Một số biện pháp giáo dục tính tự lập cho trẻ 4-5 tuổi tại trường Mầm Non

PHÒNG GD ĐT BÌNH ĐẠI CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGĨA VIỆT NAM 1 LỜI MỞ ĐẦU Giáo dục mầm non là cấp học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân, đã và đang được Đảng và nhà nước ta rất quan tâm Tâm hồn trẻ[.]

LỜI MỞ ĐẦU

Giáo dục mầm non là cấp học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân,

đã và đang được Đảng và nhà nước ta rất quan tâm Tâm hồn trẻ thơ như mộttrang giấy trắng rất non nớt, rất trong sáng và rất dễ tiếp thu những cái tốt cũngnhư những cái xấu từ bên ngoài Chính vì vậy người lớn chúng ta cần phải rènluyện cho trẻ những thói quen tốt ngay từ khi còn nhỏ Ông bà ta thường có câu:

“Dạy con từ thuở con thơ”

Việc giáo dục tính tự lập cho trẻ là vô cùng cần thiết đặc biệt là đối vớilứa tuổi mầm non Đây là phương tiện không thể thiếu để giúp trẻ có tính tíchcực, chủ động, tự tin vững bước trước mọi khó khăn thử thách Tính tự lập lànhững thói quen sinh hoạt thường ngày trong giao tiếp ứng xử đối với bản thân

và những người xung quanh Tập những kỹ năng sống, tính tự lập cho trẻ từngbước hình thành nhân cách sống cho trẻ một trong những nhiệm vụ trọng tâmcần được đưa lên hàng đầu Các con không có tính tự lập sẽ dẫn đến hệ lụy lườibiếng, thụ động và khó khăn khi tham gia vào các các hoạt động của tập thể Vìthế muốn trẻ nên người, chúng ta cần rèn tính tự lập cho trẻ ngay từ những bậchọc nhỏ nhất

Giáo dục tính tự lập cho trẻ ngay từ lứa tuổi mầm non là một trongnhững mặt quan trọng của việc giáo dục con người mới phát triển toàn diện, cóảnh hưởng sâu sắc đến sự hình thành nhân cách trẻ Giáo dục tính tự lập cho trẻngay từ khi còn bé không những tạo ra cho trẻ khả năng tự lập trong sinh hoạthàng ngày mà còn là một trong những điều kiện quan trọng để hình thành sự tựtin, năng động, sáng tạo, làm cơ sở hình thành các kỹ năng sống sau này Để tạođiều kiện cho trẻ phát triển toàn diện, mục đích của giáo dục mầm non là địnhhướng tất cả khả năng tự lập của trẻ, góp phần hình thành cho trẻ những cơ sởchuẩn mực ban đầu về nhân cách, phẩm chất cần thiết như: Mạnh dạn, tự tin, tựlập, sáng tạo, linh hoạt và tự giác đưa trẻ tham gia vào các hoạt động trong đờisống hàng ngày Từ những biểu hiện của trẻ chúng ta nhận thấy khả năng tự lập

có ảnh hưởng mạnh mẽ, trực tiếp đến trí tuệ, cảm xúc và trong các hoạt động trẻ

có thể tự tin, kiểm soát, điều khiển các hành vi của mình Tính tự lập quyết địnhviệc hình thành nhân cách, trí tuệ, cảm xúc của trẻ

Hiện nay việc giáo dục tính tự lập cho trẻ đã được xã hội và các bậc phụhuynh quan tâm Tại trường mầm non Tân Ninh bản thân tôi cũng đã luôn tạođiều kiện cho trẻ được rèn luyện tính tự lập thông qua các hoạt động học tập vàcác hoạt động sinh hoạt tự phục vụ bản thân phù hợp với khả năng của trẻ Tuynhiên, do xã hội ngày càng phát triển, mỗi gia đình chỉ có từ 1 đến 2 con, điềukiện kinh tế đủ đầy, con cái lại ít nên một số phụ huynh thường hay nuông chiềucon, làm hộ trẻ nhiều việc mà trẻ có thể làm được, từ đó dẫn tới trẻ bị thụ động,thiếu kỹ năng lao động, thiếu tự tin, sinh ra thói quen dựa dẫm, ỉ lại vào ngườikhác, làm cho tính tự lập của trẻ khó phát triển

Tuổi mầm non là lứa tuổi cần sự quan tâm đặc biệt của cha mẹ và cô giáo

Ở giai đoạn này, những mối quan hệ, sự vật, hiện tượng xảy ra xung quanh trẻđều có tác động rất lớn đến bản thân trẻ Vì vậy nhờ sự giáo dục đúng đắn củangười lớn, tạo cơ hội cho trẻ được trải nghiệm và hoàn thành nhiệm vụ đượcgiao một cách tốt nhất Phát triển tính tự tin, tự lập cho trẻ là tạo cơ hội cho trẻphát huy khả năng của mình, khen ngợi, động viên, khuyến khích của người lớnđối với trẻ Tự lập là một đức tính tốt nhưng nó không tự nhiên mà có, để hìnhthành là cả một quá trình rèn luyện, giáo dục và phải bắt đầu ngay từ khi trẻ cònnhỏ

Trong những nghiên cứu khoa học gần đây về sự phát triển bộ não của trẻ

đã chỉ ra rằng “Trẻ ở lứa tuổi này hoàn toàn có khả năng giao tiếp, có khả năng

tự kiểm soát thích nghi và tự kiểm soát bản thân mình, trẻ cũng hoàn toàn có khảnăng hòa nhập, tự giải quyết vấn đề một cách tự lập, cho chính mình” Đây làgiai đoạn của sự tăng trưởng rất nhanh về thể chất và phát triển các mặt của trítuệ, tình cảm và ý thức xã hội, giai đoạn tạo tiền đề quan trọng của sự hình thànhnhân cách con người Đó chính là tiền đề gieo mầm hạt giống nhằm hình thànhtính tự lập cho trẻ Vậy làm thế nào để có thể có một phương pháp hướng dẫn trẻtính tự lập đạt hiệu quả nhất? Và dạy dưới hình thức nào?

Xuất phát từ vấn đề trên, nhận thức được tầm quan trọng đó hơn nữa bản

thân tôi là một giáo viên trực tiếp đứng lớp chăm sóc giáo dục các cháu 4-5 tuổi

nên tôi đã suy nghĩ và chọn đề tài: “Một số biện pháp giáo dục tính tự lập cho trẻ 4-5 tuổi tại trường Mầm Non”.

Đề tài này có nhiều đồng nghiệp nghiên cứu, tuy nhiên mỗi người có cách

viết khác nhau Do đó năm học 2020-2021 tôi đã thực hiện và năm học

2021-2022 tôi đã đúc kết: “Một số biện pháp giáo dục tính tự lập cho trẻ 4-5 tuổi tạitrường Mầm Non Tân Ninh” làm đề tài nghiên cứu

Mục đích nghiên cứu của tôi là nêu lên những kinh nghiệm mà tôi đã thựchiện và đạt kết quả khả thi và có thể áp dụng cho tất cả lớp chồi trường MầmNon Tân Ninh

PHẦN I: NỘI DUNG THỰC TRẠNG ĐỀ TÀI

Năm học 2021-2022, tôi được phân công dạy lớp chồi, từ thực trạng củahọc sinh ở lớp: Một số trẻ được cha mẹ quá nuông chiều, một số trẻ lại quá hiếuđộng nhưng không biết tự phục vụ bản thân, không biết giữ gìn vệ sinh cơ thể

mà thường phụ thuộc vào cha mẹ và cô giáo, nên khả năng tự lập trong học tập

và trong sinh hoạt hằng ngày của trẻ khó được phát triển

Bên cạnh đó do diễn biến tình hình dịch bệnh covid-19 nên trẻ chưa đượcđến trường Hệ lụy của việc trẻ ở nhà quá lâu, không tới trường sẽ gây ra nhiềubất lợi cho sự phát triển của trẻ Việc tuyên truyền trực tiếp đến trẻ còn khókhăn, trong khi đó trẻ chưa được đến trường, trẻ sẽ không được hoạt động tậpthể, không được giao tiếp trực tiếp với bạn bè, thầy cô và xã hội, trẻ sẽ mất đi cơhội quan sát, thực hành và tiếp xúc với môi trường bên ngoài, khả năng tự lậpcủa trẻ bị hạn chế Khi trẻ chưa được đến trường trẻ sẽ ít được thực hành, íttương tác trong quá trình học, ít hoạt động nhóm, dễ mất động lực học tập, quêndần các kỹ năng, đặc biệt là các thói quen, khả năng tự lập trong sinh hoạt hằngngày của trẻ Kĩ năng tự lập không chỉ dừng lại ở chỗ trẻ làm được gì cho bảnthân mà còn là thái độ đối với những người xung quanh, do vậy trong thời giannày tính tự lập của trẻ cần được giáo dục, cần được quan tâm

Thực trạng giảng dạy khi giúp trẻ có tính tự lập bản thân suy nghĩ làmcách nào để giáo dục tính tự lập cho trẻ ngay cả khi trẻ chưa được đến trường vàđến khi trẻ được đến trường, đồng thời trang bị cho mình vốn kiến thức, kinhnghiệm và phương pháp giảng dạy, góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy,chia sẻ kinh nghiệm với bạn đồng nghiệp, góp phần thực hiện các mục tiêu củanhà trường, mục tiêu giáo dục tôi gặp một số thuận lợi và khó khăn sau

* Thuận lợi:

Được sự quan tâm của Ban Giám Hiệu nhà trường trong việc cung cấpđầy đủ các phương tiện dụng cụ, tài liệu, tranh ảnh có liên quan , thường xuyêncùng nhau trao đổi học tập kinh nghiệm

Giáo viên được bồi dưỡng chuyên môn thường xuyên ở trường

Phòng học khang trang, tạo điều kiện cho trẻ tham gia tốt các hoạt động Trường có trang bị đầy đủ các thiết bị thuận lợi trong việc giáo dục tính

tự lập cho trẻ

Lớp được phân chia theo đúng độ tuổi

Một số trẻ cũng có những biểu hiện khá tốt về tính tự lập; tự phục vụ bảnthân tốt

Bản thân luôn cố gắng trong quá trình công tác, không ngừng tích lũy kiếnthức, hiểu biết về các phương pháp giáo dục tính tự lập cho trẻ 4-5 tuổi

Đa số phụ huynh có sự quan tâm đến việc chăm sóc và giáo dục trẻ, đa sốtrẻ trong lớp đều nhanh nhẹn, tích cực

* Khó khăn:

Đa số trẻ chưa học qua lớp Mầm dẫn đến trẻ có tính tự lập chưa cao

Do diễn biến tình hình dịch bệnh covid-19 đầu năm học trẻ chưa đượcđến trường, nên tuyên truyền trực tiếp đến trẻ còn khó khăn, việc tiếp thu của trẻcòn hạn chế

Một số trẻ nhút nhát không tự tin khi tham gia vào các hoạt động, một sốtrẻ lại quá hiếu động nên khi hoạt động chưa chú ý vào sự hướng dẫn của cô,nên chưa có tính tự lập

Đa số trẻ tính tự lập chưa cao, giáo viên phải mất rất nhiều thời gian đểhướng dẫn trẻ

Một số phụ huynh làm ăn xa, chưa có thời gian quan tâm và chưa có biệnpháp phối hợp, kết hợp giữa cha mẹ và cô giáo

Do đó, khi vào học trực tiếp tại trường tôi kết hợp với Ban Giám Hiệukhảo sát thực trạng tính tự lập của lớp tôi như sau:

( Bảng khảo sát thực trạng tính tự lập của trẻ năm học 2020-2021 và đầu năm

học 2021-2022 )

Qua số liệu khảo sát cho thấy:

Năm học 2020-2021:

+ Trẻ biết làm vệ sinh cá nhân: 46.9%

+ Trẻ biết cất đồ dùng, đồ chơi: 50%

+ Trẻ biết cởi, mặc, gấp quần áo Biết cởi, cất giày dép: 46.9%

+ Trẻ có thói quen tự lập trong giờ ăn: 50%

+ Trẻ có ý thức bảo vệ môi trường: 56,3%

Đầu năm học 2021-2022:

+ Trẻ biết làm vệ sinh cá nhân: 48%

+ Trẻ biết cất đồ dùng, đồ chơi: 48%

+ Trẻ biết cởi, mặc, gấp quần áo Biết cởi, cất giày dép: 44%

+ Trẻ có thói quen tự lập trong giờ ăn: 40%

+ Trẻ có ý thức bảo vệ môi trường: 44%

Theo tôi tỷ lệ khảo sát trên cho thấy trẻ biết làm vệ sinh cá nhân, trẻ biếtcất đồ dùng đồ chơi, trẻ biết cởi, mặt, gấp quần áo Biết cởi cất giày dép, trẻ cóthói quen tự lập trong giờ ăn, trẻ có ý thức bảo vệ môi trường chưa cao là donhững nguyên nhân sau:

+ Giáo dục tính tự lập cho trẻ không được sự quan tâm đúng mức của các bậcphụ huynh trong việc dạy trẻ

+ Sự giáo dục chưa đồng bộ, thiếu thống nhất giữa gia đình và nhà trường + Sự không đồng đều về khả năng tự lập của trẻ

+ Giáo viên không có đủ thời gian và sức lực quan tâm từng trẻ

+ Trẻ được người lớn trong gia đình quá nuông chiều

+ Trẻ yếu về thể chất, luôn cần người lớn giúp đỡ trong mọi việc

+ Thời gian đầu trẻ đến lớp một số trẻ rất ít nói và rụt rè, tính tự lập của trẻcòn hạn chế như: Không biết tự cởi áo, cởi giày dép, xúc cơm ăn, lấy nước uống,

3 Tổ chức lồng ghép giáo dục tính tự lập cho trẻ vào các hoạt động.

4 Tạo điều kiện cho trẻ thực hiện công việc, kết hợp động viên trẻ, nêu gương trẻ kịp thời.

5 Phối kết hợp với phụ huynh về việc giáo dục tính tự lập cho trẻ.

PHẦN II: BIỆN PHÁP

1 Xây dựng kế hoạch.

Giáo dục tính tự lập cho trẻ là một nhiệm vụ quan trọng đang được ngànhgiáo dục triển khai và thực hiện trong các trường mầm non Việc rèn kỹ năng tựphục vụ giúp trẻ nâng cao các kỹ năng thực hành và hình thành cho trẻ các thóiquen tự phục vụ, không ỉ lại vào người khác

Chính vì vậy, ngay từ khi xây dựng kế hoạch giáo dục năm học, tôi đãtrao đổi và thống nhất với giáo viên trong lớp bám sát với kế hoạch của nhàtrường, để lồng ghép các tính tự lập cho trẻ theo từng tháng sao cho phù hợp vớikhả năng của trẻ theo từng giai đoạn

Với những ngày đầu năm học, khi trẻ vừa trải qua kì nghỉ hè dài, và phảitrải qua thêm thời gian nghỉ nữa để phòng chống dịch bệnh covid-19, trẻ khôngđược thực hành thường xuyên các tính tự lập Chính vì thế, vào thời gian trẻchưa được đến trường tôi có kế hoạch tuyên truyền đến trẻ những kỹ năng phùhợp với lứa tuổi của trẻ: Rèn kỹ năng cởi giày, đi giày, cất giày dép, cất đồ dùng

cá nhân đúng nơi quy định để tuyên truyền đến trẻ qua nhóm zalo của lớp để trẻ

có thể làm quen dần và khi vào học trực tiếp trẻ sẽ được áp dụng không bỡ ngỡ

Ví dụ: Tôi sẽ cho trẻ xem hình ảnh, video qua nhóm zalo của lớp về trẻcởi giày, cất giày dép đúng quy định hoặc hình ảnh, video về trẻ khi vào lớp biếtcất đồ dùng cá nhân đúng nơi quy định để trẻ có nhận biết và làm quen thực

hành ở nhà, khi đến trường trẻ sẽ có thói quen tự lập về cất đồ dùng của mình

mà không phải bỡ ngỡ

Ngoài ra tôi sẽ tuyên truyền rèn cho trẻ thêm một số kỹ năng giao tiếp vớingười khác một cách chủ động như: Chào cô, chào bố mẹ, chào khách và nhậnbiết một số kí hiệu cơ bản như: Kí hiệu nhà vệ sinh, kí hiệu tủ đồ cá nhân trẻ Bên cạnh đó trẻ phải trải qua thời gian nghỉ quá lâu, tôi thường xuyêntuyên truyền đến trẻ qua zalo nhóm lớp về các thói quen tự lập như: Có thóiquen giữ gìn vệ sinh cơ thể, cách chải răng rửa mặt, cách đeo khẩu trang đúngcách, thực hiện các biện pháp phòng chống dịch bệnh covid-19

Ví dụ: Khi đeo khẩu trang đúng cách và thực hiện phòng chống dịch bệnhtôi gởi các bài tuyên truyền và các video về cách đeo khẩu trang đúng cách vàthực hiện phòng chống dịch để trẻ làm quen dần, trẻ thực hiện, và đến khi vàohọc trực tiếp trẻ sẽ áp dụng một cách thành thạo và đúng cách

Bài tuyên truyền cách đeo khẩu trang đúng cách:

 Đối với khẩu trang y tế:

Chỉ sử dụng 1 lần rồi vứt vào thùng rác an toàn, có nắp đậy Khi đeo khẩutrang phải để mặt có màu đậm hơn như xanh, xám, tím ra phía ngoài do mặt này

có tính chống nước Mặt màu trắng có tính hút ẩm, nên quay vào trong, để hơithở thoát ra thấm vào khẩu trang Khẩu trang phải che kín cả mũi lẫn miệng Khimang khẩu trang tuyệt đối không sờ tay vào, vì động tác sờ tay sẽ vô tình làmcho bàn tay lây nhiễm vi rút và các tác nhân gây bệnh khác, sau đó truyền bệnhlại cho chính mình và những người xung quanh Khi tháo khẩu trang chỉ đượccầm vào dây đeo phía sau tai, tháo ra cho vào thùng rác an toàn Tuyệt đốikhông dùng tay cầm vào khẩu trang để tháo ra, thói quen lấy tay vo khẩu tranglại, sẽ gây lây nhiễm vi rút và các tác nhân gây bệnh khác cho bàn tay của chúng

ta Rửa tay ngay sau khi tháo bỏ khẩu trang

 Còn đối với khẩu trang vải:

Khi đeo cũng phải che kín cả mũi và miệng, tuyệt đối không sờ tay vào

bề mặt khẩu trang trong suốt thời gian đeo Chỉ cầm vào dây đeo phía sau tai khitháo khẩu trang Giặt khẩu trang hàng ngày bằng xà phòng để dùng cho lần sau

Khi trẻ vào học trực tiếp tôi sẽ cho trẻ thực hành những kỹ năng mà tôi

đã tuyên truyền trong thời gian trẻ nghỉ để phòng chống dịch bệnh, khi trẻ đãdần quen với nề nếp và giờ sinh hoạt của lớp, tôi sẽ tiếp tục hướng dẫn trẻ các

kỹ năng tự phục vụ như kỹ năng chải răng, thói quen giữ gìn vệ sinh, cách rótnước Đồng thời, tôi sẽ dạy trẻ các kỹ năng tự cởi, mặc quần áo, gấp quần áo;

kỹ năng xử lý khi ho, Khi thực hiện các kỹ năng này sẽ giúp trẻ có tính tự lập,

có thói quen gọn gàng, ngăn nắp, sạch sẽ Ngoài ra những kỹ năng này sẽ hướngtrẻ tới việc giúp đỡ người khác, trẻ có thể giúp đỡ cô trong việc chuẩn bị giờ ăn,dọn lớp sau giờ ăn trưa, trẻ còn có cơ hội giúp đỡ những người thân của mình

Ở giai đoạn tiếp theo, khi trẻ đã dần phát triển cả về thể chất và tinh thần,tôi muốn rèn cho trẻ một số kỹ năng như: Sử dụng muỗng, đũa như vậy giúptrẻ biết cách sử dụng các đồ dùng khi ăn uống

Những tháng cuối năm tôi muốn rèn cho trẻ các tính tự lập một cách thànhthạo để trẻ có thể phát triển các khả năng của bản thân, ngoài ra trẻ còn có thể biếtgiúp đỡ người khác

Dưới đây tôi đã xây dựng kế hoạch rèn tính tự lập cho trẻ 4-5 tuổi khi trẻvào học trực tiếp tại trường tại lớp tôi như sau :

1 Tháng 2

- Biết đi đại, tiểu tiện đúng nơi qui định

- Biết sử dụng đồ dùng kí hiệu đúng nơi qui định

- Cách cởi giầy, đi giầy, cất dép

2 Tháng 3

- Có thói quen giữ gìn vệ sinh cơ thể

- Cách chải răng rửa mặt, cách đeo khẩu trangđúng cách

- Cách mời khi ăn uống

3 Tháng 4 - Có thói quen giữ vệ sinh trong và ngoài lớp, vệ

Ngoài ra, tôi sẽ cho trẻ thực hiện lại các bước đánh răng vào các buổihoạt động chiều, cho trẻ xem video các bước đánh răng và dán hình ảnh các thaotác đánh răng ở khu vực nhà vệ của trẻ Đồng thời tôi sẽ trao đổi, phối kết hợpvới phụ huynh thường xuyên rèn trẻ và theo dõi trẻ đánh răng vào các buổi sáng

và buổi tối

Thông qua đó, tôi thấy trẻ lớp tôi đã thực hiện các bước đánh răng mộtcách thuần thục và tạo cho trẻ một nếp sống vệ sinh răng miệng sạch sẽ trướckhi đi ngủ và sau khi ngủ dậy

Tôi giáo dục cho trẻ về tính tự lập: “Có thói quen giữ gìn vệ sinh cơ thể”.

Tôi cho trẻ thực hiện các thói quen rửa tay bằng xà phòng để phòng chống dịchbệnh: Rửa tay sau khi đi vệ sinh, trước khi ăn,….Tôi cho trẻ thực hành rửa tayđúng cách khi ở lớp, hướng dẫn trẻ từng bước cho trẻ thực hiện và trẻ sẽ thựchành đúng cách theo hướng dẫn sau khi đi vệ sinh, trước khi ăn Trẻ sẽ có thóiquen tự lập về giữ vệ sinh cơ thể mà không cần sự nhắc nhỡ của cô khi ở trường,

và khi ở nhà phụ huynh cũng sẽ an tâm khi trẻ có thói quen tự lập giữ vệ sinh cơthể

Như vậy việc lựa chọn, xây dựng kế hoạch cụ thể đã mang lại hiệu quả

cao trong quá trình thực hiện đề tài

2 Tạo môi trường để phát huy tính tự lập cho trẻ.

Một trong những bí quyết dạy trẻ tính tự lập chính là tạo môi trường gầngũi, an toàn giúp trẻ phát huy tính tự lập của bản thân Bởi bất cứ đứa trẻ nàocũng có năng lực tự lập, chỉ cần cô giáo, người lớn chúng ta biết khuyến khích

và cho trẻ có cơ hội được thực hành thì trẻ sẽ thực hiện được theo yêu cầu Vàviệc tạo môi trường gần gũi, an toàn cho trẻ chính là một trong những điều kiệngiúp trẻ phát huy tính tự lập của mình

Khi trẻ chưa vào học trực tiếp tôi sẽ tuyên truyền đến trẻ những thóiquen, giờ giấc thích hợp để trẻ dần làm quen thích nghi môi trường và thực hiện

Ví dụ: Khi trẻ ở nhà thường sẽ có những thói quen, giờ giấc không như ởtrường, tôi sẽ tuyên truyền đến phụ huynh về giờ học của trẻ, phụ huynh ở nhà

sẽ hướng dẫn trẻ ở trường con sẽ học vào giờ này Hoặc tôi sẽ tuyên truyền chotrẻ thói quen tự phục vụ về tự rót nước, tôi sẽ cho trẻ xem hình ảnh, video về cácbạn tự rót nước uống để trẻ tự thực hiện rót nước uống khi ở nhà và khi đếntrường trẻ sẽ tự phục vụ bản thân mà không cần sự giúp đỡ của cô

Tôi tuyên truyền về giờ ăn, ngủ khi ở trường đến cho phụ huynh để tạothói quen giờ giấc cho trẻ, trẻ dần sẽ có thói quen ăn, ngủ đúng giờ Trẻ sẽ cómột môi trường lành mạnh khi được sinh hoạt tại nhà

Khi trẻ vào học tôi tiến hành thiết kế các khu vực của lớp học ngăn nắp,trật tự, phù hợp, thuận tiện để phục vụ cho sinh hoạt hằng ngày của trẻ, phù hợpvới khả năng của trẻ theo độ tuổi, phù hợp với chủ đề trong năm

Tôi đã tận dụng các đồ dùng đơn giản dễ kiếm, lành tính, hạn chế tối đa sựnguy hiểm cho trẻ khi va chạm để tạo ra nhiều đồ dùng đồ chơi hấp dẫn Cụ thể:

Đồ dùng, dụng cụ để trẻ tự phục vụ cá nhân (ca, bàn chải, khăn mặt, chậu, xô

có hình dạng gần gũi với sở thích của trẻ như hình mặt cười, hình con vật, hìnhquả táo, quả cam ) Dán các ký hiệu cho từng cá nhân cho từng trẻ đảm bảo kýhiệu đó phải được trẻ yêu thích, dễ nhớ, gần gũi với trẻ để trẻ dễ nhận ra đồngthời thu hút sự chú ý, kích thích trẻ thích thú tham gia vào thực hiện lao động tựphục vụ trong sinh hoạt hằng ngày Nhờ vào những hình ảnh ngộ nghĩnh đó sẽthu hút trẻ tham gia vào các hoạt động và phát huy tính tự lập của bản thân

Lựa chọn đồ dùng, đồ chơi dễ làm, dễ thực hiện để khuyến khích trẻ tự làmtrong các hoạt động, mặt khác để giúp trẻ dễ dàng tự thực hiện được mongmuốn, nhu cầu tự hoạt động của mình Chẳng hạn, muốn trẻ tự cất, lấy đồ dùngđúng nơi qui định, tự đi giày dép, tự mặc quần áo thì tôi lựa chọn tủ đựng đồdùng cá nhân, giá để giày dép có chiều cao phù hợp với trẻ để trẻ tự cất, tự lấy… Mọi sự quy định của cô luôn đi cùng các nguyên tắc, mục đích và có kếtquả nhất định Và cô giáo chính là người làm gương cho trẻ về vấn đề thực hiệnnguyên tắc đó Ví dụ cặp, ba lô sẽ cất ở đâu, giày dép phải đặt ở đâu, khănmặt phơi khô phải gấp gọn gàng hoặc treo lên như thế nào…, cô giáo nên nóicho trẻ biết và hiểu Qua đó, bản thân trẻ sẽ ý thức được những công việc, hoạtđộng mà chúng có thể làm khi không có cô cũng như người lớn ở bên.

Bên cạnh đó môi trường hiện nay là phải phòng chống dịch bệnh

covid-19, khi thời gian trẻ nghỉ phòng dịch tôi đã tuyên truyền đến trẻ về cách đeokhẩu trang, và khi vào học trực tiếp trẻ nhỏ khi đến trường phải thực hiện đeokhẩu trang để phòng bệnh, tôi muốn mang đến cho trẻ một môi trường an toàn,tôi tập cho các cháu thói quen cần đeo khẩu trang thường xuyên, đúng cách đểtrẻ có thói quen, ý thức tự lập trong chống phòng dịch bệnh

Xây dựng môi trường tinh thần cho trẻ để mang lại xúc cảm, tình cảm và

sự tự tin, cảm giác an toàn, thôi thúc trẻ tự hoạt động Cho trẻ thấy được gần gũinhư ở nhà của mình

Ví dụ:

Quan tâm đến biểu hiện của trẻ để kịp thời phát hiện những biểu hiện vui,buồn, những biểu hiện khác lạ, kịp thời động viên, khích lệ trẻ trong khi trẻ hoạtđộng

Cho trẻ tự chọn hoạt động để làm, tự chọn trò chơi để chơi Cô làm cùngtrẻ, chơi cùng trẻ, nghĩ cách nghĩ của trẻ, chơi kiểu chơi của trẻ tạo cho trẻcảm giác cô thực sự là một “người bạn nhỏ” của chúng

Khuyến khích trẻ nói lên những cảm xúc, suy nghĩ của mình trong cáchoạt động Chẳng hạn, “con tự làm việc giúp cô con thấy thế nào?”, “con được

tự chơi theo ý mình con thấy thế nào?”, “con có khó khăn gì khi tự làmkhông?” qua đó giáo viên nắm được nhu cầu, nguyện vọng, khả năng của trẻ

để có tác động phù hợp

Cùng trẻ lưu lại những kết quả trong các hoạt động thông qua sản phẩm,những hình ảnh đáng yêu của cô và trẻ trong các hoạt động Cuối ngày cô cùngtrẻ xem lại, trẻ tự xem, tự nói lên cảm xúc, nhận xét của mình về bức ảnh, về cácsản phẩm của mình Cô khen ngợi để tạo động cơ, thúc đẩy nhu cầu hoạt độngcủa trẻ

3 Tổ chức lồng ghép giáo dục tính tự lập cho trẻ vào các hoạt động.

Giáo dục tính tự lập cho trẻ không phải thực hiện một lúc, một thời điểmtrong ngày mà phải được thực hiện một cách thường xuyên Để có được thànhcông thì phải trải qua việc rèn luyện, học tập Việc giáo dục tính tự lập cho trẻ 4-

5 tuổi là một việc làm đòi hỏi chúng ta cần tìm ra một số biện pháp hữu hiệugiáo dục tính tự lập cho trẻ ngay Bởi tính tự lập là nền tảng của nhiều phẩm chấttốt sau này như: Kích thích lòng ham học hỏi, ưa khám phá, chủ động, kỉ luật,tinh thần không ngại khó khăn, tư duy logic của trẻ Chính vì thế tôi luôn thựchiện giáo dục tính tự lập cho trẻ một cách thường xuyên, và lồng ghép vào cáchoạt động

* Hoạt động đón, trả trẻ.

Ngay từ đầu năm học khi trẻ đến lớp tôi quan sát giờ đón trẻ, trả trẻ và thấyhầu như trẻ không cất được ba lô của mình, có khi cất được lại cất nhầm tủ hoặc cónhững trẻ còn phụ thuộc vào người lớn

Bằng kinh nghiệm dạy trẻ 4-5 tuổi của mình, khi trẻ đến lớp tôi đưa từng trẻđến nhận tủ cá nhân và hướng dẫn trẻ cất đồ dùng cá nhân của mình, khi trẻ về tôihướng dẫn trẻ cách mở tủ và lấy đồ dùng cá nhân của mình Sau một thời gian thựchành và trải nghiệm tôi thấy trẻ lớp tôi có thể tự lấy và cất đồ dùng cá nhân của mìnhgọn gàng, đúng nơi quy định Ngoài lồng ghép tính tự lập cho trẻ, bên cạnh đó tôilồng ghép kỹ năng sống cho trẻ khi đến lớp, hay khi tan học trẻ biết chào cô giáo, cácbạn và bố, mẹ,… Giáo dục trẻ biết lễ phép chào hỏi mọi người