KHOA CƠ ĐIỆNBÁO CÁO KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Đề tài: ”Thiết kế, chế tạo và khảo nghiệm bộ biến đổi DC – DC sử dụng trong hệ thống điện mặt trời công suất 1100 Wp” Giáo viên hướng dẫn : Sinh
Trang 1KHOA CƠ ĐIỆN
BÁO CÁO KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
Đề tài: ”Thiết kế, chế tạo và khảo nghiệm bộ biến đổi DC – DC sử dụng trong hệ
thống điện mặt trời công suất 1100 Wp”
Giáo viên hướng dẫn :
Sinh viên thực hiện :
Trang 2NỘI DUNG
Phần I Đặt vấn đềPhần II Tổng quan về hệ thống điện mặt trờiPhần III Nghiêm cứu bộ biến đổi DC – DC Phần IV Thiết kế bộ biến đổi DC – DC
Phần V Khảo nghiệm bộ biến đổi DC – DC Phần VI Kết luận và kiến nghị
Trang 3Giải pháp
Nguồn năng lượng truyền thống cạn kiệt
Ảnh hưởng tới môi trường
Nguồn năng lượng mặt trời
Bộ biến đổi
DC – DC
Trang 4Phần II Tổng quan về hệ thống điện mặt trời độc lập
Sơ đồ hệ thống :
Trang 51 PIN MẶT TRỜI
Pin mặt trời là thiết bị ứng dụng hiệu ứng
quang điện trong bán dẫn (thường gọi là
hiệu ứng quang điện trong - quang dẫn)
để tạo ra dòng điện một chiều từ ánh sáng
mặt trời, là thiết bị giúp chuyển hóa trực
tiếp năng lượng ánh sáng mặt trời (quang
năng) thành năng lượng điện (điện năng)
dựa trên hiệu ứng quang điện Hiệu ứng
quang điện là khả năng phát ra điện tử
(electron) khi được ánh sáng chiếu vào
bề mặt vật chất
Hình 2.1 Cấu tạo pin mặt trời
Hình 2.2 pin mặt trời
Trang 62 BATTERY ( ÁCQUY ).
Acquy là loại bình điện hóa học dùng để
tích trữ điện năng làm nguồn điện cung cấp
cho các thiết bị sử dụng điện
Phân loại ácquy:
Maintainence Free
Absorbent Glass Mat / Valve
Regulated Lead Acid):
Hình 2.3 BATTERY ( ÁCQUY )
Trang 73 BỘ NGHỊCH LƯU DC/AC
Dùng để biến đổi điện áp đầu vào 1 chiều
thành điện áp đầu ra có đặc tính giống như
điện áp của lưới điện quốc gia: 220V, xoay
chiều, tần số 50 Hz
Hình 2.4 Bộ nghịch lưu DC – AC
Trang 84 BỘ BIẾN ĐỔI DC-DC
Bộ biến đổi DC/DC được sử dụng rộng rãi trong
nguồn điện 1 chiều với mục đích chuyển đổi nguồn
một chiều không ổn định thành nguồn điện một chiều
có thể điều khiển được Trong hệ thống pin mặt trời,
bộ biến đổi DC/DC được kết hợp chặt chẽ với MPPT
MPPT sử dụng bộ biến đổi DC/DC để điều chỉnh
nguồn điện áp vào lấy từ nguồn pin mặt trời, chuyển
đổi và cung cấp điện áp lớn nhất phù hợp với tải
Các loại bộ biến đổi DC/DC thường dùng trong hệ PV
gồm:
- Bộ giảm áp (buck)
- Bộ tăng áp (boost)
- Bộ đảo dấu điện áp (buck – boost)
Trang 9Phần III Nghiêm cứu bộ biến đổi DC – DC
Mạch Buck
Khóa K trong mạch là những khóa điện tử BJT, MOSFET, hay
IGBT Mạch Buck có chức năng giảm điện áp đầu vào xuống
thành điện áp nạp ắc quy Khóa transitor được đóng mở với tần
Trang 11Mạch Buck – Boost: Bộ điều khiển phóng ắc quy
Mạch Boost chỉ có thể tăng áp trong khi mạch Buck đã trình bày
ở trên thì chỉ có thể giảm điện áp vào Kết hợp cả hai mạch này với nhau tạo thành mạch Buck – Boost vừa có thể tăng và giảm điện áp vào
L
C Đ
V0 K
V1
Hình 3.3 Sơ đồ nguyên lí mạch Buck - Boots
Trang 12Nguồn xung kiểu Flyback
Mạch có cấu tạo bởi 1 van đóng cắt và 1 biến áp xung Biến áp dùng để truyền công suất từ đầu vào cho đầu ra Điện áp đầu ra phụ thuộc vào băm xung (PWM) và tỉ số truyền của lõi
Hình 3.4 Sơ đồ nguyên lí mạch Flyback
Trang 13Nguồn xung kiểu Push-Pull
Đây là dạng kiểu nguồn xung được truyền công suất gián tiếp thông qua biến áp, cho điện áp đầu ra nhỏ hơn hay lớn hơn so với điện áp đầu vào Từ một điện áp đầu vào cũng có thể cho nhiều điện áp đầu ra, nó được gọi là nguồn đẩy kéo
Hình 3.5 Sơ đồ nguyên lí mạch Push-pull
Trang 14GIỚI THIỆU PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU CHỈNH MPPT( MAXIMUM
POWER POINT TRACKER )
MPPT (Maximum Power Point Tracker) là phương pháp dò tìm
điểm làm việc có công suất tối ưu của hệ thống nguồn điện pin mặt trời qua việc điều khiển chu kỳ đóng mở khoá điện tử dùng trong bộ DC/DC Phương pháp MPPT được sử dụng rất phổ biến trong hệ thống pin mặt trời làm việc độc lập và đang dần được
áp dụng trong hệ quang điện làm việc với lưới MPPT bản chất là thiết bị điện tử công suất ghép nối nguồn điện PV với tải để
khuyếch đại nguồn công suất ra khỏi nguồn pin mặt trời khi
điều kiện làm việc thay đổi, và từ đó có thể nâng cao được hiệu suất làm việc của hệ MPPT được ghép nối với bộ biến đổi
DC/DC và một bộ điều khiển
Trang 15Phần IV Thiết kế bộ biến đổi DC – DC
Tính chọn ácquy cho hệ thống :
tải từ 1,3 đến 1,5 lần so với công suất tải tiêu thụ Ta chọn tải tiêu thụ có trị số:
Trang 16Ta chọn ácquy loại deep-cycle có dung lượng 640 Ah – điện áp 12V.
Nhưng ác quy với dung lượng 640 Ah - 12 V là rất lớn nên việc thiết kế bộ biến đổi DC – DC là rất phức tạp vì vậy ta sẽ chọn ghép nối tiếp 4 ácquy loại deep-cycle dung lượng 160 Ah – 12V/16A cho hệ thống khi đó việc thiết kế bộ biến đổi DC – DC sẽ đơn giản hơn và vẫn đạt yêu cầu của hệ thống
Nhiệm vụ của đồ án :
Trang 17Sơ đồ nguyên lí bộ biến đổi DC – DC
Trang 18Sơ đồ khối tạo nguồn cho PIC16F887-I/P
ACQUY VOL R3
47R/10W R8
47R/10W
C5 104J/100V C6104J/100V
4ACQUY_INPUT
1ACQUY_INPUT
C2 100uF/50V C31000uF/50V
12V
C7 104J/100V
C4 1000uF/16VC8100pF
Trang 19Khối đưa điện áp ra tải
F1 30A
1
2
P2 LOAD
GND
T1 2N3904 R6 1K
R2 1K
CONTROL_LOAD
D3 13V
R9 10K
R5 10K
D1 1N4007
G 1
2
3 S
D Q1 IRF540
12V
ACQUY VOL
Trang 20Khối mạch công suất
SOLAR VOL
IP+
1 IP+
2
3 IP-
IP-4 GND 5
FILTER 6
VIOUT 7VCC 8ACS712
IC1
ACS712-30A
GND
R1 120K
R7 10K
GND
U_SOLAR
65V_MAX
C9 0.1uF
C12 104J/100V
CURRENT_SENSOR
VCCC1
100pF C10 1nF
D6 13V
D10 13V
Switch
GND
L1 9uH C16
10uF/50V
R11 20K
C13 0.1uF
D5 Diode Xung 1
1 22
R15 10K C170.1uF
GND
U_ACQUY
C15 104J/100V
C11 220uF/450V
C14 4700uF/16V
D2 5,6V
GND
D8 5,6V
GND
D9 Diode Xung
Trang 21Sơ đồ khối phát xung điều khiển của IR2184
VCC 5
IN 1
SD 2
COM 3
C24 10uF C27 100pF
100R R19 100R
PWM1
PWM2
GND
CONTROL_PWM Switch
VS_IR
Trang 22Khối LCD hiển thị
GND 1
VDD 2
VSS 3
K 16
LCD1
LCD16x2A
VR1 10K
R17 1k
Trang 23Khối vi điều khiển PIC16F887-I/P
RE3/MCLR/VPP 1
RA0/AN0/ULPWU/C12IN0- 2
RA1/AN1/C12IN1- 3RA2/AN2/VREF-/CVREF/C2IN+ 4RA3/AN3/VREF+/C1IN+ 5RA4/T0CKI/C1OUT 6RA5/AN4/SS/C2OUT 7
RE0/AN5 8
RE1/AN6 9
RE2/AN7 10
VDD 11
VSS 12
RA7/OSC1/CLKIN 13RA6/OSC2/CLKOUT 14
RC0/T1OSO/T1CKI 15RC1/T1OSI/CCP2 16RC2/P1A/CCP1 17RC3/SCK/SCL 18
RD0 19
RD1 20
RD2 21
RD3 22
RC4/SDI/SDA 23RC5/SDO 24RC6/TX/CK 25RC7/RX/DT 26
RD4 27
RD5/P1B 28
RD6/P1C 29
RD7/P1D 30
VSS 31
VDD 32
RB0/AN12/INT 33RB1/AN10/C12IN3- 34
RB2/AN8 35RB3/AN9/PGM/C12IN2- 36
RB4/AN11 37RB5/AN13/T1G 38RB6/ICSPCLK 39RB7/ICSPDAT 40
C20 1uF
R24 10K
OSC1 OSC2
U_ACQUY
PWM1 PWM2 CONTROL_LOAD
LCD0 LCD1 LCD2 LCD3 LCD4 LCD5 LCD6
C29
100pF
TX RX
BTN0 BTN1 BTN2
1 2 3
J1
Jumper 3
GND BTN3
Trang 24Mạch in bộ biến đổi DC – DC
Trang 25Đọc điện áp sạc và dòng sạc Cài đặt công suất nạp
NO
Trang 26Phần V Khảo nghiệm bộ biến đổi DC – DC
Giờ đo (h- giờ)
Trang 27Giờ đo (h- giờ)
Trang 28Một số hình ảnh thực tế
Hình 4.1 Thực nghiệm hệ thống
Hình 4.2 Mặt trước bộ biến đổi
Hình 4.3 Mặt sau bộ biến đổi
Trang 29KẾT LUẬN
Sau một thời gian thực tập và tiến hành thực hiện đồ án tốt
nghiệp với đề tài:
“ Thiết kế, chế tạo và khảo nghiệm bộ biến đổi DC-DC trong hệ thống điện mặt trời công suất 1100Wp”
Kết quả thu được :
thành côngQua đề tài em cũng được rèn luyện thêm về kỹ năng, ý thức
làm việc
Giúp em biết cách tìm hiểu tài liệu, tiếp cận và hiểu rõ hơn về các mạch điện tử
Phần VI Kết luận và kiến nghị
Trang 30KIẾN NGHỊ
Do đề tài còn khá mới cộng với vốn liến thức bản thân em còn nhiều hạn chế nên em vẫn chưa thể thiết kế mạch đạt được với công suất theo yêu cầu của đề tài mà đồ án vẫn chỉ dừng lại
ở mô hình nghiêm cứu thử nghiệm và còn nhiều thiếu xót Vậy nên em mong muốn đề xuất : Tiếp tục nghiêm cứu, thiết kế và khảo nghiệm bộ biến đổi DC – DC sử dụng trong hệ thống điện mặt trời nói riêng và mô hình hệ thống pin năng lượng mặt trời nói chung
Trang 31Em xin cảm ơn thầy cô
và các bạn đã lắng nghe !