bc3a0i-2-suy-nghc4a9-nhc6b0-me1bb99t-nhc3a0-kinh-te1babf-he1bb8dc

Chapter 2 Thinking Like an Economist CHƯƠNG 2 SUY NGHĨ NHƯ MỘT NHÀ KINH TẾ HỌC Lƣơng Xuân Vinh Trƣờng Đại Học Kinh Tế Tài Chính vinhlx@uef edu vn Tháng 11 2016 T h i n k i n g L ik e a n E c o n o m i[.]

Lương Xuân Vinh Trường Đại Học Kinh Tế - Tài Chính

vinhlx@uef.edu.vn

Tháng 11 - 2016

 - Nhà kinh tế là nhà khoa học

 Mô hình đầu tiên: Sơ đồ chu chuyển

 Mô hình thứ hai: Đường giới hạn khả năng sản xuất

2 - Nhà kinh tế học là nhà tư vấn chính sách

3 - Tại sao các nhà kinh tế bất đồng ý kiến

Họ xây dựng các học thuyết, thu thập dữ liệu, và sau đó phân tích những dữ liệu này để khẳng định hay bác bỏ các học thuyết đó

Phương pháp nghiên cứu khoa học: quan sát, lý thuyết,

và quan sát nhiều hơn nữa

Trong kinh tế học, thực hiện một thí nghiệm thường là khó khăn và đôi khi là bất khả thi

Ví dụ 1

Lạm phát: các nhà kinh tế nghiên cứu lạm phát không thể nào điều

khiển chính sách tiền tệ của một quốc gia đơn giản chỉ để tạo ra dữ

liệu, cho dù là dữ liệu có ích

Vai trò của các giả định

 Các nhà kinh tế cũng đưa ra giả định với cùng lý do: giả định để đơn giản hóa một thế giới đầy phức tạp và làm cho nó dễ hiểu hơn

T h i n k i n g Lik e a n E c o n o m i s t L Ư Ơ N G X U Â N V I N H N o v e m b e r 2 0 1 6 5 / 1 9

Ví dụ 2

Để nghiên cứu ảnh hưởng của thương mại quốc tế, chúng ta có thể giả định rằng cả thế giới chỉ có hai quốc gia và mỗi quốc gia chỉ sản xuất hai loại hàng hóa Trên thực tế thì có nhiều quốc gia và mỗi quốc gia sản xuất hàng ngàn loại hàng hóa Nhưng với giả định này chúng ta có thể tập trung suy nghĩ kĩ hơn về bản chất của vấn đề

Mô hình kinh tế học

Các nhà kinh tế cũng sử dụng mô hình để tìm hiểu về thế giới, nhưng không phải những mô hình bằng nhựa mà thường là những biểu đồ và phương trình

Mô hình đầu tiên: Sơ đồ chu chuyển

Mô hình thứ hai: Đường giới hạn khả năng sản xuất

Mô hình thứ hai: Đường giới hạn khả năng sản xuất

 Đường giới hạn khả năng sản xuất cho thấy những phối hợp của sản lượng đầu ra mà nền kinh tế có thể sản xuất với công nghệ và các yếu tố đầu vào cho trước

 Nếu nền kinh tế sử dụng toàn bộ nguồn lực của nó trong nền công nghiệp xe hơi, nó có thể sản xuất 1000 xe hơi và không sản xuất một chiếc máy tính nào

 Nếu nền kinh tế sử dụng toàn bộ nguồn lực của nó trong nền công nghiệp máy tính, nó có thể sản xuất được 3000 máy tính và không sản xuất được chiếc xe hơi nào

 Một kết quả được xem là hiệu quả nếu như nền kinh tế có thể đạt được nhiều nhất có thể từ nguồn tài nguyên khan hiếm của mình

 Điểm D biểu thị một kết quả không hiểu quả

 Nền kinh tế không thể sản xuất được số lượng xe hơi và máy tính như ở điểm C

 Một sự tiến bộ về công nghệ trong ngành công nghiệp máy tính cho phép nền kinh tế sản xuất ra nhiều máy tính hơn tại các mức sản lượng xe hơi cho trước

 Nếu nền kinh tế di chuyển từ điểm A sang điểm G thì khi đó sản lượng của cả

xe hơi lẫn máy tính đều tăng

Mô hình thứ hai: Đường giới hạn khả năng sản xuất

Sự tiêu dùng của Elizabeth và Brian khi có sự chuyên môn hóa và thương mại và khi không có

Hai lý do làm thay đổi đường giới hạn khả năng sản xuất (PPF: Production

Possibility Frontier)

Theo truyền thống, lĩnh vực kinh tế học được chia ra làm hai nhánh lớn

Kinh tế học vi mô nghiên cứu các hộ gia đình và doanh

nghiệp ra quyết định như thế nào và tương tác với nhau ra sao trên các thị trường cụ thể

Kinh tế học vĩ mô nghiên cứu các hiện tượng trong

tổng thể của nền kinh tế, bao gồm lạm phát, thất nghiệp

và tăng trưởng kinh tế

Ví dụ 3

Một nhà kinh tế học vĩ mô có thể nghiên cứu ảnh hưởng của sự giảm thuế thu nhập cá nhân lên sự sản xuất hàng hóa và dịch vụ của nền kinh tế Nhưng để nghiên cứu về vấn đề này, anh ấy có thể cân nhắc sự giảm thuế thu nhập cá nhân ảnh hưởng như thế nào lên quyết định của các

hộ gia đình về việc họ sẽ dành bao nhiêu tiền lên việc chi tiêu cho hàng hóa và dịch vụ

• Khi các nhà kinh tế cố gắng giải thích thế giới, họ là những

nhà khoa học

• Khi họ cố gắng cải thiện điều đó, họ là những người tư vấn

chính sách

Phân tích thực chứng và phân tích chuẩn tắc

Ví dụ 4

Phát biểu thực chứng: Mức lương tối thiểu gây ra thất nghiệp

Phát biểu chuẩn tác: Chính phủ nên tăng mức lương tối thiểu

 Phát biểu thực chứng mang tính chất mô tả Họ giải thích thế giới

 Phát biểu chuẩn tắc mang tính mệnh lệnh Họ đưa ra phát biểu về nhựng

gì thế giới nên làm

 Mệnh đề thực chứng là mô tả

 Mệnh đề chuẩn tắc là mệnh lệnh

Có hai lý do cơ bản như sau:

Các nhà kinh tế có thể bất đồng về độ tin cậy của các lý thuyết thực chứng khác nhau liên quan đến câu hỏi nền kinh tế vận hành nhƣ thế nào

Các nhà kinh tế có thể có những quan điểm về giá trị khác nhau và

do đó có những quan điểm chuẩn tắc về việc thực thi chính sách cũng khác nhau

Trong các hình sau, hình nào thể hiện có một sự tiến bộ về công nghệ

đối với sản phẩm X?

Giả sử bạn chuẩn bị cho kì thi vào ngày mai gồm 2 môn là Kinh tế và Toán Bạn chỉ có 6 tiếng để học cả 2 môn P P F thể hiện điểm và sự phân

bố thời gian được cho bởi hình (a) Hãy cho biết bằng cách nào để bạn có thể đạt được vị trí số 5 trên đường PPF2 ở hình (b) ?

Câu hỏi ôn tập:

1 Vì sao kinh tế học là một môn khoa học?

2 Tại sao các nhà kinh tế lại dùng các giả định?

3 Một mô hình kinh tế có nên mô tả thực tiễn một cách chính xác hay không?

4 Kể tên một trường hợp mà gia đình bạn tương tác trên thị trường các yếu tố sản xuất và một trường hợp trên thị trường hàng hóa

5 Hãy nêu tên một tương tác kinh tế không có trong sơ đồ chu chuyển đơn giản

6 Hãy vẽ và giải thích đường giới hạn khả năng sản xuất của một nền kinh

tế sản xuất sữa và bánh ngọt Điều gì xảy ra đối với đường giới hạn này nếu như xuất hiện bệnh dịch làm chết đi hết một nửa số bò của nền kinh tế?

7 Sử dụng đường giới hạn khả năng sản xuất để mô tả tính hiệu quả

8 Liệt kê một số chủ đề của kinh tế học vĩ mô

9 Sự khác nhau giữa phát biểu thực chứng và chuẩn tắc là

gì? Cho mỗi loại một ví dụ

10 Tại sao các hà kinh tế thỉnh thoảng lại đưa ra những ý

kiến tư vấn trái ngược nhau cho các nhà hoạch định?