Tinh dầu thơm oải hương và chất lượng giấc ngủ ở phụ nữ sau sinh Mahnaz Keshavarz Afshar,1 Zahra Behboodi Moghadam,1,* Ziba Taghizadeh,1 Reza Bekhradi,2 Ali Montazeri,3và Pouran Mokhtari4 T[.]
Trang 1Tinh dầu thơm oải hương và chất lượng giấc ngủ ở phụ nữ sau sinh
Mahnaz Keshavarz Afshar,1 Zahra Behboodi Moghadam,1,* Ziba
Taghizadeh,1 Reza Bekhradi,2 Ali Montazeri,3và Pouran Mokhtari4
Tóm tắt
Bối cảnh:
Lâm bồn và sinh con là một giai đoạn áp lực căng thẳng đối với sản phụ Trong các giai đoạn này, báo cáo cho thấy sản phụ gặp các rối loạn liên quan đến giấc ngủ Những vấn đề do ngủ không đủ gồm có giảm tập trung, phán định, khó khăn trong việc thực hiện các hoạt động hàng ngày, và cáu giận nhiều hơn Kể cả ảnh hưởng của tình trạng mất ngủ mức độ vừa đối với chất lượng cuộc sống và sức khỏe cũng
có thể tương tự như ảnh hưởng của tình trạng thiếu ngủ Một số nghiên cứu về liệu pháp hương thơm đối với chất lượng giấc ngủ trong các giai đoạn cuộc đời khác nhau như thế có thể hữu ích trong việc cải thiện chất lượng giấc ngủ ở phụ nữ sau sinh
Mục tiêu:
Nghiên cứu này có mục đích là xác định được tác dụng của liệu pháp hương thơm đối với chất lượng giấc ngủ của phụ nữ sau sinh Mẫu nghiên cứu được tuyển chọn
từ các trung tâm y tế của Đại học Y Khoa Zanjan (Zanjan University of Medical Sciences)
Bệnh nhân và phương pháp:
Nghiên cứu này là một thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên có nhóm đối chứng Tổng
số 158 sản phụ trong giai đoạn hậu sản (có các tiêu chí chọn lựa nhất định) được ghi danh tham gia nghiên cứu và chỉ định ngẫu nhiên vào hai nhóm đối chứng và can thiệp Hương liệu oải hương (do Công ty Dược phẩm tinh dầu Barij sản xuất) được dùng trong nhóm can thiệp hàng đêm trước khi ngủ Nhỏ giọt hương liệu vào các cục bông đựng trong ống hình trụ để sản phụ tùy ý sử dụng Đặt ống trụ đựng bông ở khoảng cách ước chừng 20cm, sản phụ hít sâu vào 10 hơi và sau đó đặt ống cạnh gối cho đến sáng Với nhóm đối chứng thực hiện can thiệp tương tự bằng giả dược Công cụ để thu thập dữ liệu là chỉ số chất lượng giấc ngủ Pittsburgh
Trang 2(Pittsburgh Sleep Quality Index/PSQI), hoàn thành ban đầu, tuần thứ tư và tuần thứ tám sau can thiệp Dùng kiểm định t độc lập (independent t-test) và phân tích
phương sai phép đo lặp lại (repeated measures analysis of variance) tính bằng phần mềm SPSS16 để phân tích dữ liệu
Kết quả:
Trước can thiệp, không có nhiều khác biệt giữa các sản phụ trong hai nhóm (P > 0,05) Sau 8 tuần theo dõi, chất lượng giấc ngủ của sản phụ trong nhóm can thiệp
có nhiều cải thiện Liệu pháp hương thơm làm tăng điểm số trung bình chất lượng giấc ngủ (±độ lệch chuẩn) từ 8,2911 (± 2,1192) đến 6,7975 (± 2,3663) (P < 0,05), nhưng ở nhóm đối chứng điểm số trung bình chất lượng giấc ngủ (±độ lệch chuẩn) thay đổi từ 8,4557 (± 2,3027) đến 7,5696 (± 1,1464) (P > 0,05) So sánh chất lượng giấc ngủ giữa nhóm can thiệp và nhóm đối chứng sau 8 tuần từ khi bắt đầu can thiệp đã chỉ ra rằng liệu pháp hương thơm có hiệu quả trong việc cải thiện chất lượng giấc ngủ của sản phụ (P < 0,05)
Kết luận:
Cân nhắc đến những tác dụng của liệu pháp hương thơm trong việc cải thiện chất lượng giấc ngủ của sản phụ trong suốt giai đoạn sau sinh, người ta đã đề xuất dùng liệu pháp hương thơm làm một phương án phi dược phẩm để tăng cường sức khỏe của sản phụ
1 Bối cảnh
Lâm bồn và sinh con là một giai đoạn căng thẳng áp lực đối với người phụ nữ Giai đoạn này kéo theo thay đổi trong lối sống của họ Mang thai và sau sinh là hai giai đoạn quan trọng đối với người phụ nữ và gia đình của họ Trong những giai đoạn này, báo cáo ghi nhận sản phụ gặp các rối loạn liên quan đến giấc ngủ Giấc ngủ là một quá trình quan trọng trong cuộc sống của con người Những vấn đề phát sinh
do thiếu ngủ gồm có giảm tập trung, khả năng phán định, khó khăn trong việc sinh hoạt và dễ cáu giận hơn Nghiên cứu cho thấy thiếu ngủ ảnh hưởng tới các chức năng thần kinh và cầm máu cũng như là tâm trạng Kể cả thiếu ngủ mức độ vừa cũng tác động tương tự đến chất lượng sức khỏe và cuộc sống như tình trạng thiếu ngủ Nhiều bác sĩ và bệnh nhân gặp phải với những rắc rối như vậy Phần lớn các sản phụ gặp phải thay đổi về chất lượng giấc ngủ của họ trong giai đoạn sau sinh Theo các nhà nghiên cứu, sản phụ thường cho biết thời lượng giấc ngủ và đặc điểm
Trang 3giấc ngủ của họ diễn ra thay đổi Các vấn đề giấc ngủ liên quan đến cơn đau, đau nhức vết thương, tiết sữa hoặc co rút dạ con Sản phụ trong giai đoạn sau sinh thường tăng 20% khả năng thao thức trong đêm Theo điều tra của Quỹ giấc ngủ quốc gia (National Sleep Foundation) năm 2007, 67% phụ nữ trong giai đoạn hậu sản ghi nhận bị rối loạn chu kỳ ngủ
Nhìn chung đặc điểm giấc ngủ thay đổi trong năm đầu tiên sau sinh con là một nét đặc trưng riêng biệt của giai đoạn này ảnh hưởng đến sức khỏe và chức năng hoạt động của sản phụ cũng như là gây ra nhiều vấn đề không chỉ với họ mà còn gia đình họ Một trong những tác dụng phụ lớn nhất của giấc ngủ không đủ chất lượng
là tỉ lệ bị trầm cảm và mức độ nghiêm trọng của chứng bệnh này Một tác hại khác của giấc ngủ suy giảm là làm mất sữa và giảm gắn kết giữa mẹ và bé Mất ngủ thậm chí có thể làm bé chậm lớn và giảm chức năng miễn dịch, chuyển hóa, tâm trạng và hoạt động của người mẹ
Vì nhiều lý do, can thiệp và các nghiên cứu về các đặc điểm giấc ngủ sau sinh là rất quan trọng và nhạy cảm đối với một gia đình có em bé mới sinh tại thời điểm này Tuy nhiên việc nghiên cứu các đặc điểm của giấc ngủ là một khái niệm khó khăn và phức tạp vì trong giai đoạn này sản phụ và gia đình họ cố gắng dung nhập một thành viên mới vào trong gia đình họ Người ta vẫn đang điều tra những việc
mà sản phụ có thể làm liên quan tới chất lượng giấc ngủ, rối loạn giấc ngủ và tần suất giấc ngủ tại thời điểm trọng yếu này Sức khỏe thể chất và tinh thần của sản phụ, tình trạng của em bé và mối quan hệ giữa mẹ và bé chịu ảnh hưởng của việc hiểu rõ và thừa nhận đúng mức về giấc ngủ trong giai đoạn mang thai và sau sinh Các nữ hộ sinh thường dạy sản phụ cách giảm mệt nhọc và cải thiện giấc ngủ, đa phần việc luyện tập này thường là không căn cứ trên bằng chứng Điều trị bằng thuốc là một cách khác để cải thiện chất lượng giấc ngủ, tuy nhiên nó gây ra nhiều tác dụng phụ và không phải là cách lý tưởng nhất để gia tăng chất lượng giấc ngủ
Do sản phụ quan ngại về tác dụng phụ các loại thuốc gây ra với bản thân họ hay
em bé, nên họ tìm giải pháp thay thế và bổ sung đề điều trị những triệu chứng này
Vì vậy sử dụng biện pháp y học thay thế có hiệu quả với sản phụ hơn Có sẵn các biện pháp y học thay thế để điều trị những đau đớn thể xác và tinh thần dành cho phụ nữ trẻ tuổi
Một trong những biện pháp điều trị đã nở rộ phát triển trong những năm gần đây là liệu pháp hương thơm (aromatherapy) Kiểu điều trị này là giải pháp điều trị thay thế thứ hai sử dụng tinh dầu chiết xuất từ các loại thực vật có tinh dầu thơm để điều
trị Oải hương ( Lavandula angustifolia), thuộc họ bạc hà xanh và nhóm thực vật có tinh dầu thơm, là một trong những loại cây có tinh dầu thơm được dùng nhiều nhất trong trị liệu mùi hương Người ta đã tiến hành một số nghiên cứu về tác dụng của
Trang 4liệu pháp hương thơm đối với các rối loạn liên quan đến giấc ngủ Chẳng hạn như trong một nghiên cứu của Chien và các cộng sự, tổng điểm chất lượng giấc ngủ đã gia tăng trong nhóm có hít hương thơm của tinh dầu oải hương Theo nghiên cứu thực hiện bởi Lee và các cộng sự tìm hiểu tác dụng của liệu pháp mùi hương từ tinh dầu oải hương đối với chứng mất ngủ ở nữ sinh Hàn Quốc, báo cáo cho thấy cách điều trị này giảm đáng kể chứng mất ngủ Ngoài ra, nghiên cứu của Moeini và các cộng sự chỉ ra rằng liệu pháp hương thơm của oải hương cải thiện chất lượng giấc ngủ của những bệnh nhân thuộc đơn vị điều trị đặc biệt (CCU) Trong một nghiên cứu khác, Arzi và các cộng sự chỉ ra rằng hương thơm của oải hương chỉ cải thiện được tình trạng thao thức liên tục và không có tác dụng khác Tuy nhiên
đã có một số thử nghiệm lâm sàng nghiên cứu về việc cải thiện chất lượng giấc ngủ của sản phụ trong giai đoạn hậu sản Chẳng hạn như, trong một nghiên cứu của Lee
và các cộng sự có mục đích điều tra tác dụng của liệu pháp mùi hương đối với chất lượng giấc ngủ và sự mệt nhọc ở các sản phụ sau sinh, kết quả cho thấy trị liệu bằng cách hít mùi hương không có nhiều tác dụng đối với chất lượng giấc ngủ về mặt thời lượng giấc ngủ, số lần tỉnh giấc giữa đêm và sự hài lòng với giấc ngủ Với tầm quan trọng của chất lượng giấc ngủ trong giai đoạn hậu sản, những ảnh hưởng bất lợi của nó đối với chất lượng cuộc sống cùng với khả năng nữ hộ sinh chỉ định và sử dụng y học bổ sung cũng như là xét đến sự thiếu hụt các nghiên cứu
ở Iran về độ hiệu quả của liệu pháp mùi hương (đối với chất lượng giấc ngủ trong giai đoạn này của cuộc sống), chúng tôi quyết định đánh giá tác dụng của liệu pháp mùi hương đối với chất lượng giấc ngủ trong giai đoạn sau sinh
2 Mục tiêu
Nghiên cứu này hướng đến việc xác định được tác dụng của liệu pháp mùi thơm đối với chất lượng giấc ngủ ở phụ nữ sau sinh Chúng tôi tuyển chọn mẫu nghiên cứu từ các trung tâm y tế của Đại học Y Khoa Zanjan (Zanjan University of
Medical Sciences) Nghiên cứu này được thực hiện với giả thiết rằng nhóm phụ nữ sau sinh trị liệu hương thơm có điểm số trung bình chất lượng giấc ngủ cao hơn nhóm đối chứng
3 Bệnh nhân và phương pháp
Nghiên cứu này là một thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên có nhóm đối chứng, thu thập dữ liệu từ cả hai nhóm trước và sau can thiệp Quần thể nghiên cứu bao gồm mọi phụ nữ mới sinh con và thuộc diện các bệnh nhân tại bộ phận chăm sóc đặc
Trang 5biệt (CCU) liên kết với Đại học Y Khoa Zanjan Nghiên cứu này được đăng ký tại
Cơ quan Đăng kiểm thử nghiệm lâm sàng Iran (số đăng ký là
IRCT201211179463N8) và đã được Hội đồng Đạo đức Đại học Y Khoa Tehran thông qua (Số 130/904/D/92)
Việc lấy mẫu bắt đầu từ ngày 19 tháng 12 năm 2013 và kéo dài trong 6 tháng Quy
mô mẫu được tính toán theo các bài báo nghiên cứu trước và theo cố vấn của giáo
sư thống kê học dùng phần mềm OpenEpi ( www.OpenEpi.com) Số người trong mỗi nhóm tính ra được bằng 61 Do độ sẵn có của mẫu và sự sẵn lòng của những người tham gia nghiên cứu, 79 phụ nữ được ghi danh tham gia mỗi nhóm Trong 4 trung tâm y tế ở Zanjan tiến hành các xét nghiệm sàng lọc giảm năng tuyến giáp (hypothyroidism) và bệnh phenylketone niệu (phenylketonuria), thì 2 trong số đó
đã được chọn ngẫu nhiên và việc lấy mẫu nhóm can thiệp và đối chứng bắt đầu ở những trung tâm đó Nguyên nhân chọn các trung tâm cung cấp sàng lọc mới sinh
là do có sự tham gia của sản phụ trong vài ngày đầu sau khi sinh con cũng như là giấy giới thiệu chăm sóc hậu sản trong tương lai, dẫn đến nghiên cứu có khả năng tiếp cận dễ dàng tới mẫu Người tham gia đáp ứng đủ các tiêu chí chọn lựa được ghi danh tham gia nghiên cứu sau khi hoàn thành mẫu chấp thuận tham gia trên cơ
sở đã biết thông tin về nghiên cứu (informed consent form) Các tiêu chí chọn lựa đối tượng nghiên cứu bao gồm phụ nữ sinh con lần đầu, sinh thường không bị biến chứng, có trình độ biết đọc biết viết tối thiểu, tuổi từ 18 - 35, không bị bệnh thân thể hay tâm thần mãn tính hoặc cấp tính, cho con bú mẹ hoàn toàn, sinh con ra khỏe mạnh không có biến chứng, và mắc các rối loạn giấc ngủ (điểm Chỉ số chất lượng giấc ngủ Pittsburgh bằng 5 trở lên) Các tiêu chí loại bỏ gồm có mắc các bệnh mãn tính (tiểu đường), sử dụng những loại thuốc nhất định như là thuốc ngủ hay thuốc an thần, có tiền sử dị ứng với các phương thuốc thảo dược và bị trầm cảm Thực hiện lấy mẫu ngẫu nhiên bằng cách phân bổ chỉ định đơn giản Việc lấy mẫu tiếp diễn cho đến khi xếp được 79 sản phụ vào mỗi nhóm Sau đó, nhà nghiên cứu theo dõi bệnh nhân bằng các cuộc gọi và tin nhắn cũng như là nhắc nhở họ về can thiệp để không bệnh nhân nào bỏ dở nghiên cứu
Hỗn hợp mùi hương trị liệu trong nghiên cứu này bao gồm dầu nền mè (sesame carrier oil) chứa tinh dầu oải hương 10% và giả dược chỉ là dầu nền mè, do Công
ty Dược phẩm tinh dầu Barij ở Iran sản xuất trong Lô Số 9208051 Can thiệp bao gồm nhóm can thiệp hít mùi thơm của tinh dầu oải hương vào đêm và trước khi ngủ Họ nhỏ 4 giọt tinh dầu vào một cục bông, đặt vào ống đựng hình trụ để sử dụng với khoảng cách áng chừng là 20cm Họ hít sâu mười hơi và sau đó đặt ống đựng bông bên cạnh gối cho đến sáng Nhóm đối chứng cũng được điều trị theo cách tương tự ngoại trừ việc là sản phụ hít vào mùi giả dược Mọi người tham gia được yêu cầu hít mùi thơm của tinh dầu oải hương trong giờ đi ngủ đến sáng hôm
Trang 6sau và ưu tiên trong 4 ngày liên tiếp mỗi tuần trong 8 tuần Để đảm bảo thực hiện đúng cách, nhà nghiên cứu cấp cho sản phụ một danh sách kiểm tra (check list) xem có làm đúng cách không, và mỗi tuần nhắc nhở người tham gia về can thiệp bằng một cuộc gọi hoặc tin nhắn ngắn Ngoài ra số điện thoại liên lạc của nhà nghiên cứu cũng được cung cấp cho sản phụ Nếu vì bất kỳ lý do gì, người tham gia không hoàn thành trị liệu mùi hương 4 lần một tuần, họ sẽ bị loại khỏi nghiên cứu
Trong nghiên cứu này, các công cụ đã được nhà nghiên cứu sử dụng để thu thập dữ liệu nhân khẩu bao gồm một điều tra bảng câu hỏi về những yếu tố gây nhiễu thuộc môi trường mà ảnh hưởng đến giấc ngủ, chỉ số chất lượng giấc ngủ Pittsburgh và Thang đo trầm cảm sau sinh Edinburgh (Edinburgh Postnatal Depression
Scale/EPDS) cũng như là mẫu đăng ký và trị liệu hương thơm hoàn thành bởi sản phụ Chỉ số chất lượng giấc ngủ Pittsburgh là một công cụ chuẩn hóa quốc tế đã được công nhận có giá trị trong nhiều nghiên cứu Độ tin cậy khi lặp lại kiểm định (test-retest reliability) và tính chuẩn xác nội dung của các phiên bản Iran của chỉ số này đã được thẩm định và thông qua trong hai nghiên cứu của Hossein Abadi và các cộng sự cùng Malekzadegan và các cộng sự có kết quả là độ đặc hiệu bằng 87% với độ nhạy là 90% Độ tin cậy khi lặp lại phép kiểm định đã được xác định trong nghiên cứu của Malekzadegan và các cộng sự cũng như là Cronbach α được đánh giá ở 88% trong nghiên cứu của Hossein Abadi và các cộng sự Chỉ số chất lượng giấc ngủ Pittsburgh bao gồm 19 câu hỏi đánh giá chất lượng giấc ngủ trong một tháng qua và kiểm tra 7 khía cạnh Tổng điểm chỉ số này dao động từ 0 đến
21, với tổng điểm bằng 5 trở lên biểu thị chất lượng giấc ngủ kém và cho thấy người đó có một số vấn đề ở tối thiểu 2 khía cạnh Thang đo này được hoàn thành bởi nhà nghiên cứu trong các buổi tiếp xúc với sản phụ ở trung tâm y tế 3 đến 5 ngày sau sinh, sau đó ở cuối bốn tuần đầu tiên và ở cuối bốn tuần thứ hai sau khi lâm bồn Do chất lượng giấc ngủ kém ở những trường hợp trầm cảm sau sinh ở các
bà mẹ và ảnh hưởng của chúng với tư cách là một yếu tố gây nhiễu, nhà nghiên cứu thực hiện Thang đo Trầm cảm sau sinh Edinburgh (Edinburgh Postnatal
Depression Scale) ở các trung tâm y tế khi bắt đầu nghiên cứu và trước khi can thiệp Trong trường hợp sản phụ đạt điểm số lớn hơn hoặc bằng 10, mẫu nghiên cứu đó bị loại khỏi nghiên cứu do bị chẩn đoán trầm cảm sau sinh Thang đo trầm cảm sau sinh Edinburgh là một công cụ chuẩn hóa phổ quát đã được xác nhận độ chuẩn xác và độ tin cậy bởi Boyed và các cộng sự Trước can thiệp cũng đã tiến hành khảo sát các yếu tố gây nhiễu bằng một mẫu nhà nghiên cứu
3.1 Phân tích thống kê
Trang 7Thống kê mô tả, bao gồm trung bình (mean) và độ lệch chuẩn (standard deviation) được tính cho mọi biến Kiểm định t độc lập (independent t-test), Chi-bình phương (Chi-square) và kiểm định phép đo lặp lại (repeated measure test) được dùng để so sánh các giá trị trung bình của tác động trị liệu bằng hương thơm của oải hương và giả dược gây ra đối với chất lượng giấc ngủ giữa hai nhóm (bệnh và chứng) Dữ liệu được phân tích bằng phiên bản 16 của phần mềm SPSS Đặc điểm của người tham gia được trình bày dưới dạng giá trị trung bình (độ lệch chuẩn) hoặc số (phần trăm) Chênh lệch giữa các biến được xác định bằng kiểm định t độc lập và kiểm định phép đo lặp lại Giá trị P< 0,05 được xem như đáng kể ( Hình1)
Hình 1
Thiết kế phương pháp nghiên cứu
Một trăm năm mươi tám phụ nữ sau sinh có điểm số giấc ngủ lớn hơn hoặc bằng 5 được chia ngẫu nhiên vào hai nhóm
Nhóm B (n=79) nhóm bệnh Nhóm A (n=79) nhóm đối chứng
Hít tinh dầu oải hương Hít giả dược
Đưa 79 người vào hai cuộc theo dõi trong 8 tuần Đưa 79 người vào hai cuộc theo dõi trong 8 tuần
Phân tích bằng SPSS16
Trang 84 Kết quả
Bảng 1 trình bày các đặc điểm nhân khẩu của sản phụ và chồng của họ Người vợ trong cả hai nhóm đều có mọi đặc điểm nhân khẩu tương tự (P > 0,05) Về mặt những yếu tố gây nhiễu thuộc môi trường cá nhân ảnh hưởng đến các rối loạn giấc ngủ như là mở đèn phòng ngủ, có tiếng ồn, uống trà và cà phê, uống các đồ uống nhẹ có chứa cafein, phương thuốc thảo dược, than phiền về cơn đau, tình trạng ngủ chung của em bé và hỗ trợ chăm con trong hai nhóm không có nhiều khác biệt (P > 0,05) Bảng 2 trình bày trung bình và độ lệch chuẩn chỉ số chất lượng giấc ngủ khi bắt đầu nghiên cứu, cuối bốn tuần và tám tuần sau can thiệp ở cả hai nhóm Kết quả là, trung bình điểm số giấc ngủ ban đầu trong liệu pháp mùi hương là (8,28 ± 2,11) và trong nhóm giả dược bằng (8,45 ± 2,30) và trước can thiệp không có nhiều khác biệt giữa hai nhóm về trung bình điểm số chất lượng giấc ngủ (P > 0,05) Bốn tuần sau can thiệp, kết quả cho thấy trung bình chất lượng giấc ngủ ở nhóm trị liệu bằng mùi hương là (7,59 ± 2,53) và nhóm giả dược là (8,06 ± 2,20), và cuối cùng thì, trung bình chất lượng giấc ngủ sau tám tuần ở nhóm can thiệp là (6,79 ± 2,36)
và ở nhóm giả dược là (7,56 ± 2,14) Phân tích dữ liệu cho thấy bất kể chất lượng giấc ngủ cải thiện sau 4 tuần can thiệp, không có nhiều cách biệt giữa nhóm can thiệp và nhóm đối chứng (P > 0,05) Tuy nhiên, tám tuần sau can thiệp, quan sát thấy khác biệt đáng kể giữa hai nhóm (P < 0,05) Để khảo sát những chênh lệch trong các giá trị trung bình chất lượng giấc ngủ giữa các sản phụ ở cả hai nhóm theo thời gian, các kiểm định phép đo lặp lại được thực hiện Trước khi thực hiện phân tích này, đã khảo sát những giả định bao gồm độ đồng nhất của các phương sai (homogeneity of variances) và các biến đáp ứng bình thường (normal response variables), mà xác nhận thành lập giả định Thông qua xem xét đồng quy can thiệp
và thời gian vào cuối tám tuần so với điều kiện trước khi can thiệp, liệu pháp mùi hương gia tăng đáng kể chất lượng giấc ngủ từ (8,28 ± 2,11) đến (6,79 ± 2,36) (P ˃ 0,05) Trong khi ở cuối tám tuần (so với điều kiện trước khi can thiệp), không quan sát thấy nhiều thay đổi ở nhóm giả dược so với nhóm trị liệu bằng mùi hương: 8,45
± 2,30 đến 7,56 ± 2,14 (P ˂ 0,05) ( Bảng 3 , Hình 2 và 3)
Bảng 1
Dữ liệu nhân khẩu của vợ và chồng tham gia nghiên cứu a
phương
Trang 9Tuổi trung bình của vợ, năm 28,06 ±
4,105
28,14 ± 4,128
Giá trị P = 0,908
5,06
32,12 ± 5,05
Giá trị P = 0,649
Nghề nghiệp của người
chồng
Giá trị P = 0,352
Thu nhập từ góc nhìn của
người vợ
Giá trị P = 0,897
a Dữ liệu trình bày dưới dạng Số (%) hay Trung bình ± Độ lệch chuẩn
Trang 10Bảng 2
So sánh chất lượng giấc ngủ của phụ nữ sau sinh giữa nhóm bệnh và nhóm chứng trước và sau can thiệp
a Kiểm định t độc lập
Bảng 3
So sánh chất lượng giấc ngủ giữa phụ nữ sau sinh ở nhóm bệnh và nhóm
chứng sau can thiệp a, b
Bệnh 8,2911 ± 2,1192 7,5949 ± 2,5294 6,7975 ± 2,3663
Chứng 8,4557 ± 2,3027 8,0633 ± 2,2033 7,5696 ± 1,1464
a Dữ liệu được trình bày dưới dạng Trung bình ± SD/Độ lệch chuẩn
b Kiểm định phép đo lặp lại
c Giá trị P < 0,05 được xem như đáng kể
