I TỔNG QUAN VỀ NHÂN TÀI 1 Quan niệm về nhân tài Các tư liệu lịch sử để lại cho thấy từ xa xưa, dân tộc Việt Nam đã có truyền thống trọng dụng và đãi ngộ nhân tài Trong Văn bia ở Văn Miếu Quốc Tử Giám do Thân Nhân Trung soạn thảo nêu rõ “Hiền tài là nguyên khí quốc gia Nguyên khí thịnh thì thế nước mạnh và càng lớn lao, nguyên khí suy thì thế nước yếu mà càng xuống thấp Tuy nhiên, cho đến nay quan niệm về nhân tài vẫn có nhiều cách tiếp cận khác nhau Theo định nghĩa của Từ điển Hán ngữ hiện đại “.
Trang 1I TỔNG QUAN VỀ NHÂN TÀI
1 Quan niệm về nhân tài
- Các tư liệu lịch sử để lại cho thấy từ xa xưa, dân tộc Việt Nam đã có
truyền thống trọng dụng và đãi ngộ nhân tài Trong Văn bia ở Văn Miếu - Quốc Tử Giám do Thân Nhân Trung soạn thảo nêu rõ: “Hiền tài là nguyên khí quốc gia Nguyên khí thịnh thì thế nước mạnh và càng lớn lao, nguyên khí suy thì thế nước yếu mà càng xuống thấp Tuy nhiên, cho đến nay quan niệm về nhân tài vẫn có nhiều cách tiếp cận khác nhau
Theo định nghĩa của Từ điển Hán ngữ hiện đại: “Nhân tài là người có tài năng và đạo đức; có một sở trường nào đó” Quan niệm khác lại cho rằng: “Nhân tài là những người có tài năng, năng lực vượt trội ở lĩnh vực nào đó: kinh tế, chính trị, xã hội, khoa học và có đóng góp cho xã hội”
- Như vậy, tài năng là một cơ cấu mở bao gồm không chỉ có trí thông
minh cao, tính sáng tạo cao, động cơ mạnh mẽ và năng lực chuyên biệt vượt trội, mà còn phải gồm các hiệu ứng tâm lý - nhân cách - xã hội của các quan hệ gia đình, nhà trường, bạn bè và xã hội
Theo Từ điển Bách khoa Việt Nam (năm 2005), các thuật ngữ năng lực, tài năng và thiên tài được hiểu như sau:
+ Năng lực: là “đặc điểm của cá nhân thể hiện mức độ thông thạo - tức là có thể thực hiện một cách thành thục và chắc chắn một hay một
số dạng hoạt động nào đó Năng lực gắn liền với những phẩm chất về trí nhớ, tính nhạy cảm, trí tuệ, tính cách của cá nhân Năng lực có thể phát triển trên cơ sở năng khiếu, song không phải là bẩm sinh, mà là kết quả phát triển của xã hội và của con người”
Trang 2+ Tài năng: “là sự kết hợp hoàn thiện nhất các năng lực nhất định đối với một hoạt động nhất định, giúp con người đạt được những thành tựu xuất sắc, mới mẻ, có ý nghĩa xã hội Tài năng biểu thị chất lượng cao của năng lực, có thể biểu hiện trong bất cứ lĩnh vực hoạt động nào, thông qua đào tạo chu đáo và luyện tập công phu, hoạt động thực tiễn phong phú, phát triển tối đa các tố chất tương ứng”
+ Thiên tài: là “tài năng sáng tạo ở trình độ cao nhất; đồng thời khái niệm này còn chỉ nhân tài bẩm sinh Một người được coi là thiên tài là người đã có được những tác phẩm sáng tạo như thế, là một con người
có những khả năng xuất chúng, có những cố gắng rất lớn, nhạy cảm với những vấn đề nóng bỏng của thời đại, của xã hội, biết thể hiện và thoả mãn được những nhu cầu quan trọng nhất của xã hội”
- Như vậy, năng lực, tài năng, thiên tài là những cấp độ thể hiện sự phát
triển năng lực ở một con người cụ thể Tuy nhiên, việc xem xét, đánh giá năng lực, tài năng, thiên tài của một con người phải mang tính lịch
sử cụ thể, trong những quan hệ và điều kiện nhất định Tức là năng lực, tài năng của một người để hoàn thành một công việc hay một lĩnh vực hoạt động, đạt kết quả, hiệu quả, chất lượng cao, hoặc rất cao trong một giai đoạn nhất định
- Từ những quan niệm nêu trên, có thể định nghĩa: nhân tài là người có
năng lực (kiến thức, kỹ năng, thái độ) để hoàn thành xuất sắc một hoặc một số nhiệm vụ nhất định trong một ngành, một lĩnh vực cụ thể,
có lý tưởng chính trị, mục đích sống trong sáng vì xã hội, đóng góp tài năng của mình cho sự phát triển xã hội, được xã hội thừa nhận, trọng dụng và tôn vinh Nhân tài là người hội tụ đủ cả năng lực và phẩm chất, vừa có đức vừa có tài
Trang 32 Các yếu tố xác định nhân tài
- Con người nói chung, nhân tài nói riêng trong quá trình hình thành,
phát triển, trưởng thành đều sự chịu sự tác động của ba yếu tố: thứ nhất, di truyền của hai dòng tộc cha và mẹ; thứ hai, sự ảnh hưởng của môi trường tự nhiên và môi trường xã hội; thứ ba, sự phát huy các tố chất cá nhân (sự nỗ lực, thích ứng, tính năng động, sáng tạo ) Ba yếu
tố này có quan hệ gắn bó, tác động qua lại, thúc đẩy, tạo tiền đề cho nhau và đóng vai trò cốt lõi đối với sự phát triển và trưởng thành ở mỗi con người nói chung, góp phần hình thành nên năng lực trí tuệ, năng lực thực tiễn và phẩm chất đạo đức của mỗi cá nhân
Để xác định nhân tài, cần dựa trên các nhóm năng lực sau:
- Năng lực trí tuệ: thể hiện ở sự thông minh, có năng lực tư duy tốt, có
khả năng khái quát tổng hợp cao; khả năng phán xét sự việc và dự báo xa; khả năng tiếp thu nhanh, nhớ lâu, hiểu kỹ, phản xạ nhanh, linh hoạt Đặc biệt, phải có tư duy sáng tạo cao, luôn kiên trì theo đuổi cái mới Tư duy sáng tạo là phẩm chất cao quý của nhân tài, họ luôn nhạy bén, nắm bắt các thông tin và làm chủ các tri thức mới
- Năng lực thực tiễn: thể hiện qua việc có kỹ năng giao tiếp tốt, biết lựa
chọn những thông tin bổ ích, biết diễn đạt và trình bày vấn đề rõ ràng, rành mạch; kỹ năng quan sát thực tế tốt và đánh giá sự việc đúng đắn
- Phẩm chất đạo đức: người có tài năng chỉ thật sự có ích cho xã hội
nếu người đó có lòng nhân ái, giàu tình thương, chan hoà với mọi người; luôn có động cơ trong sáng, vì những mục tiêu cao cả, vì cộng đồng; có hoài bão, ý chí, nghị lực, bản lĩnh, có tinh thần trách nhiệm,
Trang 4lòng nhiệt huyết, đam mê, có tâm với công việc và không tư lợi cá nhân, theo đuổi suốt đời mục tiêu, lý tưởng của mình
3 Tầm quan trọng của nhân tài
- Mọi người vẫn thường nói “Con người là tài sản quý nhất của tổ
chức” Các phương pháp quản lý nhân tài là hiện thực hóa rõ rang nhất về câu nói đó Ngày nay đứng trước vận hội mới: Nước Việt Nam
ta đang hội nhập vào đời sống của nhân loại, mở cửa giao lưu với các dân tộc trên thế giới Vì chính sách cởi mở, thông thoáng và thân thiện
đó đã thu hút được sự kính trọng và tình cảm của cả thế giới Nhiều tập đoàn lớn nhỏ trên khắp thế giới đã đầu tư, mở rộng công ty tại thị trường Việt Nam Để đạt được những hiệu suất làm việc cao nhất chúng ta sẽ phải thay đổi hóa cách thức quản lý sao cho phù hợp với cách làm việc của các công ty nước ngoài
II QUẢN TRỊ NHÂN TÀI TẠI FPT
1 Giới thiệu tập đoàn FPT
TẬP ĐOÀN CÔNG NGHỆ HÀNG ĐẦU VIỆT NAM
- Thành lập ngày 13/09/1988, FPT hoạt động trong 03 lĩnh vực kinh
doanh cốt lõi gồm: Công nghệ, Viễn thông và Giáo dục FPT sở hữu
hạ tầng viễn thông phủ khắp 59/63 tỉnh thành tại Việt Nam và không ngừng mở rộng hoạt động trên thị trường toàn cầu với 48 văn phòng tại 26 quốc gia và vùng lãnh thổ bên ngoài Việt Nam
- Trong suốt quá trình hoạt động, FPT luôn nỗ lực với mục tiêu cao nhất
là mang lại sự hài lòng cho khách hàng thông qua những dịch vụ, sản phẩm và giải pháp công nghệ tối ưu nhất Đồng thời, FPT không ngừng nghiên cứu và tiên phong trong các xu hướng công nghệ mới góp phần khẳng định vị thế của Việt Nam trong cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4 - Cuộc cách mạng số FPT sẽ tiên phong cung cấp
Trang 5dịch vụ chuyển đổi số toàn diện cho các tổ chức, doanh nghiệp trên quy mô toàn cầu
Quan niệm của FPT về nhân tài
- FPT coi con người là giá trị cốt lõi, là nền tảng vững chắc giúp FPT tạo nên những giá trị gia tăng hiệu quả cho khách hàng
- Trong phương thức quản lý nhân sự của FPT, coi con người là tài sản quan trọng, quý giá của doanh nghiệp Những mục tiêu và chiến lược nhân sự cũng như chiến lược hoạt động của doanh nghiệp đều hướng tới mục tiêu chung là đáp ứng lợi ích của con người
- Chính tại FPT, tất cả những nhân viên của họ sẽ có cơ hội để thể hiện, chứng minh năng lực cũng như giá trị của bản thân Tại đây, nhân viên sẽ
có một môi trường được đảm bảo tốt nhất cho sự phát triển, được sống đúng với khả năng và dĩ nhiên, được đảm bảo quyền lợi khi làm việc
Trang 6Mỗi nhân viên làm việc ở FPT đều cảm thấy được là chính mình và luôn hợp tác, đoàn kết làm việc cùng nhau
- Cũng trong chiến lược nhân sự của FPT, để nhân viên được sáng tạo và
phát triển năng lực, môi trường làm việc rất được chú trọng để xây dựng, khuyến khích và tạo cơ hội để mỗi nhân viên được sáng tạo một cách tốt nhất
- Bên cạnh việc đáp ứng nhu cầu cũng như tạo điều kiện cho nhân viên, FPT cũng rất chú trọng đến việc xây dựng hệ thống đào tạo để có được một đội ngũ nhân lực chất lượng cao Vừa đào tạo nguồn nhân lực cho tương lai, vừa mở ra cơ hội cho những ứng viên đến từ cơ sở khác, FPT luôn biết cách chú trọng đến việc tạo điều kiện và thu hút người lao động
- FPT luôn khuyến khích và tạo điều kiện tốt nhất cho tất cả mọi nhân sự trong doanh nghiệp được phát triển toàn diện, từ năng lực chuyên môn đến các kỹ năng mềm, thông qua công việc, đào tạo và những hoạt động khác
2 Định hướng của FPT về Quản trị nhân tài
- Vai trò của người lãnh đạo trong quản trị nhân tài là vô cùng quan trọng FPT là một trong những tập đoàn có sự chuẩn bị kỹ lưỡng nhất cho lớp lãnh đạo kế cận Cách đào tạo tốt nhất là đưa họ vào chiến đấu Lãnh đạo phải trưởng thành qua chiến đấu
- Trong đó lãnh đạo phải có các yếu tố sau:
Trang 7Thứ nhất là Khát vọng - đam mê thành công; Có năng lực xây dựng, duy trì các mối quan hệ, đặc biệt là quan hệ cấp cao; và Có uy tín trong công
ty, cộng đồng Thứ hai là vai trò quan trọng của người dẫn dắt và thứ ba, phải tự thân nỗ lực hết
3 Quản trị nhân tài
3.1 Hoạch định nhu cầu
- FPT là công ty tập trung đông đảo cán bộ CNTT nhất Việt Nam, là điểm
đến của các tài năng trẻ Tính đến nay tập đoàn có 22.000 nhân viên tróng
đó có 8.500 lập trình viên kỹ sư CNTT, chuyên gia công nghệ với 67% nhân sự dưới 30 tuổi đạt trình độ đại học và trên đại học Ngoài ra nhận
sự của FPT sở hữu rất nhiều chứng chỉ của các hang công nghệ uy tín như Amazon Web Services, Microsoft, Cisco…
- Nhằm thu hút các nhân tài FPT đã ban hành Chính sách và nguyên tắc
tuyển dụng được quy định như sau:
Ứng tuyển: Ứng viên quan tâm tìm hiểu về các vị trí tuyển dụng việc
làm tại công ty, các thức dự tuyển tại đường link:
http://tuyendung.fpt.com.vn/
- Gửi mẫu thông tin ứng viên hoặc Sơ yếu lý lịch tự thuật ( CV ) bao gồm
các thông tin cá nhân, quá trình học tập, kinh nghiệm, mục tiêu, sở thích
cá nhân… gửi về cho Bộ phận Tuyển dụng theo các phương pháp được hướng dẫn trong các tin đăng tuyển
Tiếp nhận và sàng lọc hồ sơ: Quá trình tuyển dụng công khai, các
phòng ban được trực tiếp tham gia phỏng vấn và chọn nhân viên cho phòng mình
- Ưu tiên tuyển dụng nhân sự có năng lực, kinh nghiệm làm việc trong lĩnh
vực Công nghệ - Thông tin và các đối tượng cần thu hút trong từng giai đoạn theo định hướng chiến lược nhân sự của FPT
- Khuyến khích NLĐ đang làm việc trong hệ thống tìm và giới thiệu ứng
viên phù hợp với tiêu chuẩn tuyển dụng của FPT
Kiểm tra trắc nghiệm và viết luận : Ứng viên sẽ tham gia một số môn
thi đầu vào:
- IQ – Kiểm tra tư duy logic.
- GMAT – Kiểm tra khả năng tính toán trong thời gian ngắn.
- Tiếng Anh
Trang 8- Các bài thi chuyên môn ( Tương ứng với vị trí dự tuyển )
Phỏng vấn : Đây là lần gặp gỡ chính thức đầu tiên giữa ứng viên và
Công ty Thông qua buổi phỏng vấn này, Công ty có thêm các thông tin
để đánh giá mức độ phù hợp của ứng viên dự tuyển với công việc cần tuyển
- Một số yếu tố chính Công ty thường xem xét khi phỏng vấn ứng viên
gồm: Khả năng giao tiếp, khả năng làm việc ( độc lập hay theo nhóm ), khả năng tổ chức công việc và trong hồ sơ: Quá trình học tập, kinh
nghiệm, kỹ năng… Trong buổi phỏng vấn này, các ứng viên cũng có thể hỏi Công ty các vấn đề liên quan Tùy từng ứng viên và vị trí có thể có nhiều hơn một buổi phỏng vấn Ứng viên được lựa chọn sẽ nhận được thông báo trong vòng 10 ngày kể từ ngày phỏng vấn
Thỏa thuận hợp đồng:
- Các ứng viên được lựa chọn qua vòng phỏng vấn sẽ được hẹn tiếp một
buổi đến thỏa thuận về hợp đồng lao động và các vấn đề liên quan, bao gồm: loại hợp đồng, công việc, mức lương, thời gian làm việc
Hoàn thiện hồ sơ sau khi trúng tuyển:
- Sau khi nhận thông báo trúng tuyển, ứng viên cần chuẩn bị các giấy tờ và
gửi tới cán bộ nhân sự để hoàn thiện thủ tục tiếp nhận nhân viên mới
3.2 Thu hút nhân tài
- Theo ông Trương Gia Bình - Chủ tịch HĐQT Tập đoàn FPT:
Có 3 vấn đề cần chú trọng để thu hút được nhân tài Thứ nhất cần có những bài toán khó để trao cho họ làm, tài năng phải phát triển từ việc giải những bài toán, không có đề bài khó thì cũng không có cơ hội phát huy Thứ hai phải tạo điều kiện thuận lợi để họ không phải phân tán, lo nghĩ về những vấn đề khác, chuyên tâm nghiên cứu Cuối cùng, cũng rất quan trọng, là đãi ngộ phải xứng đáng với tài năng
- FPT tin tưởng sâu sắc rằng điều quan trọng nhất là để cho người tài được
làm chủ công việc của mình, có môi trường để phát huy hết tiềm năng và
có đủ quyền để thực thi những ước mơ của mình
- Đó là phương thức quản trị của FPT Lãnh đạo cần phải tìm những cơ
hội, những công việc khó để giao cho những con người tài năng Đó cũng
là lý do vì sao mà FPT đã và đang tiếp cận với những thị trường khó nhất, những tập đoàn lớn nhất trên thế giới, với những bài toán mà chính họ cũng đang gặp vấn đề và chúng ta đứng ra giải quyết
Trang 93.3 Đào tạo, bồi dưỡng nhân tài
Chính sách đào tạo
- Bên cạnh việc đầu tư và phát triển chuyên môn, FPT khuyến khích và tạo điều kiện tốt nhất cho cán bộ nhân viên được nâng cao năng lực thông qua học, tự học và trao đổi tri thức Hàng năm, cán bộ nhân viên FPT được tham gia nhiều chương trình đào tạo thuê ngoài và tự đào tạo của Công ty
- Mọi nhân viên mới của FPT đều được tham gia các khóa đào tạo tân binh (gồm giới thiệu tổng quan về công ty, chế độ chính sách đãi ngộ, hướng dẫn sử dụng các công cụ, phương tiện hỗ trợ công việc; quy trình làm việc theo chuyên môn, quy định làm việc) Nhân viên ký hợp đồng chính thức với FPT được tài trợ để tham gia các khóa đào tạo, mức tài trợ tùy vào từng vị trí, thâm niên và loại hợp đồng của CBNV đó Ngoài ra, cán
bộ quản lý ở FPT có trách nhiệm kèm cặp và hướng dẫn cán bộ nhân viên cấp dưới, theo hình thức “on job training”
- Đối với cấp quản lý, Tập đoàn xây dựng các chương trình đào tạo riêng như Leadership Building - cung cấp các kỹ năng mềm; chương trình MiniMBA; các khóa đào tạo hoặc các chuyến đi thực tế tại nước ngoài…
Chương trình đào tạo
Chương trình đào tạo tân binh (nhân viên mới):
- Tại FPT, 100% những nhân viên mới khi bước vào doanh nghiệp đều sẽ được tham gia các khóa học đào tạo và định hướng, với mục đích làm quen với công việc và hiểu được giá trị cốt lõi của FPT, mà giá trị cốt lõi
ở đây chính là con người
Chương trình đào tạo cán bộ công nghệ:
- Đến với FPT, nhân viên luôn có cơ hội để tham gia các lớp đào tạo cán
bộ công nghệ Những khóa đào tạo giúp cho nhân viên ở đây cập nhật được xu hướng công nghệ mới trong và ngoài nước Đồng thời cũng đào tạo và thi lấy chứng chỉ từ những hãng công nghệ lớn, nâng cao trình độ chuyên môn cũng như khả năng của nhân viên
Chương trình đào tạo và bồi dưỡng kỹ năng chuyên môn
- Trong những chiến lược nhân sự của FPT, không thể không nhắc tới
chương trình đào tạo và bồi dưỡng kỹ năng chuyên môn định kỳ cho nhân viên Mục đích của những khóa đào tạo này chính là vừa nâng cao
Trang 10kiến thức chuyên môn, vừa nâng cao kỹ năng nghiệp vụ cho nhân viên, tạo tiền đề cũng như nền tảng đáp ứng được yêu cầu của công việc
Chương trình đào tạo lực lượng cán bộ kế cận
- Đây là chương trình chất lượng cao của FPT để ưu tiên có được nguồn lực đào tạo những cán bộ nòng cốt, trở thành một trong số những người thuộc lực lượng quản lý của FPT, những người lãnh đạo kế cận, phục vụ
và đáp ứng được nhu cầu dài hạn trong doanh nghiệp
3.4 Chính sách đãi ngộ
Chính sách đãi ngộ mới được minh bạch hóa tới từng CBNV FPT
- Với chính sách đãi ngộ vừa được FPT ban hành, 100% cán bộ nhân viên (CBNV) biết kế hoạch thu nhập năm của mình từ đầu năm Điều này nhằm tạo động lực, khuyến khích trực tiếp đến từng cá nhân Theo đó, cuối năm, mỗi CBNV đều có thể tự tính được thu nhập dựa vào mức độ hoàn thành kế hoạch của tập đoàn và công ty thành viên
- FPT phân cấp cán bộ thành 9 bậc (level) thay vì 7 bậc như hiện tại
Trong mỗi bậc được chia làm 4 bậc nhỏ Cấp cán bộ được xác định khi tuyển dụng và sắp xếp vị trí công việc, sau khi đánh giá hoàn thành công việc (check-point) hoặc được bổ nhiệm/miễn nhiệm Định kỳ hằng năm, lãnh đạo đơn vị các cấp rà soát lại cấp cán bộ của đơn vị cấp dưới khi tiến hành tổng kết hoạt động nhân sự
- Tương ứng với các cấp cán bộ, FPT phân chia 4 ngạch công việc, gồm:
Nhân viên thừa hành nghiệp vụ (CBNV có kiến thức và kỹ năng cần thiết
để thực hiện công việc theo chuyên môn nghiệp vụ thừa hành theo quy trình có sẵn)
- Chuyên viên - Chuyên gia (CBNV có kiến thức và kỹ năng để thực hiện công việc phức tạp theo chuyên môn, có khả năng làm việc độc lập và giám sát nhân viên dưới quyền)
- Quản lý (Cán bộ quản lý có kiến thức và kỹ năng để thực hiện nhiều công việc phức tạp, có khả năng làm việc độc lập cao, triển khai các chính sách quy định, giám sát được dự án quy mô)