Kế hoạch ôn tập NGỮ văn 6 HK 2 DUYÊN (1)

thần tiếng Việt và Thực hành tiếng Việt: Dấu ngoặc kép hiểu một từ ngữ không theo nghĩa thông thường Văn bản và đoạn văn: Đặc điểm, chức năng - Giao tiếp là hoạt động truyền đạt và tiếp

TRƯỜNG THCS CHU VĂN AN CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TỔ: NGỮ VĂN Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

KẾ HOẠCH

ÔN TẬP HỌC KÌ II, NĂM HỌC 2021-2022

MÔN: NGỮ VĂN KHỐI 6

I MỤC ĐÍCH, YÊU CẦU:

1 Mục đích

Với mục đích giúp học sinh có kế hoạch ôn tập hiệu quả từ đó đạt điểm cao trong các kì thi Hướng dẫn ôn tập sẽ tóm tắt các nội dung chính, quan trọng cần nắm vững đối với môn Ngữ văn 6

2 Yêu cầu

a Văn bản:

- Nắm được xuất xứ, thể loại, ngôi kể, sự việc, nhân vật, chi tiết tiêu biểu ;

phương thức biểu đạt: tự sự, miêu tả, biểu cảm

- Nắm được các yếu tố cơ bản trong văn nghị luận: ý kiến, lí lẽ, bằng chứng

- Khái quát được đặc sắc nội dung, nghệ thuật, ý nghĩa của văn bản hay đoạn trích thuộc văn bản

- Bài học, thông điệp

b Tiếng Việt:

- Hiểu được mục đích của việc mượn từ và nắm được nguyên tắc mượn từ

- Hiểu được nghĩa các yếu tố Hán Việt

- Nắm được ý nghĩa của việc lựa chọn cấu trúc câu Biết viết câu theo cấu trúc để nhấn mạnh ý nghĩa

c Tập làm văn:

- Kể lại một trải nghiệm của bản thân.

- Thuyết minh thuật lại một sự việc

II CHUẨN BỊ

Nội dung trọng tâm từ bài 6 đến hết bài 10

III NỘI DUNG CỤ THỂ

Bài 6:

Tri

thức

đọc

hiểu và

đọc

Điểm

tựa

- Đọc kết nối

chủ điểm: Con

gái của mẹ

Cả mẹ và Lam Anh là điểm tựa tinh thần cho nhau

- Mẹ vì con mà vất vả với cuộc sống mưu sinh mong con mình có tương lai tốt đẹp Còn Lam Anh vì mẹ mà phấn đấu, cố gắng học hành có tương lai sáng lạn để thoát khỏi cuộc sống cùng cực Lam Anh chính là niềm vui giúp mẹ xua tan những mệt mỏi và mẹ chính là động đực để Lam Anh cố gắng mỗi ngày

- Tri thức Một trong những công dụng của dấu ngoặc kép là đánh dấu cách

thần tiếng Việt và Thực hành

tiếng Việt:

Dấu ngoặc kép

hiểu một từ ngữ không theo nghĩa thông thường

Văn bản và

đoạn văn: Đặc

điểm, chức

năng

- Giao tiếp là hoạt động truyền đạt và tiếp nhận tư tưởng tình cảm bằng phương tiện ngôn ngữ

- Văn bản là sản phẩm của hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ, thường là tập hợp của các câu, các đoạn, hoàn chỉnh về nội dung

và hình thức, có tính liên kết chặt chẽ, nhằm đạt một mục tiêu giao tiếp nhất định

- Đoạn văn là đơn vị trực tiếp tạo nên văn bản, thường do nhiều câu tạo thành và có những đặc điểm sau:

+ Biểu đạt một nội dung tương đối trọn vẹn

+ Bắt đầu từ chỗ viết hoa lùi đầu dòng và kết thúc bằng dấu câu dùng để ngắt đoạn

+ Có thể có câu chủ đề hoặc không có câu chủ đề Câu chủ đề nêu ý chính trong đoạn văn Câu chủ đề có thể đứng đầu hoặc cuối đoạn văn

- Đọc mở

rộng theo thể

loại:

Chiếc lá cuối

cùng

- Ca ngợi tình yêu thương cao cả giữa những người nghèo khổ

- Sức mạnh của nghệ thuật chân chính

=> Thể hiện tấm lòng nhân đạo, tinh thần nhân văn của nhà văn O.Hen-ri

Bài 7:

Gia

đình

thương

yêu

- Tri thức đọc

hiểu và đọc:

Những cánh

buồm

- Kết hợp yếu tố tự sự, miêu tả trong thơ

- Thể thơ tự do dễ truyền tải nội dung

- Ngôn ngữ thơ giàu hình ảnh, cảm xúc

- Tình cảm cha con thân thiết, tràn đầy yêu thương

- Ca ngợi ước mơ khám phá cuộc sống của trẻ thơ Những ước mơ làm cho cuộc sống không ngừng tốt đẹp hơn

- Đọc: Mây và

sóng

- Giọng điệu thơ trong trẻo hồn nhiên

- Thể thơ văn xuôi

- Đối thoại lồng trong đối thoại

- Cấu trúc lời thơ độc đáo

- Hình ảnh so sánh mang ý nghĩa tượng trưng

- Ngợi ca tình mẫu tử thiêng liêng, bất diệt

- Triết lí sâu xa

- Đọc kết nối

với chủ điểm:

Chị sẽ gọi em

bằng tên

- Ngôi kể thứ nhất tự nhiên, chân thật

- Nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật tinh tế, sắc sảo

- Những người thân trong gia đình nên đối xử tốt với nhau; yêu thương, chia sẻ, không nên có thái độ lạnh lùng hay xa lánh

Thực hành

tiếng Việt: từ

đồng âm và từ

đa nghĩa

Từ đa nghĩa, từ đồng âm

- Từ đa nghĩa là từ có nhiều nghĩa, trong đó có nghĩa gốc và nghĩa chuyển

- Nghĩa gốc là nghĩa xuất hiện từ trước, làm cơ sở để hình thành các nghĩa khác

- Nghĩa chuyển là nghĩa được hình thành trên cơ sở nghĩa gốc + Từ đồng âm là những từ giống nhau về âm thanh nhưng nghĩa khác nhau, không liên quan gì tới nhau

Đọc mở rộng

theo thể loại:

Con là…

Tình cảm người cha dành cho con trong văn bản trên được thể hiện một cách rõ ràng và sinh động Đó là tình yêu thương vô cùng lớn, con vừa là nỗi buồn vừa là niềm vui vừa là hạnh phúc,

đủ thấy cha yêu con biết nhường nào

Viết ngắn

Viết đoạn văn

ghi lại cảm xúc

về một bài thơ

Khi viết đoạn văn ghi lại cảm xúc một bài thơ cần xác định rõ nội dung của bài thơ ấy, đồng thời phải đảm bảo các yêu cầu về hình thức viết đoạn văn để chia sẻ cảm xúc của cá nhân mình kết hợp với các câu, từ liên kết chặt chẽ các phần của đoạn văn với nhau.

Bài 8:

Những

Góc

Nhìn

cuộc

sống

- Tri thức đọc

hiểu và đọc

Học Thầy, Học

bạn

- Học từ thầy là quan trọng Dân ta có truyền thống tôn sư trọng đạo Cần một người thầy có hiểu biết, giàu kinh nghiệm Bằng chứng: Thầy Ve-rốc-chi-o dạy dỗ Lê-ô-na-đô Đa Vin- chi thành tài

- Học từ bạn bè cũng rất quan trọng : Học từ bạn, đồng trang lứa, cùng hứng thú, cùng tâm lí thì việc học hỏi, truyền thụ cho nhau

có phần thoải mái, dễ chịu hơn

Bằng chứng: Thảo luận nhóm là một phương pháp học từ bạn hiệu quả để mỗi thành viên đều tích luỹ được tri thức cho mình

- Đọc

Bàn về nhân

vật Thánh

Gióng

- Văn bản bàn về nhân vật Thánh Gióng, người anh hùng vừa có

vẻ đẹp lí tưởng vừa là con người trần thế với vẻ đẹp gần gũi, giản dị

- Văn bản nghị luận, nghệ thuật lập luận sắc bén

- Hệ thống lí lẽ xác đáng, bằng chứng cụ thể, sinh động

- Đọc kết nối

chủ điểm

Góc nhìn

- Truyện kể về quyết định vô lí của vị vua trong lúc bực tức và lời khuyên sáng suốt của người hầu đã tìm ra được cách giải quyết vấn đề hợp lí

- Văn bản muốn gửi tới chúng ta thông điệp: Chúng ta nên nhìn nhận một vấn đề từ nhiều góc độ khác nhau, xem xét và đưa ra quyết định phù hợp nhất đối với lợi ích của chúng ta

- Cách kể chuyện hấp dẫn, sinh động

- Tri thức

tiếng Việt và

Thực hành

tiếng Việt

Từ Mượn –

Yếu Tố Hán

Việt

-Từ mượn là từ vay mượn của tiếng nước ngoài để biểu thị những

sự vật, hiện tượng, đặc điểm mà tiếng Việt chưa có từ thích hợp

để biểu thị

* Nguyên tắc mượn:

- Mượn khi cần tạo sự trang trọng, nhã nhặn, lịch sự

- Không lạm dụng từ mượn gây khó hiểu làm mất đi sự giàu đẹp

và trong sáng của tiếng Việt

- Đọc mở

rộng theo

thể loại

Phải chăng chỉ

có ngọt ngào

mới làm nên

hạnh phúc

- Văn bản nghị luận sử dụng các lí lẽ, dẫn chứng cụ thể, rõ ràng

- Văn bản đưa đến những góc nhìn khác nhau về hạnh phúc: hạnh phúc có thể là ngọt ngào, cũng có thể là những vất vả, mệt nhọc, nỗi đau

- Viết

Viết bài văn

trình bày ý

kiến về một

hiện tượng đời

sống

Mở bài Giới thiệu hiện tượng người viết quan tâm

và thể hiện rõ ràng ý kiến của người viết về hiện tượng ấy

Thân bài Đưa ra ít nhất hai lí lẽ cụ thể để lí giải cho ý

kiến của người viết Các lí lẽ sắp xếp theo trình tự hợp lí Người viết sử dụng các từ ngữ có chức năng chuyển ý

Người viết đưa ra được bằng chứng thuyết phục để củng cố cho lí lẽ

Kết bài Khẳng định lại vấn đề và đưa ra những đề

xuất của người viết

Khi viết văn trình bày ý kiến về một hiện tượng đời sống phải

đưa ra những ý kiến, lí lẽ hợp lí, bên cạnh đó là bằng chứng chứng minh cho lí lẽ của mình

Bài 9:

Nuôi

dưỡng

tâm

hồn

- Tri thức đọc

hiểu và đọc

Văn bản: Lẵng

quả thông

- Câu chuyện kể về cách tặng quà và món quà của nhạc sĩ E-đơ-va Gờ-ric tặng cô bé Đa-ni, tác giả khẳng định giá trị của món quà tinh thần và của âm nhạc đối với tâm hồn con người

- Lời văn nhẹ nhàng, sâu sắc, thể hiện sự quan sát và miêu tả tâm

lí nhận vật tinh tế

-Ngôn ngữ miêu tả chính xác, giàu cảm xúc

- Đọc

Văn bản: Con

muốn làm một

cái cây

- Truyện Con muốn làm một cái cây kể về kỉ niệm thời thơ ấu gắn

bó với thiên nhiên, với người ông nhân hậu và ước mơ được sống trong một không gian quen thuộc của đứa trẻ

- Xây dựng hình ảnh cây ổi, tạo nên nét đặc sắc cho truyện: là hình tượng xuyên suốt từ đầu đến cuối truyện, kết nối thời gian từ quá khứ - hiện tại – tương lai

Đọc kết nối

chủ điểm

Văn bản: Và

tôi nhớ khói

- Và tôi nhớ khói là những hồi ức của tác giả về làn khói với căn

bếp, cánh đồng, người dân quê Điều này thể hiện tình yêu quê hương với một tâm hồn nhạy cảm

- Kể kết hợp miêu tả, biểu cảm

- Biện pháp tu từ so sánh, liệt kê,

- Tri thức TV

và thực hành

TV

Lựa chọn cấu

trúc câu và tác

dụng của nó

đối với việc thể

hiện nghĩa của

văn bản

- Lựa chọn cấu trúc câu: câu tiếng Việt có cấu trúc tương đối ổn định Tuy vậy, trong quá trình sử dụng chúng ta có thể thay đổi cấu trúc câu để đáp ứng mụ đích giao tiếp

- Cách lựa chọn cấu trúc câu và tác dụng:

+ Thay đổi trật tự các thành phần câu nhằm nhấn mạnh đối tượng được nói đến

+ Viết câu có nhiều vị ngữ giúp cho việc miêu tả đối tượng cụ thể, sinh động hơn

Đọc mở rộng

theo thể loại

Văn bản: Cô

bé bán diêm

Từ việc đọc các văn bản trên, em rút ra được là khi đọc truyện ngắn phải xác điịnh được đề tài, chủ đề của câu chuyện, tóm tắt được các sự việc, chi tiết tiêu biểu và cách thể hiện tình cảm của người viết trong văn bản

- Viết

Kể lại một trải

nghiệm của bản thân

- Câu chuyện có đủ ba phần: Giới thiệu, nội dung và kết thúc

- Câu chuyện kể về trải nghiệm của người nói

- Câu chuyện được giới thiệu rõ ràng về (các) nhân vật, không gian và thời gian xảy ra

- Câu chuyện được kể theo ngôi thứ nhất

- Các sự việc được kể theo trình tự hợp lí

- Kết hợp kể với miêu tả và biểu cảm

- Trình bày suy nghĩ, bài học rút ra từ câu chuyện

* Dàn ý

- Mở bài: giới thiệu câu chuyện.

- Thân bài: kể diễn biến câu chuyện.

+ Thời gian + Không gian + Những nhân vật có liên quan + Kể lại các sự việc

- Kết bài: kết thúc câu chuyện và cảm xúc của bản thân.

Bài

10:

Mẹ

thiên

nhiên

- Tri thức

đọc hiểu và

đọc

Lễ cúng Thần

Lúa của

người Chơ-ro

- Thể loại văn bản thông tin: Là văn bản có mục đích truyền tải

thông tin một cách tin cậy, xác thực

- Thuyết minh thuật lại một sự kiện: thuộc thể loại văn bản

thông tin Mục đích của kiểu văn bản này là giới thiệu, thuyết minh về sự kiện, giúp người đọc hình dung quá trình diễn biến của sự kiện và các thông tin liên quan

- Trình bày theo trình tự thời gian cụ thể, chi tiết

- Kết hợp tường thuật với miêu tả, biểu cảm, tự sự, kết hợp với ngôn ngữ và hình ảnh

- Thông tin về sự kiện đảm bảo chính xác tin cậy

- Văn bản giới thiệu một nét sinh hoạt văn hoá độc đáo người Chơ- Ro, góp phần làm phong phú di sản văn hoá dân tộc

- Cho thấy được tầm quan trọng, sự gắn bó giữa thiên nhiên và còn người Đồng thời thể hiện lòng biết ơn của con người đến thần lúa và khát vọng mong muốn được có một vụ mùa bội thu, ấm no hạnh phúc chính đáng của con người

- Đọc

Trái đất - Mẹ

của muôn

loài

- Trái Đất được mệnh danh là hành tinh xanh bởi được chủ yếu

bao bọc bởi rừng, cây xanh hay nói cách khác chính là thiên nhiên chiếm hơn nửa trái đất của chúng ta

- Trái Đất là Mẹ nuôi dưỡng muôn loài, vì thế chúng ta cần có trách nhiệm bảo vệ Trái Đất cũng là bảo vệ sự sống của muôn loài trong đó có con người

- Đọc kết nối

chủ điểm

Hai cây phong

Hai cây phong trong cái nhìn của họa sĩ: Chỉ bằng một đôi ba nét

phác thảo của một nghệ sĩ, hình ảnh hai cây phong hiện lên với đường nét, màu sắc pha lẫn âm thanh thật tuyệt diệu, có tâm hồn, rất gắn bó con người

Hai cây phong trong kí ức tuổi thơ: Đó là những bức tranh thiên

nhiên rộng lớn, huyền ảo, đầy đường nét, mầu sắc làm tăng chất

bí ẩn, quyến rũ của những miền đất lạ, khơi gợi ước mơ khao khát trong tâm hồn trẻ thơ

- Tri thức

tiếng Việt và

Thực hành

tiếng Việt

Dấu chấm

phẩy

Dấu chấm phẩy là dấu câu được dùng để:

- Đánh dấu ranh giới giữa các vế của một câu ghép có cấu tạo

phức tạp

- Đánh dấu ranh giới giữa các bộ phận trong một phép liệt kê

phức tạp

- Tri thức

tiếng Việt và

Thực hành

tiếng Việt

Phương tiện

giao tiếp phi

ngôn ngữ

Phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ:

- Số liệu

- Hình ảnh Tác dụng

- Hình ảnh: Giúp người đọc tiếp thu văn bản tốt hơn

Số liệu: Bổ sung thông tin để làm rõ và tăng tính thuyết phục cho nội dung văn bản thông tin

- Đọc mở

rộng theo

thể loại

Ngày môi

trường thế

giới và hành

động của tuổi

trẻ

Hành động:

- Yêu quý giữ gìn, bảo vệ thiên nhiên

- Trồng cây gây rừng

- Không vứt rác bừa bãi

- Hạn chế sử dụng rác thải nhựa

- Lên án, tố cáo hành động phá hoại thiên nhiên: chặt phá cây rừng, đánh bắt trái phép

- Viết

Viết văn bản

thuyết minh

thuật lại một

sự kiện

- Thuyết minh thuật lại một sự kiện là kiểu bài người viết dùng lời văn và một số phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ để thuật lại một

sự kiện theo đúng diễn biến trong thực tế nhằm giúp người đọc, người nghe nắm được diễn biến của sự kiện và những thông tin liên quan đến sự kiện ấy

Đặc điểm của kiểu bài thuyết minh thuật lại một sự kiện

- Giới thiệu được sự kiện, thời gian và địa điểm diễn ra sự kiện

- Thuật lại đủ các hoạt động chính của sự kiện theo một trình tự hợp lí

- Sử dụng thông tin chính xác, tin cậy trong khi thuật lại sự kiện

- Đưa ra nhận xét, đánh giá hoặc cảm nhận của người viết về sự kiện

Bố cục của kiểu bài thuyết minh thuật lại một sự kiện

- Mở bài: Giới thiệu sự kiện cần thuyết minh.

- Thân bài: Thuyết minh thuật lại sự kiện theo một trình tự hợp

lí

- Kết bài: Phát biểu cảm nhận hoặc đánh giá về sự kiện.

Long Hưng, ngày 04 tháng 5 năm 2022

Duyệt của TTCM Người cùng thực hiện Người soạn

NGUYỄN MINH HIỂN LÊ TÔ DUYÊN

Duyệt của lãnh đạo