c3b4n-te1baadp-ke1bbb3-thi-que1bb91c-gia-mc3b4n-nge1bbaf-vc483n_tie1babfng-vie1bb87t-protected

Untitled ÔN T廝P KỲ THI QU弋C GIA MÔN NG彳 VĂN 1 Nguy宇n Nh壱t Quang ÔN T一P K┺ THI QU渦C GIA MÔN NG頴 V;N PH井N 1 PHONG CÁCH NGÔN NG頴 I Phong cách ngôn ng英 sinh ho衣t Khái ni羽m, ph衣m vi s穎 d映ng[.]

ÔN T P K THI QU C GIA MÔN NG V N

PH N 1: PHONG CÁCH NGÔN NG

I Phong cách ngôn ng sinh ho t

Khái ni m, ph m vi s d ng: Là phong cách ngôn ng h ng ngày, mang tính ch t t nhiên, tho i mái và sinh

đ ng, ít trau tru t

Phân lo i: v năb nănói,ăv năb n vi t, l i nói tái hi n

c tr ng: Tính c th , tính c m xúc, tính cá th

1 Tính c th : c th v hoàn c nh giao ti p, nhân v t giao ti p,ăcáchănóiăn ng,ăt ng di năđ t

2 Tính c m xúc: c m xúcăđ c bi u hi n qua gi ngăđi u, t ng có tính kh u ng , các câu giàu tình c m

3 Tính cá th : v n t riêng, cách nói riêng, gi ngăđi u riêng c a m iăng i

II Phong cách ngôn ng báo chí

Khái ni m, ph m vi s d ng: Là phong cách ngôn ng dùng trong báo chí, thông báo tin t c th i s

Phân lo i: B nătin;ăPhóngăs ;ăTi uăph m

c tr ng: Tínhăthôngătinăth iăs ;ăTínhăng năg n;ăTínhăsinhăđ ng,ăh păd n

III Phong cách ngôn ng hành chính:

Khái ni m, ph m vi s d ng: Làăngônăng dùngătrongăcácăv năb năhànhăchínhăđ ăgiaoăti pătrongăph măviă

cácăc ăquan,ăho căgi aăc ăquanăv iăcáănhân,ăhayăgi aăcácăcáănhânăv iănhauătrênăc ăs ăphápălý

c tr ng: Tínhăkhuônăm u,ătínhăminhăxác,ătínhăcôngăv

1 Tính khuôn m u: th ngănh tăbaăph n:ăph năđ u,ăph năchínhăvàăph năcu i.ăNhi uălo iăv năb năcóăm uă

chung,ăinăs n

2 Tính minh xác: M iăt ăch ăcóăm tăngh a,ăm tăý,ăkhôngădùngăphépătuăt ,ăho căl iăbi uăđ tăhàmăý

3 Tính công v : tínhăch tăcôngăvi căchungăc aăc ngăđ ng,ănh ngăbi uăđ tătìnhăc măcáănhânăđ căh năch ă

t iăđa

IV Phong cách ngôn ng ngh thu t

Ph m vi s d ng: Dùng ch y u trong cách tác ph măv năch ng

c tr ng c b n: tínhăhìnhăt ng, tính truy n c m, tính cá th

1 Tính hình t ng: đ t oăraăhìnhăt ng ngôn ng ,ăng i vi tăth ng s d ng r t nhi u phép tu t : so sánh, n d , hoán d , th măx ng,ănóiăgi m nói tránh

So sánh:

Taăđiăt i,ătrênăđ ngătaăb c ti p

R n nh thép, v ng nh đ ng

iăng ătaătrùngătrùngăđi păđi p

Cao nh núi, dài nh sông Chí ta l n nh bi n ông tr c m t!

(T H u,ăTaăđiăt i)

n d : Nh ngăc ngăcóănh ngăcâyăv tălênăđ uăng i,ăcànhăláăsumăsêănh ănh ngăconăchimăđưăđ lông

mao,ălôngăv ă năđ i bác không gi t n i chúng, nh ng v t th ng c aăchúngăchóngălànhănh ătrên m t

thân th c ngătráng.ăChúngăv t lên r t nhanh, thay th nh ngăcâyăđưăngư…C th haiăbaăn mănayăr ng

xà nu n t m ng c l n c a mình ra, che ch cho làng

(Nguy n Trung Thành, R ng xà nu)

Hoán d :

Taăđưăl n lên r i trong khói l a Chúng nó ch ng cònămongăđ c n a

Ch t bàn chân m t dân t c anh hùng

Nh ng bàn chân t than b i, l y bùng

ưăb căd i m t tr i cách m ng (T H u,ăTaăđiăt i)

H qu :

TÍNHăHÌNHăT NG s d năđ năTÍNHă AăNGH Aă(v a nêu hình nh c th , v a g iăliênăt ng, hàm ch aăýăngh aăsâu xa), TÍNH HÀM XÚC (nói ít mà ý sâu xa, r ng l n)

2 Tính truy n c m: trong l iănóiăth ng s d ng y u t tình c m nh vào s l a ch n ngôn ng , câu, cách nói, gi ngăđi uăquaăđóăb c l c măxúcăng i vi tăvàăkh iăg i s đ ng c m ng iăđ c

năđauăthayăthân ph năđànăbà!

L i r ng b c m nhăc ngălàăl i chung

(Nguy n Du, Truy n Ki u)

3 Tính cá th hóa: th hi n qua phong cách riêng c aănhàăv n,ănhàăth ,ăl i nói riêng c a t ng nhân v t, nét

riêng trong cách di năđ t t ng s vi c, hình nh, tình hu ng trong tác ph m

Chú ý: Tính hình t ng đ c xem là tiêu bi u nh tătrongăbaăđ cătr ngătrênăvì:

- Làăph ngăti n và m căđínhăsángăt o ngh thu t

- Trongătínhăhìnhăt ngăđưăbaoăg m các y u t gây truy n c m

- Trong quá trình xây d ngăhìnhăt ngăng i vi tăđưăph i chú ý đ n tính cá th hóa thông qua vi c

ch n t ng , s d ng câu

Luy n t p:

1 Hãy l a ch n t thích h p cho trong ngo c đ n đ đ a vào ch tr ng trong các câu v n, câu

th sau và gi i thích lí do l a ch n t đó

a) “Nh tăkýătrongătù” ăm t t m lòng nh n c

(Theo Hoài Thanh)

(bi u hi n, ph n ánh, th măđ m, canh cánh, b c l )

b) Ta tha thi t t doăđ c l p

Không ch vì m t d iăđ t riêng

K đư trênămìnhătaăthu căđ c màu xanh c Tráiă t riêng

(Theo T H u )

- Dòng 3 (gieo, vãi, phun, r c)

- Dòng 4 (h y, di t, tiêu, gi t)

2 Có nhi u bài th c a các tác gi khác nhau v t v mùa thu, nh ng m i bài th mang nh ng nét riêng v t ng , nh p đi u và hình t ng th , th hi n cá th trong ngôn ng Hãy so sánh nh ng nét riêng đó trong ba đo n th sau: a Tr i thu xanh ng t m y t ng cao, C nătrúcăl ăph ăgióăh t hiu N c bi cătrôngănh ăt ng khói ph Songăth aăđ m căbóngătr ngăvào (Nguy n Khuy n , Thu v nh ) b Em không nghe mùa thu

Lá thu r i xào x c

Con nai vàng ng ngác p trên lá vàng khô (L u Tr ng L , Ti ng thu) c Mùa thu nay khác r i Tôi đ ng vui nghe gi a núi đ i

Gió th i r ng tre ph p ph i

Tr i thu thay áo m i Trong bi c nói c i thi t tha (Nguy n ình Thi, t n c)

Bài a

Bài b

Bài c

V Phong cách ngôn ng chính lu n

Ph m vi s d ng:

- H ch, cáo, th ,ăsách,ăchi u

- Bình lu n, xã lu n, báo cáo, tham lu n, phát bi u trong h i th o, h i ngh chính tr

c đi m: Tínhăcôngăkhaiăv ăchínhăki n,ăl pătr ng,ăt ăt ngăchínhătr ,ătínhăch tăch ătrongăl pălu n,ătínhă

h păd n,ăthuy tăph că(truy năc măm nhăm nh ăs ăd ngăt ăng ,ăcâu)

Luy n t p:

1 Có th kh ng đ nh đo n v n sau thu c phong cách chính lu n hay không? Vì sao?

Dânătaăcóăm tălòngăn ngănànăyêuăn c.ă óălàăm tătruy năth ngăquýăbáuăc aăta.ăT ăx aăđ nănay,ăm iăkhiăT ă

qu căb ăxâmăl ng,ăthìătinhăth nă yăl iăsôiăn i,ănóăk tăthànhăm tălànăsóngăvôăcùngăm nhăm ,ătoăl n,ănóăl tă quaăm iăs ănguyăhi măkhóăkh n,ănóănh năchìmăt tăc ăl ăbánăn căvàăl ăc păn c

- V hình th c ngôn ng :

T ăng :

Cú pháp câu:

Cáchătuăt :

- V n i dung: Quanăđi măchínhătr :ă

Ph ngăphápăl pălu n:

2 Phân tích đ c tr ng c a phong cách ngôn ng chính lu n th hi n trong các đo n trích sau:

a) Ti ng nóiălàăng iăb oăv ăquýăbáuăc aăn năđ căl pădân t c,ălàăy uăt ăquanătr ngănh tăgiúpăgi iăphóngă cácădânăt căb ăth ngătr ăN uăng iăAnăNamăhưnhădi năgi ăgìnăti ngănóiăc aămìnhăvàăraăs călàmăchoă

ti ngănóiă yăphongăphúăh năđ ăcóăkh ăn ngăph ăbi năt iăAnăNamăcácăh căthuy tăđ oăđ căvàăkhoaăh că

c aăchâuăÂu,ăvi căgi iăphóngădânăt căAnăNamăch ăcònălàăv năđ ăth iăgian.ăB tăc ăng iăAnăNamănàoăv tă

b ăti ngănóiăc aămình,ăthìăc ngăđ ngănhiênăkh căt ăni măhyăv ngăgi iăphóngăgi ngănòi

(Nguy năAnăNinh,ăTi ngăm ăđ ă- ngu năgi iăphóngăcácădânăt căb ăápăb c)

- Tính công khai v l p tr ng chính tr :

- Tính l p lu n ch t ch :

- Tính h p d n thuy t ph c:

b) Tr căh tănóiăv ă ngă- Nh ăđoànăk tăch tăch ,ăm tălòngăm tăd ăph căv ăgiaiăc p,ăph căv ănhânădân,ăph că v ăT ăqu c,ăchoănênăt ăngàyăthànhăl păđ nănay,ă ngătaăđưăđoànăk t,ăt ăch căvàălưnhăđ oănhânădânătaăh ngă háiăđ uătranhăti năt ăth ngăl iănàyăđ năth ngăl iăkhác oànăk tălàăm tătruy năth ngăc căk ăquýăbáuăc aă ngăvàăc aădânăta Cácăđ ngăchíăt ăTrungă ngăđ năcácăchiă b ăc năph iăgi ăgìnăs ăđoànăk tănh tătríăc aă ngănh ăgi ăgìnăconăng iăc aăm tămình Trongă ngăth căhànhădânăch ăr ngărưi,ăth ngăxuyênăvàănghiêmăch nhăt ăphêăbìnhăvàăphêăbìnhălàăcáchăt tănh tă đ ăc ngăc ăvàăphátătri năs ăđoànăk tăvàăth ngănh tăc aă ng.ăPh iăcóătìnhăđ ngăchíăth ngăyêuăl nănhau ngătaălàăm tă ngăc măquy n.ăM iăđ ngăviênăvàăcánăb ăph iăth tăs ăth mănhu năđ oăđ căcáchăm ng,ăth tăs ă c năki măliêmăchính,ăchíăcôngăvôăt ăPh iăgi ăgìnă ngătaăth tătrongăs ch,ăph iăx ngăđángălàăng iălưnhăđ o,ălàă ng iăđàyăt ăth tătrungăthànhăc aănhânădân - Tính công khai v l p tr ng chính tr :

- Tính l p lu n ch t ch :

- Tính h p d n thuy t ph c:

3 Phân tích đ t đi m v ph ng ti n di n đ t trong đo n v n thu c phong cách ngôn ng chính lu n d i đây Nayămu năm tăngàyăkiaăn căVi tăNamăđ căt ădoăđ căl păthìătr căh tădânăVi tăNamăph iăcóăđoànăth ăđư.ăMàă mu năcóăđoànăth ăthìăcóăchiăhayăh nălàătruy năbáăxưăh iăch ăngh aătrongădânăVi tăNamănày (PhanăChâuăTrinh,ăV ăluânălíăxưăh iăn căta) - V t ng :

- V câu v n:

4 Phân tích tính h p d n, thuy t ph c c a ngôn ng chính lu n th hi n trong đo n v n sau: B tăk ăđànăông,ăđànăbà,ăb tăk ăng iăgià,ăng iătr ,ăkhôngăchiaătônăgiáo,ăđ ngăphái,ădânăt c.ăH ălàăng iă Vi tăNamăthìăph iăđ ngălênăđánhăth cădânăPháp,ăc uăT ăqu c.ăAiăcóăsúngădùngăsúng.ăAiăcóăg mădùngă g m,ăkhôngăcóăg măthìădùngăcu c,ăthu ng,ăg yăg c.ăAiăc ngăph iăraăs căch ngăth cădânăPhápăc uă n c (H ăChíăMinh,ăL iăkêuăg iătoànăqu c khángăchi n) - V n i dung:

- V hình thúc ngôn ng :

5 Hãy ch ra các y u t mang tính bi u c m trong các đo n trích chính lu n sau đây: a) D uătrôiăn i,ăd uăc căkh ăth ănàoăm călòng,ămi nălàăcóăk ămangăđaiăđ iăm ăng tăng ngăng iătrên,ă cóăk ăáoăr ngăkh năđenălúcănhúcăl yăd i,ătr mănghìnăn mănh ăth ăc ngăxong.ăDânăkhônămàăchi!ădână nguămàăchi!ădânăl iămàăchi!ădânăh iămàăchi!ăDânăcàngănôăl ,ăngôiăvuaăcàngălâuădài,ăb năquanăl iăcàngă phúăquý.ăCh ngănh ngăth ămàăthôi,ă“m tăng iălàmăquanăm tănhàăcóăph că“,ăd uăthamăd uănh ng,ăd uă v ăvétăd uărútăt aăc aădânăth ănàoăc ngăkhôngăaiăph măbình;ăd uăl yăc aădânămuaăv năs măru ngăxâyă nhàălàmăc aăc ngăkhôngăaiăchêăbai.ăNg iăngoàiăthìăkhenăđ căth i,ăng iănhàăthìăd aăh iăquan,ăkhi nă nh ngăk ăhamăm iăphúăquýăkhôngăđuaăchenăvàoăđámăquanătr ngăsaoăđ c.ăQuanăl iăth iăx aăđ iănayă c aătaălàăth ăđ y!ăLuânălíăc aăb năth ngăl uăậ tôiăkhôngăg iăb nă yălàăth ng l u,ătôiăch ăm năhaiăch ă th ngăl uănóiăchoăanhăemăd ăhi uămàăthôiă- ăn cătaălàăth ăđ yă (PhanăChâuăTrinh,ă oăđ căvàăluânălýă ôngăTây,ă1925ă)

b)ăăN căNamăđ ăb năm iăn mănay,ăv năn căngàyăm tăsuy,ăsu tăt ătrênăđ năd iăch ăbi tăchuy năl i bi ngăvuiăch i.ăPhápăch ăl ălu tăkhôngăcònăcóăcáiăgìăraătrò,ănhânătàiăc ngătiêuădi tăđiăm tăc ăNg iătrênă thìălâuălâuăđ căth ngătr tă(1),ăch ngăquaănh ăs ngălâuălênălưoălàng;ăng iăd iăthìăđemăc aămuaăquan,ă th tălàăti năb căpháăl ălu tă( )ăSu tăc ăthànhăth ăchoăđ năh ngăthôn,ăđ aăgianăgi oăthìănh ămaănh ăqu ,ă l aăg tăbócăl t,ăcáiăgìămàăch ngădámălàm;ăđ aăhènăy uăthìănh ăl nănh ăbò,ăgi măc ădèăđ u,ăc ngăkhôngă dámăhoăheăm tăti ng (1)ăc păb căph măhàm (Phan Châu Trinh, Th ăg iăchínhăph ăPháp, 1906)

VI Phong cách ngôn ng khoa h c

Khái ni m, ph m vi s d ng: Làăphongăcáchăngônăng ădùngătrongăcácăv năb năthu căl nhăv căkhoaăh căậ

côngăngh

Phân lo i:

+ V năb năkhoaăh căchuyênăsâu (côngătrìnhănghiênăc u,ăchuyênălu n,ălu năán)

+ăV năb năkhoaăh căgiáo khoa

+ăV năb năkhoaăh căph ăc p (sáchăbáoăph ăc p,ăph ăbi năkhoaăh căchoăđôngăđ oăb năđ c)

c đi m: Tínhăkháiăquát,ătr uăt ng,ătínhălíătrí,ălogic,ăătínhăkháchăquan,ăphiăcáăth

1 Tính khái quát, tr u t ng: s ăd ngăthu tăng ăkhoaăh c,ăk tăc uătheoăph năch ng,ăm căph căv ăchoă

vi căxâyăd ngăh ăth ngălu năđi măkhoaăh c

2 Tính lí trí, logic:

- T ăng ăch ăđ cădungăm tăngh a,ăkhôngădùngăt ăđaăngh a,ăphépătuăt

- Câuăv nălàăm tăđ năv ăthôngătin,ăm nhăđ ălogic,ăkhôngădùngăcâuăđ tăbi t,ăkhôngădùngăcácăphépătuăt ăcúă pháp Cácăcâuăph iăliênăk tălogicăvàăch tăch ăv iănhau,ăt ăkhâuăđ tăv năđ ,ăgi iăquy tăv năđ ,ăk tălu n

3 Tính khách quan, phi cá th : mangămàuăs cătrungăhòa,ăítăb căl ăc măxúc,ăh năch ăs ăd ngăbi uăđ tă

mang tính cá nhân

Cách s d ng ph ng ti n ngôn ng trong phong cách ngôn ng khoa h c:

1 V ch vi t: Ngoàiăđ tăđi măc aăchu năchínhăt ăti ngăvi t,ăv năb năkhoaăh căcònăs ăd ngănh ngăđi mă

riêngăv ăkýăhi uăkhoaăh căvd:ăm,ăm2

, kg, S, F, a, H2O

2 V t ng : s ăd ngăthu tăng ăkhoaăh c,ăt ătoànădân

3 Vè ki u câu:

- Khôngăxácăđ nhăch ăng ,ăkhuy tăch ăng ăvd:ăChoăm tăph ngătrìnhăb cănh tă năx,ăthamăs ăm

- Câuăcóăngh aăb ăđ ngăcóăt ă“là”

- ătrìnhăbàyălýălu n,ăsuyălýăkhoaăh căng iătaădùngăcácăki uăcâuăph c:ăn u…thì…,ăvì…nên….,ătuyă

….nh ng….v.v

4 V ăbi năphápătuăt :ăkhôngăs ăd ngăbi năphápătuăt

5 V ăb ăc c:ăch tăch ,ălogic

Luy n t p:

1 c đo n v n sau và tr l i các câu h i:

Nh ngăphátăhi năc aăcácănhàăkh oăc ăn cătaăđưăch ngăt ăVi tăNamăx aăkiaăđưăt ngălàăn iăsinhăs ngăc aă

ng iăv n.ăN mă1960ătìmăth yă ănúiă ă(Thi uăHóa,ăThanhăHóa)ănhi uăth chăđá,ăm nhăt c,ărìuătayăcóă

tu iă40ăv năn m.ăCùngăn măđóăphátăhi nă ănúiăVoi,ăcáchănúiăđ ă3km,ăm tădiăch ăx ngă(v aălàăn iăc ătrú,ă

v aălàăn iăch ăt oăcôngăc )ăc aăng iăv n,ădi nătíchă16ăv năm2.ă ăXuânăL că( ngăNai)ăc ngăđưătìmăth yă côngăc ăđáăc aăng iăv n

(Sinhăh că12,ăSđd)

a V năb nătrênăs ăd ngăphongăcáchăngônăng ănào?ăCóăth ăphânălo iănóăvàoănhómăv năb nănàoăc aă phongăcáchăngônăng ă y?

b Ch ăraăcáchăs ăd ngăph ngăti năngônăng ătrongăđo năv nătrên

c Phân tíchăcácăđ tăđi măc aăphongăcáchăngônăng ătrênăthôngăquaăđo năv n

2 Cho bi t m i đo n trích sau thu c phong cách ngôn ng nào? Vì sao?

T ăbénăh iăxuânăt tăl iăthem âyăbu ngăl ămàuăthâuăđêm Tìnhăth ăm tăb căphongăcònăkín

Gióăn iăđâuăg ngăm ăxem (Nguy năTrưi)

b.ăChu i.ăCâyă năqu ănhi tăđ i,ăthânăng m,ăláăcóăb ătoăômăl yănhauăthànhăm tăthânăgi ăhìnhătr ,ăqu ă dài,ăh iăcong,ăx păthànhăbu nănhi uăn i.ă

(HoàngăPhêă(ch ăbiên)ăậ T ăđi năti ngăVi t)

c.ăKhuăv căHàăN i:ăNhi uămây,ăcóăm aăv aăđ năm aăto.ăGióăđôngăậ b căc pă3,ăc pă4.ăTr iărét.ăNhi tă

đ ăt ă14ođ nă25o

C (B nătinăd ăbáoăth iăti t)

d T ăchi u,ăl iăb tăđ uătr ărét

Gió

M a

Não nùng

ngăv ngăng t.ăCh aăđ nătámăgi ămàăđ ngăđưăv ngăng tă (Nguy năCôngăHoanăậ Anhăx m)

3.Hãy phân tích và nh n xét v k t c u câu v n sau trong m t v n b n khoa h c:

M cădùăchoăđ nănayăloàiăng iăch aăv tăraăkh iăh ăM tăTr iăvàăch ăm iăkh ngăđ nhă ăth iăđi măhi năt iătrongă

h ăM tăTr iăch ăcóăbaăhànhătinhăcóăs ăs ng,ătrongăđóăs ăs ngătrênăQu ă tăđ tătrìnhăđ ăcaoănh tănh ngăchúngătaă cóăc năc ăđ ătinăr ngăs ăs ngătrongăv ătr ălàăph ăbi n,ăvàăđ năngàyănàoăđóăthìăvi căti pănh nătínăhi uăngoàiăQu ă t,ăđónăti păkháchăt ăv ătr ăs ăkhôngăcònălàăm ă cămàălàăhi năth c

(Tr năBáăHoành- Nguy năMinhăCông ,Sinhăh că12,ăNXBăGiáoăd c,ă2006)