chênh lệch về sức khỏe nên mọi sự phản kháng của trẻ gần như không đem lại kết quả, thậm chí còn khiến kẻ xấu sử dụng
Trang 9những biện pháp bạo lực hơn Vì vậy, trẻ nên dùng sự thông minh và những kỹ năng mới có thể giúp trẻ thoát thân an toàn
+ Trò chơi võ tự vệ: Tôi cho trẻ tham gia trò chơi tại thảm cỏ trên sân trường, cho trẻ chơi theo đôi, bày trẻ biết đánh, vùng vẫy, chạy thật nhanh, la hét…khi bị kẻ xấu đụng chạm vào vùng đồ bơi Cô giáo quan sát hướng dẫn trẻ không để xảy ra trầy xướt khi tham gia trò chơi Tôi khuyến khích tất cả các trẻ dù nam hay nữ đều tham gia trò chơi nhằm xóa bỏ suy nghĩ của trẻ rằng trẻ nữ thì không thể học võ tự vệ…
+ Chơi tự do: Cho trẻ trãi nghiệm xử lý tình huống bắt cóc (Hình 4)
– Giờ ngủ trưa: Cho trẻ nằm riêng bé trai, bé gái, cô giáo dạy trẻ sự khác biệt
của con trai và con gái (Hình 5)
– Vệ sinh: Phòng vệ sinh lớp tôi có trang trí hình ảnh bé trai và bé gái Giáo dục trẻ các bạn nam không đi vào phòng vệ sinh nữ và ngược lại, không nhìn các bạn đi vệ sinh, khi vệ sinh xong phải dội và rửa tay sạch sẽ
– Hoạt động chiều: Tôi cho trẻ xem phim liên quan đến kỹ năng sống về xâm hại tình dục trẻ em khoảng 2 lần 1 tuần, khi xem xong cô giáo có thể trò chuyện và hỏi các con về vấn đề có liên quan đến video vừa xem
– Hoạt động học tập:
Tôi chủ động lồng ghép 1 số tiết học giáo dục kỹ năng phòng chống xâm hại vào chương trình học của trẻ Tôi trang bị cho trẻ thêm một số kiến thức về giới tính, dạy trẻ quy tắc 5 ngón tay và dạy trẻ một số kỹ năng tự bảo vệ mình phòng chống xâm hại Qua bài học, trẻ biết giới tính và những vùng kín của bản thân, biết có hành
vi thân mật với từng người khác nhau Với mỗi một kỹ năng phòng chống xâm hại, tôi đều cho cá nhân hoặc nhóm trẻ lên thực hành để trẻ ghi nhớ một cách chủ động
và khắc sâu nhất
Ví dụ 1: Trong hoạt động khám phá khoa học tôi chọn đề tài “Bé học kỹ năng bảo vệ bản thân”
Đối với đề tài này trẻ biết được những vùng riêng tư của cơ thể gồm miệng, ngực, vùng giữa 2 đùi, mông Không cho người khác chạm vào vùng riêng tư của mình trừ những người thân trong gia đình Nắm được những dấu hiệu nhận biết khi người khác có ý định xâm hại mình
Ngoài ra trẻ còn có kỹ năng bảo vệ cơ thể tránh để người khác xâm hại, biết giải quyết một số tình huống để bảo vệ bản thân, sử dụng ngôn ngữ mạch lạc để trả lời các câu hỏi của cô Trẻ biết yêu quý, bảo vệ bản thân không để người khác xâm hại đến mình
Ví dụ 2: Trong giờ hoạt động Âm nhạc: Tôi sưu tầm và tự sáng tác một số
bài vè, bài hát, câu đố: Năm ngón tay xinh, tự bảo vệ mình nhé (NS Nguyễn Văn
Trang 10Chung), bài vè bảo vệ, vè nhắc bé… Cho trẻ thuộc lòng và vận động nhẹ nhàng theo lời bài hát, bài vè, bài thơ, thường xuyên cho trẻ ôn lại ở mọi lúc mọi nơi nhằm giúp trẻ khắc sâu nhứng kiến thức bổ ích
Bài vè “Nhắc bé”
Nghe vẻ nghe ve
Nghe vè bảo vệ
Vùng riêng cơ thể
Bé nhớ giữ gìn
Đừng để ai nhìn
Hay là đụng chạm
Hành vi xâm phạm
Xấu xa vô cùng
Tất cả chúng mình
Cùng nhau bảo vệ
Bảo vệ ấy là bảo vệ
Bài vè “Bảo vệ”
Bạn ơi mau mau mau mau
Hãy cùng nhắc nhau nhắc nhau
Bảo vệ cơ thể nhé
Không để ai xâm hại
Và hãy nói mẹ ngay
Khi ai đó xâm hại ta
Bé ngoan hãy nhớ nha
Nhớ giữ vùng riêng tư
Đừng cho ai sờ, chạm
Là hành vi xấu xa
Đừng đi theo người lạ
Đến vùng không an toàn
Ví dụ 3: Trong hoạt động tạo hình: Cô cho trẻ xé dán các tranh ảnh, các báo
động ôm, chạm, nhìn… trên tờ bìa, báo, sách vở có liên quan đến vấn đề phòng tránh xâm hại tình duc trẻ em… cô giáo có thể cho trẻ vẽ tranh ảnh bé mặc đồ bơi… Qua