TỔNG QUAN VỀ PHỤ NỮ HỌC VÀ KHOA HỌC VỀ GIỚI

TỔNG QUAN VỀ PHỤ NỮ HỌC VÀ KHOA HỌC VỀ GIỚI QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN ĐẶC ĐIỂM-MỤC TIÊU... Nội dung trình bày 1 Giới thiệu môn học 2 Phu nữ học-giới và phát triển 3 Quá trình hình thành và

TỔNG QUAN VỀ PHỤ NỮ HỌC VÀ KHOA HỌC VỀ GIỚI

QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN ĐẶC ĐIỂM-MỤC TIÊU

Nội dung trình bày

(1) Giới thiệu môn học

(2) Phu nữ học-giới và phát triển

(3) Quá trình hình thành và phát triển

(4) Nội dung

và mục tiêu nghiên cứu của PNH

(5) Từ phụ nữ

học đến khoa

học về giới

2

Quá trình hình thành và phát triển

4

Loại hình xã hội theo phân

loại của Marx?

1 Công xã nguyên thủy

2 Chiếm hữu nô lệ

3 Phong kiến

4 Tư bản chủ nghĩa

5 Xã hội chủ nghĩa KARL MARX

(1818-1883)

Nh ững câu hỏi cần chú ý

5

1 Phụ quyền là chế độ xuất hiện đầu tiên trong xh loài người?

2 Phân công lao động như thế nào trong xh công xã nguyên thủy?

3 Tại sao phụ nữ lại giữ vai trò chủ đạo?

4 Sự chuyển biến diễn ra như thế nào?

5 Đâu là những yếu tố ảnh hưởng đến sự ra đời tư tưởng đấu tranh

cho quyền phụ nữ?

6 Tại sao chuyên ngành phụ nữ học xuất hiện ở những năm 1960 :

nhu cầu về lý luận, phong trào công nhân, làn sóng văn hóa mới,…

Có phải chế độ xh phụ quyền là chế độ xuất hiện đầu tiên trong xh loài người?

6

Không, chế độ đầu tiên trong xh loài người là mẫu hệ

Phân công lao động như thế nào trong xh

công xã nguyên thủy?

7

Đàn bà: trồng trọt, giữ

lửa, sinh con,… Đàn ông: đi săn

Tại sao phụ nữ lại giữ vai trò chủ đạo?

8

1 Uy quyền không dựa trên sức mạnh

2 Uy quyền dựa trên sự đóng góp, vai trò,…

3 Đàn bà: sinh con, chăn nuôi, giữ lửa, lãnh thổ,…

4 Đàn ông: đi săn

Sự biến chuyển diễn ra như thế nào?

9

1 Xã hội giàu có, xuất hiện tư hữu về tư liệu

2 Đàn ông nắm giữ tư liệu này

3 Dựa trên sức mạnh cơ bắp

4 Xh được tổ chức: để bảo vệ cho uy thế của đàn ông

(tôn giáo, văn hóa,…)

NHỮNG SỰ KIỆN ĐÁNH DẤU CHO SỰ RA ĐỜI CỦA

NGÀNH PHỤ NỮ HỌC

a) 1960s: bài giảng về nữ quyền ở các trường đại học

b) 1970 thuật ngữ PNH lần đầu tiên được sử dụng

c) Có sự thay đổi trong việc công nhận bằng cấp về ngành phụ nữ

học trước và giữa thập niên 1990 ở Pháp

d) Hầu hết các chương trình về PNH xuất phát đầu tiên từ các

phong trào chính trị, xh bên ngoài trường đại học

Sự hình thành và phát triển của ngành phụ nữ

học (PNH) như là một khoa học

Các phong trào, hội nghị quốc tế về phụ nữ:

1975: tại Mexico (Mexico) 1980: Copenhagen (Đan Mạch) 1985: Nairobi (Kenya)

1995: Bắc Kinh (Trung Quốc) 2000: Bắc Kinh + 5 tại New York (Mỹ)

2005: Bắc Kinh + 10 tại New York (Mỹ) tại phiên họp đặc biệt thứ 49 của Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc

12

Tìm những ví dụ cho thấy sự phân biệt giới

trong ngôn ngữ học

Phân biệt giới trong ngôn ngữ học

Nhận xét về các từ ngữ sau: ông bà, cha mẹ, chú thiếm, cậu mợ, anh chị ?

Chữ “man” trong Tiếng Anh,

Đàn ông có vợ hay chưa đều được gọi là: Mr, trong lại phân biệt miss cho PN chưa chồng và Misr cho người PN

đã có chồng

14

Phân biệt giới trong ngôn ngữ học

Trong tiếng Việt chỉ có góa phụ chứ không có góa phu

Khi lấy chồng người PN cũng bị mất đi chính tên gọi của mình mà phải lấy tên chồng:

VD: Trong tác phẩm Tắt đèn (NTT) không thấy xuất hiện tên Nguyễn Thị Đào mà chỉ có tên chị Dậu được lấy từ tên của chồng

Bà giáo / bà nghè / bà lý

C6: QUẤY RỐI TÌNH DỤC

GV: Doãn Thi Ngọc-Trường ĐH Hoa

Feedomlaw.ca

CÂU HỎI THẢO LUẬN

1 QRTD là gì?

kiến hành vi quấy rối tình dục?

3 Những hành vi nào là hành vi QRTD?

GV: Doãn Thi Ngọc-Trường ĐH Hoa

CÂU HỎI THẢO LUẬN

Quan điểm về QRTD

GV: Doãn Thi Ngọc-Trường ĐH Hoa

tâm lý và tình dục hay gây

ảnh hưởng tới nhân phẩm của

nữ và nam giới

(Khái niệm của ActionAid, 2014)

GV: Doãn Thi Ngọc-Trường ĐH Hoa

Hành vi QRTD

•Mút chuột, huýt sáo, bình

luận hay cử chỉ có tính gợi

• Gửi video khiêu dâm

• Theo dõi, mời mọc liên tục mang tính tính dục

mà không mong muốn

• Nói chuyện đùa mang tính tình dục mà không mong muốn

ĐỊA ĐIỂM XẢY RA QRTD

GV: Doãn Thi Ngọc-Trường ĐH Hoa

THỰC TRẠNG QRTD

GV: Doãn Thi Ngọc-Trường ĐH Hoa

THỰC TRẠNG QRTD/BLTD*

11

Nghiên cứu của ActionAid, năm 2014) tại Tp Hồ Chí Minh và Hà Nội, với

2.046 người tham gia phỏng vấn (nam giới, phụ nữ, trẻ em gái)

Hậu quả của QRTD/BLTD

GV: Doãn Thi Ngọc-Trường ĐH Hoa

Hậu quả của QRTD/BLTD*

• BLĐVPN & TEG nói chung, QRTD/BLTD nói riêng là

vi phạm nghiêm trọng các quyền con người của PN & TEG, đặc biệt quyền được sống không có sợ hãi và bạo

Tài liệu tham khảo

1.Bài giảng slide do nhóm giảng viên biên soạn

2.Hoàng Bá Thịnh (2014) Xã hội học về giới NXB Đại Học Quốc Gia Hà Nội Mả sồ thự viện Đại Học Hoa sen: 57037

3.Doãn Thị Ngọc (2015) Giảng viên Doãn Thi Ngọc: Bộ quy tắc là bước tiến bộ trong nhận thức của xã hội Truy cập từ

http://www.sggp.org.vn/giang-vien-doan-thi-ngoc-bo-quy-tac-la-buoc-tien-bo-trong-nhan-thuc-cua-xa-hoi-241977.html

4.Báo cáo nghiên cứu phạm vi về thành phố an toàn cho phụ nữ và trẻ em gái ở thành phố HCM

5.Báo cáo nghiên cứu học đường trên cơ sở giới có liên quan đến xu hướng tính dục, bản dạng giới và thể hiện giới tại Việt Nam của Tổ chức giáo dục, khoa học và văn hóa Liên hợp quốc (UNESCO, 2016)

6.Công văn Số 3201/BLĐTBXH-BĐG về việc hướng dẫn triển khai thí điểm Mô hình địa chỉ tin cậy - Nhà tạm lánh tại cộng đông, Ngày 03/8/2017

7.UNiTE, The change makers

8.UN Women và các tổ chức, Gói dịch vụ thiết yếu dành cho phụ nữ và trẻ em gái bị bạo lực: Những yếu tố cốt lõi và chất lượng

9.Nghiên cứu về quấy rối tình dục của ActionAid, tại Tp Hồ Chí Minh và Hà Nội, 2014

10.Tuyển chọn các khuyến nghị chung về CEDAW

http://nhanquyen.vn/images/File/29cedaw%20selected%20general%20recommendations.%20pdf.pdf

11.Từ bạo lực gia đình đến bạo lực giới: mối liên hệ giữa các hình thức bạo lực ở Việt Nam

https://vietnam.unfpa.org/sites/default/files/pubpdf/UN%20Discussion%20Paper_VIE.pdf

12.Tài liệu tập huấn Chương trình thành phố an toàn tại Manila, Philippine

13.UN Women và các tổ chức khác, Gói dịch vụ thiết yếu dành cho phụ nữ và trẻ em gái bị bạo lực: Những yếu tố cốt lõi

và Hướng dẫn về chất lượng

14.Antonia Quadara et al., What Is Effective Primary Prevention in Sexual Assault? 2012)

15.Nhiều học sinh Việt Nam đang bị quấy rối tình dục mà không biết quay-roi-tinh-duc-ma-khong-biet-853645.vov

https://vov.vn/xa-hoi/nhieu-hoc-sinh-viet-nam-dang-bi-16.Thực trạng bất ngờ về tình dục học đường ở Việt Nam hiện nay tinh-duc-hoc-duong-o-viet-nam-hien-nay-739192.vov

https://vov.vn/tinh-yeu-gia-dinh/thuc-trang-bat-ngo-ve-17.Thực trạng tình dục học đường: Không vẽ đường đúng, “hươu” sẽ chạy sai tinh-duc-hoc-duong-khong-ve-duong-dung-huou-se-chay-sai-739213.vov

https://vov.vn/tinh-yeu-gia-dinh/thuc-trang-18.Các kỹ năng phòng tránh xâm hại tình dục cha mẹ cần dạy cho con tranh-xam-hai-tinh-duc-cha-me-can-day-cho-con-602336.vov

https://vov.vn/tinh-yeu-gia-dinh/cac-ky-nang-phong-19.Những điều bố mẹ cần biết để bảo vệ con khỏi xâm hại tình dục biet-de-bao-ve-con-khoi-xam-hai-tinh-duc-602222.vov

https://vov.vn/tinh-yeu-gia-dinh/nhung-dieu-bo-me-can-14

GIỚI VÀ QUYỀN LÃNH ĐẠO

1

Khái niệm “trần kính” và

“tường kính”

1 “Trần kính” là những rào cản vô hình được dựng nên bởi những định

kiến cản trở phụ nữ nắm giữ những vị trí quản lý cấp cao

2 “Tường kính” là rào cản vô hình áp đặt sự phát triển nghề nghiệp của

phụ nữ vào những lĩnh vực cụ thể

Hoàng Bá Thịnh (2014)

GV: DOÃN THI NGỌC-TRƯỜNG ĐH HOA SEN T3/2019 3

GV: DOÃN THI NGỌC-TRƯỜNG ĐH HOA SEN T3/2019 5

GV: DOÃN THI NGỌC-TRƯỜNG ĐH HOA SEN T3/2019 7

Điều gì cản trở tăng tỷ lệ lãnh đạo nữ?

1 Các chính sách và khuôn khổ pháp lý có tính phân biệt giới

2 Các khuôn mẫu và khái niệm liên quan đến giới

3 Ít tiếp cận với các nguồn thông tin và các mạng lưới hỗ trợ

không chính thức

4 Không được đào tạo đầy đủ về các kỹ năng lãnh đạo

5 Những yếu tố chính để một chương trình lãnh đạo nữ thành

công

Nguồn: Nâng cao năng lực lãnh đạo toàn diện ở Việt Nam – phương pháp hiệu quả nhằm tăng tỷ lệ đại diện nữ

Quan niệm xã hội mang tính ĐKG

Theo Nguyễn Thị Thu Hà (2007),

Ít thiện chí với tiềm năng và khả năng của nữ giới so với nam giới do tính cách

Đánh giá hành vi lãnh đạo thực tế của nữ thấp hơn nam giới

9

CÁC LOẠI ĐỊNH KIẾN

GIỚI

Theo Lê Thị Quý (2009), có bốn loại định kiến giới,

1 Định kiến về tính cách của nam và nữ

2 Định kiến về nghề nghiệp của nam và nữ

3 Định kiến về hành vi của nam và nữ

4 Định kiến về tư tưởng đối với nam và nữ

Nhận xét về tác hại của ĐỊNH

KIẾN GIỚI

1 ĐKG có tác động đến sự phát triển cá nhân và quan niệm của những

người xung quanh

được lập đi lập lại qua các thế hệ nên nam và nữ không có sự lựa chọn nào khác

3 Gây áp lực cho cả hai giới,

nữ

11

Nhận xét về tác hại ĐỊNH

KIẾN GIỚI*

1 Phổ biến trong xã hội

3 Là lực cản trong quá trình thực hiện các chế độ, chính sách,

chương trình, kế hoạch trong mọi lãnh vực

4 Cần phải thay đổi nhận thức, xóa bỏ định kiến giới

THẢO LUẬN NHÓM -20’

1 Chia 2 cột, 1 bên là nam và 1 bên là nữ:

– Hãy liệt kê những đức tính hay tính cách mà NAM GIỚI mong chờ ở người yêu hoặc người vợ của mình

– Hãy liệt kê những đức tính hay tính cách mà NỮ GIỚI mong chờ

ở người yêu hoặc người chồng của mình

cho trẻ em hay chọn nghề?

cản của phát triển?

13

Tài liệu tham khảo

1 Bài giảng slide do nhóm giảng viên biên soạn

2 Hoàng Bá Thịnh (2014) Xã hội học về giới NXB Đại Học Quốc Gia Hà Nội Mả sồ thự viện Đại Học Hoa

sen: 57037

3 Ferris, Kerry, and Jill Stein (2010) The Real World: An Introduction to Sociology New York: W.W

Norton

4 Barkan., E Steven (2011) Sociology, Understanding and Changing the Social World Faculty and Staff

Monograph Publications 2 Retrieved from socialization/