Untitled Xã h͡i h͕c s͙ 1 1984 CÔNG TÁC XÃ HӜI HӐC VÀ Kӂ HOҤCH HÓA XÃ HӜI Ӣ LIÊN HӦP SҦN XUҨT NÔNG CÔNG NGHIӊP HUYӊN V V LESHKEVICH �V F TARASEVICH VI烏C thành l壱p các ph泳c h嬰p kinh t院 qu嘘c dân nô[.]
Trang 1CÔNG TÁC XÃ H I H C VÀ K HO CH HÓA XÃ H I
V.V LESHKEVICH –V.F TARASEVICH
VI C thành l p các ph c h p kinh t qu c dân
nông- công nghi p đã đ c các ngh quy t c a H i
ngh y ban Trung ng ng C ng s n Liên Xô
h p h i tháng 5-1982 thông qua, đòi h i c n có
quan đi m liên ngành đ i v i vi c kê ho ch hoá s
phát tri n c a kh v c kinh t nông nghi p, k
ho ch hóa các quá trình xã h i nông thôn a
bàn huy n, n i ti n hành tr c ti p vi c hi pp tác các
nông trang t p th và nông tr ng qu c doanh là b
ph n c u thành quan tr ng nh t c a ph c h p s n
xu t nông - công nghi p Kinh nghi m k ho ch
hoá Liên Xô đã ch ng minh rõ, ch có th gi i
quy t m t cách có k t qu nh ng nhi m v t o
thành s cân đ i c a các ngành s n xu t v t ch t và
khu v c phi s n xu t, s d ng h p lý ngu n tài
nguyên và l o đ ng trên c s c a m t k ho ch
phát tri n k thu t, kinh t và v n hóa - xã h i
th ng nh t
M t s nhà chuyên môn có ý ki n cho r ng, các
k ho ch phát tri n kinh t xã h i c a huy n ch c t
sao đ t đ c m c tiêu c h u c a mình Theo
chúng tôi thì vi c th c hi n quan ni m này trong
th c ti n s không t o đ c s k t h p h u c các
k ho ch c a các xí nghi p và các huy n khi mà
chúng đ c so n th o nh ng gíác đ khác nhau -
ngành và vùng lãnh th các ph ng di n này
th c s k t h p ch t ch , k ho ch c a các xí
nghi p ph c h p s n xu t nông - công nghi p c n
đ c đ a vào k ho ch c a các huy n t v n đ
nh v y đã t o kh n ng t p trung l c l ng và s
d ng m t cách tôi u các ngu n tài nguyên đ gi i
quy t t t c các ván đ b c thi t c a s n xu t Kinh
nghi m đã ch ng minh r ng, chính quan đi m b n
v là tr ng i ch y u trên con đ ng liên k t và
h p tác c a các xí nghi p
D án phân b dân c là xu t phát đi m c a
vi c, so n th o các v n ki n đ c p t i trên đây
i u đó cho phép g n li n vi c xây d ng các công
trình s n xu t, tr ng h c, câu l c b , b nh vi n và
các c quan ph c v sinh ho t v i vi c gi i quy t
nh ng v n đ xã h i
Sau khi cân nh c nh ng v n đ đã nêu trên,
ng b huy n Vilêia thu c ng C ng s n Bêlôrlitxia cùng v i các chuyên gia c a Vi n Nghiên c u khoa h c t ch c t n xu t nông nghi p Bêlôrutxia có s tham gia c a các tác gi bài này
đã so n th o m t k ho ch phát tri n kinh t -xã h i 1981-1990 cho ph c h p s n xu t nông công nghi p huy n vilêia thu c t nh Minxk K ho ch này đã đ c k h p c a Xô vi t huy n thông qua
và đ a vào th c hi n
Ph c h p s n xu t nông - công nghi p huy n là
m t h p th s n xu t khá ph c t p Thành ph n c a
ph c h p bao g m 15 nông trang t p th , 11 nông
tr ng qu c doanh, 17 t ch c và xí nghi p d ch v
ch biên nông s n T ng s n l ng thu nh p h ng
n m lên t i 80 tri u rúp D i đây là tóm t t các
bi n pháp có tinh ch t kinh t - k thu t mà k
ho ch đã v ch ra:
n n m 1985, d đ nh t ng m nh s n xu t
s a, th t, ng c c, rau, lanh Nh t ng nhanh n ng
su t lao đ ng và hoàn thi n ti p khâu c khí hóa
t ng h p trong tr ng tr t và ch n nuôi, nên d ki n trên nh t đ nh th c hi n đ c Các cán b l p k
ho ch quan tâm đ n vi c làm sao đ t o ra nh ng
đi u ki n thu n l i cho lao đ ng Khi xâyd ng nhà cho nh ng ng i làm ngh ch n nuôi và th c khi, ng i ta l u ý xây d ng c các phòng ngh
ng i, gi i trí tinh th n và các phòng ph khác Trong k ho ch, vi c s d ng h p lý nh ng
ph ng ti n có s n nh nhà kho, bãi ch a, các
ph ng ti n v n chuy n đ c đ c bi t chú ý Phát tri n ti p trong k ho ch n m n m l n th XI và
n m n m l n th XII, huy n s có các xí nghi p gia công công nghi p, các t ch c xây đ ng nông thôn, các liên h p “k thu t nông nghi p”, “hóc h c nông nghi p", các xí nghi p ph c v vi c c i t o đ t Quy h ch l i vi c xây d ng m i và s a ch a nh ng nhà kho, bài ch a c , b sung thêm thi t b làm
l nh cho x ng ch bi n b
Trang 2Vi c nâng cao hi u qu ho t đ ng c a các xí
nghi p và các t ch c c a ph c h p nông - công
nghi p t o ti n đ cho vi c hoàn thi n ti p h th ng
đòn b y kinh t và toàn b c ch h ch toán kinh t
Cùng v i vi c t p trung ngu n tài nguyên, k ho ch
còn d đ nh t o ra nh ng điêu ki n v t ch t và t
ch c đ phát huy sáng ki n và quan tâm đ n l i ích
v t ch t s n xu t c a các xí nghi p - nh ng thành
viên c a ph c h p nông - công nghi p, hàng lo t
bi n pháp đ c đ ra nh m cân b ng kh n ng c a
các nông trang t p th , c a các nông tr ng qu c
danh trong nh ng đi u ki n t nhiên - kinh t khác
nhau, nh m nâng cao trách nhi m kinh t c a đ n
v s n lu t đ i v i vi c s d ng có hi u qu các
ngu n lao đ ng, v t t và ru ng đ t Trong ph m vi
c a liên h p huy n, v n đ c t p trung đ phát
tri n các xí nghi p xây d ng nhà và các công
trình v n hóa - xã h i, đ khuy n khích v t ch t và
t o v n d tr i v i các nông trang t p th và
nông tr ng qu c doanh, liên h p có quy n phân
ph i v n đ u t c b n và các ngu n v t t - k
thu t đ xây d ng nh ng công trình đ c bi t quan
tr ng, và trong tr ng h p c n thi t có quy n phân
ph i l i t 10 - l5% các ngu n v n này gi a các xí
nghi p và t ch c s n xu t
T ng h p các bi n pháp có tính ch t xã h i là
m t b ph n h u c c a k ho ch ph t tri n c a
liên h p s n xu t nông - công nghi p H th ng
phân b dân c theo ki u chòm xóm nh v n còn
t n t i trong huy n Vilêia Cho đ n đ u n m 1982
v n càn 428 đi m c dân nông nghi p v i s nhân
kh u trung bình là 115 ng i Tình tr ng này c ng
gi ng nh ki u phân b c dân theo vùng lãnh th
m t cách thi u h th ng đang làm c n tr vi c c i
thi n v n hóa và đ i s ng cho nh ng ng i lao
đ ng nông nghi p c n tr vi c t ch c h p lý s n
xu t nông nghi p, kìm hãm vi c qu n lý có k t qu
các quy trình xã h i và công ngh
Cho mãi đ n g n đây, vi c c i t o l i h th ng
dân c phân b theo ki u chòm xóm nh n c
c ng hoa v n ti n hành trên c s phát tri n nh ng
đi m c dân “có vi n c nh” và h n ch nh ng đi m
dân c nh “không có vi n c nh” Vì v y, nh kinh
nghi m đã cho th y, th c t này không đ m b o s
phát tri n t i u v m t kinh t - xã h i c a c ng
đ ng lãnh th
Ví d vi c xây d ng làng th c nghi m t ng h p
ki u m u ti n hành t n m l967 b y đ n v s n
xu t trong n c c ng hòa đã ch ng minh đi u đó Trong quá trình th c nghi m, có nghiên c u c
nh ng nguyên t c m i c a k ho ch hóa và xem xét các ph ng di n t ch c các đi m qu n c và các khu v c s n xu t đ tìm ra có ki u nhà và các công trình xã h i h p lý h n, các phu ng án t t
nh t đã đ c v ch ra đ đ m b o công trình và ti n nghi cho các khu nhà nông thôn B ng cách xây
d ng nh ng khu dân c trung tâm và đ a dân các
đi m c dân nh đ n đó, cho đ n nay v n ch a
gi i quy t đ c m t trong nh ng nhi m v c b n
là t o ra m t h th ng qu n c h p lý Nh ng xóm
nh thi u ti n nghi v n t n t i nh x a và s c dân
m i trong các làng th c nghi m t ng lên ch y u do
c dân các huy n khác, t nh khác chuy n đ n
Vi c xóa b m t s đáng k các xóm nh r i rác không ch làm t ng m c di dân nông thôn vào các thành ph , mà còn d n đ n tình tr ng gi m b t m t cách quá s m nh ng đ n v kinh t ph riêng Chúng tôi cho r ng,trong k ho ch hóa s phát tri n kinh t - xã h i c a nông thôn c n lo i b vi c phân chia các đi m c dân nông nghi p thành có
vi n c nh và không có vi n c nh B i vì nhi m v
h n ch trong vi c xóa b m t cách t các xóm
nh đã đ c v ch ra ngay trong quá trình l p k
ho ch huy n đây, k ho ch đã có d tính đ n
nh ng bi n pháp t ng h p đ phát tri n ti p khu
v c ph c v v n hóa - sinh ho t, tr ng k ho ch
n m n m l n th XI, nhi u xóm nh s đ c n i
li n v i các khu trung tâm dân c c a nông trang
t p th và nông tr ng qu c doanh b ng nh ng con
đ ng r i đá Song song v i bi n pháp này, các c dân trong các xóm nh r i rác mu n chuy n đ n
nh ng làng l n h n c ng đ c Nhà n c và nông trang t p th giúp đ m i ph ng ti n
Hi n nay, trên vùng lãnh th c a huy n v n còn 370 làng nh , m t s làng này là trung tâm c a các đ i s n xu t c a các nông trang t p th và nông tr ng qu c doanh Tuy nhiên đ m b o m c phát tri n cho đ ng đ u v c s h t ng xã h i - sinh ho t cho toàn b các đi m qu n c hi n l i là
ch a th và c ng ch a c n thi t Không còn nghi
ng gì n a, vi c trang b đ y đ ti n nghi cho các
đi m c dân nh v n còn đ c ti p t c Tuy nhiên
Trang 3ph ng h ng chính đ đ t đ c s ti n b xã h i
c a các đi m c dân này là t o m i kh n ng cho
c dân đ c h ng m i phúc l i và d ch v do các
trung tâm tr đi m c a s phân b c dân mang
l i, dù đó là thành ph ti p giáp hay làng l n, làng
trung bình
Ph thu c vào các ch c n ng th c hi n trong
m t h th ng th ng nh t c a vi c phân b c dân,
t t c các đi m c dân c a huy n đ c phân b
theo các ki u sau đây:
1 Các tr đi m (liên ngành s n xu t) Chúng
đóng vai các trung tâm nh c a huy n v s n xu t
v n hóa - sinh ho l Các tr đi m này bao g m các
xí nghi p ch bi n nông s n và các phân x ng
c a các xí nghi p này, các c quan v n hóa - sinh
ho t l n (các nhà v n hóa, các trung tâm th ng
nghi p, các nhà v n hóa nông thôn), các b nh vi n
v i các phòng khám b nh đa khoa, các tr ng
trung h c, nhà t m v i các hi u gi t đ c c khí
hóa, công trinh th thao N i đây c n có các
ph ng ti n giao thông công c ng ch y u đan
chéo nhau
2 Các trung tâm c a các nông trang t p th và
nông tr ng qu c doanh đây có các ph c h p
s n xu t c a ngành, các công trình v n hoá - sinh
ho t đ tho mãn nhu c u b c thi t h ng ngày cho
c dân (các câu l c b , các c a hàng, các tr m y t ,
h sinh, các tr ng ph thông c s , các v n tr ,
các đi m ti p nh n t ng h p d ch v sinh ho t: các
công ty ph c v công c ng ) Các c quan t ng
t ph c v c dên các làng, xóm lân c n
3 Các đi m c dân có ch c n ng xác đ nh c a
khu v c s n xu t nông nghi p và phi nông nghi p
Vi c phúc v v n hóa - sinh ho t cho dân c đây
c n đ c t ch c ch y u b ng các ph ng ti n c
đ ng và n u c n thi t c ng ph i xây d ng các c a
hàng, các nhà tr , v n tr và các c quan thi t y u
khác
Trong vi c xây d ng c s h t ng xã h i - sinh
ho t, nhi m v đ t ra là ph i s d ng m t cách t i
u nh ng c quan v n hóa có s n, c ng nh xây
d ng m i mà không l thu c vào Nhà n c Ngoài
5 nhà sinh ho t v n hóa và 31 đi m ti p nh n d ch
v t ng h p, đ n n m l990 ph i đ a vào s d ng
thêm 6 nhà sinh ho t v n hóa và 4 c a hi u gi t
Ng i ta đã d đ nh c các bi n pháp đào t o
nh ng cán b có chuyên mòn cao, nâng cao trình
đ ph c v khách hàng, ch ng h h ng s n ph m
và th c hi n vi c b o hành s a ch a T t c các xí nghi p th ng nghi p s chuy n sang cách làm
vi c theo ph ng pháp t qu n M i c a hàng th c
ph m đ u s đ c trang b h th ng làm l nh Nói chung, vi c chu chuy n hàng hóa bán l c a th ng nghi p Nhà n c và h p tác xã tiêu th đ n cu i kê
ho ch n m n m l n th XI d đ nh t ng 25,1% Trong k ho ch, đ c bi t chú ý đ n vi c hoàn thi n công tác ph c v v n hóa cho c dân nông nghi p D đ nh đ n, n m 1990 s xây xong và đ a vào ho t đ ng 12 nhà v n hóa nông thôn v i 2.900
ch Công vi c c a các câu l c b s đ c t p trung hoá đ t o thành nh ng ph c h p v n hóa – xã h i
có ch c n ng th ng nh t ho t đ ng c a các câu l c
b , xí nghi p ph c v sinh ho t, th ng nghi p, các
t ch c xã h i, các c quan y t , giáo d c
Nh ng ph c h p này th hi n trình đ m i v
ch t trong s phát tri n đ i s ng v n hoá nông thôn Hình th c t ch c này v th c t t o kh n ng thu hút t t c c dân nông thôn tham gia vào đ i
s ng v n hóa, t o kh n ng v n d ng quan đi m
t ng h p đ i v i vi c giáo d c nh ng ng i lao
đ ng Kinh nghi m công tác c a ph c h p v n hóa
- xã h i Narôchan huy n Vilêia là vi d đ ch ng minh đi u đó
Trong l nh v c giáo d c trung h c và trong công tác c a các c quan m u giáo c ng có nh ng
bi n đ i Nh v n d u t xây d ng c b n c a Nhà
n c, đ n n m 1990 s xây xong 4 tòa nhà c a
tr ng trung h c v i 1.960 ch ng i Nh các
ph ng ti n c a các nông trang t p th , nông
tr ng qu c doanh, 17 nhà tr v i 860 ch s đ c
đ a vào s d ng Do đó mà đ n n m 1990, m c
đ m b o c a các c quan m u giáo s t ng g p 2
l n so v i n m 1981 Trong l nh v c y t c ng có
nh ng c i thi n đáng k n k ho ch n m n m
th XII, b nh vi n đa khoa c a huy n s đ c đ a vào s d ng cùng v i m t s tr m xá ch a ngo i trú; hàng lo t các đi m c dân, các c quan y t
s đ c xây d ng và m r ng, phát tri n ti p m ng
l i c p c u y t nông thông
H th ng giao thông đ ng sá, nh t là đ ng sá
Trang 4các đ a ph ng là khâu y u nh t c a s phát tri n
kinh t và xã h i c a huy n Trong k ho ch n m
n m l n th XI s dành h n 600 ngàn rúp đ xây
d ng màng l i này cho các nông trang t p th và
nông tr ng qu c doanh sang k ho ch n m n m
l n th XII s dành t i 1tri u rúp Trong t ng lai
c ng d đ nh t ch c các đi m s a ch a đ ng
giao thông v i d tính m i đi m ph i đ m b o tu
b cho 100 km công đo n có trình đ k thu t công
trình cao
Ph ng h ng quan tr ng nh t c a ch ng
trình phát tri n kinh t - xã h i huy n là ph i đ m
b o cho các nông trang t p th và nông tr ng qu c
doanh l c l ng lao đ ng có chuyên môn cao
đây, v n đ c b n mà nh ng ng i lãnh đ o s n
xu t quan tâm là c dân nông nghi p chuy n vào
thành ph v i m c đ r t cao, d n đ n h u qu là
l c l ng lao đ ng luôn luôn thi u h t T 1965
đ n 1981, c dân nông nghi p trong huy n gi m
27,6% Trong s nh ng ng i chuy n c có chuyên
môn cao đ u d i l a tu i 30 Do v y mà ba n m
qua huy n đã ph i đào t o thêm g n m t ngàn th
máy và lái máy kéo Só th c khí c a 17 trong 26
đ n v s n xu t c n đ c b sung c ng không ít
h n con s đó Vi c thi u th c khí mà các nông
trang t p th và nông tr ng qu c doanh đang g p
ph i hi n nay là tình tr ng r t c ng th ng trong s n
xu t nông nghi p V n đ v cán b ch n nuôi c ng
đang đ t ra gay g t Thanh niên d i 30 tu i làm
công tác ch n nuôi hi n nay ch chi m 4% trong
t ng s nh ng ng i làm ngh ch n nuôi
Theo các tài li u nghiên c u thì đ ng c ch
y u c a vi c chuy n c là:
- Mu n có đ i s ng sung túc h n là có nhi u
th i gian r i nh hi n nay
- Mu n có m t ngành ngh a thích
Trong s các nguyên nhân r i b nông trang
t p th và nông tr ng qu c doanh có nguyên
nhân là do khâu t ch c và đi u ki n lao đ ng
kém Các th c khí nêu lý do b đi nhi u nh t là
do không th a mãn b i ngày công lao đ ng không
có đ nh m c (l4,6% s ng i đ c h i tr l i);
không thay ca và không đ vi c làm c n m
(13%)
Trong k ho ch đã ho ch đ nh m t h th ng
các bi n pháp có tính ch t xã h i - kinh t nh m
gi m b t vi c chuy n c M t s các bi n pháp đó
đã nêu lên trên Chúng tôi s d n thêm m t vài
s li u:
B t đ u t n m 1982, d đ nh dành 32% v n
đ u t c b n cho vi c phát tri n h t ng c s xã
h i Trong k ho ch n m n m l n th XI, các nông trang t p th và nông tr ng qu c doanh s xây
d ng thêm 34,1 ngàn m 2 nhà ; đ t 25,8 km đ ng
ng cho h th ng thoát n c; 11.9 km đ ng ng
d n n c (có đ t c tháp ch a n c) n n m
1990, chi phí cho xây d ng nhà t ng lên 20,4
m2/nhân kh u so v i 15,7 m2 n m 1980 Cu c xây
d ng c ng trù tính đ m b o cho m i gia đình nông thôn có ngôi nhà riêng v i ti n nghi đ y đ , có
v n cây và các khu ph cho ch n nuôi gia súc, gà
v t và nh ng ph ng ti n v n t i riêng Nhiêu d
đ nh đã đ c th c hi n và đ c nh ng ng i lao
đ ng nông nhi p, các c quan ng và chính quy n đánh giá cao
Vi c th c hi n t ng h p các bi n pháp phát
tri n kinh t - xã h i đã mang l i hi u qu cho s n
xu t nông nghi p Trong n m 1981, m c dù các
đi u ki n th i ti t không đ c thu n l i, nh ng thu
ho ch ng c c và khoai tây so v i n m tr c v n
t ng m t cách đáng k , s n xu t th t, s a c ng
t ng T ng s thu nh p ròng c a huy n đ t t i 4 tri u 35l ngàn rúp Do thành tích thi đua xã h i ch ngh a, n m 1981, huy n rilêia đã đ c y ban Trung ng ng C ng s n Liên Xô, h i đ ng B
tr ng Liên Xô, h i đ ng trung ng các Công đoàn Liên Xô và trung ng oàn Thanh niên Komxômôn Lênin th ng c đ luân l u
ng th i, cho mãi đ n nay, các liên h p v n đang ph i gi i quy t nh ng v n đ quan tr ng Do
s thi u ph i h p đ ng b c a các xí nghi p, các t
ch c Nhà n c nên không đi u ch nh đ c linh
ho t các ngu n v n, v t t và lao đ ng, các ngu n này do b n hàng t ý s d ng M t v n đ khá rõ ràng n a là vi c khen th ng v t ch t cho nh ng
ng i lãnh đ o và các chuyên gia c a các t ch c,
nh ng ng i ph c v các nông trang t p th và nông tr ng qu c doanh vì thành tích v t m c s n
xu t ng c c, th t, s a và các s n ph m khác c ng
v n t n t i ch a đ c gi i quy t Cu i cùng, nh ng nguyên t c thông nh t v ch đ công tác k ho ch
Trang 5hóa và vi c cung úng v t t trong h th ng các liên
h p s n xu t nông - công nghi p huy n c ng ch a
có Thi u nh ng nguyên t c này s không th đ m
b o vi c qu n lý có k t qu n n s n xu t nông
nghi p
V ph ng di n ch quan c ng có hàng lo i
khó kh n K ho ch hoá kinh t - xã h i các liên
h p s n xu t nông - công nghi p hi n là m t công
vi c còn khá m i m Chính vì v y mà c n c i ti n
h n n a m i đ m b o đ c trình đ t ch c và tính
khoa h c c a công tác này Nh ng ch báo n i dung
trong các k ho ch còn ch a g n bó v i nhau, đ c
bi t là nh ng ch báo đ c p đ n nh ng v n đ kinh
t , k thu t, nh t là các ch báo xã h i Tình tr ng
này không ch do thi u sót khi l p các ch báo xã
h i mà còn do thi u sót c a chính t ch c k ho ch
hóa kinh t xã h i nông thôn Hi n nay, các tài
li u thích h p đ u do các nhà kinh t , các k s
nông nghi p, các k thu t viên ch n nuôi so n th o
Rõ ràng là nông thôn c ng nh các xí nghi p công
nghi p đ u c n có các nhà xã h i h c có chuyên
môn cho c a mình Lúc đ u c có các nhà kinh t -
xã h i h c tr c đã Theo ý ki n chúng tôi, trong
ch ng trình gi ng d y c a các Khoa kinh t , nông
h c, k s ch n nuôi c n ph i có giáo trình xã h i
h c ng th i các Vi n nghiên c u khoa h c c ng
c n th ng xuyên t ch c các l p th c hành, các
khóa b i d ng chuyên đ v các v n đ k ho ch
hóa xã h i cho nh ng ng i lãnh đ o và các chuyên
gia trong l nh v c s n xu t nông nghi p T t nhiên,
khó có th thích h p khi mong m i r ng, trong m t
t ng lai không xa, m i nông trang t p th ho c
nông tr ng qu c doanh s có m t nhà xã h i h c
n m trong biên ch chính th c Trong tình hình
hi n nay, các c quan nghi n c u khoa h c xã h i
và các trung tâm khoa h c, nh t là các trung tâm
đ a ph ng, c n h ng v nông thôn Các H i đ ng
t p th v nghiên c u xã h i và k ho ch hoá xã
h i, n i có đ i di n các t ch c ng, chính quy n,
các t ch c xã h i và các chuyên gia s n xu t nông
nghi p tham gia có vai trò r t quan tr ng trong vi c
so n th o các k ho ch phát tri n xã h i
Công vi c đ t ra r t l n lao, dù sao thì s phát
tri n r ng rãi và vi c nâng cao trình đ c a k
ho ch hóa xã h i và kinh t nông thôn đòi h i
ph i đ m b o hoàn thành các nhi m v m t cách
khoa h c và có t ch c mà đ i h i l n th XXVI
ng C ng s n Liên Xô và các h i ngh Trung
ng h i tháng n m và tháng m i m t (1982) đã
ch rõ
MINH HOÀI d ch
T p có Liên Xô Nh ng nghiên c u xã h i h c
n m 1983, s 1 tr 39-44