Câu 4: - Đoạn văn quy nạp - Nội dung: Đảm bảo các ý chính nêu cảm nhận về những phẩm chất của Kiều được thể hiện ở đoạn trích: + Lòng thủy chung, tình yêu mãnh liệt + Lòng hiếu thảo hết [r]
Trang 1TRƯỜNG THCS HẬU GIANG
ĐỀ THI THỬ VÀO LỚP 10 NĂM HỌC 2022-2023
MÔN NGỮ VĂN
Thời gian làm bài: 120 phút
ĐỀ THI SỐ 1
Phần I Đọc – hiểu (4,0 điểm)
Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi 1 đến 3:
“Tôi dùng xẻng nhỏ đào đất dưới quả bom Đất rắn những hòn sỏi theo tay tôi bay ra hai bên Thỉnh
thoảng lưỡi xẻng chạm vào quả bom Một tiếng động sắc đến gai người, cứa vào da thịt tôi Tôi rùng
mình và bỗng thấy tại sao mình làm quá chậm Nhanh lên một tí! Vỏ quả bom nóng Một dấu hiệu chẳng
lành Hoặc là nóng từ bên trong quả bom Hoặc là mặt trời nung nóng.”
(Ngữ văn 9, tập hai)
Câu 1: (0,5 điểm) Đoạn văn trên trích trong tác phẩm nào? Tác giả là ai?
Câu 2: (0,5 điểm) Nêu nội dung chính của đoạn văn trên?
Câu 3: (1 điểm) Em có nhận xét gì về cách đặt câu và tác dụng của cách đặt câu ấy?
Câu 4: (2 điểm) Viết đoạn văn (khoảng 200 từ) nêu cảm nhận của em về nhân vật Phương Định
trong đoạn văn trên
Phần II Làm văn (6,0 điểm)
Suy nghĩ của em về tình cảm chân thành, tha thiết của nhân dân ta với Bác Hồ qua bài thơ "Viếng
lăng Bác" của nhà thơ Viễn Phương
-HẾT -
ĐÁP ÁN ĐỀ THI SỐ 1 Phần I: Đọc – hiểu (4,0 điểm)
Câu 1: Đoạn văn được trích trong tác phẩm “Những ngôi sao xa xôi” của tác giả Lê Minh Khuê
Câu 2: Đoạn văn diễn tả tâm trạng hồi hộp, căng thẳng cùng với hành động nhanh, dứt khoát của
nhân vật Phương Định khi phá bom nổ chậm đầy nguy hiểm
Trang 2Câu 3: Cách đặt câu đặc biệt ở chỗ: có những câu ngắn, câu tách ra từ một câu hoàn chỉnh như: Đất
rắn…Nhanh lên một tí! …Một dấu hiệu chẳng lành…Hoặc là mặt trời nung nóng
- Cách sử dung câu văn ngắn, ngắt nhịp linh hoạt, sử dung nhiều câu đặc biệt giúp tác giả miêu tả
trận phá bom ác liệt,, nguy hiểm, dồn dập, căng thẳng
Câu 4: Viết đoạn văn cần đảm bảo các yêu cầu sau:
- Về nội dung: Cần làm rõ tâm trạng hồi hộp, lo lắng; hành động nhanh, dứt khoát của nhân vật
Phương Định khi phá bom nổ chậm
- Về kĩ năng: Viết đoạn văn theo phép lập luận tổng hợp - phân tích - tổng hợp Đảm bảo cấu trúc
đoạn văn
Phần II: Làm văn (6,0 điểm)
1 Yêu cầu về kĩ năng:
- Bài làm phải được tổ chức thành bài làm văn hoàn chỉnh
- Biết vận dụng kĩ năng nghị luận kết hợp với các yếu tố miêu tả và biểu cảm để trình bày những
cảm nhận về một bài thơ
- Kết cấu chặt chẽ, diễn đạt trôi chảy; hạn chế lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp
2 Yêu cầu về kiến thức:
- Trên cơ sở những kiến thức đã học về kiểu văn nghị luận về đoạn trích và những hiểu biết về tác
phẩm Viếng lăng Bác của Viễn Phương, học sinh trình bày những cảm nhận của mình về bài thơ
- Học sinh có thể làm bài theo nhiều cách khác nhau nhưng cần đáp ứng những ý cơ bản sau
Mở bài:
- Giới thiệu về nhà thơ Viễn Phương và bài thơ Viếng lăng Bác
- Cảm nhận khái quát về bài thơ
Thân bài
- Tâm trạng xúc động của nhà thơ khi đến thăm lăng Bác:
+ Tấm lòng người dân miền Nam đối với Bác: Cách xưng hô như tình cha con ruột thịt: "con" -
"bác"
Trang 3+ Cảm xúc thành kính, thiêng liêng: những hình ảnh thân thương của làng quê, của dân tộc
như hàng tre đã trở thành biểu tượng của tình cảm nhân dân gắn bó với Bác, thành biểu tượng của sức
sống bền bỉ, mạnh mẽ
- Sự tôn kính, biết ơn của nhân dân đối với Bác: hình ảnh ẩn dụ mặt trời trong lăng, vầng trăng dịu
hiền - đó là sức sống tư tưởng Hồ Chí Minh
- Niềm tiếc thương vô hạn: thương nhớ vô hạn suốt chiều dài thời gian (ngày ngày), không gian
(dòng người)
- Những cảm xúc chân thành, tha thiết ấy được nâng lên thành ước muốn sống đẹp - đó là được hoá
thân, hoà nhập vào cảnh vật (muốn làm chim hót, hoa toả hương) và nguyện ước trung thành với lí tưởng
của Bác (cây tre trung hiếu)
- Bài thơ là giọng điệu thành kính, trang nghiêm mà tha thiết, nhiều hình ảnh ẩn dụ thiêng liêng diễn
tả tình cảm kính yêu, thương nhớ, biết ơn sâu sắc của nhân dân miền Nam nói riêng và cả dân tộc Việt
Nam nói chung đối với Bác Hồ
Kết bài
- Khẳng định tình cảm chân thành của nhân dân đối với Bác được tác giả gửi gắm trong bài thơ
- Liên hệ bản thân về học tập và rèn luyện để thực hiện ước mong của người
ĐỀ THI SỐ 2
Phần I (6.0 điểm):
Cho đoạn thơ sau:
Tưởng người dưới nguyệt chén đồng, Tin sương luống những rày trông mai chờ
Bên trời góc bể bơ vơ,
Tấm son gột rửa bao giờ cho phai
Xót người tựa cửa hôm mai, Quạt nồng ấp lạnh những ai đó giờ?
Sân Lai cách mấy nắng mưa,
Có khi gốc tử đã vừa người ôm
Trang 4(Ngữ văn 9, tập I, NXB Giáo Dục, 2010)
Câu 1: Đoạn thơ trên nằm trong tác phẩm nào? Của ai?
Câu 2: Tìm hai điển cố trong đoạn thơ trên và nêu hiệu quả nghệ thuật của cách sử dụng điển cố
đó?
Câu 3: Trong đoạn trích, khi nói đến nỗi nhớ của Kiều hướng tới Kim Trọng, Nguyễn Du đã sử
dụng từ tưởng; còn khi nói tới nỗi nhớ của Kiều dành cho mẹ cha, tác giả lại dùng từ xót Hãy phân tích
ngắn gọn sự đặc sắc, tinh tế trong cách dùng từ ngữ đó
Câu 4: Viết một đoạn văn khoảng 15 câu theo phép lập luận quy nạp nêu cảm nhận của em về những
phẩm chất của Kiều được thể hiện ở đoạn trích trên Trong đoạn văn có sử dụng một câu bị động và một
phép thế để liên kết (gạch dưới câu bị động và từ ngữ sử dụng trong phép thế)
Phần II (4.0 điểm):
Dưới đây là trích đoạn trong truyện ngắn Những ngôi sao xa xôi (Lê Minh Khuê):
Những cái xảy ra hàng ngày: máy bay rít, bom nổ Nổ trên cao điểm, cách cái hang này khoảng
300 mét Đất dưới chân chúng tôi rung Mấy cái khăn mặt mắc ở dây cũng rung Tất cả, cứ như lên cơn
sốt Khói lên, và cửa hang bị che lấp Không thấy mây và bầu trời đâu nữa
Chị Thao cầm cái thước trên tay tôi, nuốt nốt miếng bích quy ngon lành: “ Định ở nhà Lần này
nó bỏ ít, hai đứa đi cũng đủ”, rồi kéo tay áo Nho, vác xẻng lên vai và đi ra cửa
Tôi không cãi chị Quyền hạn phân công là ở chị Thời gian bắt đầu căng lên Trí não tôi cũng
không thua Những gì đã qua, những gì sắp tới không đáng kể nữa Có gì lý thú đâu, nếu các bạn tôi
không quay về?
(Ngữ văn 9, tập II, NXB Giáo Dục, 2010) Câu 1: Tác phẩm Những ngôi sao xa xôi được sáng tác trong hoàn cảnh nào?
Câu 2: Nêu ngắn gọn nội dung chính của đoạn trích trên
Câu 3: Tìm hai câu rút gọn trong đoạn văn trên và cho biết hiệu quả của việc sử dụng các câu rút
gọn đó
Câu 4: Từ tình đồng chí, đồng đội của những nữ thanh niên xung phong trong tác phẩm Những ngôi
sao xa xôi và những hiểu biết xã hội, em hãy trình bày suy nghĩ (khoảng nửa trang giấy thi) về sức mạnh
của tình đoàn kết trong cuộc sống hiện nay
-HẾT -
Trang 5ĐÁP ÁN ĐỀ THI SỐ 2 Phần I (6.0 điểm):
Câu 1: Đoạn trích trên nằm trong tác phẩm “Truyện Kiều” của Nguyễn Du
Câu 2:
- Tìm được hai điển cố: Sân Lai, gốc tử
- Hiệu quả:
+ Bộc lộ được lòng hiếu thảo của Kiều với mẹ cha; ngầm so sánh Kiều với những tấm gương chí
hiếu xưa
+ Khiến lời thơ trở nên trang trọng, thiêng liêng hơn, phù hợp với việc ca ngợi tình cảm hiếu thảo
hiếm có của Kiều
Câu 3:
- Từ tưởng trong câu thơ Tưởng người dưới nguyệt chén đồng nghĩa là: nhớ về, hồi tưởng lại, mơ
tới Từ này bộc lộ chính xác nỗi nhớ Kim Trọng của Kiều Nỗi nhớ của một tình yêu đắm say trong sáng
gắn với những kỉ niệm ngọt ngào
- Từ xót trong câu thơ Xót người tựa cửa hôm mai nghĩa là yêu thương thấm thía, xót xa Từ này đã
bộc lộ rõ lòng tình yêu thương, lòng hiếu thảo hết mực của nàng với cha mẹ trong hoàn cảnh phải cách
xa, li biệt
→ Cách sử dụng từ ngữ hết sức chuẩn xác và tinh tế
Câu 4:
- Đoạn văn quy nạp
- Nội dung: Đảm bảo các ý chính nêu cảm nhận về những phẩm chất của Kiều được thể hiện ở đoạn
trích:
+ Lòng thủy chung, tình yêu mãnh liệt
+ Lòng hiếu thảo hết mực với mẹ cha
+ Lòng vị tha hết mực: Trong cảnh ngộ bị lưu lạc, đọa đầy trong chốn lầu xanh, nàng vẫn luôn
nghĩ và lo lắng cho người thân hơn cả lo nghĩ cho mình
+Nàng luôn tự trách, tự nhận lỗi về mình trong mọi việc
Trang 6- Viết đúng câu bị động (gạch dưới)
- Sử dụng đúng phép thế để liên kết (gạch dưới)
Lưu ý: Nếu đoạn văn quá dài hoặc quá ngắn trừ 0.5 điểm
Phần II (4.0 điểm):
Câu 1: Truyện Những ngôi sao xa xôi được viết năm 1971, lúc cuộc kháng chiến chống Mĩ của dân
tộc ta đang diễn ra ác liệt
Câu 2: Đoạn trích tái hiện lại những cảnh tượng bom đạn chiến tranh khốc liệt trên tuyến đường
Trường Sơn Ở nơi đó có những nữ thanh niên xung phong dũng cảm chiến đấu, phá bom Họ có tình
đồng đội keo sơn, họ vô cùng gắn bó, yêu thương, quan tâm hết mực đến nhau
Câu 3: Hai câu rút gọn trong đoạn trích:
Nổ trên cao điểm, cách cái hang này khoảng 300 mét
Không thấy mây và bầu trời đâu nữa
- Hiệu quả của việc sử dụng các câu rút gọn: Làm cho câu văn ngắn gọn, tránh lặp từ; thông tin
nhanh, nhịp văn dồn dập phản ánh được sự khốc liệt của chiến trường
Câu 4: Đoạn văn cần đảm bảo những yêu cầu về:
- Nội dung: Từ tình đồng chí, đồng đội của những nữ thanh niên xung phong trong tác phẩm Những
ngôi sao xa xôi, nêu được những suy nghĩ của về sức mạnh của tình đoàn kết: giúp con người hòa nhập,
gắn kết trong cộng đồng; tạo nên sức mạnh lớn lao để vượt qua khó khăn, đạt được thành công trong
mọi hoàn cảnh
- Hình thức: kết hợp các phương thức biểu đạt, diễn đạt rõ ý, độ dài theo qui định
ĐỀ THI SỐ 3
Câu 1: (2,5 điểm)
Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi:
“Có phải cái ánh sáng trong quyển sách rọi sang, làm cho cô hiểu thêm về cuộc sống một mình dũng
cảm tuyệt đẹp của người thanh niên, về cái thế giới những con người như anh mà anh kể, và về con
đường anh đang đi tới? Có phải cái cảm giác bàng hoàng, đáng lẽ cô phải biết khi cô yêu, bây giờ cô
mới biết, giúp cô đánh giá đúng hơn mối tình nhạt nhẽo mà cô đã bỏ, và yên tâm hơn về quyết định của
mình? Một ấn tượng khó tả dạt lên trong lòng cô gái Không phải chỉ vì bó hoa rất to sẽ đi theo cô trong
Trang 7chuyến đi thứ nhất ra đời Mà vì một bó hoa nào khác nữa, bó hoa của những háo hức và mơ mộng
ngẫu nhiên anh cho thêm cô Và vì một cái gì đó nữa mà lúc này cô chưa kịp nghĩ kĩ.”
(Ngữ Văn 9- Tập 1)
a Đoạn trích trên trong tác phẩm nào? của ai?
b Tìm và chỉ ra các pháp liên kết trong đoạn văn trên?
c Giải thích nghĩa của từ “hàm ơn”?
d Đoạn trích trên góp phần thể hiện sự thành công của thủ pháp nghệ thuật đặc sắc nào khi nhà văn
xây dựng nhân vật chính trong truyện?
e Em hiểu hình ảnh “một bó hoa nào khác nữa” trong đoạn trích có ý nghĩa gì?
Câu 2: (2,0 điểm) Từ nhân vật chính trong truyện trên em hãy viết bài văn ngắn trình bày suy nghĩ
về tính tự lập của người học sinh?
Câu 3: (5,5 điểm) Cảm nhận về đoạn thơ sau:
“Ta làm con chim hót
Ta làm một cành hoa
Ta nhập vào hòa ca
Một nốt trầm xao xuyến…
Một mùa xuân nho nhỏ
Lặng lẽ dâng cho đời
Dù là tuổi hai mươi
Dù là khi tóc bạc
(Trích “Mùa xuân nho nhỏ”– Thanh Hải)
-HẾT -
ĐÁP ÁN ĐỀ THI SỐ 3 Câu 1: (2,5 điểm)
a Lặng lã Sa Pa- Nguyễn Thành Long (0,5 đ)
Trang 8b Phép liên kết: Lặp “có phải ”; phép nối “mà…,”, “và…” (0,5 đ)
c Nghĩa của từ “hàm ơn”: hiểu và ghi nhớ công ơn của người khác đối với mình, đồng nghĩa với biết
ơn (0,5đ)
d Nghệ thuật đặc sắc: xây dựng nhân vật qua cái nhìn và cảm nghĩ của nhân vật khác (0,5đ)
e Hình ảnh “một bó hoa nào khác nữa” có ý nghĩa chỉ những giá trị tinh thần, vẻ đẹp tâm hồn mà cô gái
nhận thấy ở anh thanh niên:
+ Bó hoa của niềm tin, niềm lạc quan và tình yêu cuộc sống
+ Giúp cô nhận ra những giá trị và vẻ đẹp của cuộc sống
+ Giúp cô có sức mạnh vượt qua khó khăn thực hiện ước mơ và lí tưởng của mình
Câu 2: (2 điểm)
* Yêu cầu:
- Biết viết văn nghị luận xã hội Diễn đạt mạch lạc, có cảm xúc, không mắc lỗi diễn đạt về từ, câu, chính
tả
- Nội dung đảm bảo các ý cơ bản:
* Mở bài: Dẫn dắt nêu vấn đề: tính tự lập (0,25đ)
* Thân bài:
- Giải thích: Tự lập là gì? (nghĩa đen: tự đứng một mình, không có sự giúp đỡ của người khác Tự lập là
tự mình làm lấy mọi việc, không dựa vào người khác)
Người có tính tự lập là người biết tự lo liệu, tạo dựng cuộc sống cho mình mà không ỷ lại, phụ thuộc
vào mọi người xung quanh (0,25đ)
- Phân tích, bình luận, đánh giá: (1 đ)
+ Tự lập là đức tính cần có đối với mỗi con người khi bước vào đời
+ Trong cuộc sống không phải lúc nào chúng ta cũng có cha mẹ ở bên để dìu dắt, giúp đỡ ta mỗi khi
gặp khó khăn Vì vậy, cần phải tập tính tự lập để có thể tự mình lo liệu cuộc đời bản thân
+ Người có tính tự lập sẽ dễ đạt được thành công, được mọi người yêu mến, kính trọng.(Dẫn chứng)
+ Phê phán: Tự lập là một phẩm chất để khẳng định nhân cách, bản lĩnh và khả năng của một con
người Chỉ biết dựa dẫm vào người khác sẽ trở thành một gánh nặng cho người thân và cuộc sống sẽ trở
nên vô nghĩa Những người không có tính tự lập, cứ dựa vào người khác thì khó có được thành công
thật sự
- Mở rộng, liên hệ: (0,25đ)
+ Cần phải rèn luyện khả năng tự lập một cách bền bỉ, đều đặn Để có thể tự lập, bản thân mỗi người
phải có sự nỗ lực, cố gắng và ý chí mạnh mẽ để vươn lên, vượt qua thử thách, khó khăn, để trau dồi, rèn
luyện năng lực, phẩm chất
* Kết bài:(0,25đ)
+ Khẳng định: Nếu mọi người đều biết sống tự lập kết hợp với tinh thần đoàn kết, tương trợ lẫn nhau
thì xã hội sẽ trở nên tốt đẹp hơn và cuộc sống mỗi người sẽ được hạnh phúc
Trang 9Câu 3: (5,5 điểm)
* Yêu cầu:
- Biết viết văn nghị luận văn học Diễn đạt mạch lạc, có cảm xúc, không mắc lỗi diễn đạt về từ, câu,
chính tả
- Nội dung đảm bảo các ý cơ bản:
* Mở bài: Giới thiệu tác giả, tác phẩm, vị trí và cảm nhận chung về đoạn trích (0,5 điểm)
* Thân bài: (4,5 điểm)
- Khái quát hoàn cảnh sáng tác, nội dung: từ cảm xúc mùa xuân thiên nhiên, mùa xuân đất nước nhà thơ
bày tỏ suy ngẫm và ước nguyện của mình (0,25 đ)
- Ước nguyện muốn được sống có ích, được cống hiến :(2 đ)
+ Hình ảnh thơ “con chim hót”, “một cành hoa” những hình ảnh đẹp của thiên nhiên ở khổ thơ đầu
được tác giả mượn lại để nói ước nguyện cao đẹp của cuộc đời
→ phân tích các hình ảnh ẩn dụ này để thấy vẻ đẹp ước nguyện của nhà thơ
+ Điệp ngữ “Ta làm…”, “ta nhập …” diễn tả một cách giản dị, khiêm nhường, chân thành, thiết tha
khát vọng muốn được hòa nhập, được cống hiến cuộc đời mình cho quê hương, đất nước
- Khát vọng muốn được cống hiến cho quê hương: (2 đ)
+ Suy ngẫm về ý thức, thái độ sống của mỗi con người trong cuộc đời: mỗi con người hãy là một mùa
xuân nho nhỏ góp phần làm nên mùa xuân lớn lao cho đất nước Hình ảnh ẩn dụ, từ láy “lặng lẽ”, điệp
ngữ “dù là” cùng giọng thơ tha thiết sâu lắng gửi đến một nhân sinh quan, một lí tưởng sống cao đẹp:
khát vọng sống cống hiến không ngừng
+ Khát vọng cháy bỏng lớn lao nhưng được giãi bày, thể hiện bằng một thái độ hết sức giản dị, khiêm
nhường
- Đoạn thơ thể hiện một vấn đề nhân sinh lớn lao: ý thức, thái độ của mỗi con người về cuộc đời, với
quê hương đất nước Đặt đoạn thơ, bài thơ vào hoàn cảnh sáng tác ta càng hiểu hơn vẻ đẹp tâm hồn, tài
năng của nhà thơ Thanh Hải (0,25 đ)
* Kết bài: (0,5 điểm)
- Khẳng định ý nghĩa của đoạn thơ
- Bày tỏ cảm xúc
Trang 10Website HOC247 cung cấp một môi trường học trực tuyến sinh động, nhiều tiện ích thông minh,
nội dung bài giảng được biên soạn công phu và giảng dạy bởi những giáo viên nhiều năm kinh nghiệm,
giỏi về kiến thức chuyên môn lẫn kỹ năng sư phạm đến từ các trường Đại học và các trường chuyên
danh tiếng
uyện Thi Online
dựng các khóa luyện thi THPTQG các môn: Toán, Ngữ Văn, Tiếng Anh, Vật Lý, Hóa Học và Sinh
Học
PTNK, Chuyên HCM (LHP-TĐN-NTH-GĐ), Chuyên Phan Bội Châu Nghệ An và các trường Chuyên
khác cùng TS.Trần Nam Dũng, TS Phạm Sỹ Nam, TS Trịnh Thanh Đèo và Thầy Nguyễn Đức Tấn
hoá Học Nâng Cao và HSG
THCS lớp 6, 7, 8, 9 yêu thích môn Toán phát triển tư duy, nâng cao thành tích học tập ở trường và đạt
điểm tốt ở các kỳ thi HSG
Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
Học mọi lúc, mọi nơi, mọi thiết bi – Tiết kiệm 90%
Học Toán Online cùng Chuyên Gia