BÀI TẬP LỚN HỌC PHẦN KINH TẾ CHÍNH TRỊ QUỐC TẾ ĐỀ TÀI: THÁCH THỨC NƯỚC MỸ PHẢI ĐỐI MẶT SAU CUỘC BẦU CỬ TỔNG THÔNG VÀ GIẢI PHÁP ĐỂ MỸ CỦNG CỐ LẠI VỊ THẾ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI KHOA KINH TẾ CHÍNH TRỊ BÀI TẬP LỚN HỌC PHẦN KINH TẾ CHÍNH TRỊ QUỐC TẾ ĐỀ TÀI THÁCH THỨC NƯỚC MỸ PHẢI ĐỐI MẶT SAU CUỘC BẦU CỬ TỔNG THÔNG VÀ GIẢI PHÁP ĐỂ MỸ CỦNG CỐ LẠI VỊ THẾ GIẢNG VIÊN TS NGUYỄN THÙY ANH TS VŨ DUY SINH VIÊN NGÔ DIỆP ANH LỚP QH – 2018 – E KINH TẾ 1 MÃ SINH VIÊN 18050007 HÀ NỘI, 2021 MỤC LỤC MỞ ĐẦU 1 NỘI DUNG 2 Chương 1 Thực trạng kinh tế Mỹ hiện nay 2 Chương 2 Thách thức đối với nền kinh tế Mỹ sau cuộc bầu cử Tổng thống 2 2 1 Những t.

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ - ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

KHOA KINH TẾ CHÍNH TRỊ

BÀI TẬP LỚN

HỌC PHẦN KINH TẾ CHÍNH TRỊ QUỐC TẾ

ĐỀ TÀI: THÁCH THỨC NƯỚC MỸ PHẢI ĐỐI MẶT SAU CUỘC BẦU CỬ TỔNG THÔNG VÀ GIẢI PHÁP ĐỂ MỸ CỦNG CỐ LẠI VỊ THẾ

GIẢNG VIÊN : TS NGUYỄN THÙY ANH

TS VŨ DUY

MÃ SINH VIÊN : 18050007

HÀ NỘI, 2021

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

NỘI DUNG 2

Chương 1 Thực trạng kinh tế Mỹ hiện nay 2

Chương 2 Thách thức đối với nền kinh tế Mỹ sau cuộc bầu cử Tổng thống 2 2.1 Những thách thức đối nội của Mỹ 2

2.2 Về thách thức đối ngoại của Mỹ 5

Chương 3 Một số giải pháp 8

KẾT LUẬN 10

TÀI LIỆU THAM KHẢO 11

MỞ ĐẦU

Ngày 20/1/2021, ông Joe Biden chính thức trở thành Tổng thống thứ 46 của Mỹ Trong bối cảnh hệ quả của dịch bệnh covid – 19 gây ra vẫn chưa được giải quyết, cuộc bầu cử Tổng thống khiến Mỹ phải đối mặt thêm nhiều thách thức mới, làm ảnh hưởng tới vị trí dẫn đầu thế giới Việc khắc phục và sửa đổi những thách thức này là cả một chặng đường dài và khó khăn Vậy những thách thức sau cuộc bầu cử mà nước Mỹ phải đối mặt là gì?

Bài tiểu luận sẽ nghiên cứu một số thách thức đối nội và đối ngoại mà Mỹ gặp phải và đưa ra một số gợi ý để Mỹ tiếp tục duy trì vị trí dẫn đầu nền kinh tế toàn cầu trong giai đoạn sắp tới dưới góc độ kinh tế chính trị quốc tế

NỘI DUNG

Chương 1 Thực trạng kinh tế Mỹ hiện nay

Đầu năm 2021, khi Tổng thống Joe Biden nhậm chức, ông đã kêu gọi hành động vực dậy nền kinh tế Mỹ như đề xuất gói kích cầu, chi viện đầu tư vào cơ sở hạ tầng cùng nhiều biện pháp tiền tệ và cho vay khẩn cấp để giải cứu nền kinh tế, bảo đảm việc làm

Tổng trị giá các gói hỗ trợ của Mỹ lên tới 20% tổng sản phẩm quốc nội, số tiền cứu trợ chưa từng có lên tới hàng nghìn tỷ USD Trong tháng 3 năm 2020, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ đã hai lần hạ lãi suất khẩn cấp Nhờ vậy mà nền kinh tế Mỹ đã có sự khởi sắc, theo báo cáo Cục phân tích Kinh tế Mỹ, tổng sản phẩm quốc nội là 22,0 nghìn tỷ đô la (tỷ lệ danh nghĩa hàng năm cho quý đầu tiên hoặc quý I năm 2021) Trong quý đầu tiên của năm 2021, nền kinh tế đã tăng trưởng 6,4% và tỷ lệ thất nghiệp đang giảm Vào tháng 3 năm 2021, tỷ lệ thất nghiệp là 6,0% , tỷ lệ lạm phát cơ bản là 1,6% so với cùng kỳ năm ngoái Số liệu được Bộ Thương mại Mỹ công bố ngày

29 - 4 cho thấy tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế Mỹ trong quý I năm 2021 chỉ còn thấp khoảng 0,9% so với quý 4 – 2019, nhờ vào chiến dịch kích thich kinh tế và tiêm chủng vaccine Covid – 19 Tuy nhiên triển vọng phục hồi nền kinh tế Mỹ còn phụ thuộc vào tình hình kiểm soát dịch bệnh

Chương 2 Thách thức đối với nền kinh tế Mỹ sau cuộc bầu cử Tổng thống

2.1 Những thách thức đối nội của Mỹ

Thứ nhất đó là đối phó với đại dịch Covid – 19

Tình hình nền kinh tế sẽ không có những chuyển biến tích cực nếu như không kiểm soát được tốt dịch bệnh Khi dịch bệnh điễn ra tại Mỹ dưới thời cựu Tổng thống Donald Trump, các ca nhiễm ngày một tăng lên không có sự kiểm soát, các ca tử vong dẫn đầu thế giới

Một năm sau khi trở thành một trong những điểm nóng trên toàn cầu của đại dịch Covid - 19, bang New York và New Jersey nay quay trở lại đứng đầu danh sách các bang của Mỹ có tỉ lệ lây nhiễm cao nhất Thậm chí dù chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden đã đẩy mạnh chương trình tiêm chủng, số ca mắc mới ở New Jersey vẫn tăng 37% trong hơn vòng tháng 3 năm 2021 với khoảng 23.600 ca mới mỗi 7 ngày New York ghi nhận khoảng 54.600 ca dương tính với virus corona trong tuần trước - con số này đã bắt đầu tăng vài tuần gần đây Người dân Mỹ đang mất cảnh giác với tình hình dịch bệnh có nhiều biến chủng mới

Hiện nay, vào ngày 30/5/2021, tổng số ca nhiễm tại Mỹ là 33,3 triệu người, số ca

tử vong lên tới 594 nghìn người Điều này cho thấy hệ thống y tế Mỹ còn mong manh khi hàng loạt bệnh viện phải cho nhân viên nghỉ việc vì cạn kiệt tài chính, người dân còn chủ quan khi chưa ý thức và có những biện pháp phòng tránh…

Thứ hai là nền kinh tế Mỹ đang bị suy thoái

Các biện pháp khẩn cấp cần thiết khi dịch bệnh mới xảy ra dưới thời cựu Tổng thống Donald Trump đã làm gia tăng mức thâm hụt liên bang Theo Bộ Thương mại

Mỹ, thâm hụt ngân sách của Mỹ đã tăng lên mức kỷ lục 1.900 tỷ USD trong bảy tháng (từ tháng 10/2020 - 4/2021)

Dịch bệnh diễn ra không kiểm soát khiến cho nền kinh tế Mỹ sụt giảm nghiên trọng, quý I năm 2020 là quý tồi tệ nhất mà Mỹ trải qua kể từ cuộc khủng hoảng kinh

tế 2008, tổng sản phẩm quốc nội (GDP) giảm 4.8% trong một quý, đây là cú sốc lớn đối với nền kinh tế đứng đầu thế giới này

Bộ Thương mại Mỹ ngày 7/4 cho biết, thâm hụt thương mại trong tháng 2 đã tăng 4,8% so với tháng 1, lên mức kỷ lục 71,1 tỷ USD Trong tháng 2, xuất khẩu của Mỹ giảm 2,6% xuống còn 187,3 tỷ USD, trong khi nhập khẩu giảm 0,7% xuống 258,3 tỷ USD Ngày 4/5, Bộ Thương mại Mỹ cho biết, thâm hụt thương mại nước này trong tháng 3/2021 tăng cao kỷ lục tăng 5,6%, đạt 74,4 tỷ USD Đây là mức thâm hụt cao nhất được ghi nhận kể từ tháng 1/1992 và tăng 57,6% so với cùng kỳ năm ngoái

Nguyên nhân được cho là do bối cảnh nhu cầu nội địa tăng mạnh mà nguồn lực hạn chế, chuỗi cung ứng bị đứt quãng khiến sản lượng nhập khẩu tăng

Bên cạnh đó, tình hình dịch bệnh trong nước đang diễn biến tích cực nhờ việc triển khai chiến dịch tiêm chủng vaccine ngừa Covid - 19 trên diện rộng và các gói kích thích chi tiêu quy mô lớn đã thúc đẩy nhu cầu nội địa tăng cao cũng khiến cho lượng hàng hóa nhập khẩu vượt xuất khẩu, từ đó dẫn đến sự gia tăng trong thâm hụt thương mại của Mỹ

Thách thức thứ ba đó là nội bộ bị chia rẽ nghiêm trọng dưới thời tổng thống Trump

Những mâu thuẫn, chia rẽ trong xã hội Mỹ bộc lộ tương đối toàn diện, từ sự khác biệt giữa thành thị và nông thôn đến sự khác biệt về sắc tộc, mâu thuẫn về những đề xuất chính sách kinh tế, từ đối phó với đại dịch Covid - 19 đến việc lựa chọn phương pháp bỏ phiếu…

Các chủ trương, chính sách mà Tổng thống Donald Trump đưa ra trong vài năm gần đây chủ yếu bảo vệ các nhóm lợi ích như giai cấp tư sản, trùm công nghệ và tài chính, ngành công nghiệp vũ khí , mang khuynh hướng sắc tộc khá rõ rệt Ông đã duy trì một lập trường cứng rắn về vấn đề nhập cư với các cáo buộc chính người nhập cư đã lấy đi việc làm của người Mỹ

Thời điểm Quốc hội Mỹ tiến hành thủ tục xác nhận kết quả kiểm phiếu đại cử tri, công nhận chiến thắng của ông Joe Biden, ngày 6/1/2021, những người theo xu hướng cực hữu, ủng hộ ông Donald Trump đã tấn công trụ sở Quốc hội, xâm chiếm Điện Capitol lần đầu tiên diễn ra cuộc bạo loạn, nổ súng, biểu tình… Họ biểu tình, nổi loạn, bắn súng, đốt phá, hành hung… nhằm gây gián đoạn, trì hoãn cuộc đếm phiếu Đại cử tri, tạo áp lực lên Quốc hội và cướp phá, phá hoại Điện Capitol Sau những khuyến khích những người ủng hộ ông “chiến đấu hết mình” để “lấy lại nước ta”, Trump đe dọa sẽ vận động chống lại các nhà lập pháp Cộng hòa Hàng loạt quan chức trong chính quyền của Tổng thống Donald Trump đã từ chức Hàng loạt những cuộc bạo lực

giữa hai phe ủng hộ và phản đối Trump tiếp tục xảy ra Nước Mỹ rơi vào cảnh chia rẽ, một nước Mỹ như bị xẻ làm hai Cục diện rối loạn và gây nhiều tranh cãi đòi hỏi Tân Tổng thống Joe Biden và Đảng Dân chủ cần có những hành động hàn gắn lại nội bộ nước Mỹ

2.2 Về thách thức đối ngoại của Mỹ

Sau nhiệm kỳ của cựu Tổng thống Donald Trump, thách thức đối ngoại đầu tiên

mà Tổng thống Joe Biden là cần giải quyết là phải củng cố lại vị trí siêu cường của nước Mỹ

Tính từ năm 2016, chỉ số xếp hạng “sức mạnh mềm” của Mỹ giảm 5 lần liên tiếp Chính sách “Nước Mỹ trên hết” không còn thu hút được nhiều sự ủng hộ của thế giới

Vị thế “lãnh đạo thế giới” Mỹ đang suy yếu do thế giới dần mất niềm tin vào Chính phủ Mỹ

Các liên minh của Mỹ bị xói mòn, nhiều quốc gia khác đang mở rộng phạm vi ảnh hưởng khiến nước Mỹ bị cô lập, càng đẩy nhanh sự xuống dốc của Mỹ Cạnh tranh

Mỹ - Trung Quốc đã lan rộng từ thương mại đến công nghệ, tài chính và tiền tệ; bất đồng giữa Mỹ và các đồng minh trong Liên minh châu Âu (EU) gia khiến cho trật tự thế giới dần thay đổi

Bên cạnh đó đại dịch Covid - 19 đã bộc lộ những vết nứt về cấu trúc thượng tầng của Mỹ, cho thấy một đất nước mà chính phủ trung ương bị cản trở không chỉ vì cấu trúc chính phủ liên bang với ba nhánh độc lập (lập pháp, hành pháp và tư pháp) mà còn bởi sự tự quản cấp bang, cấp vùng sẽ khó điều phối những nỗ lực quốc gia mạnh mẽ Chính phủ không được quản lý một cách tập trung, chính trị bị chia rẽ sâu sắc Những phản ứng của Mỹ trong đại dịch Covid - 19 đã phá vỡ hình ảnh một quốc gia dân chủ, cũng như khả năng quản trị của họ Việc Mỹ trở thành nước có nhiều ca nhiễm và tử vong vì dịch bệnh Covid - 19 nhiều nhất thế giới khiến uy tín quốc tế của Mỹ bị ảnh hưởng nghiêm trọng

Thứ hai là mối quann hệ với các nước đồng minh của Mỹ xấu đi nhanh chóng

Sau khi trở thành Tổng thống Mỹ, ông Donald Trump đã khiến các đồng minh lâu năm đặt dấu hỏi về vai trò của Mỹ đối với các vấn đề từ quốc phòng đến thương mại Ông cáo buộc Đức “chậm trễ trong các khoản thanh toán” cho Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) Ông chỉ trích các quốc gia khác ở châu Âu không chi trả ngân sách quốc phòng của NATO theo như mức đã cam kết 2% Đối với các đồng minh châu Á như Nhật Bản, Hàn Quốc, chính quyền Donald Trump yêu cầu họ nhượng

bộ Mỹ trong vấn đề thương mại…

Những điều trên làm gia tăng bất đồng lợi ích và va chạm thương mại giữa Mỹ với các nước đồng minh khu vực

Thứ ba là nhiều rào cản trong điều chỉnh hay đảo ngược chính sách

Trong suốt nhiệm kì của mình, Tổng thống Donald Trump đã có nhiều quyết định rút khỏi các hiệp định, tổ chức, có nhiều hành động gây tranh cãi về chính trị, quân sự… Đơn cử như ông đã rút Mỹ khỏi Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu, xóa bỏ các quy định trong thời kỳ chính quyền Obama về phát thải khí nhà kính; rút khỏi Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương

Tổng thống Donald Trump thay đổi cách tiếp cận, đưa ra nhiều quyết định gây bất ngờ đối với khu vực Trung Đông như rút khỏi Kế hoạch Hành động toàn diện chung về vấn đề hạt nhân Iran năm 2018 và tuyên bố rút quân đội Mỹ khỏi Syria vào tháng 12/2018…

Ông xúc tiến rút Mỹ khỏi Tổ chức Y tế Thế giới WTO, nhấn mạnh bởi vì WTO không thể thay đổi được các chính sách thương mại "không theo luật chung" của Trung Quốc gây thiệt hại cho Mỹ nên Washington có quyền tự hành động

Sau khi lên nắm quyền, chính quyền Biden đã xóa bỏ một số chính sách của người tiền nhiệm Tuy nhiên, một cuộc bầu cử gây nhiều tranh cãi, làm “rung chuyển nền dân chủ Mỹ” vừa qua cho thấy sự rạn nứt sâu sắc hiện nay ở Mỹ Bởi vậy, sự thay đổi của các chính sách đối nội, đối ngoại của Tổng thống Joe Biden sẽ đạt được hiệu

quả như thế nào để có thể sớm ổn định lại tình hình nước Mỹ là những thách thức không nhỏ phía trước

Chiến tranh Mỹ - Trung cũng đang là một thách thức lớn

Cạnh tranh chiến lược giữa Mỹ và Trung Quốc thời ông Trump khá bất lợi vì đó

là một cuộc cạnh tranh nhằm làm suy yếu chứ không phải vượt trội đối thủ Ông gây áp lực buộc các quốc gia khác phải phối hợp với Mỹ để kiềm chế Trung Quốc Trong nhậm lỳ của mình, ông Trump đã có những phát ngôn gây bất hòa đối với Trung Quốc, ông thường xuyên gọi Covid – 19 là “virus Trung Quốc” Những ngôn từ gay gắt mà hai bên dành cho nhau càng khoét sâu sự ngờ vực và đối địch Hai bên thấy khó có thể hợp tác về bất cứ điều gì, kể cả cách thức ứng phó đại dịch Covid - 19 Cả Mỹ và Trung Quốc đều áp cấm vận lên các công ty và quan chức của nhau, đóng cửa các lãnh

sự quán của nhau, dừng các kênh tiếp xúc chính thức, kèm theo đó là những phát biểu chỉ trích và lên án lẫn nhau

Còn đối với chính quyền ông Biden, ông cho biết không tin đối đầu toàn diện với Trung Quốc sẽ có lợi cho Mỹ Theo phía chính quyền của ông thì việc ủng hộ một cuộc cạnh tranh chiến lược để vượt trội hơn là làm suy yếu đối thủ So với việc cạnh tranh, chèn ép, gây bất lợi cho các nước khác nhằm giữ vị trí đứng đầu thế giới thì Mỹ cần nâng cao khả năng cạnh tranh hơn, từ việc nâng cao hiệu quả sản xuất, ứng dụng khoa học công nghệ, trình độ kỹ thuật…

Trong chiến dịch tranh cử tổng thống, ông Biden nhiều lần chỉ trích ông Trump

về phản ứng “mềm mỏng” và “không hiệu quả” trước sức mạnh ngày càng tăng của Trung Quốc và cam kết sẽ xác định lại chính sách đối ngoại của Mỹ đối với Bắc Kinh nếu ông đắc cử

Người dân Mỹ cũng đã thể hiện thái độ lo ngại với Trung Quốc, đặc biệt là sau khi dịch Covid-19 bùng phát trên toàn thế giới vào đầu năm 2020 Theo cuộc khảo sát mới nhất của Gallup (công ty tư vấn và phân tích của Mỹ có trụ sở tại Washington Được thành lập bởi George Gallup vào năm 1935, công ty được biết đến với các cuộc

thăm dò dư luận được tiến hành trên toàn thế giới), chỉ 20% người Mỹ có quan điểm tích cực về Trung Quốc - mức thấp nhất kể từ khi Gallup bắt đầu thăm dò ý kiến dư luận về chủ đề này cách đây 40 năm

Mỹ cần giải quyết chính các vấn đề nội tại trong đất nước như khôi phục đoàn kết, tự do và dân chủ, đầu tư nhiều hơn vào giáo dục và khoa học, đảo ngược xu hướng phân cực kinh tế Tuy nhiên, do hai bên trước đó đã có những thể hiện công khai tiêu cực nhằm vào nhau cả mặt ngôn luận và chính sách, một cuộc cạnh tranh chiến lược tích cực Mỹ - Trung vẫn là điều rất khó, nếu không muốn nói là khó có thể đạt được

Chương 3 Một số giải pháp

Đối với những thách thức đối nội và đối ngoại trên của nước Mỹ, điều đầu tiên

Mỹ cần làm đó là kiểm soát dịch bệnh Covid – 19 Trừ khi diến biến dịch bệnh có những biến chuyển tốt hơn thì nền kinh tế mới khôi phục lại được

Việc tăng trưởng kinh tế và khí hậu tốt hơn là đi đôi với nhau Mở rộng kinh tế thị trường trong nước cho các công nghệ carbon thấp có thể làm tăng vị thế cạnh tranh của

Mỹ Ngoài khôi phục lại nền kinh tế Mỹ từ sự sụp đổ của Covid – 19, đây cũng là một biện pháp củng cố nền móng kinh tế, nền kinh tế sẽ kiên cường trước các cú sốc trong tương lai, bao gồm cả biến đổi khí hậu Đầu tư vào công nghệ carbon thấp giúp tạo việc làm, thúc đẩy hoạt động kinh tế, cải thiện một số thiệt hại

Chính quyền của Tổng thống Joe Biden sẽ phải tìm cách định hình lại chính sách đối ngoại của mình, củng cố và khôi phục vai trò lãnh đạo của Mỹ trên phạm vi toàn cầu Điều này sẽ không dễ dàng bởi tình thế khó khăn hiện tại là quá lớn, cần tăng cường khả năng cạnh tranh vốn bị ảnh hưởng do tình trạng bất ổn trong nước và chia rẽ sắc tộc chưa từng có

Chính quyền Mỹ mới sẽ phải xây dựng lại mối quan hệ với các đồng minh dân chủ trên nền tảng các giá trị chung Ông Joe Biden cần thực hiện lời hứa triệu tập hội nghị thượng đỉnh các nền dân chủ trên thế giới trong năm đầu tiên của nhiệm kỳ tổng thống Hội nghị này cần xác định những cam kết quốc gia nhằm tiếp thêm sinh lực cho