Phân tích, đánh giá quy định pháp luật hiện hành về hứa thưởng đề xuất hướng hoàn thiện quy định của pháp luật
Trang 1MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU………1
NỘI DUNG………1
I.Khái quát về hứa thưởng……… 1
1.Khái niệm về hứa thưởng………1
2.Nội dung của hứa thưởng………2
3.Đặc điểm của hứa thưởng………2
II.Phân tích, đánh giá quy định pháp luật hiện hành về hứa thưởng………….3
1.Về hứa thưởng……….3
2.Về rút lại tuyên bố hứa thưởng………5
3.Về trả thưởng……… 7
III Đề xuất hướng hoàn thiện quy định của pháp luật………8
KẾT LUẬN ……… 9
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO……… 10
Trang 2LỜI MỞ ĐẦU
Trong các vấn đề của dân sự thì hứa thưởng là một chế định pháp lý đặc biệt, có những đặc điểm khác với những giao dịch dân sự thông thường mà chúng ta quen gọi là hợp đồng nên nhà làm luật đã không dùng khái niệm hợp đồng đối với chế định này Hứa thưởng thực chất là sự tuyên bố ý chí đơn phương của một phía chủ thể Tuy nhiên, việc thưởng chỉ được thực hiện theo đúng lời hứa của người tuyên bố khi một người được xác định thực hiện công việc theo yêu cầu của người tuyên bố hứa thưởng Như vậy, để có thể trả thưởng thì bao giờ cũng liên quan đến việc thực hiện công việc mà bên hứa thưởng đặt
ra Nói cách khác, hứa thưởng không giống như hợp đồng tặng cho mà thực chất của hứa thưởng là người được thưởng phải thực hiện và hoàn thành công việc theo yêu cầu của người tuyên bố hứa thưởng Để hiểu rõ hơn về vấn đề
này, trong bài tập lớn lần này, em xin chọn đề số 22 : “Phân tích, đánh giá quy định pháp luật hiện hành về hứa thưởng Đề xuất hướng hoàn thiện quy định của pháp luật.”
Do trình độ nhận thưc còn hạn chế bài làm của em không tránh khỏi những thiếu sót, em mong các thầy cô bỏ qua và đóng góp ý kiến để bài làm của em được hoàn thiện hơn, em xin chân thành cảm ơn !
NỘI DUNG
I.Khái quát về hứa thưởng
1.Khái niệm hứa thưởng
Hứa thưởng là một trong những căn cứ làm phát sinh nghĩa vụ dân sự của bên hứa thưởng với bên được nhận thưởng Nghĩa vụ này phát sinh từ thời điểm một chủ thể hoặc một nhóm chủ thể đáp ứng được các điều kiện hoặc thực hiện được công việc do một bên hứa thưởng đưa ra Mặc dù phải thực hiện công việc mà bên hứa thưởng đưa ra mới được nhận thưởng , nhưng việc thực hiện công việc đó không phải là nghĩa vụ của các chủ thể tham gia vào công việc
Trang 3trong hứa thưởng Bởi vì chủ thể có thực hiện hay không thực hiện công việc
đó mà cũng không phải gánh chịu bất cứ chế tài nào, tức là công việc đó không
có tính bắt buộc đối với các chủ thể
Trong trường hợp công việc trong hứa thưởng mà bên tuyên bố hứa thưởng đưa ra không thỏa mãn được các điều kiện cơ bản trên thì lời tuyên bố hứa thưởng sẽ không có giá trị Theo đó, quan hệ nghĩa vụ không phát sinh và các bên không phải thực hiện nghĩa vụ đối với nhau
Vậy hứa thưởng là gì?
“ Hứa thưởng là cam kết của một bên sẽ thực hiện nghĩa vụ trả thưởng nếu một bên khác đã thực hiện được những điều kiện do bên hứa thưởng đưa ra ”
2.Nội dung của hứa thưởng
2.1.Bên hứa thưởng
Là pháp nhân hoặc cá nhân có đầy đủ năng lực hành vi dân sự Tiếp nhận kết quả công việc mà người khác đã thực hiện xong, đúng với các điều kiện mà bên hứa thưởng đưa ra
Bên hứa thưởng có quyền rút lại tuyên bố hứa thưởng nếu chưa đến hạn thực hiện công việc
Bên hứa thưởng có thể tuyên bố về thời gian bắt đầu và thời gian kết thúc công việc Nếu không quy định về thời gian bắt đầu thực hiện công việc thì tuyên bố đó có hiệu lực kể từ khi tuyên bố công khai
2.2.Bên được trả thưởng
Là người đã hoàn thành công việc mà bên hứa thưởng tuyên bố Sau khi thực hiện xong công việc phải bàn giao lại cho bên hứa thưởng và nhận phần thưởng do bên trả thưởng trả
3.Đặc điểm hứa thưởng
Trang 4Một là, “Hứa thưởng” là những hành vi pháp lý đơn phương Theo đó,
người hứa thưởng hay người tổ chức các cuộc thi văn hoá, nghệ thuật… có thể
tự mình đưa ra các điều kiện, mức thưởng… mà không phụ thuộc vào ý chí của các chủ thể tham gia vào quan hệ Hứa thưởng
Hai là, khi tham gia vào quan hệ Hứa thưởng, các bên hoàn toàn không bị
bó buộc bởi một sự cam kết hay thoả thuận song phương nào do bản chất của hứa thưởng là hành vi pháp lý đơn phương
Ba là, có tính công khai: Tính công khai trong quan hệ Hứa thưởng thể
hiện trước hết ở chỗ, các chế định này, không ấn định cũng như không giới hạn
về chủ thể tham gia, mà chỉ đưa ra một số quy ước hay điều kiện nhất định
II.Phân tích, đánh giá quy định pháp luật hiện hành về hứa thưởng
1.Về hứa thưởng
Tại điều 570 Bộ luật dân sự 2015 quy định như sau:
1 Người đã công khai hứa thưởng phải trả thưởng cho người đã thực hiện công việc theo yêu cầu của người hứa thưởng
2 Công việc được hứa thưởng phải cụ thể, có thể thực hiện được, không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội
- Hứa thưởng là hành vi pháp lý đơn phương, thể hiện ý chí ban đầu của một bên chủ thể mà không có sự thỏa thuận thống nhất ý chí giữa các bên như hợp đồng dân sự Ý chí của bên hứa thưởng phải được thể hiện một cách công khai, chủ thể bên nhận thưởng có thể được xác định rõ ràng hoặc không Khi chủ thể bên nhận thưởng không được xác định cụ thể thì một người nào thực hiện công việc sẽ được coi là chấp nhận đề nghị giao kết của bên hứa thưởng Nghĩa vụ thực hiện công việc của bên được nhận thưởng trong quan hệ hứa thưởng không phải là nghĩa vụ bắt buộc, vậy nên người này có thể thực hiện
Trang 5nhưng cũng có thể không thực hiện và nếu không thực hiện thì sẽ không nhận được giải thưởng
- Công việc được hứa thưởng phải được xác định cụ thể, có thể thực hiện được không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội Trường hợp công việc hứa thưởng không đáp ứng được những yêu cầu này thì giao dịch sẽ
bị coi là vô hiệu, nếu gây ra thiệt hại cho người khác thì bên hứa thưởng và bên thực hiện công việc sẽ cùng phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại
- Điều kiện hứa thưởng có thể là các yêu cầu về nhân thân hoặc có thể là những công việc mà bên hứa thưởng đưa ra Trong trường hợp điều kiện hứa thưởng là công việc mà các chủ thể phải thực hiện thì công việc đó phải đáp ứng được các điều kiện cơ bản như :
+ Phải được xác định một cách cụ thể : công việc đó là gì ? Làm như thế nào ? Làm ở đâu ? làm trong bao lâu …
+ Công việc đó phải có tính khả thi , tức là trong những điều kiện và hoàn cảnh bình thường , một người bình thường cũng có thể hoàn thành công việc đó
+ Công việc đó không vi pham điều cấm của pháp luật và không trái đạo đức
xã hội
Trong trường hợp công việc trong hứa thưởng mà bên tuyên bố hứa thưởng đưa ra không thỏa mãn được các điều kiện cơ bản trên , thì lời tuyên bố hứa thưởng sẽ không có giá trị Theo đó, quan hệ nghĩa vụ không phát sinh và các bên không phải thực hiện nghĩa vụ đối với nhau
Hứa thưởng là sự công khai thể hiện ý chí của một bên chủ thể nhằm hướng tới việc xác lập một quan hệ nghĩa vụ với một chủ thể khác Trong các loại giao dịch dân sự, hứa thưởng là hành vi pháp lý đơn phương Giữa chủ thể tham gia quan hệ hứa thưởng – trả thưởng không có sự thỏa thuận về ý chí trước đó mà chỉ có sự thể hiện của bên hứa thưởng Do đó, ở thời điểm đưa ra lời hứa thưởng, chỉ xác định vè chủ thể hứa thưởng mà chưa xác định định về chủ thể được hứa
Trang 6thưởng Trong hứa thưởn, bên tuyên bố hứa thưởng thường đưa ra một hoặc một vài điều kiện cụ thể, khi các chủ thể khác thỏa mãn được các điều kiện mà bên hứa thưởng đưa ra thì sẽ xác lập một quan hệ nghĩa vụ
2.Về rút lại tuyên bố hứa thưởng
Tại điều 571 Bộ luật dân sự 2015 quy định như sau:
“Khi chưa đến hạn bắt đầu thực hiện công việc thì người hứa thưởng có quyền rút lại tuyên bố hứa thưởng của mình Việc rút lại tuyên bố hứa thưởng phải được thực hiện theo cách thức và trên phương tiện mà việc hứa thưởng đã được công bố.”
- Việc xác lập giao dịch dân sự dưới dạng lời tuyên bố hứa thưởng cũng là một trong các phương thức để chủ thể tham gia vào quan hệ pháp luật dân sự Mục đích xác lập quan hệ pháp luật dân sự của các chủ thể là các lợi ích về vật chất hoặc tinh thần Về nguyên tắc, khi tham gia quan hệ pháp luật dân sự, chủ thể được quyền tự định đoạt ở tất cả các giai đoạn như : giai đoạn lựa chọn chủ thể, lựa chọn nội dung , lựa chọn hình thức,…thậm chí, chủ thể có quyền quyết định tiếp tục hoặc tạm dừng, chấm dứt quan hệ mà mình đang tham gia nếu như việc tiếp tục tham gia quan hệ đó không mang lại lợi ích cho bản thân chủ thể -Thực tế, chủ thể đưa ra lời tuyên bố hứa thưởng thường hướng tới những lợi ích vật chất, tinh thần nhất định thông qua việc yêu cầu chủ thể nào đó thực hiện một công việc nào đó và công việc này phải mang lại lợi ích vật chất hoặc tinh thần cho người tuyên bố hứa thưởng Trong nhiều trường hợp, chủ thể đã đưa ra lời tuyên bố hứa thưởng với những điều kiện nhận thưởng nhất định, nhưng khi công việc trong hứa thưởng chưa được thực hiện thì người tuyên bố hứa thưởng lại rút lại lời tuyên bố hứa thưởng đó Việc rút lại tuyên bố hứa thưởng có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau và một trong các nguyên nhân đó là người tuyên bố hứa thưởng có thể nhận thấy công việc trong hứa thưởng dù có được thực hiện cũng không mang lại cho mình những lợi ích
Trang 7mong muốn, tức là chủ thể không đạt được mục đích của việc tuyên bố hứa thưởng ban đầu
- Theo quy định tại Điều Luật này, việc rút lại lời tuyên bố hứa thưởng là quyền của người đã tuyên bố hứa thưởng Tuy nhiên, không phải trong bất cứ trường hợp nào lời tuyên bố hứa thưởng đều có thể được rút lại theo ý chí của người tuyên bố hứa thưởng Tức là chủ thể hứa thưởng chỉ được rút lại lời tuyên
bố hứa thưởng trong những trường hợp nhất định và phải theo những trình tự pháp luật quy định Cụ thể :
Một là, việc tuyên bố hứa thưởng chỉ được thực hiện đối với các trường
hợp người tuyên bố hứa thưởng có xác định một khoảng thời hạn thực hiện công việc và thời hạn đó chưa đến
-Mặc dù đây là quyền của bên tuyên bố hứa thưởng nhưng việc rút lại tuyên
bố hứa thưởng một cách tùy tiện có thể gây ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể tham gia vào quan hệ hứa thưởng Tuy nhiên , trong nhiều trường hợp, mặc dù đã đến thời hạn thực hiện công việc trong hứa thưởng nếu như không có chủ thể nào tham gia thực hiện công việc trong hứa thưởng, hoặc vì lí do khách quan mà công việc trong hứa thưởng không thể được thực hiện đúng hạn hoặc viết rút lại đó không gây ảnh hưởng đến quyền và lợiích của bất cứ chủ thể nào khác ( chủ thể thực hiện công việc không phải bỏ ra chi phí )
Hai là, việc rút lại tuyên bố hứa thưởng phải được thực hiện theo cách thức
và trên phương tiện mà việc hứa thưởng đã được công bố
- Quy định này là phù hợp bởi vì nó đã đảm bảo rằng những người tham gia hoặc có ý định tham gia vào công việc trong hứa thưởng có thể năm sbắt thông tin về việc rút lại lời tuyên bố hứa thưởng Điều này giúp họ chủ động trong việc hạn chế những chi phí có thể phải bỏ ra để thực hiện công việc trong hứa thưởng Nếu bên hứa thưởng rút lại tuyên bố hứa thưởng không theo cách thức
Trang 8và trên phương tiện đã hứa thưởng mà các chủ thể đã bỏ ra chi phí để chuẩn bị cho việc thực hiện công việc hoặc đã bắt đầu thực hiện công việc, thì bên rút lại lời tuyên bố hứa thưởng phải bồi thường những chi phí mà họ đã bỏ ra Quy định này chỉ phù hợp với trường hợp lời tuyên bố hứa thưởng được công bố thông qua các phương tiện thông tin đại chúng Trong trường hợp lời tuyên bố hứa thưởng được thông qua hình thức miệng thì việc rút lại lời tuyên bố hứa thưởng có thể được thực hiện thông qua hình thức miệng hoặc hình thức văn bản, hoặc đăng lên các phương tiện thông tin đại chúng Thậm chí, nếu việc rút lại lời tuyên bố hứa thưởng không được thực hiện theo cách thức và trên phương tiện mà lời tuyên bố hứa thưởng đã được công bố nhưng tất cả các chủ thể đã nhận được thông báo hứa thưởng có thể biết về việc rút lại lời tuyên bố hứa thưởng thì việc rút lại đó vẫn có thể được chấp nhận
3.Về trả thưởng
Việc trả thưởng theo quy định tại điều 573 Bộ luật dân sự 2015 như sau:
1 Trường hợp một công việc được hứa thưởng do một người thực hiện khi công việc hoàn thành, người thực hiện công việc đó sẽ được nhận thưởng
2 Khi một công việc được hứa thưởng do nhiều người cùng thực hiện độc lập với nhau thì người hoàn thành đầu tiên được nhận thưởng
3 Trường hợp nhiều người cùng hoàn thành công việc được hứa thưởng vào cùng một thời điểm thì phần thưởng sẽ được chia đều cho những người đó
4 Trường hợp nhiều người cùng cộng tác để thực hiện công việc được hứa thưởng do người hứa thưởng yêu cầu thì mỗi người được nhận một phần của phần thưởng tương ứng với phần đóng góp của mình
- Một trong những quyền cơ bản của bên thực hiện công việc trong quan hệ nghiac vụ dân sự phát sinh từ việc hứa thưởng là yêu cầu bên hứa thưởng chi trả số tiền hứa thưởng sau khi đã thực hiện xong và đạt kết quả như mong muốn của bên hứa thưởng
Trang 9- Hứa thưởng được coi là một trong những căn cứ làm phát sinh nghĩa vụ dân sự, và nghĩa vụ phát sinh từ hứa thưởng thường là nghĩa vụ của người tuyên
bố hứa thưởng Khi một hoặc nhiều chủ thể đã thỏa mãn điều kiện hoặc hoàn thành công việc mà bên tuyên bố hứa thưởng đưa ra, bên hứa thưởng phải trả thưởng Nghĩa vụ trả thưởng không phải là nghĩa vụ duy nhất của bên tuyên bố hứa thưởng, nhưng nó là nghĩa vụ cơ bản nhất và thể hiện bản chất của quan hệ hứa thưởng
- Việc trả thưởng sẽ được thực hiện vào thời điểm và phương thức do bên hứa thưởng đưa ra trong tuyên bố hứa thưởng Trong trường hợp tại thời điểm đưa ra lời tuyên bố hứa thưởng, bên hứa thưởng không xác định thời điểm trả thưởng thì nghĩa vụ trả thưởng phải được thực hiệ ngay khi có chủ thể đã đáp
ứng được các điều kiện nhận thưởng mà bên hứa thưởng đưa ra
III Đề xuất hướng hoàn thiện quy định của pháp luật
Các quy định của pháp luật liên quan đến Hứa thưởng còn ở mức chung chung, chưa có những chế định cụ thể hay còn nhiều thiếu sót của luật dẫn đến bất cập nếu có xảy vướng mắc hoặc mâu thuẫn trong quá trình thực hiện công việc giữa bên hứa thưởng và bên thực hiện công việc
Một là, tại khoản 2 điều 570 Bộ luật dân sự quy định: “ Công việc hứa
thưởng phải cụ thể, có thể được thực hiện, không vi phạm điều cấm của luật, không trái với đạo đức xã hội.” Tuy nhiên trong quy định không hướng dẫn cụ
thể thế nào là có thể thực hiện được Khả năng thực hiện của công việc hứa thưởng có thể là áp dụng chung với tất cả mọi người, tuy nhiên không vượt khỏi khả năng của con người Trong một số trường hợp, khả năng thực hiện công việc hứa thưởng là không thể đối với phần lớn chủ thể nhưng vẫn có thể thực hiện bởi những chủ thể có năng lực đặc biệt
* Hướng đề xuất : Cần có quy định hoặc hướng dẫn cụ thể về khả năng có thể
thực hiện được của công việc hứa thưởng để làm căn cứ áp dụng
Trang 10Hai là, chưa có quy định hay chế tài xử phạt hành vi hứa thưởng nhưng
không thực hiện trả thưởng Điều này sẽ ảnh hưởng đến người thực hiện công việc, bỏ công sức, thơi gian để làm việc, thỏa mãn những điều kiện của bên hứa thưởng, đề rồi đến khi hoàn thiện công việc thì bên hứa thưởng năm lần bảy lượt khất hứa rồi cuối cùng không trả thưởng cho người thực hiện công việc
* Hướng đề xuất : Cần có quy định về chế tài xử phạt hành vi hứa thưởng
nhưng không thực hiện, phải thật nghiêm nhưng phù hợp với từng hành vi vi phạm
Ba là, Bộ luật dân sự nên có 1 điều khoản riêng quy định rõ phương thức
trả thưởng để mọi người dễ tra cứu Do đó, bên hứa thưởng phải trả một lần hay có thể chia thành nhiều lần để trả và có quy định như thế thế nào đỗi với mỗi loại phương thức trả như vậy để có lợi nhất đối với bên thực hiện công việc trong trường hợp bên hứa thưởng nhì nhằng, kéo dài việc trả thưởng
KẾT LUẬN
Qua việc đánh giá, phân tích trên ta đã phần nào nắm rõ được các quy định của pháp luật về hứa thưởng Hứa thưởng là loại giao dịch rất đời thường và xuất hiện rất nhiều trong cuộc sống Chúng ta cần phải quy định một cách chặt chẽ
để đảm bảo quyền lợi cho các bên