PHÁP LUẬT VỀ CHỨNG KHOÁN VÀ THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN (BLAW3202) QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC TRONG LĨNH VỰC CHỨNG KHOÁN VÀ THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN

Nguyên tắc và cơ chế quản lý nhà nước về TTCK ViệtNam • Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước là cơ quan trực thuộc Bộ Tài chính, thực hiện chức năng tham mưu, giúp Bộ trưởng Bộ Tài chính quản lý

PHÁP LUẬT VỀ CHỨNG KHOÁN VÀ THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN

(BLAW3202)

ThS NGUYỄN THỊ CÁT TƯỜNG

KHOA LUẬT

Email : tuong.ntc@ou.edu.vn

CHƯƠNG 5

QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC TRONG LĨNH VỰC CHỨNG KHOÁN VÀ THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN

• Giải quyết tranh chấp trong lĩnh vực chứng khoán và TTCK

Quản lý nhà nước trong lĩnh vực chứng khoán và thị

trường chứng khoán

• Một lĩnh vực của quản lý nhà nước

• Cơ quan thực hiện quản lý:

➢ Chính phủ

➢ Bộ Tài chính

➢ Ủy ban Chứng khoán Nhà nước

• Mục tiêu:

➢ Bảo vệ nhà đầu tư

➢ Bảo đảm thị trường công bằng, minh bạch và

hiệu quả

➢ Giảm thiểu rủi ro hệ thống

Mô hình quản lý thị trường chứng khoán

• Mô hình tổ chức quản lý nhà nước

➢ Cơ quan độc lập của Chính phủ: Trung Quốc, Ba

Lan,

➢ Cơ quan trực thuộc Bộ Tài chính

➢ Ủy ban Chứng khoán gồm đại diện có thẩm quyền

của các Bộ Tài chính, Bộ Thương mại, Ngân hàngTrung ương, các chuyên gia trong lĩnh vực tàichính tiền tệ

• Mô hình tổ chức tự quản thị trường: SGDCK và cácHiệp hội chia sẻ trách nhiệm giám sát TTCK với Chínhphủ

Mô hình quản lý thị trường chứng khoán

• Chế độ quản lý chất lượng (chế độ cấp phép)

Cơ quan quản lý nhà nước chuyên ngành sẽ xem xét,đánh giá chất lượng cổ phiếu chào bán ra công chúng =thẩm định nội dung của đợt chào bán trên cơ sở cácđiều kiện do pháp luật qui định

→ nước mới hình thành TTCK, hệ thống pháp luật cònthiếu đồng bộ, tiêu chuẩn kế toán chưa rõ ràng, nhà đầu

tư thiếu kinh nghiệm

Mô hình quản lý thị trường chứng khoán

• Chế độ công bố thông tin (chế độ đăng ký)

Tổ chức phát hành cung cấp đầy đủ các thông tin quantrọng của công ty cho nhà đầu tư để họ tự đánh giá vàđưa ra quyết định đầu tư Cơ quan quản lý giám sát chế

độ công bố thông tin của tổ chức phát hành

→nước có TTCK phát triển, chế độ công bố thông tin và

kế toán kiểm toán rõ ràng, nhà đầu tư có kinh nghiệm

Nguyên tắc và cơ chế quản lý nhà nước về TTCK Việt

Nam

• Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về chứng

khoán và thị trường chứng khoán

• Bộ Tài chính chịu trách nhiệm trước Chính phủ và

thực hiện quản lý nhà nước về chứng khoán và thị

trường chứng khoán

• Ủy ban Chứng khoán Nhà nước

Nguyên tắc và cơ chế quản lý nhà nước về TTCK Việt

Nam

• Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước là cơ quan trực

thuộc Bộ Tài chính, thực hiện chức năng tham mưu,

giúp Bộ trưởng Bộ Tài chính quản lý nhà nước về

chứng khoán và thị trường chứng khoán; trực tiếp

quản lý, giám sát hoạt động chứng khoán và thị

trường chứng khoán; quản lý các hoạt động dịch vụ

thuộc lĩnh vực chứng khoán, thị trường chứng

khoán theo quy định của pháp luật

• Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước có tư cách pháp

nhân, con dấu có hình Quốc huy, tài khoản riêng tại

Kho bạc Nhà nước và trụ sở tại thành phố Hà Nội

Giám sát – Thanh tra - Xử lý vi phạm trong lĩnh vực

chứng khoán và thị trường chứng khoán

• Mục đích:

➢ Góp phần đảm bảo thị trường hoạt động công

bằng, công khai, đúng pháp luật và hiệu quả

➢ Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhà đầu

tư và các chủ thể khác

➢ Giảm thiểu và ngăn chặn rủi ro

Đối tượng giám sát thanh tra

• Tổ chức chào bán chứng khoán ra công chúng

• Công ty đại chúng

• Tổ chức niêm yết chứng khoán

• Sở giao dịch chứng khoán

• Trung tâm lưu ký chứng khoán, thành viên lưu ký

• Công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ, công ty đầu

tư chứng khoán, ngân hàng giám sát, chi nhánh và vănphòng đại diện của công ty chứng khoán, công ty quản

lý quỹ nước ngoài tại Việt Nam

• Người hành nghề chứng khoán

• Tổ chức, cá nhân tham gia đầu tư và hoạt động trên thịtrường chứng khoán

Phạm vi giám sát thanh tra

• Hoạt động chào bán chứng khoán ra công chúng

• Hoạt động niêm yết chứng khoán

• Hoạt động giao dịch chứng khoán

• Hoạt động kinh doanh, đầu tư chứng khoán, dịch vụ vềchứng khoán và thị trường chứng khoán

• Hoạt động công bố thông tin

• Các hoạt động khác có liên quan đến chứng khoán vàthị trường chứng khoán

Trách nhiệm giám sát – thanh tra trên thị trường chứng khoán

• Thanh tra UBCKNN tiến hành giám sát thanh tra việcthực hiện chính sách pháp luật về thị trường chứngkhoán của tất cả các chủ thể trên thị trường chứngkhoán

• Các Ban của UBCKNN thực hiện giám sát trong lĩnhvực phụ trách

• SGDCK giám sát hoạt động giao dịch, thành viên,niêm yết và công bố thông tin của tổ chức niêm yết,công ty chứng khoán

• Các tổ chức kinh doanh, dịch vụ chứng khoán tự kiểmtra, giám sát hoạt động của mình

Mục đích – Nội dung giám sát

• Mục đích:

Giám sát việc tuân thủ, chấp hành, thực hiện và ápdụng pháp luật về chứng khoán và thị trường chứngkhoán

Mục đích – Nội dung giám sát

▪ Điều kiện niêm yết

▪ Hồ sơ niêm yết

▪ Nghĩa vụ công bố thông tin

▪ Việc duy trì điều kiện niêm yết

Mục đích – Nội dung giám sát

❖ Giám sát SGDCK

▪ Hoạt động quản lý, giám sát

▪ Hoạt động quản lý niêm yết

▪ Hoạt động quản lý thành viên

▪ Hoạt động quản lý giao dịch

▪ Hoạt động công bố thông tin

▪ Việc ban hành qui trình, qui chế giao dịch, tăng

giảm biên độ, áp dụng phương thức giao dịch

Mục đích – Nội dung giám sát

❖ Giám sát Công ty chứng khoán

▪ Điều kiện thành lập

▪ Hồ sơ thành lập

▪ Hoạt động dịch vụ, kinh doanh chứng khoán

▪ Giám sát người hành nghề và đại diện giao dịch

▪ Giám sát hoạt động góp vốn và việc duy trì tỷ lệ

an toàn

❖ Các chủ thể khác

Mục đích – Nội dung giám sát

❖ Giám sát việc tuân thủ các hành vi cấm:

▪ Giao dịch nội gián

▪ Việc không tuân thủ thứ tự ưu tiên

▪ Việc nhận lệnh, xác nhận kết quả giao dịch, việc

tuân thủ qui trình giao dịch của công ty chứng

khoán

Mục đích – Nội dung giám sát

❖Việc tuân thủ qui định pháp luật đối với những giao

dịch đặc biệt:

▪ Giao dịch thỏa thuận

▪ Giao dịch lô lẻ

▪ Trường hợp giao dịch để xác định lại giá tham chiếu

▪ Giao dịch cổ phiếu của cổ đông nội bộ

▪ Giao dịch cổ phiếu của cổ đông lớn

▪ Giao dịch cổ phiếu quỹ

▪ Giao dịch chào mua công khai

XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH VÀ GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP TRONG LĨNH VỰC CHỨNG KHOÁN VÀ THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN

1 Khái niệm vi phạm hành chính trong lĩnh vực chứng

khoán và thị trường chứng khoán

Là những hành vi của cá nhân hoặc tổ chức đã cố ýhoặc vô ý vi phạm các qui tắc quản lý nhà nước vềchứng khoán và thị trường chứng khoán nhưng chưađến mức phải truy cứu trách nhiệm hình sự và theoqui định của pháp luật phải bị xử phạt hành chính

XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH VÀ GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP TRONG LĨNH VỰC CHỨNG KHOÁN VÀ THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN

• Vi phạm các qui định về hoạt động chào bán chứng khoán riêng lẻ của công ty đại chúng tại Việt Nam

• Vi phạm các qui định về hoạt động chào bán chứng khoán ra công chúng tại Việt Nam

• Vi phạm các qui định về chào bán chứng khoán tại

nước ngoài của các công ty Việt Nam

• Vi phạm các qui định về chào mua công khai

• Vi phạm các qui định về niêm yết chứng khoán,

đăng ký giao dịch chứng khoán trên Sở giao dịch

chứng khoán

XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH VÀ GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP TRONG LĨNH VỰC CHỨNG KHOÁN VÀ THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN

• Vi phạm các qui định về hoạt động giao dịch chứng khoán, tổ chức giao dịch chứng khoán

• Vi phạm các qui định về hoạt động kinh doanh,

hành nghề chứng khoán

• Vi phạm các qui định về đăng ký, lưu ký chứng

khoán, bù trừ và thanh toán các giao dịch chứng

khoán

• Vi phạm các qui định về chế độ báo cáo, công bố

thông tin

XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH VÀ GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP TRONG LĨNH VỰC CHỨNG KHOÁN VÀ THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN

Đối tượng bị xử phạt

• Cá nhân, tổ chức trong nước và ngoài nước (gọi chung

là cá nhân, tổ chức) có hành vi vi phạm qui định của

pháp luật về chứng khoán và thị trường chứng khoán bị

xử phạt vi phạm hành chính

• Tổ chức bị xử phạt vi phạm hành chính, trong thời hạn

30 ngày, kể từ ngày chấp hành quyết định xử phạt vi

phạm hành chính, phải xác định cá nhân có lỗi gây ra vi

XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH VÀ GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP TRONG LĨNH VỰC CHỨNG KHOÁN VÀ THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN

Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính

• Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước

• Chánh thanh tra/Trưởng đoàn thanh tra chuyên ngành của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước

XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH VÀ GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP TRONG LĨNH VỰC CHỨNG KHOÁN VÀ THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN

• Tịch thu số chứng khoán sử dụng để vi phạm hành chính và các khoản thu được từ việc thực hiện các hành vi vi phạm mà có.

• Hình thức đình chỉ hoạt động, đình chỉ, hủy bỏ chào bán chứng khoán ra công chúng.

XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH VÀ GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP TRONG LĨNH VỰC CHỨNG KHOÁN VÀ THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN

• Buộc chấp hành đúng qui định pháp luật

• Buộc hủy bỏ, cải chính thông tin sai lệch, không đúng

XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH VÀ GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP TRONG LĨNH VỰC CHỨNG KHOÁN VÀ THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN

2 Tranh chấp trên thị trường chứng khoán

Là những xung đột về quyền và lợi ích phát sinh giữa các chủ thể khi tham gia thị trường chứng khoán và được thể hiện ra bên ngoài dưới dạng nhu cầu giải quyết thông qua hình thức nhất định theo qui định của pháp luật

XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH VÀ GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP TRONG LĨNH VỰC CHỨNG KHOÁN VÀ THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN

Đặc trưng

• Phạm vi chủ thể: là tổ chức, cá nhân tham gia thịtrường chứng khoán

• Đối tượng tranh chấp: quyền và lợi ích giữa các chủ thể

có được do tham gia thị trường chứng khoán

• Giá trị tranh chấp: khó xác định được giá trị tranh chấp

do sự thay đổi giá liên tục của chứng khoán

XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH VÀ GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP TRONG LĨNH VỰC CHỨNG KHOÁN VÀ THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN

Cơ chế giải quyết tranh chấp

– Giải quyết tranh chấp bằng thương lượng

– Giải quyết tranh chấp bằng hòa giải

– Giải quyết tranh chấp bằng trọng tài

– Giải quyết tranh chấp bằng tòa án