Có nhiều người sống không có ước mơ, không biết phấn đấu vươn lên, chỉ ỷ lại, dựa dẫm vào người khác, không biết tự làm chủ cuộc sống của mình hoặc khi vấp ngã thì nản chí,… những người[r]
Trang 1TRƯỜNG THPT NGUYỄN TRÂN
ĐỀ THI HỌC KÌ 2 NĂM HỌC 2021 - 2022 Môn: Ngữ văn 10
Thời gian: 90 phút (Không kể thời gian giao đề)
ĐỀ THI SỐ 1
I ĐỌC - HIỂU (3,0 điểm)
Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:
“… Có gì đâu, có gì đâu
Mỡ màu ít chắt dồn lâu hoá nhiều
Rễ siêng không sợ đất nghèo Tre bao nhiêu rễ bấy nhiêu cần cù Vươn mình trong gió tre đu Cây kham khổ vẫn hát ru lá cành Yêu nhiều nắng nỏ trời xanh Tre xanh không đứng khuất mình bóng râm
Bão bùng thân bọc lấy thân Tay ôm tay níu tre gần nhau thêm…”
(Trích Tre Việt Nam, Nguyễn Duy)
Câu 1 (0,5 điểm): Cây tre ở đoạn thơ trên mang những phẩm chất gì?
Câu 2 (1,0 điểm): Các biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong đoạn thơ là gì? Nêu tác dụng
Câu 3 (1,5 điểm): Viết đoạn văn ngắn trình bày cảm nhận của anh/chị về những đức tính quý báu
được rút ra từ hình ảnh cây tre
II LÀM VĂN (7,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm): Nêu suy nghĩ của anh/chị về ý kiến: Tình thương là hạnh phúc của con người
Câu 2 (5,0 điểm): Phân tích hình ảnh Từ Hải trong đoạn trích Chí khí anh hùng
-HẾT - ĐÁP ÁN ĐỀ THI SỐ 1
I ĐỌC - HIỂU
Câu 1 (0,5 điểm):
Cây tre mang những phẩm chất: khiêm tốn, chịu thương chịu khó, lạc quan, đoàn kết
Trang 2Câu 2 (1,0 điểm):
Biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong đoạn thơ: nhân hóa (cây tre mang những phẩm chất tốt đẹp của con người)
Tác dụng: tô điểm, nhấn mạnh vẻ đẹp của cây tre
Câu 3 (1,5 điểm):
- Cảm nhận về những đức tính quý báu được rút ra từ hình ảnh cây tre:
Là hình ảnh đại diện cho những đức tính quý báu của con người Việt Nam
Là tấm gương để con người học tập noi theo
Thêm tự hào về bản chất mộc mạc mà cao đẹp đó
II LÀM VĂN
Câu 1 (2,0 điểm):
Dàn ý Nghị luận xã hội: Tình thương là hạnh phúc của con người
1 Mở bài
Giới thiệu vấn đề cần nghị luận: Tình thương là hạnh phúc của con người
2 Thân bài
a Giải thích
Ý kiến khuyên nhủ chúng ta hãy biết yêu thương, san sẻ những điều nhỏ nhặt nhất với những người xung quanh, vì như thế chúng ta sẽ nhận lại tình yêu thương, sự tôn trọng của mọi người, cuộc sống này
sẽ trở nên vui vẻ và hạnh phúc hơn
b Phân tích
Trong xã hội có rất nhiều mảnh đời chịu bất hạnh, đau thương, khổ cực, việc chúng ta yêu thương, đùm bọc, giúp đỡ những người đó làm xoa dịu, giảm bớt nỗi đau của họ, xã hội cũng sẽ phát triển đẹp đẽ, vững mạnh hơn
Khi giúp đỡ người khác, ta sẽ nhận lại sự kính trọng, niềm tin yêu của người khác và cả sự sẵn sàng giúp đỡ lại mình lúc mình gặp khó khăn
Mỗi người biết chia sẻ, yêu thương, giúp đỡ người khác sẽ góp phần làm cho xã hội này giàu tình cảm hơn, phát triển văn minh hơn
Trang 3c Chứng minh
Học sinh tự lấy dẫn chứng về nhân vật, sự việc yêu thương, chia sẻ làm minh chứng cho bài làm văn của mình
Lưu ý: dẫn chứng phải tiêu biểu, nổi bật, xác thực được nhiều người biết đến
d Phản đề
Trong xã hội vẫn có không ít người có tính ích kỉ, nhỏ nhen, chỉ biết đến bản thân mình mà không cần suy nghĩ cho người khác, lại có những người vô cảm mặc kệ nỗi đau của đồng loại,… → những người này cần bị phê phán, chỉ trích
3 Kết bài
Khái quát lại vấn đề cần nghị luận: ý kiến: “Tình thương là hạnh phúc của con người” và rút ra bài học, liên hệ bản thân
Câu 2 (5,0 điểm):
Dàn ý Phân tích hình ảnh Từ Hải trong đoạn trích Chí khí anh hùng
1 Mở bài
Giới thiệu tác giả Nguyễn Du, truyện Kiều và dẫn dắt vào đoạn trích Chí khí anh hùng cũng như nhân vật Từ Hải
2 Thân bài
a Tính cách và chí khí anh hùng của Từ Hải
Sống với Kiều được nửa năm thì Từ Hải đã nghĩ đến nghiệp lớn: “Động lòng bốn phương” công việc
và chí lớn của người nam nhi Từ Hải đã thoát khỏi tình cảm cá nhân nhanh chóng đi làm việc lớn của cuộc đời
“Mênh mang” càng lộ ra độ rộng và cao của trời đất càng bật lên tư thế của chàng giữa vũ trụ rộng lớn Từ Hải một mình cưỡi ngựa lên đường thẳng dong, cho thấy ý chí quyết tâm và bản lĩnh của người anh hùng
Từ Hải ra đi không lưu luyến, bịn rịn tình cảm Chàng coi Kiều như tâm phúc của mình nhưng không thể để tình cảm cá nhân ảnh hưởng đến nghiệp lớn
b Lời hứa của Từ Hải với Kiều
Chàng hứa Kiều khi nào “bao giờ mười vạn tinh binh”, “tiếng chuông ngập đất bóng tinh rợp đường”,
“Làm cho rõ mặt phi thường” sự nghiệp ổn định sẽ cưới nàng cho nàng cuộc sống hạnh phúc ấm no
Trang 4Sự tự tin và khẳng định của Từ Hải: một năm sau sẽ mang vinh quang về, chàng rất tự tin và chắc chắn về chiến thắng của mình
c Sự dứt khoát của Từ Hải
Chim bằng là loài chim của sự dũng mãnh, ý chí tác giả ví với Từ Hải, đã đến lúc chàng tung bay đôi cánh để tìm khát vọng của bản thân
“Dứt”, “quyết” khẳng định ý chí quyết tâm của Từ Hải
3 Kết bài
Đoạn trích Chí khí anh hùng là đoạn trích hay và ý nghĩa Ca ngợi chí làm trai, chí khí của bậc đại trượng phu, lí tưởng về người anh hùng mang lại ánh sáng tươi đẹp cho đời và tình cảm sâu sắc của Từ Hải và Kiều, những ước vọng đẹp cho tương lai
ĐỀ THI SỐ 2
I ĐỌC - HIỂU (3,0 điểm)
Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:
Đôi khi cuộc sống dường như muốn cố tình đánh ngã bạn Nhưng hãy đừng mất lòng tin Tôi biết chắc chắn rằng, điều duy nhất đã giúp tôi tiếp tục bước đi chính là tình yêu của tôi dành cho những gì tôi đã làm Các bạn phải tìm ra được cái các bạn yêu quý Điều đó luôn đúng cho công việc và cho cả những người thân yêu của bạn Công việc sẽ chiếm phần lớn cuộc đời bạn và cách duy nhất để thành công một cách thực sự là hãy làm những việc mà bạn tin rằng đó là những việc tuyệt vời Và cách để tạo ra những công việc tuyệt vời là bạn hãy yêu việc mình làm Nếu như các bạn chưa tìm thấy nó, hãy tiếp tục tìm kiếm Đừng bỏ cuộc bởi vì bằng trái tim bạn, bạn sẽ biết khi bạn tìm thấy nó Và cũng sẽ giống như bất
kì một mối quan hệ nào, nó sẽ trở nên tốt dần lên khi năm tháng qua đi Vì vậy hấy cố gắng tìm kiểm cho đến khi nào bạn tìm ra được tình yêu của mình, đừng từ bỏ
(Trích Steve Jobs với những phát ngôn đáng nhớ)
Câu 1 (0,5 điểm): Chỉ ra ít nhất 05 cụm từ trong đoạn trích thể hiện tính chất kêu gọi, động , viên,
khích lệ
Câu 2 (0,75 điểm): Anh/ Chị hiểu thế nào về câu: “Đôi khi cuộc sống dường như muốn cố tình đánh
ngã bạn.”?
Câu 3 (0,75 điểm): Theo anh/chị, vì sao tác giả cho rằng: “Các bạn phải tìm ra được cái các bạn yêu
quý.”?
Câu 4 (1,0 điểm): Thông điệp nào từ đoạn trích trên có ý nghĩa nhất đối với anh/ chị?
II LÀM VĂN (7,0 điểm)
Trang 5Câu 1 (2,0 điểm): Nêu suy nghĩ của anh/chị về câu nói: “Sống chậm lại, nghĩ khác đi, yêu thương
nhiều hơn”
Câu 2 (5,0 điểm): Cảm nhận về nhân vật Ngô Tử Văn trong bài Chuyện chức phán sự đền Tản Viên
-HẾT - ĐÁP ÁN ĐỀ THI SỐ 2
I ĐỌC - HIỂU
Câu 1 (0,5 điểm):
Các cụm từ trong đoạn trích thể hiện tính chất kêu gọi, động , viên, khích lệ: “đừng mất lòng tin”,
“đừng bỏ cuộc”, “hãy cό gắng”, “hãy tiếp tục”, “hãy yêu việc mình làm”, “đừng từ bỏ”…
Câu 2 (0,75 điểm):
Ý câu nói: trong cuộc sống, đôi khi chúng ta đã cố gắng rất nhiều nhưng vẫn thất bại Nó như một lẽ hiển nhiên và thường tình mà ai cũng sẽ gặp phải
Câu 3 (0,75 điểm):
Tác giả cho rằng: “Các bạn phải tìm ra được cái các bạn yêu quý” vì: Mỗi người cần phải tìm ra được cái mình yêu quý – đó có thể là một công việc hoặc một con người Đó là công việc/ con người mà chúng
ta thích thú, đam mê, theo đuổi và tin tưởng là tuyệt vời Chỉ khi đó chúng ta mới có động lực để làm việc hoặc sống có trách nhiệm hơn
Câu 4 (1,0 điểm):
Những thông điệp có ý nghĩa:
– Phải luôn có lòng tin vào những việc mình làm
– Phải yêu quý những công việc mình làm
– Không được bỏ cuộc khi thất bại
– Hãy kiên trì và cố gắng liên tục
Học sinh tự lựa chọn thông điệp cho bản thân mình và đưa ra lời lí giải hợp lí
II LÀM VĂN
Câu 1 (2,0 điểm):
Dàn ý Nghị luận xã hội: Sống chậm lại, nghĩ khác đi, yêu thương nhiều hơn
1 Mở bài
Trang 6Giới thiệu vấn đề cần nghị luận: Nghị luận về ý kiến: Sống chậm lại, nghĩ khác đi, yêu thương nhiều hơn
2 Thân bài
a Giải thích
Sống chậm: không nên suy nghĩ và lạm mọi việc một cách nhanh chóng, hấp tấp, cần suy nghĩ cặn kẽ
để tránh những sai lầm cho bản thân và gây tổn thương người khác
Nghĩ khác đi: con người không nên chỉ ôm khư khư suy nghĩ của bản thân, cho rằng mình đúng mà cần phải học hỏi, tiếp thu những ý kiến, quan điểm của người khác
Ý cả câu: khuyên nhủ con người suy nghĩ thật kĩ trước khi làm việc, biết tiếp thu và học hỏi ý kiến, quan điểm của người khác và sống với một trái tim yêu thương, nhân hậu
b Phân tích
Mỗi con người chỉ được sống một lần, để cuộc sống được trọn vẹn và hạn chế tối đa những sai lầm, con người cần biết nhìn nhận mọi thứ khách quan, sẵn sàng lắng nghe, học hỏi
Không chỉ rèn luyện bản thân, con người cần rèn luyện nhân cách cho bản thân mình, sống yêu thương, chan hòa, sẵn sàng giúp đỡ người khác, cho đi để cuộc sống tốt đẹp hơn
Con người nếu ai cũng sẵn sàng thay đổi, lắng nghe để tiến bộ và yêu thương, san sẻ với mọi người
sẽ làm cho cuộc sống này ngày càng tốt đẹp hơn và những thông điệp tốt đẹp sẽ được lan tỏa nhiều hơn
c Chứng minh
Học sinh tự lấy dẫn chứng để minh họa cho bài làm của mình
Lưu ý: dẫn chứng phải tiêu biểu, xác thực và được nhiều người biết đến
d Phản đề
Trong xã hội vẫn còn có nhiều người sống bảo thủ, chỉ cho rằng mình là đúng Lại có những người sống lạnh lùng, ích kỉ mặc kệ mọi người, mặc kệ cuộc đời,… những người này cần phải thay đổi bản thân
3 Kết bài
Khái quát lại vấn đề nghị luận: Sống chậm lại, nghĩ khác đi, yêu thương nhiều hơn; đồng thời liên hệ bản thân
Câu 2 (5,0 điểm):
Dàn ý Cảm nhận nhân vật Ngô Tử Văn
Trang 71 Mở bài
Giới thiệu tác giả Nguyễn Dữ, tác phẩm Chuyện chức phán xử đền Tản Viên và nhân vật Ngô Tử Văn
2 Thân bài
a Ngô Tử Văn và hành động đốt đền
Nguyên nhân: Tức giận trước sự tác oai tác quái của hồn ma tên tướng giặc → Muốn ra tay trừ hại cho nhân dân, mang lại cuộc sống yên bình
Theo quan niệm truyền thống: Đốt đền là hành động báng bổ thần linh cho nên ai cũng kiêng kị không dám đụng chạm Tuy nhiên, hành động của Ngô Tử Văn không phải phạm vào tín ngưỡng bởi đây là nơi trú ngụ của hồn ma tên tướng giặc họ Thôi - kẻ thù xâm lược nước ta
→ Hành động của Ngô Tử Văn là hành động chính nghĩa của người thấy gian tà thì không chịu được
Quá trình đốt đền: Trước khi đốt đền: Tắm gội chay sạch, khấn trời Lấy lòng trong sạch, muốn bảo
vệ sự bình yên cho người dân Lấy lòng trong sạch, sự chân thành, mong muốn được trời chia sẻ → Thái
độ nghiêm túc, kính cẩn Đây không phải là hành động bộc phát nhất thời mà là hành động có chủ đích,
có suy nghĩ kĩ lưỡng
Khi đốt đền: Châm lửa đốt đền mặc cho mọi người lắc đầu lè lưỡi, vung tay không cần gì… → Hành động cương quyết, dứt khoát vượt lên sự tưởng tượng của người thường
Sau khi đốt đền: Tử Văn thấy khó chịu, đầu lảo đảo, bụng run run rồi nổi lên một cơn sốt rét Có người cao lớn, khôi ngô đội mũ trụ đến đòi làm trả lại đền Có ông già áo vải, mũ đen, phong độ nhàn nhã đến
tỏ lời mừng và kể rõ đầu đuôi sự việc
Cuộc đối đầu giữa Tử Văn và hồn ma tên tướng giặc: Tên tướng giặc giả làm cư sĩ đến đe dọa, mắng chửi Ngô Tử Văn, đòi dựng lại ngôi đền Thái độ Ngô Tử Văn: Mặc kệ, ngồi ngất ngưởng, tự nhiên
b Cuộc gặp gỡ giữa Tử Văn và Thổ công:
Thổ công: Kể lại sự việc mình bị hại nhưng vẫn nhẫn nhịn cam chịu, căn dặn Ngô Tử Văn cách đối phó với tên tướng giặc
Tử Văn: Kinh ngạc, hỏi kĩ lại chuyện và sẵn sàng chuẩn bị cuộc chiến với tên bách hộ họ Thôi
→ Phản ánh hiện thực xã hội còn tồn tại những phi lí, trắng đen, thật giả lẫn lộn và những cuộc đấu tranh chính nghĩa của những con người cương trực
c Cuộc chiến đấu của Ngô Tử Văn dưới Minh ti
Những lời vu cáo xảo quyệt của hồn ma tên tướng giặc Thái độ quát nạt, giận dữ của Diêm Vương
Trang 8Ngô Tử Văn: Tỏ thái độ cứng cỏi trước Diêm Vương đầy uy quyền, đấu tranh vạch mặt tên tướng giặc gian tà
Hồn ma tên tướng giặc: Tranh cãi với Tử Văn, sau lại lo sợ, đạo đức giả: xin giảm án cho Tử Văn
Ngô Tử Văn: Bình tĩnh, khảng khái không chịu nhún nhường, xin đem tư giấy đến đền Tản Viên chứng thực
Diêm Vương: Nghi ngờ, cho người đến đền Tản Viên chứng thực → Tử Văn được xử thắng kiện và được tiến cử làm chân phán sự ở đền thánh Tản Viên
d Tử Văn nhận chức phán sự đền Tản Viên
Ý nghĩa: Giải trừ được tai họa, đem lại an lành cho dân Diệt trừ tận gốc thế lực xâm lược tàn ác, làm sáng tỏ nỗi oan khuất và phục hồi danh dự cho Thổ thần nước Việt Niềm tin vào công lí cái thiện chiến thắng cái ác, chính nghĩa thắng gian tà Sự dũng cảm, kiên cường, khảng khái diệt trừ cái ác của Tử Văn được đền đáp xứng đáng
Cuộc gặp gỡ của quan phán sự với người dân làng: Sự tin tưởng của nhân dân vào vị quan tốt
3 Kết bài
Khái quát nội dung và nghệ thuật xây dựng nhân vật Ngô Tử Văn
ĐỀ THI SỐ 3
I ĐỌC – HIỂU (3,0 điểm)
Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:
Trên bao dặm đường dài của cuộc đời, có thể cũng có lúc con chồn chân, mỏi gối và đớn đau Đó chưa hẳn là bất hạnh đâu con ạ Đời người, nếu bằng phẳng quá, cũng coi như mình chưa từng nếm đủ các dư
vị của cuộc đời Nhạt nhẽo, không thể là nguyên liệu của hạnh phúc
Mẹ không cầu chúc con may mắn Mẹ không cầu chúc con sung sướng, hạnh phúc hơn người Mẹ chỉ mong muốn con của mẹ luôn là một CON NGƯỜI có trách nhiệm với bản thân, với cộng đồng và với non sông, đất nước này
(Trích Thư mừng sinh nhật con gái 21 tuổi)
Câu 1 (0,5 điểm): Người mẹ cầu chúc điều gì cho con mình?
Câu 2 (1,0 điểm): Nêu nội dung chính của văn bản
Câu 3 (1,5 điểm): Anh/chị hiểu thế nào về câu: “Đời người, nếu bằng phẳng quá, cũng coi như mình
chưa từng nếm đủ các dư vị của cuộc đời Nhạt nhẽo, không thể là nguyên liệu của hạnh phúc.”
II LÀM VĂN (7,0 điểm)
Trang 9Câu 1 (2,0 điểm): Nghị luận xã hội về câu nói: Bạn đừng nên chờ đợi những bất ngờ của cuộc sống
Câu 2 (5,0 điểm): phân tích nhân vật Khách trong Phú sông Bạch Đằng của Trương Hán Siêu
-HẾT - ĐÁP ÁN ĐỀ THI SỐ 3
I ĐỌC – HIỂU
Câu 1 (0,5 điểm):
Người mẹ cầu chúc cho con mình luôn là một CON NGƯỜI có trách nhiệm với bản thân, với cộng đồng
và với non sông, đất nước này
Câu 2 (1,0 điểm):
Nội dung: người mẹ đã giúp con nhìn nhận cuộc sống, hướng con đến giá trị làm một con người chân chính, đó là con người có trách nhiệm với chính mình từ suy nghĩ, hành động, ứng xử, có trách nhiệm với cộng đồng, mình vì mọi người và trách nhiệm cống hiến với non sông đất nước
Câu 3 (1,5 điểm):
Câu nói mang ý nghĩa: cuộc đời của mỗi con người từ khi sinh ra, lớn lên và trưởng thành sẽ phải trải qua nhiều thăng trầm, sóng gió thì mới có thể đúc rút ra những bài học để hoàn thiện bản thân Có trải qua sóng gió, chúng ta mới thêm trân trọng và thấy những lúc bình yên, hạnh phúc vô cùng đáng giá
II LÀM VĂN
Câu 1 (2,0 điểm):
Dàn ý Nghị luận về câu nói Bạn đừng nên chờ đợi những bất ngờ của cuộc sống
1 Mở bài
Giới thiệu vấn đề cần nghị luận: “Bạn đừng nên chờ đợi những bất ngờ của cuộc sống”
2 Thân bài
a Giải thích
Ý nghĩa câu nói: khuyên nhủ con người sống phải biết đặt ra mục tiêu cho bản thân mình và nỗ lực, cố gắng hết sức để thực hiện ước mơ, mục tiêu đó; không nên trông chờ vào bất cứ điều kì diệu nào của cuộc sống vì điều kì diệu chỉ đến khi chúng ta cố gắng, nỗ lực
b Phân tích
Xã hội luôn phát triển, nếu con người không cố gắng vươn lên, nỗ lực, cố gắng sẽ bị thụt lùi về sau và sớm muộn cũng bị đào thải khỏi vòng xoay của xã hội
Mỗi con người cần phải có ước mơ thì mới có ý chí vươn lên, sống tốt hơn thì mới trở thành công dân có ích giúp đất nước giàu đẹp
Trên con đường chinh phục ước mơ, thành công chúng ta sẽ gặp nhiều khó khăn và những vấp ngã, sau khi đứng lên sau vấp ngã, khó khăn đó chúng ta sẽ rút ra nhiều bài học quý giá cho bản thân, từ đó tích lũy được kinh nghiệm sống, hoàn thiện mình
c Chứng minh
Trang 10Học sinh tự lấy dẫn chứng về những con người luôn cố gắng, nỗ lực hết sức mình trong cuộc sống minh họa cho bài làm văn của mình
Lưu ý: dẫn chứng phải thật tiêu biểu, nổi bật được nhiều người biết đến
d Phản đề
Có nhiều người sống không có ước mơ, không biết phấn đấu vươn lên, chỉ ỷ lại, dựa dẫm vào người khác, không biết tự làm chủ cuộc sống của mình hoặc khi vấp ngã thì nản chí,… những người này sẽ không có được thành công, sẽ sớm bị xã hội đào thải; đáng bị xã hội chỉ trích, phê phá
3 Kết bài
Khái quát lại vấn đề nghị luận (Bạn đừng nên chờ đợi những bất ngờ của cuộc sống) và rút ra bài học cho bản thân mình
Câu 2 (5,0 điểm):
Dàn ý phân tích nhân vật Khách trong "Phú sông Bạch Đằng" của Trương Hán Siêu
1 Mở bài
Giới thiệu về Trương Hán Siêu, tác phẩm Phú sông Bạch Đằng và giới thiệu về hình tượng nhân vật khách
2 Thân bài
Hình tượng nhân vật khách: tư thế của một con người có tâm hồn khoáng đạt
Khách dạo chơi phong cảnh không chỉ để thưởng thức vẻ đẹp thiên nhiên mà còn nghiên cứu cảnh trí đất nước, bồi bổ tri thức
Hoài bảo lớn lao: "Nơi có chẳng biết"; "Đầm Vân Mộng chứa vẫn còn tha thiết"
Tráng chí của khách được gợi lên qua hai loại địa danh:
Địa danh trong điển cố Trung quốc: rong chơi bể lớn, Sông Nguyên, Tương, Vũ huyệt, Cửu Giang, Ngũ Hồ,Tam Ngô, Bách Việt - những vùng đất nổi tiếng, khách đã đi qua bằng sách vở
Địa danh thứ hai là những địa danh đất Việt, với không gian cụ thể: cửa Đại Than, bến Đông Triều, sông Bạch Đằng hình ảnh hiện tại mang tính đương đại hiện ra trước mắt
Cảnh sắc thiên nhiên hiện lên hùng vĩ hoành tráng "Bát ngát sóng kình muôn dặm – thướt tha đuôi trĩ một màu"
Song cũng ảm đạm, hắt hiu "bờ lau san sát, bến lách đìu hiu – Sông chìm giáo gãy, gò đầy xương khô"
→ Tâm hồn phong phú nhạy cảm, tâm trạng của khách vừa vui vừa tự hào trước cảnh song hùng vĩ, thơ mộng "nước trời: một sắc, phong cảnh: ba thu", tự hào trước dòng sông còn ghi bao chiến tích Nhưng vừa buồn đau, tiếc nuối vì chiến trường xưa một thời oanh liệt nay trơ trọi, hoang vu, thời gian đã làm mờ bao dấu vết
Nghệ thuật: lời văn linh hoạt, hình tượng nghệ thuật sinh động, vừa gợi hình sắc trực tiếp, vừa mang ý nghĩa khái quát, tính triết lí, ngôn từ trang trọng, hào hùng, vừa lắng đọng, gợi cảm
3 Kết bài
Khái quát lại hình tượng nhân vật khách đồng thời nêu nội dung, ý nghĩa của tác phẩm