Chăm sóc người bệnh lơ xê mi cấp và một số yếu tố liên quan tại khoa ghép tế bào gốc, viện huyết học truyền máu trung ương năm 2020

Đặc điểm lâm sàng của người bệnh nghiên cứu .... KẾT QUẢ CHĂM SÓC NGƯỜI BỆNH VÀ MỘT SỐ YẾU TỐ LIÊN QUAN .... Một số yếu tố liên quan đến kết quả chăm sóc người bệnh .... KẾT QUẢ CHĂM SÓC

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THĂNG LONG

PHẠM THU HIỀN

Mã học viên: C01290

CHĂM SÓC NGƯỜI BỆNH LƠ XÊ MI CẤP VÀ MỘT SỐ YẾU TỐ LIÊN QUAN TẠI KHOA GHÉP TẾ BÀO GỐC, VIỆN HUYẾT

HỌC - TRUYỀN MÁU TRUNG ƯƠNG NĂM 2020

Chuyên ngành : Điều dưỡng

Mã số : 8.72.03.01

LUẬN VĂN THẠC SĨ ĐIỀU DƯỠNG

Người hướng dẫn khoa học:

TS.BS Trần Ngọc Quế

HÀ NỘI – 2021

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

(beta-lactamase phổ mở rộng)

(Yếu tố kích thích sinh trưởng dòng bạch cầu)

MỤC LỤC

ĐẶT VẤN ĐỀ 1

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN 3

1.1 LƠ XÊ MI CẤP 3

1.1.1 Định nghĩa bệnh 3

1.1.2 Dịch tễ và nguyên nhân gây bệnh LXM cấp 3

1.1.3 Cơ chế bệnh sinh 4

1.1.4 Triệu chứng lâm sàng 4

1.1.5 Các xét nghiệm 5

1.1.6 Chẩn đoán xác định và phân loại LXM cấp 7

1.1.7 Điều trị 9

1.1.8 Tiến triển, biến chứng sau điều trị 12

1.2 TÌNH TRẠNG NHIỄM KHUẨN Ở BỆNH NHÂN LXM CẤP SAU ĐIỀU TRỊ HÓA CHẤT 13

1.2.1 Các triệu chứng lâm sàng của nhiễm khuẩn sau điều trị hóa chất 13 1.2.2 Các nguyên nhân gây nhiễm khuẩn ở người bệnh LXM cấp 14

1.2.3 Những yếu tố làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn 18

1.2.4 Điều trị nhiễm khuẩn 20

1.3 CHĂM SÓC NGƯỜI BỆNH LƠ XÊ MI CẤP 21

1.3.1 Tư vấn, hướng dẫn giáo dục sức khỏe, hướng dẫn tự theo dõi, chăm sóc, phòng ngừa các biến chứng 22

1.3.2 Chăm sóc tinh thần 22

1.3.3 Chăm sóc vệ sinh cá nhân hàng ngày 22

1.3.4 Chăm sóc dinh dưỡng 23

1.3.5 Chăm sóc phục hồi chức năng, hướng dẫn, hỗ trợ tập luyện hàng ngày để phòng ngừa các biến chứng và phục hồi chức năng của cơ thể 24

1.3.6 Dùng thuốc và theo dõi dùng thuốc 24

1.3.7 Chăm sóc người bệnh giai đoạn hấp hối và người bệnh tử vong 25 1.3.8 Thực hiện các kỹ thuật điều dưỡng 25

1.3.9 Theo dõi, đánh giá người bệnh 25

1.3.10 Bảo đảm an toàn và phòng ngừa sai sót chuyên môn kỹ thuật

trong chăm sóc người bệnh 25

1.3.11 Ghi chép hồ sơ bệnh án 26

1.4 MỘT SỐ HỌC THUYẾT ĐIỀU DƯỠNG THƯỜNG ĐƯỢC ỨNG DỤNG TRONG CHĂM SÓC 26

1.4.1 Một số Học thuyết điều dưỡng 26

1.4.2 Học thuyết Orem 26

1.4.3 Học thuyết Nightingale 27

1.4.4 Học thuyết Peplau’s 27

1.4.5 Học thuyết Henderson 27

1.4.6 Học thuyết Newman 28

1.5 QUY TRÌNH CHĂM SÓC NGƯỜI BỆNH 28

1.6 NHỮNG NGHIÊN CỨU VỀ NGƯỜI BỆNH LXM CẤP TẠI

VIỆT NAM 29

CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 34

2.1 ĐỊA ĐIỂM VÀ THỜI GIAN NGHIÊN CỨU 34

2.1.1 Địa điểm nghiên cứu 34

2.1.2 Thời gian nghiên cứu 34

2.2 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU 34

2.3 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 34

2.3.1 Thiết kế nghiên cứu 34

2.3.2 Phương pháp chọn mẫu 34

2.3.3 Cách chọn mẫu 35

2.4 NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 35

2.4.1 Nội dung nghiên cứu và các biến số nghiên cứu 35

2.4.2 Quy trình nghiên cứu 43

2.5 XỬ LÝ SỐ LIỆU 45

2.6 ĐẠO ĐỨC TRONG NGHIÊN CỨU 45

CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 47

3.1 ĐẶC ĐIỂM ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU 47

3.1.1 Đặc điểm nhân khẩu học của đối tượng nghiên cứu 47

3.1.2 Đặc điểm bệnh của đối tượng nghiên cứu 48

3.2 ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG, CẬN LÂM SÀNG ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU 50

3.2.1 Đặc điểm lâm sàng của người bệnh nghiên cứu 50

3.2.2 Đặc điểm cận lâm sàng đối tượng nghiên cứu 51

3.3 KẾT QUẢ CHĂM SÓC NGƯỜI BỆNH VÀ MỘT SỐ YẾU TỐ LIÊN QUAN 55

3.3.1 Hoạt động chăm sóc người bệnh 55

3.3.2 Một số yếu tố liên quan đến kết quả chăm sóc người bệnh 57

CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN KẾT QUẢ 64

4.1 ĐẶC ĐIỂM ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU 64

4.1.1 Về đặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu 64

4.1.2 Đặc điểm về giới 64

4.1.3 Đặc điểm thể bệnh 65

4.1.4 Phân bố theo mức độ đáp ứng điều trị 65

4.2 ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG CỦA NGƯỜI BỆNH LXM CẤP 65

4.2.1 Các biểu hiện lâm sàng của người bệnh lơ xê mi cấp 65

4.3 KẾT QUẢ CHĂM SÓC NGƯỜI BỆNH VÀ MỘT SỐ YẾU TỐ LIÊN QUAN 75

4.3.1 Hoạt động chăm sóc người bệnh 75

4.3.2 Phân loại kết quả chăm sóc người bệnh 77

4.3.3 Một số yếu tố liên quan đến kết quả chăm sóc người bệnh 77

KẾT LUẬN 83

KIẾN NGHỊ 85 TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

DANH MỤC BẢNG

Bảng 3.1 Đặc điểm phân bố tuổi của đối tượng nghiên cứu 47

Bảng 3.2 Nơi cư trú của đối tượng nghiên cứu 48

Bảng 3.3 Phân bố người bệnh theo thể bệnh 48

Bảng 3.4 Tỷ lệ tiền sử điều trị hóa chất của người bệnh 48

Bảng 3.5 Tỷ lệ người bệnh có mắc bệnh kèm theo 49

Bảng 3.6: Các biểu hiện triệu chứng lâm sàng của người bệnh 50

Bảng 3.7: Các triệu chứng biểu hiện thực thể của người bệnh 51

Bảng 3.8: KQ Xét nghiệm tế bào máu ngoại vi của người bệnh khi nhập viện 51

Bảng 3.9: Phân bố người bệnh theo mức độ giảm lượng huyết sắc tố 52

Bảng 3.10: Phân bố người bệnh theo số lượng tiểu cầu 52

Bảng 3.11: Phân bố người bệnh theo số lượng bạch cầu 53

Bảng 3.12: Kết quả xét nghiệm CRP/Procalcitonin máu của người bệnh 53

Bảng 3.13: Biến chứng của người bệnh lơ xe mi cấp 53

Bảng 3.14: Hoạt động theo dõi chăm sóc và CS người bệnh 55

Bảng 3.15: Hoạt động tư vấn, giáo dục sức khỏe cho người bệnh 56

Bảng 3.16: Phân loại kết quả chăm sóc người bệnh 57

Bảng 3.17 Mối liên quan giữa nhóm tuổi với kết quả chăm sóc người bệnh 57

Bảng 3.18 Mối liên quan giữa đặc điểm giới với kết quả chăm sóc người bệnh 57

Bảng 3.19 Mối liên quan giữa kết quả chăm sóc với thể bệnh 58

Bảng 3.20 Mối liên quan giữa đợt điều trị với kết quả chăm sóc 58

Bảng 3.21 Mối liên quan giữa có bệnh mắc kèm với kết quả CSNB 59

Bảng 3.22: Mối liên quan giữa tình trạng sốt với kết quả chăm sóc 60

Bảng 3.23: Mối liên quan giữa hoạt động chăm sóc cơ bản với kết quả chăm sóc 61

Bảng 3.24: Mối liên quan giữa TDCS người bệnh với kết quả chăm sóc 62 Bảng 3.25: Mối liên quan giữa tư vấn giáo dục sức khỏe với kết quả chăm sóc 63

Bảng 4.1 So sánh nhóm tuổi LXM cấp trong một số nghiên cứu Error!

Bookmark not defined

Bảng 4.2 So sánh tỷ lệ thể bệnh LXM cấp trong một số nghiên cứu Error!

Bookmark not defined

Bảng 4.3 So sánh tỷ lệ nhiễm trùng trong điều trị với một số nghiên cứu

Error! Bookmark not defined Bảng 4.4 Tỷ lệ tìm thấy vị trí nhiễm trùng trong một số nghiên cứu Error!

Bookmark not defined

Bảng 4.5 Vị trí nhiễm trùng thường gặp trong một số nghiên cứu Error!

Bookmark not defined

Bảng 4.6 Tỷ lệ tác nhân gây bệnh trong một số nghiên cứuError! Bookmark

not defined

DANH MỤC BIỂU ĐỒ

Biểu đồ 3.1 Đặc điểm phân bố giới nhóm ngươig bệnh nghiên cứu 47 Biểu đồ 3.2 Tỷ lệ tác nhân gây bệnh được tìm thấy 54 Biểu đồ 3.3 Tác nhân gây bệnh phân lập được 54

1

ĐẶT VẤN ĐỀ

Lơ xê mi cấp là một nhóm bệnh ác tính của hệ tạo máu với đặc trưng chủ yếu là sự tăng sinh tích lũy tế bào non ác tính của hệ tạo máu (tế bào blast) trong tủy xương và máu ngoại vi Tế bào ác tính lấn át và ức chế quá trình sinh sản và biệt hóa của tế bào tạo máu bình thường của tủy xương Người bệnh LXM cấp thường có những biểu hiện bất thường trong cơ chế miễn dịch bảo vệ cơ thể, bao gồm cả miễn dịch đặc hiệu và không đặc hiệu, do đó dễ bị nhiễm khuẩn Ngoài ra, việc sử dụng hóa trị liệu trong điều trị LXM cấp gây giảm mạnh các dòng tế bào máu đặc biệt là giảm bạch cầu hạt trung tính (BCHTT), tổn thương niêm mạc làm gia tăng nguy cơ nhiễm khuẩn Đặc biệt, tình trạng nhiễm khuẩn bệnh viện, tình trạng kháng kháng sinh của vi khuẩn diễn biến rất phức tạp Chính những lý do trên làm tăng khả năng nhiễm khuẩn, kéo dài thời gian nhiễm khuẩn, làm giảm hiệu quả điều trị kháng sinh

và làm tăng nguy cơ cũng như tỷ lệ tử vong do nhiễm khuẩn sau điều trị hóa chất Việc khống chế nhiễm khuẩn đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong chăm sóc hỗ trợ người bệnh LXM cấp, đặc biệt trong giai đoạn giảm BCHTT sau điều trị hóa chất Chính vì vậy việc cân nhắc lựa chọn kháng sinh được đặt ra

ở mỗi cơ sở điều trị bệnh máu Điều quan trọng là việc lựa chọn kháng sinh phải phụ thuộc vào mô hình tác nhân gây bệnh vì tỷ lệ nhiễm khuẩn, loại vi khuẩn thường gặp, tình trạng kháng kháng sinh không giống nhau giữa những

cơ sở điều trị

Tại Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương, hiện tượng nhiễm khuẩn trong bệnh LXM cấp khá phổ biến Do đó từ thực tế lâm sàng yêu cầu cần có những hiểu biết cập nhật về tình hình nhiễm khuẩn, nhằm nâng cao chất lượng điều trị cho bệnh nhân Để có những hiểu biết về tình trạng nhiễm khuẩn tại Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương, góp phần giúp các bác sỹ lâm sàng

2

và điều dưỡng có định hướng sớm về loại vi khuẩn gây nhiễm khuẩn và định hướng chăm sóc cho người bệnh, từ đó có thể dự phòng cũng như sử dụng

kháng sinh hợp lý, an toàn và hiệu quả, chúng tôi thực hiện đề tài: “Chăm sóc người bệnh lơ xê mi cấp và một số yếu tố liên quan tại Khoa Ghép tế bào gốc, Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương năm 2020”, với hai mục tiêu:

1 Mô tả đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng của người bệnh Lơ xê mi cấp tại Viện huyết học – Truyền máu Trung ương năm 2020

2 Phân tích kết quả chăm sóc và một số yếu tố liên quan