VietJack com Facebook Học Cùng VietJack Học trực tuyến khoahoc vietjack com Youtube Học Cùng VietJack SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỀ THI CUỐI HỌC KÌ II NĂM HỌC 2021 – 2022 TRƯỜNG THPT Môn Ngữ Văn 11 Thời g[.]
Trang 1Đọc ngữ liệu sau
Một con thuyền đang trên đường vượt biển nhiều ngày Bỗng một hôm mây đen ập tới và gió đột ngột đổi hướng Con thuyền lớn không thể tiến lên phía trước được và rẽ theo một hướng khác Mọi người trên thuyền bối rối chưa biết xử trí ra sao Sau cùng, một người thủy thử già leo lên cột buồm Từ trên cao, ông hô lớn: Hãy xem hướng gió và căng lại buồm! Và con thuyền từ từ ngược sóng thắng tiến theo hướng đã định
Trong cuộc sống, sẽ có lúc những nghịch cảnh, khó khăn hay giông tố bất ngờ đến với chúng ta Đôi khi, dù đã cố gắng, chúng ta vẫn không thể thay đổi được hoàn cảnh Có người thay đổi hướng đi hay bỏ cuộc, nhưng cũng có người chống chọi để vượt qua mọi nghịch cảnh một cách thông minh, khôn khéo và quả cảm Sau bão giông, gió sẽ xuôi chiều
(Truyenco.com/quatangcuocsong)
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1 Xác định phương thức biểu đạt chính của ngữ liệu trên
Câu 2 Chỉ ra tác nhân khiến con thuyền trên biển phải đổi hướng Khi ấy tâm lí của những người trên thuyền như thế nào?
Câu 3 Nêu ấn tượng của anh/chị về người thủy thủ già trong ngữ liệu trên
Câu 4 Anh/chị rút ra được bài học gì cho bản thân từ ngữ liệu trên?
II LÀM VĂN (7.0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm)
Trang 2Từ nội dung ở phần Đọc - hiểu, anh/chị hãy viết một đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của mình về nghị lực sống của con người trong
xã hội hiện nay
Và này đây ánh sáng chớp hàng mi Mỗi buổi sớm, thần Vui hằng gõ cửa Tháng giêng ngon như một cặp môi gần Tôi sung sương Nhưng vội vàng một nửa Tôi không chờ nắng hạ mới hoài xuân
(Sách giáo khoa Ngữ văn 11, tập 2, NXBGD Việt Nam, 2018, tr.22) Hết
Trang 3
Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu:
Xã hội phong kiến không chấp nhận những con người đề cao cái "tôi", đề cao bản cá nhân như Hồ Xuân Hương, Cao Bá Quát, Văn xuôi lãng mạn ra đời đã góp phần đấu tranh đòi giải phóng cá nhân, nhất là giải phóng người phụ nữ ra khỏi rằng buộc khắt khe của lễ giáo phong kiến Thơ mới lãng mạn ra đời cũng mang theo một cái "Tôi" cá nhân, một cái "Tôi" cá thể hóa trong cảm thụ thẩm mỹ Cái 'Tôi' trong Thơ mới, ở một chừng mực nào đó, đã nói lên được nhu cầu lớn về mặt giải phóng tình cảm, hay bản ngã, tự do cá nhân Nó làm cho thế giới tâm hồn của con người được mở rộng, ngày càng phong phú hơn Nhớ rừng của Thế Lữ là "một khối căm hờn" đối với cảnh nô lệ "nhục nhằn, tù hãm", là lòng khao khát được tung hoành, "vùng vẫy" tự do giữa "cảnh nước non hùng vĩ" Thơ Huy Thông, Xuân Diệu đều thể hiện niềm khao khát được sống một cách mạnh mẽ của cái "Tôi" cá nhân Cái "Tôi" tự do trong thơ Xuân Diệu như con "ngựa trẻ không cương", "Chân nổi gió cứ mặt trời thắng đến", cái "Tôi" phóng khoáng đó "đạp phăng cả hàng rào",
"chẳng chịu khung nào hết", chỉ muốn nâng hồn mình lên "những đỉnh cao", "để hóng gió của ngàn phương thổi tới" (Mênh mông) Cái "Tôi"tự do trong thơ Huy Thông cũng có những ước mơ khác thường Nó buồn hóa thành một con chim để cùng gió bay vút lên bầu trời cao rộng, "muốn uống vào trong buồng phổi", "tất cả ánh sáng dưới bầu trời lồng lộng", "muốn có đôi cánh tay vô ngần to rộng để ôm ghì cả vũ trụ vào lòng tôi"
(Trích Văn học Việt Nam 1900-1945, Phan Cự Đệ, NXB Giáo dục, 1997, tr.561)
Trang 4Câu 1 Xác định phương thức biểu đạt chính trong đoạn trích
Câu 2 Chỉ ra những bài thơ mới được tác giả nhắc đến trong đoạn trích
Câu 3 Nội dung chính của đoạn trích trên là gì?
Câu 4 Nêu nhận xét của anh/chị về nghệ thuật lập luận của tác giả trong đoạn trích
II LÀM VĂN (7,0 điểm)
Quyện điểu quy lâm tầm túc thụ,
Cô vân mạn mạn độ thiên không;
Sơn thôn thiếu nữ ma bao túc, Bao túc ma hoàn, lô dĩ hồng Dịch thơ
Chim mỏi về rừng tìm chốn ngủ, Chòm mây trôi nhẹ giữa tầng không;
Cô em xóm núi xay ngô tối, Xay hết, lò than đã rực hồng
(Theo Ngữ văn 11, tập hai, NXB Giáo dục, 2006, tr.41) Hết
Trang 5
Đọc đoạn trích và thực hiện các yêu cầu dưới đây:
Trên đường đời của bạn cũng có lúc vấp ngã Tôi cũng vậy Ngay cả người tài giỏi, khôn ngoan nhất cũng có lúc vấp ngã Vấp ngã là điều bình thường, chỉ có những người không bao giờ đứng dậy sau vấp ngã mới là người thật sự thất bại Điều chúng ta cần ghi nhớ là, cuộc sống không phải là một cuộc thi đỗ-trượt Cuộc sống là một quá trình thử nghiệm các biện pháp nhau cho đến khi tìm ra một cách thích hợp Những người đạt được thành công phần lớn là là người biết đứng dậy từ sai lầm ngớ ngẩn của mình bởi họ coi thất bại vấp ngã chỉ là tạm thời và là kinh nghiệm bổ ích Tất cả những người thành đạt mà tôi biết đều có lúc phạm sai lầm Thường thì họ nói rằng sai lầm đóng vai trò quan trọng trọng đối với thành công của họ Khi vấp ngã, họ không bỏ cuộc Thay vì thế, họ xác định vấn đề của mình là
gì, cố gắng cải thiện tình hình, và tìm kiếm giải pháp sáng tạo hơn để giải quyết Nếu thất bại năm lần, họ cố gắng đứng dậy năm lần, mỗi lần một cố gắng hơn, Winston Churchill đã nắm bắt được cốt lõi của quá trình này khi ông nói: "Sự thành công là khả năng đi từ thất bại này đến thất bại khác mà không đánh mất nhiệt huyết
và quyết tâm vươn lên"
(Nick Vujicic Cuộc sống không giới hạn, NXB tổng hợp tp HCM, 2013, tr 236)
Câu 1 Tác giả quan niệm như thế nào về chuyện vấp ngã trong cuộc sống?
Câu 2 Theo tác giả, người thực sự thất bại là người như thế nào?
Câu 3 Anh, chị có đồng tình với quan điểm của Winston Churchill được nêu trong
đoạn trích: Sự thành công là khả năng đi từ thất bại này đến thất bại khác mà không đánh mất nhiệt huyết và quyết tâm vươn lên"? Vì sao?
Trang 6Câu 4 Anh, chị rút ra ít nhất hai bài học từ đoạn trích trên
II LÀM VĂN (7.0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm)
Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu anh/chị hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) bàn về việc bán thân cần phải làm gì để đứng dậy sau vấp ngã
Câu 2 (5,0 điểm) Cho hai khổ thơ sau:
Sao anh không về chơi thôn Vĩ?
Nhìn nắng hàng cau nắng mới lên
Vườn ai mướt quá xanh như ngọc
Lá trúc che ngang mặt chữ điền
Mơ khách đường xa, khách đường xa
Áo em trắng quá nhìn không ra
Ở đây sương khói mờ nhân ảnh
Ai biết tình ai có đậm đà?
(Hàn Mặc Tử - Đây thôn Vĩ Dạ, Ngữ văn 11 Tập hai, NXBGDVN 2017, tr.39)
Hết
Trang 7
Đọc văn bản sau và thực hiện theo yêu cầu:
Để theo đuổi ước mơ của mình, bạn phải hành động Nếu không, bạn sẽ mất
cơ hội Hãy chủ động hành động thay vì để cuộc đời đưa đẩy bạn Nếu không có được những gì bạn muốn, thì hãy chủ động tạo ra những gì bạn muốn Đấng Sáng Tạo sẽ thắp sáng con đường bạn đi Vận may của cả đời bạn, cánh cửa của những ước mơ đang mở ra Con đường dẫn tới mục đích sống có thể xuất hiện trước bạn bất cứ lúc nào
Ngay cả khi đã xác lập được mục đích sống mạnh mẽ và đã phát triển được nguồn
hy vọng lớn lao, niềm tin sâu sắc, lòng tự tôn, thái độ sống tích cực, lòng dũng cảm, tính kiên cường, khả năng thích nghi và những mối quan hệ tốt, bạn không thể chỉ ngồi đó và chờ đợi vận may đến với mình Trên con đường vươn tới thành công, bạn phải nắm bắt từng cơ hội Đôi khi bạn nhận thấy rằng trở ngại xuất hiện trên con đường của bạn không vì mục đích nào khác ngoài mục đích mở ra cơ hội để đưa bạn tới vị trí cao hơn Nhưng bạn phải có lòng dũng cảm và sự quyết tâm để vươn lên
Một trong những khẩu hiệu của tôi tại Tổ chức Life Without Limbs là "một ngày mới, một cơ hội mới" Không có những khẩu hiệu được đóng khung trên tường
- chúng tôi cố gắng tạo ra những khẩu hiệu từ chính các hành động của mình
(Trích Sống cho điều ý nghĩa hơn - Nick Vujicic, Nxb Tổng hợp Tp Hồ Chí
Minh, 2015)
Câu 1 Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản (0,5 điểm)
Trang 8Câu 2 Theo tác giả, điều quan trọng nhất để biến ước mơ thành hiện thực là gì? (0,5
điểm)
Câu 3 Anh/chị hiểu thế nào về câu nói: "Đôi khi bạn nhận thấy rằng trở ngại xuất
hiện trên con đường của bạn không vì mục đích nào khác ngoài mục đích mở ra cơ hội để đưa bạn tới vị trí cao hơn"? (1,0 điểm)
Câu 4 Một trong những khẩu hiệu của Tổ chức Life Without Limbs là "một ngày
mới, một cơ hội mới" Còn bạn, bạn chọn khẩu hiệu nào cho mình? Lí giải ngắn gọn
Cảm nhận đoạn thơ sau:
Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ Mặt trời chân lí chói qua tim Hồn tôi là một vườn hoa lá Rất đậm hương và rộn tiếng chim
Tôi buộc lòng tôi với mọi người
Để tình trang trải với trăm nơi
Để hồn tôi với bao hồn khổ Gần gũi nhau thêm mạnh khối đời
(Trích “Từ ấy”- Tố Hữu - Ngữ văn lớp 11, tập 2) Hết
Trang 9Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
Mất hàng triệu năm mới định hình những nếp nhăn ngôn ngữ trong não bộ,
khó khăn lắm con người mới có tiếng nói Không có tiếng nước bạn dở, tiếng nước tôi hay Không có tiếng làng tôi nhẹ nhàng, làng bạn nặng trịch Ý thức kì thị đó có thể lưu giữ được "bản sắc" văn hóa làng xã nhưng nghèo tính tiến hóa biết bao
Tiếng nói của nước nào cũng đáng kính trọng, bởi tiếng nói suy cho cùng là di sản
từ tổ tiên loài người sinh học có chung một nguồn cội, chung một cây tiến hóa
Một loại di sản đặc biệt Bởi nó không chỉ nằm trong kí ức mà nối dài trong
hiện tại và bắc cầu đến tương lai Người ta thường dùng di sản vào những mục
đích tốt đẹp Tiếng nói cũng vậy Xin em đừng lộng ngữ tà ngôn Biết dành những
lời yêu thương cho cha mẹ Dành những lời tốt đẹp, trung thực cho bạn bè Tuổi
hoa chỉ nói những lời "hoa cười, ngọc thốt đoan trang"
Và muôn đời, lời nói thành thực vẫn là lời hay nhất Bởi mất đi sự chân
thực, mất đi trách nhiệm trong lời nói, con người sẽ tuột dốc lỗi lầm
(Trích Lắng nghe lời thì thầm của trái tim, Nhiều tác giả,
NXB Văn hóa – Văn nghệ TP.HCM, 2015, tr.33)
Câu 1 Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản (0.5 điểm)
Câu 2 Trong chương trình Ngữ văn 11 học kì II, có một văn bản đề cập đến tầm
quan trọng của tiếng nói, hãy nêu tên văn bản và tên tác giả (0.5 điểm)
Câu 3 Anh/chị hiểu thế nào về ý kiến cho rằng tiếng nói là: "Một loại di sản đặc
biệt Bởi nó không chỉ nằm trong kí ức mà nối dài trong hiện tại và bắc cầu đến
tương lai."? (1.0 điểm)
Trang 10Câu 4 Nêu thông điệp văn bản gửi đến người đọc (1.0 điểm)
II LÀM VĂN (7.0 điểm)
Câu 1 Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) bàn luận về quan điểm: "Và muôn đời, lời
nói thành thực vẫn là lời hay nhất." (2.0 điểm)
Câu 2 Cảm nhận tình yêu cuộc sống của Xuân Diệu qua đoạn thơ sau: (5.0 điểm)
…“Của ong bướm này đây tuần tháng mật;
Này đây hoa của đồng nội xanh rì;
Này đây lá của cành tơ phơ phất;
Của yến anh này đây khúc tình si;
Và này đây ánh sáng chớp hàng mi, Mỗi buổi sớm thần Vui hằng gõ cửa;
Tháng giêng ngon như một cặp môi gần;
Tôi sung sướng Nhưng vội vàng một nửa:
Tôi không chờ nắng hạ mới hoài xuân.”
(Trích Vội vàng – Xuân Diệu, SGK Ngữ văn 11 Cơ bản, tập II, NXB Giáo dục,
2007, tr.22)
Hết
Trang 11
Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:
“Thượng Đế sẽ không hỏi về số quần áo của bạn có trong tủ, mà sẽ hỏi bạn giúp được bao nhiêu người có quần áo?
Thượng Đế sẽ không hỏi bạn có bao nhiêu tài sản vật chất, mà sẽ hỏi chúng được tạo ra bằng chính sức lao động của bạn không?
Thượng Đế sẽ không hỏi bạn nhận được bao nhiêu lời khuyến khích, mà sẽ hỏi bạn
đã bao giờ khích lệ người khác hay chưa?
Thượng Đế sẽ không hỏi nghề nghiệp của bạn là gì, mà sẽ hỏi bạn thực hiện công việc của mình với khả năng tốt nhất chưa?
Thượng Đế sẽ không hỏi bạn làm gì để giúp cho bản thân, mà sẽ hỏi bạn đã làm gì
để giúp đỡ mọi người?
Thượng Đế sẽ không hỏi bạn đã làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình, mà sẽ hỏi bạn
đã làm gì để bảo vệ quyền lợi của người khác?
Thượng Đế sẽ không hỏi bạn sống cạnh bao nhiêu người láng giềng, mà sẽ hỏi bạn đối xử với những người hàng xóm như thế nào?
Thượng Đế sẽ không hỏi về màu da của bạn, mà sẽ hỏi về phẩm chất của bạn …”
(Theo “Phép màu nhiệm của đời” – NXB Trẻ, 2004)
Câu 1 Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích trên
Câu 2 Tìm và nêu tác dụng các biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn trích trên Câu 3 Theo anh/chị, vì sao tác giả cho rằng: “Thượng Đế sẽ không hỏi về màu da
của bạn, mà sẽ hỏi về phẩm chất của bạn.”
Trang 12Câu 4 Thông điệp nào của đoạn trích trên có ý nghĩa nhất đối với anh/chị? Giải
thích?
II LÀM VĂN (7.0 điểm)
Câu 1 Nghị luận xã hội (2.0 điểm)
Viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của anh/chị về ý kiến:
“Thước đo của cuộc đời không phải là thời gian mà là sự cống hiến” (Peter Marshall)
Câu 2 Nghị luận văn học (5.0 điểm)
Cảm nhận của anh/chị về vẻ đẹp tâm hồn Hồ Chí Minh qua tác phẩm “Chiều tối”
Hết
Trang 13
Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:
…Thật vậy, Nguyễn Du, đại thi hào của dân tộc từng viết: “ Sách vở đầy bốn vách/
Có mấy cũng không vừa” Đáng tiếc, cuộc sống hiện nay dường như “cái đạo” đọc sách cũng dần phôi pha Sách in nhiều nơi không bán được, nhiều nhà xuất bản đóng cửa vì thua lỗ, đặc biệt sách bị cạnh tranh khốc liệt bởi những phương tiện nghe nhìn như ti vi, Ipad, điện thoại Smart và hệ thống sách báo điện tử trên Internet Nhiều gia đình giàu có thay tủ sách bằng tủ…rượu các loại Các thư viện lớn của các thành phố hay của tỉnh cũng chỉ hoạt động cầm chừng, cố duy trì sự tồn tại
Bỗng chợt nhớ khi xưa còn bé, với những quyển sách giấu trong áo, tôi có thể đọc sách khi chờ mẹ về, lúc nấu nồi cơm, lúc tha thẩn trong vườn, vắt vẻo trên cây, lúc chăn trâu, lúc chờ xe bus… Hay hình ảnh những công dân nước Nhật mỗi người một quyển sách trên tay ngồi chờ tàu xe, xem hát…càng khiến chúng ta thêm yêu mến
và khâm phục Ngày nay, hình ảnh ấy đã bớt đi nhiều, thay vào đó là cái máy tính hay cái điện thoại di động Song sách vẫn luôn cần thiết, không thể thiếu trong cuộc sống phẳng hiện nay
(Trích Suy nghĩ về đọc sách – Trần Hoàng Vy)
Câu 1 Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn trích trên
Câu 2 Hãy ghi lại câu văn nêu khái quát chủ đề của văn bản trên
Câu 3 Theo anh/ chị tại sao tác giả lại cho rằng: “ cuộc sống hiện nay dường như
“cái đạo” đọc sách cũng dần phôi pha”?
Câu 4 Hãy nêu ít nhất 02 tác dụng của việc đọc sách theo suy nghĩ của anh/ chị
Trang 14II LÀM VĂN (7.0 điểm)
Anh/Chị hãy phân tích đoạn thơ sau:
Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ Mặt trời chân lí chói qua tim Hồn tôi là một vườn hoa lá Rất đậm hương và rộn tiếng chim…
Tôi buộc lòng tôi với mọi người
Để tình trang trải với trăm nơi
Để hồn tôi với bao hồn khổ Gần gũi nhau thêm mạnh khối đời…
(Trích Từ ấy- Tố Hữu; SGK Ngữ Văn 11-tập 2)
Hết
Trang 15
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
" Nói tới sách là nói tới trí khôn của loài người, nó là kết tinh thành tựu
văn minh mà hàng bao thế hệ tích lũy truyền lại cho mai sau Sách đưa đến cho
người đọc những hiểu biết mới mẻ về thế giới xung quanh, về vũ trụ bao la, về
những đất nước và những dân tộc xa xôi
Những quyển sách khoa học có thể giúp người đọc khám phá ra vũ trụ vô tận với
những qui luật của nó, hiểu được trái đất tròn trên mình nó có bao nhiêu đất nước
khác nhau với những thiên nhiên khác nhau Những quyển sách xã hội lại giúp ta
hiểu biết về đời sống con người trên các phần đất khác nhau đó với những đặc
điểm về kinh tế, lịch sử, văn hóa, những truyền thống, những khát vọng
Sách, đặc biệt là những cuốn sách văn học giúp ta hiểu biết về đời sống bên
trong tâm hồn của con người, qua các thời kì khác nhau, những niềm vui và nỗi
buồn, hạnh phúc và đau khổ, những khát vọng và đấu tranh của họ Sách còn giúp
người đọc phát hiện ra chính mình, hiểu rõ mình là ai giữa vũ trụ bao la này, hiểu
mỗi người có mối quan hệ như thế nào với người khác, với tất cả mọi người trong
cộng đồng dân tộc và cộng đồng nhân loại này Sách giúp cho người đọc hiểu
được đâu là hạnh phúc, đâu là nỗi khổ của con người và phải làm gì để sống cho
đúng và đi tới một cuộc đời thật sự
Sách mở rộng những chân trời ước mơ và khát vọng Ta đồng ý với lời nhận xét mà cũng là một lời khuyên bảo chí lí của M Gorki: "Hãy yêu sách, nó là nguồn kiến thức, chỉ có kiến thức mới là con đường sống" Vì thế, mỗi chúng ta hãy đọc
sách, cố gắng đọc sách càng nhiều càng tốt"