tiểu luận kết thúc học phần môn học tâm lý học đề tài hiện tượng body shaming của sinh viên trường đại học công nghệ tp hcm

+ Làm rõ thực trạng nhận thức của sinh viên trường Đại học Công nghệ TP.HCM về hiện tượng body shaming.. Đề tài sẽ khảo sát, nghiên cứu về nhận thức của sinh viên với hiện tượng body sha

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN MÔN HỌC: TÂM LÝ HỌC

Đề tài:

HIỆN TƯỢNG BODY SHAMING CỦA SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP.HCM

GVHD: TS NGUYỄN THỊ THANH VÂN Nhóm SVTH: 1 Ngô Danh Đô

2 Mai Quốc Hùng

3 Nguyễn Văn Huyện

4 Nguyễn Ngọc Trà My

5 Nguyễn Hoàng Yến Nhi

6 Phạm Đỗ Phượng Oanh Lớp: 20DKSA2

Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 7/2021

DANH SÁCH THÀNH VIÊN

LỜI CAM ĐOAN

Nhóm xin cam đoan bài viết tiểu luận này là do các thành viên trong nhóm kết hợp thực hiện cùng sự hỗ trợ, tham khảo từ các tư liệu, giáo trình liên quan đến đề tài mà nhóm nghiên cứu và không có sự sao chép y nguyên từ các tài liệu

TP.Hồ Chí Minh, ngày 20 tháng 07 năm 2021

Nhóm trưởng

NGÔ DANH ĐÔ

MỤC LỤC

I ĐẶT VẤN ĐỀ 1

1.1 Lý do chọn đề tài 1

1.2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 2

1.3 Phương pháp nghiên cứu: 2

1.4 Giới hạn và phạm vi nghiên cứu 2

1.5 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài: 3

II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 4

2.1 Lịch sử nghiên cứu vấn đề 4

2.2 Các khái niệm công cụ liên quan 5

2.3 Thực trạng, nguyên nhân, ảnh hưởng của vấn đề nghiên cứu 6

2.4 Giải pháp của vấn đề nghiên cứu 9

III KẾT LUẬN 10

TÀI LIỆU THAM KHẢO 11

I ĐẶT VẤN ĐỀ

1.1 Lý do chọn đề tài

Trong những năm gần đây, tình trạng bạo lực học đường có chiều hướng gia tăng và diễn biến hết sức phức tạp Vấn nạn bạo lực học đường đã trở thành tin tức gây nhức nhối của ngành giáo dục và toàn xã hội Hiện tượng bạo lực không phải là hiện tượng mới, xong thời gian gần đây hiện tượng này xảy ra liên tục hơn trong các trường học bộc lộ tính chất nguy hiểm và nghiêm trọng hơn Điều đáng lo ngại là lý do dẫn đến bạo lực đôi khi rất đơn giản như va chạm trong lúc chơi đùa, trên đường đi học, mâu thuẫn nói xấu nhau trên các diễn đàn, mạng xã hội…

Bạo lực học đường bao gồm các hành vi bạo lực về thể chất, gồm đánh nhau giữa các học sinh hoặc các hình phạt thể chất của nhà trường; bạo lực tinh thần, bao gồm cả việc tấn công bằng lời nói,… “Body shaming” - một hình thức bạo lực về tâm lý đang ngày càng có dấu hiệu lan rộng trong đời sống học đường Hiện tượng body shaming ở giảng đường Đại học có xảy ra chăng?

Trong chúng ta, có lẽ ai cũng đã từng là nạn nhân hoặc là thủ phạm của nạn Body shaming mà không hề ý thức được Chỉ những câu nói tưởng chừng như vui đùa:

“ Thằng này ẻo lả như con gái”

“Nhìn như thằng nghiện”

“Mặt xấu như mày có chó nó yêu”

“Người gì mà mặt thì bành, bụng thì bự như bầu mấy tháng, tay thì đô”

“Mập vậy mà ăn nhiều dữ vậy”

…

Những câu nói như thế này không hề xa lạ với chúng ta trong cuộc đối thoại hằng ngày, trong một vài bình luận trên mạng xã hội Đôi khi chỉ là lời

nói vu vơ, đôi khi lại là lời miệt thị gay gắt Điểm chung của chúng chính là lấy ngoại hình làm thước đo để chỉ trích một đối tượng Hành vi giễu cợt ai đó

về ngoại hình của họ chính là body-shaming Nhẹ thì nạn nhân cảm thấy tự ti,

xa lánh mọi người, nặng hơn thì dẫn đến trầm cảm, tự tử Đây thật sự là vấn

đề đáng báo động đối với sự phát triển của xã hội mà

Xuất phát từ những lý do trên, nhóm tác giả đã chọn đề tài ‘’hiện tượng body shaming ở sinh viên trường Đại học Công nghệ TP.HCM” để làm tiểu luận kết thúc môn học Tâm lý học

1.2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

- Trên cơ sở nghiên cứu thực trạng của hiện tượng body shaming ở giảng đường Đại học, từ đó đưa ra những ý kiến, đề xuất để tìm giải pháp hạn chế hiện tượng body shaming

- Nhiệm vụ:

+ Thu thập tài liệu để hệ thống hóa lý luận về nhận thức, body shaming, nhận thức body shaming

+ Làm rõ thực trạng nhận thức của sinh viên trường Đại học Công nghệ

TP.HCM về hiện tượng body shaming

+ Đưa ra một số đề xuất để hạn chế hiện tượng body shaming

1.3 Phương pháp nghiên cứu:

- Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi

Nhóm tác giả sử dụng Google Form để thiết kế về bảng hỏi, khảo sát nhận thức của sinh viên về hiện tượng body shaming

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu

- Phương pháp thống kê

1.4 Giới hạn và phạm vi nghiên cứu

- Về khách thể nghiên cứu:

Đề tài chỉ khảo sát với 100 sinh viên trường Đại học Công nghệ TP.HCM

- Về nội dung nghiên cứu:

Đề tài sẽ khảo sát, nghiên cứu về nhận thức của sinh viên với hiện tượng body shaming ở 2 vấn đề: nhận thức về khái niệm và tác hại

1.5 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài:

- Ý nghĩa lý luận: nhóm tác giả đã hệ thống hóa lý luận về nhận thức của sinh viên với hiện tượng body shaming Trên cơ sở đó, nhóm tác giả đã đưa ra khái niệm của riêng nhóm tác giả về nhận thức của sinh viên với hiện tượng body shaming

- Ý nghĩa thực tiễn: nhóm tác giả đã khảo sát được thực trạng về nhận thức của sinh viên với hiện tượng body shaming Đồng thời nhóm tác giả cũng đã đưa ra 3 đề xuất có khả năng thực hiện trong thực tế để có thể hạn chế sự ảnh hưởng của hiện tượng body shaming

II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

2.1 Lịch sử nghiên cứu vấn đề

Theo từ điển Macmillan , Body shaming là hành động chỉ trích người khác

Từ thực tế của học sinh trường mình, ThS Nguyễn Hà Bích Vân cùng một số giáo viên Trường THPT Trần Khai Nguyên (TP.HCM) đã tiến hành khảo sát ngẫu nhiên 500 học sinh tại các trường THPT của TP.HCM về ảnh hưởng và tác động của body-shaming trong cuộc sống của các em

Kết quả khảo sát cho thấy, có đến 56% học sinh gặp phải hành vi này, trong

đó có 22,4% học sinh bị rất thường xuyên, chủ yếu tập trung vào những khuyết điểm của cơ thể như vóc dáng, mặt, da, eo, mông, đùi, chân, tay, răng…

Theo khảo sát cho thấy đa số các em chưa xử lý được những vấn đề này, thậm chí còn có những suy nghĩ tiêu cực dẫn đến tình trạng miệt thị chính bản thân mình Đặt biệt nạn nhân còn suy nghĩ đến các hành động làm đẹp không an toàn nhằm lấy lại tự tin cho bản thân mình Phản ứng chủ yếu của các nạn nhân body shaming là thụ động, mặc cảm và tự ti, có biểu hiện xa lánh người khác Những việc này về lâu dài có thể cản trở cơ hội giao tiếp và dẫn đến căn bệnh trầm cảm đáng sợ Một số ít chọn hành vi đánh lại người chế nhạo mình ThS Nguyễn Hà Bích Vân cho biết, khi bị body-shaming, các em thường có xu hướng chia sẻ với bạn bè hơn là chia sẻ với gia đình, vì thế rất cần có những buổi nói chuyện giữa phụ huynh – học sinh, giáo viên – học sinh để có được sự thông cảm, hiểu nhau, ngăn chặn được những phản ứng tiêu cực Bên cạnh đó chính nạn nhân cần phải học cách chăm sóc bản thân mình Hãy chăm sóc bản thân mình một cách tốt nhất để tở thành phiên bản tốt nhất, từ đó việc tiếp nhận những ý kiến chê bai từ người khác

2.2 Các khái niệm công cụ liên quan đến đề tài nghiên cứu

 Khái niệm

Theo từ điển Macmillan, Body-shaming là hành động chỉ trích người khác, thường dựa vào việc người đó quá béo hoặc gầy (một dạng phổ biến của body-shaming là fat-shaming, là hành động chỉ trích một người vì họ quá nặng cân) Trong một nghiên cứu khác của Hiệp hội Tâm lý Mỹ,

body-shaming cũng được trích dẫn là cảm xúc tiêu cực từ việc so sánh bản thân với một tiêu chuẩn văn hóa (Szymanski, Moffitt & Carr, 2011, tr.8) Trong nghiên cứu ”Body shame: Conceptualisation, Research and Treatment” (tạm dịch:

“Sự xấu hổ về cơ thể: Khái niệm, Nghiên cứu và Cách điều trị”), các tác giả

đã đề cập đến body-shame như là những trải nghiệm tiêu cực về cả vẻ ngoài

và chức năng của cơ thể

- Về nhận thức: sinh viên hiện nay có nhận thức rất rõ ràng về ‘’cơ thể hoàn hảo’’

- Về hành vi: các nạn nhân của body shaming thường sẽ thu mình trốn tránh, ngại giao tiếp, tìm cách thay đổi bản thân, bạo lực với người khác hoặc với chính bản thân mình

 Các hình thức và mức độ body shaming của sinh viên

- Phân loại Body shaming

Phân loại theo hình thức: miệt thị về màu da, làn da, thân hình,… Nhưng phiến nhất có lẽ là fat-shaming: miệt thị cân nặng Ngoài ra còn có Face-shaming: miệt thị về những đặc điểm trên khuôn mặt

- Mức độ body shaming

Mức độ body shaming ngày càng phổ biến và không có dấu hiệu giảm mà ngày càng trầm trọng Sự bùng nổ của công nghệ đã biến mạng xã hội trở thành ‘’nơi lý tưởng’’ cho những kẻ thích miệt thị người khác, họ tự cho mình cái quyền để chỉ trích, tấn công người khác một cách thoải mái Với môi trường giảng đường đại học thì đây là điều không thể tránh khỏi

Đồng tình với các tác giả ở trên, nhóm tác giả cho rằng: Body shaming chính là việc dùng lời nói để tấn công, chỉ trích, miệt thị những khuyết điểm trên cơ thể của người khác, không phân biệt giới tính và độ tuổi

2.3 Thực trạng/nguyên nhân/ảnh hưởng… của vấn đề nghiên cứu

Để tìm hiểu rõ hơn về thực trạng, nguyên nhân, tác hại của hiện tượng body shaming, nhóm tác giả đã tiến hành làm một cuộc nghiên cứu thông qua khảo sát với 100 sinh viên của trường Đại học Công nghệ TP.HCM

2.3.1 Thực trạng về hiện tượng body shaming

 Ngày càng trở nên phổ biến

Theo khảo sát của nhóm tác giả, 80% sinh viên trường Đại học Công nghệ TP.HCM thừa nhận từng bị người khác miệt thị cơ thể dẫn đến tuyệt vọng, tự

ti Một con số báo động, nói lên tình trạng body shaming đang phổ biến hiện nay và trở thành một trào lưu xấu đang diễn ra hàng ngày

 Xuất hiện ở nhiều hình thức khác nhau

- Body shaming bằng lời nói trực tiếp hoặc qua những bình luận ác ý trên mạng xã hội Theo khảo sát cho thấy có đến 70% sinh viên bị miệt thị ngoại hình thông qua mạng xã hội và 22% bị miệt thị bằng lời nói trực tiếp

- Trong sự bùng nổ về công nghệ như hiện nay, body shaming còn có thể xuất hiện dưới dạng những hình ảnh ghép hay bản nhạc mang tính chất so sánh 40% sinh viên tại trường cho rằng các bạn bị chế ảnh, photoshop với các hình ảnh thiếu lịch sự như chèn ảnh với động vật, viết các từ ngữ miêu tả lên ảnh cá nhân

 Mức độ body shaming của sinh viên

Đối với sinh viên trường Đại học Công nghệ TP.HCM, 92% là con số báo động về mức độ body shaming Từ cổng trường đến vào bãi giữ xe, xếp hàng lên thang máy, thậm chí là trong lớp học, các bạn luôn bị dòm ngó và trở thành đề tài bàn tán của người khác

2.3.2 Tác hại của hiện tượng body shaming

 Tự ti về ngoại hình

Đây có lẽ là tác hại dễ nhìn thấy nhất của những nạn nhân bị miệt thị ngoại hình Họ có thể từ một người vui vẻ, hòa đồng trở nên nhút nhát, thu mình lại với mọi người Với các bạn sinh viên năm 1, tâm lí vẫn còn đang nhạy cảm vì vẫn còn trong độ tuổi dậy thì thì có lẽ là đối tượng dễ bị tổn thương nhất Những lời nói đùa về ngoại hình dễ làm các bạn trở nên mặc cảm, tự ti, thậm chí tìm đến cả cái chết

 Suy sụp tinh thần

Khi chịu đựng sự miệt thị ngoại hình trong thời gian dài với mức độ tăng dần

sẽ để lại nhiều suy sụp trong lòng nạn nhân, thậm chí dẫn đến việc gặp các bệnh tâm lý từ mức độ nhẹ đến nghiêm trọng, trong đó phổ biến nhất có lẽ là stress và bệnh trầm cảm Nạn nhân thường tự cô lập bản thân, dễ mệt mỏi, bi quan, nguy hiểm hơn có thể dẫn đến hành vi tự tử Một chứng bệnh nữa mà các sinh viên gặp phải khi bị Body-shaming là chứng rối loạn cảm xúc, gây nên những bất ổn về tinh thần, chuyển đổi cảm xúc từ hưng phấn sang ức chế nhanh chóng Bên cạnh đó, họ còn có khả năng chịu ảnh hưởng của chứng chán ăn tâm thần - xuất phát từ nỗi sợ tăng cân, nhận thức sai lệch về trọng lượng của cơ thể, nạn nhân từ chối ăn uống hay ăn uống không đủ chất, gây ra nhiều tác động tiêu cực đến thể chất

 Sử dụng các phương pháp làm đẹp phản khoa học

Các nạn nhân thường tìm đến những biện pháp giảm cân không lành mạnh, uống các thực phẩm chức năng không rõ nguồn gốc Vì mong muốn được giảm cân nhanh chóng, nạn nhân sẽ áp dụng những chế độ ăn kiêng quá đà, nhịn ăn, dùng thuốc giảm cân gây ảnh hưởng đến sức khỏe lâu dài Phẫu thuật thẩm mĩ cũng là một phần của tác hại về body shaming

2.3.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến hiện tượng body shaming

 Yếu tố giới tính

Giới tính cũng là một yếu tố vô cùng phức tạp, các bạn đồng tính dường như

là tâm điểm của mọi sự chỉ trích

 Yếu tố độ tuổi

Chúng ta thường cảm thấy coi thường những người đi sau, ví dụ: năm nay mình đã tốt nghiệp cấp 3 và bước vào môi trường đại học thì mình lại có suy nghĩ cảm thấy không xem trọng các em đi sau, luôn cho rằng bản thân hơn đàn em về mọi mặt

 Yếu tố trình độ

Trình độ bạn cao tất nhiên bạn phải nên tự hào nhưng lại có thể bạn đem cái yếu tố trình độ để so sánh miệt thị một người khác

 Yếu tố kinh tế

Nhắc tới kinh tế thì tất nhiên ai cũng mắc phải khi đi học cũng như đi chơi, du lịch người có điều kiện khá giả tất nhiên sẽ có một phong cách riêng biệt bởi

vì họ nhiều tiền còn những người điều kiện không tốt cũng có thể bị họ miệt thị

2.3.4 Nguyên nhân dẫn đến hiện tượng body shaming của sinh viên

Do sự khác nhau về quan niệm thẩm mỹ, chuẩn mực về cái đẹp của mỗi người Được hình thành từ những định kiến trong xã hội và được khắc sâu vào trong nhận thức của mỗi người qua thông tin đại chúng

2.3.5 Biểu hiện của body shaming

 Những lời nói chê bai người khác như:

“Miss Hutech gì mà mặt răng không đều’’

“Tóc rụng như bị ung thư sắp chết đến nơi”

“Đùi to như cột đình”

.… Bên cạnh những câu nói, liếc mắt, cười kinh, thái độ cũng cho thấy biểu hiện của hiện tượng này

 Suy nghĩ của chính nạn nhân nhận xét về ngoại hình của mình:

“Không ai xấu như mình”

“Chắc là mình xấu thật”

2.4 Giải pháp cho vấn đề nghiên cứu

 Học cách yêu bản thân

Bố mẹ sinh ra chúng ta với một trái tim yêu thương, một vẻ đẹp từ tâm hồn đến tính cách mà chỉ có ở sinh viên Sinh viên phải tự nhận thức được rằng bản thân đã là một bông hoa có màu sắc, vẻ đẹp riêng không thể trộn lẫn ở bất

cứ đâu

 Hài lòng và chấp nhận những khuyết điểm trên cơ thể

Không ai sinh ra là hoàn hảo cả, ai cũng có khuyết điểm Đừng quên rằng ai mỗi người đều có giá trị riêng của bản thân; bạn có thể thiếu sót, có khuyết điểm nhưng vẫn còn những giá trị tốt đẹp khác mà bản thân chưa khám phá ra được Thay vì cứ mãi để tâm đến những lời miệt thị đó rồi tự hủy hoại chính mình, hãy rèn luyện, trao dồi bản thân để biến khuyết điểm thành ưu điểm, làm cho bản thân trở nên rực rỡ hơn

 Vai trò của gia đình, nhà trường

- Với gia đình: Những gia đình có con đang trong độ tuổi dậy thì, học sinh, sinh viên cần được ba mẹ quan tâm đến tâm lý con của mình Giáo dục các con hiểu đúng về cái đẹp, động viên, khích lệ để con cảm thấy tự tin hơn, không mặc cảm, có chỗ dựa vững chắc trước sự chê bai của người khác

- Với nhà trường: Cần tăng cường giáo dục, tuyên truyền bằng cách tổ chức các hoạt động ngoại khoá, các buổi trò chuyện, giao lưu về chủ đề

“body shaming” vừa để các bạn sinh viên gắn kết với nhau hơn, giảm bớt

sự tự ti, mặc cảm và đồng thời giúp sinh viên nâng cao nhận thức về hiện tượng body shaming

 Bộc lộ cảm xúc của bản thân

Khi cảm thấy không thoải mái với những lời nhận xét từ người khác, sinh viên cần nên nói rõ cảm xúc của bản thân Bởi vì khi im lặng, chính là vô tình sinh viên đang tạo cơ hội cho những kẻ miệt thị làm các bạn tổn thương các bạn nhiều hơn

III KẾT LUẬN

Qua cuộc khảo sát và những số liệu thống kê trên chúng tôi nhận thấy rằng vấn đề Body shaming của sinh viên là một vấn đề đáng báo động, sinh viên suy nghĩ về việc sống thử với rất nhiều ý kiến khác nhau, kể cả người trong cuộc lẫn người ngoài cuộc chúng tôi có thể thấy rõ được suy nghĩ ý kiến của các bạn sinh viên trường Đại học Công nghệ TP.HCM nhìn nhận vấn đề này như thế nào? Nếu bạn thực sự đã là một sinh viên tốt, có bản lĩnh thì hãy thực

sự mạnh mẽ thể hiện bản thân đừng vì những lời miệt thị từ người khác mà đánh mất chính mình

Thông qua nghiên cứu chúng tôi đưa ra những số liệu thống kê, những tác hại để các bạn thấy rõ và nhận biết được đúng đắn vấn đề, thực trạng của hiện tượng body shaming của sinh viên, rất nhiều ý kiến của các chuyên gia, các nhà tâm lý đã phân tích tác hại vấn đề này, gây nên nhiều hậu quả xấu, đau thương Vì vậy chúng tôi đưa ra một số biện pháp cụ thể để giúp ngăn chặn vấn đề này khi bạn đang là một sinh viên để giúp cho môi trường học tập của sinh viên lành mạnh hơn, giúp sinh viên tránh được những sai lầm đáng tiếc