1. Trang chủ
  2. » Giáo án - Bài giảng

Phân tích 2 phát hiện của nghệ sĩ phùng download vn

37 39 0

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Định dạng
Số trang 37
Dung lượng 242,5 KB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

Mở bài: - Giới thiệu vấn đề: Thông qua hai phát hiện của nhân vật Phùng trong Chiếc thuyềnngoài xa, tác giả đã thể hiện được những đánh giá, quan điểm về mối quan hệ giữacuộc đời và nghệ

Trang 1

Dàn ý phân tích 2 phát hiện của nghệ sĩ Phùng

DÀN Ý SỐ 1

I Mở bài:

- Giới thiệu vấn đề: Thông qua hai phát hiện của nhân vật Phùng trong Chiếc thuyềnngoài xa, tác giả đã thể hiện được những đánh giá, quan điểm về mối quan hệ giữacuộc đời và nghệ thuật, giữa người nghệ sĩ và nhân dân

II Thân bài:

* Phát hiện đầu tiên: Vẻ đẹp của chiếc thuyền ngoài xa trên biển sớm mờ sương

- Khung cảnh biển buổi sáng trong sương mai, đó là khung cảnh đẹp đẽ, tuyệt bíchnhư bức họa mực tàu

- Khung cảnh rộng lớn của biển với chiếc thuyền ngoài xa mà “mái thuyền in một nét

mơ hồ lòe nhòe vào bầu trời sương mù màu trắng như có sữa pha đôi chút màu hồnghồng do ánh mặt trời chiếu vào”, trên thuyền là vài bóng người ngồi im phăng phắc

=> Đôi mắt tinh tường, "nhà nghề" của người nghệ sĩ đã phát hiện vẻ đẹp "trời cho"trên mặt biển mờ sương, vẻ đẹp mà cả đời bấm máy ảnh chỉ gặp một lần

- Người nghệ sĩ cảm thấy hạnh phúc đó là niềm hạnh phúc của sự khám phá và sángtạo, của sự cảm nhận cái đẹp tuyệt diệu

- Trong giây lát, Phùng đã nhận ra được chân lý của sự hoàn mỹ, thì ra đứng trướccảnh đẹp, trước sự toàn bích, hài hòa, lãng mạn của cuộc đời, tâm hồn người nghệ sĩ

có thể được thanh lọc để trở nên trong trẻo hơn

* Phát hiện thứ hai: Cảnh bạo lực trong gia đình hàng chài

- Trong khung cảnh lung linh, tuyệt mĩ của cảnh biển, Phùng ngỡ ngàng phát hiện racảnh bạo lực gia đình - sự thật tàn nhẫn trong góc khuất cuộc sống của những conngười nghèo khổ

- Từ chiếc thuyền ngư phủ đẹp như trong mơ bước ra một người đàn bà xấu xí, mệtmỏi với vẻ ngoài cam chịu cùng một người đàn ông hung dữ, độc ác lấy việc đánh vợlàm phương thức giải tỏa mọi đau khổ

–> Đây là hình ảnh đằng sau cái đẹp "toàn bích, toàn thiện" mà anh vừa bắt gặp trênbiển Nó hiện ra bất ngờ, trớ trêu như trò đùa quái ác của cuộc sống

Trang 2

- Chứng kiến cảnh người đàn ông đánh vợ một cách vô lý và thô bạo, Phùng đã "kinhngạc đến mức, trong mấy phút đầu vứt chiếc máy ảnh xuống đất, chạy ào tới".

-> Phùng đã cay đắng nhận ra rằng đằng sau vẻ đẹp toàn bích, hoàn thiện kia lại lànhững góc khuất đầy ngang trái, đau khổ của cuộc sống

=> Phùng ý thức được trách nhiệm của người nghệ sĩ, người nghệ sĩ đích thực khôngphải chỉ nhìn cuộc sống như chiếc thuyền ngoài xa mà cần thực sự thấu hiểu, đi sâukhám phá cuộc sống của con người

III Kết bài:

- Thông qua hai phát hiện của nhân vật Phùng, tác giả Nguyễn Minh Châu đã đặt ramối trăn trở về mối quan hệ giữa nghệ thuật và cuộc đời, giữa người nghệ sĩ và ngườidân

● Nguyên nhân: trưởng phòng yêu cầu Phùng chụp tấm lịch nghệ thuật về thuyền

và biển, Phùng đã tới một vùng biển từng là chiến trường cũ mà anh từng tham gia chiến đấu để phục kích

● Phát hiện ra một vẻ đẹp trời cho trên mặt biển sớm mờ sương, một cảnh đẹp mà

cả đời bấm máy có lẽ anh chỉ bắt gặp được một lần: con thuyền kéo lưới đang tiến vào bờ, vài bóng người im phăng phắc → Tất cả bức tranh đó từ đường nét đến ánh sáng đều hài hòa và đẹp, một vẻ đẹp thật đơn giản và toàn bích

→ Bấm liên thanh một hồi hết một phần tư cuốn phim với cảm giác hạnh phúc trànngập tâm hồn Dường như anh đã bắt gặp cái thiện, mĩ, thấy tâm hồn mình như đượcgột rửa, trở nên trong trẻo, tinh khôi bởi cái đẹp hài hòa, lãng mạn của cuộc đời

b Phát hiện thứ hai

● Khi con thuyền tiến vào bờ, Phùng chứng kiến nghịch lí, đằng sau vẻ đẹp của con thuyền khi nãy là cảnh tượng gã thuyền chài lôi vợ mình lên bò đánh đập

Trang 3

dã man, vừa đánh vừa hết lời mắng nhiếc, chửi rủa → Chẳng phải là đạo đức,

là chân lý của sự toàn thiện

● Nhưng chưa kịp thì ra can ngăn thì thằng Phác - con trai lão đàn ông đã kịp tới

để che chở cho người mẹ đáng thương Nó lặng lẽ đưa mấy ngón tay khẽ sờ trên khuôn mặt người mẹ, như muốn lau đi những giọt nước mắt chứa đầy trong những nốt rỗ chằng chịt

→ Phùng cay đắng nhận ra rằng, đằng sau cái vẻ đẹp toàn bích, toàn thiện kia lànhững điều hết sức ngang trái, xấu xa và những nghịch cảnh trớ trêu của cuộc đời

- Giới thiệu sơ lược về tác giả, tác phẩm

● Nguyễn Minh Châu (1930 - 1989) là một trong những nhà văn tiêu biểu của nền văn học Việt Nam hiện đại

● Truyện Chiếc thuyền ngoài xa là truyện ngắn tiêu biểu in đậm phong cách của Nguyễn Minh Châu: tự sự - triết lí nhân sinh

- Giới thiệu hai phát hiện của Phùng: Thông qua hai phát hiện của nhân vật Phùngtrong Chiếc thuyền ngoài xa, tác giả đã thể hiện được những đánh giá, quan điểm vềmối quan hệ giữa cuộc đời và nghệ thuật, giữa người nghệ sĩ và nhân dân

b) Thân bài

* Phát hiện đầu tiên: Vẻ đẹp của chiếc thuyền ngoài xa trên biển sớm mờ sương

- Khung cảnh biển buổi sáng trong sương mai, đó là khung cảnh đẹp đẽ, tuyệt bíchnhư bức họa mực tàu

- Khung cảnh rộng lớn của biển với chiếc thuyền ngoài xa mà “mái thuyền in một nét

mơ hồ lòe nhòe vào bầu trời sương mù màu trắng như có sữa pha đôi chút màu hồnghồng do ánh mặt trời chiếu vào”, trên thuyền là vài bóng người ngồi im phăng phắc

=> Đôi mắt tinh tường, "nhà nghề" của người nghệ sĩ đã phát hiện vẻ đẹp "trời cho"trên mặt biển mờ sương, vẻ đẹp mà cả đời bấm máy ảnh chỉ gặp một lần

Trang 4

- Người nghệ sĩ cảm thấy hạnh phúc đó là niềm hạnh phúc của sự khám phá và sángtạo, của sự cảm nhận cái đẹp tuyệt diệu.

- Trong giây lát, Phùng đã nhận ra được chân lí của sự hoàn mĩ, thì ra đứng trước cảnhđẹp, trước sự toàn bích, hài hòa, lãng mạn của cuộc đời, tâm hồn người nghệ sĩ có thểđược thanh lọc để trở nên trong trẻo hơn

* Phát hiện thứ hai: Cảnh bạo lực trong gia đình hàng chài

- Trong khung cảnh lung linh, tuyệt mĩ của cảnh biển, Phùng ngỡ ngàng phát hiện racảnh bạo lực gia đình - sự thật tàn nhẫn trong góc khuất cuộc sống của những conngười nghèo khổ

- Từ chiếc thuyền ngư phủ đẹp như trong mơ bước ra một người đàn bà xấu xí, mệtmỏi với vẻ ngoài cam chịu cùng một người đàn ông hung dữ, độc ác lấy việc đánh vợlàm phương thức giải tỏa mọi đau khổ

-> Đây là hình ảnh đằng sau cái đẹp "toàn bích, toàn thiện" mà anh vừa bắt gặp trênbiển Nó hiện ra bất ngờ, trớ trêu như trò đùa quái ác của cuộc sống

- Chứng kiến cảnh người đàn ông đánh vợ một cách vô lí và thô bạo, Phùng đã "kinhngạc đến mức, trong mấy phút đầu vứt chiếc máy ảnh xuống đất, chạy ào tới"

-> Phùng đã cay đắng nhận ra rằng đằng sau vẻ đẹp toàn bích, hoàn thiện kia lại lànhững góc khuất đầy ngang trái, đau khổ của cuộc sống

=> Phùng ý thức được trách nhiệm của người nghệ sĩ, người nghệ sĩ đích thực khôngphải chỉ nhìn cuộc sống như chiếc thuyền ngoài xa mà cần thực sự thấu hiểu, đi sâukhám phá cuộc sống của con người

* Đặc sắc nghệ thuật

● Tình huống truyện nghịch lí độc đáo

● Diễn biến tình tiết giàu kịch tính, chi tiết đối lập

● Giọng điệu thay đổi linh hoạt

● Sắc thái suy tư, chiêm nghiệm, suy tư - triết lí nổi bật

● Lời văn giản dị, mộc mạc mà nhiều dư vị

c) Kết bài

- Khái quát giá trị hai phát hiện của Phùng: Thông qua hai phát hiện của nhân vậtPhùng, tác giả Nguyễn Minh Châu đã đặt ra mối trăn trở về mối quan hệ giữa nghệthuật và cuộc đời, giữa người nghệ sĩ và người dân

Trang 5

Phân tích hai phát hiện của nghệ sĩ Phùng - Mẫu 1

Người nghệ sĩ là người luôn kiếm tìm cái đẹp, trân trọng và giữ gìn chúng Thế nhưng,không phải cái đẹp nào cũng “đơn giản và toàn bích” mà đôi khi chứa đựng sau vẻ đẹp

“toàn bích” ấy là cả một sự thật đau đớn đến ngỡ ngàng Và câu chuyện của nhiếp ảnhgia Phùng trong truyện ngắn Chiếc thuyền ngoài xa của nhà văn Nguyễn Minh Châu

là một câu chuyện như thế Khi mà người nghệ sĩ Phùng tưởng chừng như đã tìm rađược vẻ đẹp chân lý của cuộc đời mình thì một sự thật không ngờ về cuộc đời và sốphận những người lao động nghèo ở làng chài đã khiến anh phải suy nghĩ lại Đó có lẽ

là hai phát hiện lớn nhất của cuộc đời anh

Câu chuyện bắt đầu khi Phùng được trưởng phòng yêu cầu chụp một bức ảnh nghệthuật về thuyền và biển cho bộ lịch mới Vậy là anh được đề nghị đi thực tế để bổsung và anh đã chọn nơi chiến trường xưa mình đã từng chiến đấu để vừa lấy tư liệuvừa thăm người bạn thân tên Đẩu đang làm chánh án tòa án huyện ở đây

Sau bao ngày “phục kích” trên bãi biển thế nhưng Phùng chưa có bức ảnh nào làm anhưng ý Cho đến một hôm khi trời còn mù sương và lác đác mưa, Phùng đã phát hiện ramột con thuyền tuyệt đẹp ở ngoài xa đang dần tiến vào bờ Đó là phát hiện đầu tiêncủa Phùng ở chuyến đi này, một phát hiện đã khiến anh “ngẩn” người bởi vẻ đẹp củanó

Khung cảnh biển rộng lớn, bao trùm bởi ánh ban mai, một chiếc thuyền với nhữngđường nét mờ ảo dần tiến lại Vẻ đẹp ấy tuyệt mỹ đến nỗi mà Phùng phải thốt lên “có

lẽ suốt một đời cầm máy ảnh chưa bao giờ tôi được thấy một cảnh “đắt” trời cho nhưvậy” Con thuyền chầm chậm tiến vào “mũi thuyền in một nét mơ hồ loè nhòe vào bầusương mù trắng như sữa có pha đôi chút màu hồng hồng do ánh mặt trời chiếu vào.Vài bóng người lớn lẫn trẻ con ngồi im phăng phắc như tượng trên chiếc mui khumkhum hướng mặt vào bờ ”.Bức ảnh tuyệt đẹp đến nỗi Phùng đã so sánh nó “như mộtbức tranh mực tàu của một danh hoạ thời cổ” với một sự trân trọng đầy quý giá

Cái đẹp của bức tranh ấy được nhìn qua lăng kính chủ quan của người nghệ sĩ lại càngđẹp đẽ, lộng lẫy hơn bội phần Và chính Phùng đã phải xúc động trước vẻ đẹp đó Anhcảm thấy “bối rối”, cảm thấy như “trong trái tim như có cái gì bóp thắt vào” Bởi lẽanh cho rằng, giây phút anh chứng kiến cái đẹp kia chính là giây phút anh tìm được

“cái chân lý của sự toàn thiện”, “cái khoảnh khắc trong ngần của tâm hồn” Đúng, đó

là bởi vì người nghệ sĩ cả đời chuyên tâm kiếm tìm cái đẹp, cái đẹp khiến tâm hồn họrung động, khiến họ “bối rối” và bức tranh kia lại “đơn giản và toán bích” quá đỗi,khiến Phùng không thể cưỡng lại được Anh cảm tưởng như tâm hồn mình đã đượccái đẹp đó “thanh lọc”, trở nên trong ngân hơn bao giờ hết

Trang 6

Ít có người nghệ sĩ nào lại có được những phút giây thăng hoa như thế trong cuộc đờicủa mình Và Phùng là số ít người bắt gặp được cái đẹp mà đôi khi cả đời người cũngkhông thể tìm thấy Anh đã thực sự hạnh phúc khi bắt gặp được cái đẹp tuyệt mỹ kia,một phần bởi sự may mắn, nhưng cũng là bởi sự tinh tế, nhạy bén của tâm hồn nghệ sĩtrong anh Phát hiện đó có thể được coi là một quan niệm về cái đẹp trong vũ trụ củaNguyễn Minh Châu, ông cho rằng cái đẹp đều xuất phát từ những sự vật, sự việc bìnhthường trong đời sống Ý nghĩa thứ hai của vẻ đẹp ấy đó là thứ con người ta đạt đượcqua quá trình lao động với lòng kiên nhẫn kiên trì mới có được thành quả nhường ấy!Thông qua nhân vật Phùng, Nguyễn Minh Châu muốn thể hiện một tấm lòng yêu nghệthuật, say mê cái đẹp, không chấp nhận thứ nghệ thuật sơ sài, đồng thời ông cũngkhẳng định “cái đẹp chính là đạo đức” Và người nghệ sĩ chân chính, với lòng say mêcủa mình sẽ có được kết quả như mong muốn.

Cái đẹp không kéo dài, vậy nên Phùng đã “gác máy lên bánh xích của chiếc xe tănghỏng bấm “liên thanh” một hồi hết một phần tư cuộn phim, thu vào chiếc pra-ti-ca cáikhoảnh khắc hạnh phúc tràn ngập tâm hồn mình, do cái đẹp tuyệt đỉnh của ngoại cảnhmang lại” Thế nhưng, anh lại không biết rằng, sau vẻ đẹp đó lại không “đơn giản”

Vẻ đẹp đó chứa đựng một sự thật đau đớn về số phận của những con người lao độngnghèo nơi làng chài này Và đó chính là phát hiện thứ hai của anh trong chuyến đinày, mang lại cho anh một cái nhìn mới về cuộc đời, bài học về trách nhiệm của ngườinghệ sĩ

Thời gian xoay vần, bức tranh không còn sự tĩnh lặng nữa, thay vào đó là sự chuyểnđộng Và cái đẹp mà Phùng vừa tưởng là “đạo đức” kia chợt bị câu quát “Cứ ngồi imđấy Động đậy tao giết cả mày giờ” phá tan nát Bức tranh “toàn bích” kia lại bị xétoang bởi hình ảnh của hai con người bước ra từ chiếc thuyền trong mơ ấy Hai conngười mang đầy dáng vẻ “thô kệch, xấu xỉ”, điển hình của những con người vùng biểnbước đi chậm rãi tiến vào bờ Người đàn bà “cao lớn, với những đường nét thô kệch

Mụ rỗ mặt”, khuôn mặt xám xịt “mệt mỏi sau một đêm thức trắng kéo lưới, táingắt”,còn người đàn ông với “tấm lưng rộng và cong như một chiếc thuyền Mái tóc

tổ quạ Lão đi chân chữ bát” và “đôi mắt đầy vẻ độc dữ” dường như muốn đâm thủngtấm lưng của người đàn bà đi trước So với vẻ đẹp của con thuyền thì cảnh tượng ấythật “thảm hại” làm sao!

Thế nhưng, đó chẳng phải là điều khủng khiếp nhất mà Phùng thấy sau vẻ đẹp như mơkia, điều khủng khiếp nhất là khi Phùng phải chứng kiến một cảnh bạo lực tưởngchừng như thời trung cổ Người đàn ông “rút trong người ra một chiếc thắt lưng củalính nguỵ ngày xưa” rồi thẳng tay “quật tới tấp vào lưng người đàn bà” và rít lênnhững tiếng oán hận “mày chết đi cho ông nhờ Chúng mày chết hết đi cho ông nhờ”.Một cảnh tượng khủng khiếp cứ thế diễn ra trước mắt người nghệ sĩ, ngay sau bứctranh đẹp tuyệt vời mà anh vừa định nghĩa bằng “đạo đức” Thế nhưng, mặc người

Trang 7

đàn ông đánh đập, gào thét trong oán hận, người đàn bà vẫn cam chịu đến nhẫn nhục

“không hề kêu một tiếng, không chống trả, cũng không tìm cách chạy trốn”

Lúc đó, Phùng đã kinh ngạc tới mức “đứng há mồm ra nhìn” bởi lẽ khung cảnh tĩnhlặng trên con thuyền của buổi bình minh vẫn còn khiến anh ngây ngất Và có lẽ, khichứng kiến cảnh tượng đó, Phùng đã ngỡ ngàng đến mức không kịp trở tay như thế

Và càng ngạc nhiên tột độ hơn, khi cái bóng của thằng bé Phác – con của vợ chồngngười đàn bà hàng chài chạy đến bên mẹ “như một viên đạn trên đường lao tới đíchnhắm” Nó đã dùng hết sức lực của mình “giành lấy chiếc thắt lưng, (…) vung chiếckhoá sắt quật vào khuôn ngực trần” của cha nó

Chỉ vừa mới choáng ngợp trước cảnh đẹp của thiên nhiên, thì giờ đây là cảm giáckhông thể tin nổi khi phải chứng kiến một cảnh tượng khủng khiếp nhất trong đờisống Một người lính như Phùng có gì chưa từng chứng kiến, kể cả cái chết, nhưngnhững cảnh tượng đau lòng chồng đánh vợ, con đánh cha diễn ra trước mắt khiến anhkhông thể tin được lại vẫn còn ngay cả khi đất nước đã hoà bình

Thế nhưng, hiện thực vẫn là hiện thực, chiến tranh đã qua đi, ác liệt đã qua đi nhưngcái đói, cái nghèo thì vẫn còn Hai vợ chồng người đàn bà hàng chài ấy đã bị cuộcsống mưu sinh bức ép mà dẫn tới cảnh tượng bạo lực khủng khiếp như Phùng đãchứng kiến Thêm vào đó, việc sinh đẻ nhiều làm cho cái vòng đói nghèo mãi luẩnquẩn, không có lối thoát

Phát hiện thứ hai của Phùng là cảnh tượng bạo lực gia đình, một cảnh tượng mà nhữngtưởng đã dần dần chấm dứt sau chiến tranh Từ đó, Nguyễn Minh Châu muốn chỉ rarằng đằng sau vẻ đẹp tuyệt bích, đôi khi lại là những cảnh tượng đau lòng vô cùng.Người nghệ sĩ phải là người đi sâu, tìm tòi được cái góc khuất phía sau vẻ đẹp đó, chứkhông phải hời hợt, nông cạn trong cái đẹp bề ngoài Cái đẹp và cái xấu xa đôi khi chỉcách nhau một tấm màng mỏng và người làm nghệ thuật phải biết khai thác cả nhữngvấn đề xấu xa để đi sâu tìm hiểu con người, số phận và tâm hồn của họ

Hai phát hiện của nhân vật Phùng là hai phát hiện mang tính trái ngược Thế nhưngchính điều đó lại làm nổi bật lên chủ đề của tác phẩm cũng như dụng ý mà tác giảmuốn gửi gắm Cuộc sống là một bài học mà chúng ta phải lật giở từng trang, hiểu sâu

về nó, chứ không phải chỉ ngắm nhìn qua cái vẻ ngoài đẹp tuyệt mỹ Và người nghệ sĩ

là người có trách nhiệm khám phá mọi góc cạnh của cuộc đời, của con người để hiểuthấu họ

Phân tích hai phát hiện của nghệ sĩ Phùng - Mẫu 2

Nói về Nguyễn Minh Châu và những sáng tác của ông Tô Hoài đã có những lời thậtđúng đắn rằng “Đọc Nguyễn Minh Châu, người ta thấy cuộc đời và trang sách liền

Trang 8

nhau Chặng đường đời hôm nay cũng như từng đoạn sáng tạo trên trang giấy của tàinăng Những cái tưởng như bình thường lặt vặt trong cuộc sống hằng ngày dưới conmắt và ngòi bút của Nguyễn Minh Châu đều trở thành những gợi ý đáng suy nghĩ và

có tầm triết lý” Quả thực đúng vậy, đọc nhiều những tác phẩm của Nguyễn MinhChâu, đặc biệt là các tác phẩm thời kỳ hậu chiến, từ những năm 80 trở đi, khi nhà văn

từ giã đề tài chiến tranh để đi sâu vào vấn đề đạo đức thế sự, và số phận con ngườitrong xã hội thời kỳ đổi mới, ta thấy trong những câu chuyện bình thường, luôn ẩnhiện nhiều tầng triết lý Đặc biệt là lối kể, lối viết đi sâu vào nội tâm, cũng như nhữngcâu chuyện riêng của từng nhân vật, đã mang đến cho người đọc nhiều trải nghiệm ấntượng Chiếc thuyền ngoài xa là một trong những tác phẩm xuất sắc và tiêu biểu nhấttrong đời sáng tác của Nguyễn Minh Châu Thông qua bước chân và hai phát hiện đặcsắc của nhiếp ảnh gia Phùng, tác giả đã mang đến cho người đọc những triết lý nhânsinh sâu sắc về cách nhìn nhận vấn đề trong cuộc sống, mối tương quan giữa cuộc đời

và nghệ thuật, đồng thời cũng bộc lộ nhưng niềm trăn trở của ông về số phận của conngười trong xã hội những năm tháng sau chiến tranh

Nhân vật Phùng trong câu chuyện của Nguyễn Minh Châu vốn từng là một người línhtham gia vào cuộc kháng chiến chống Mỹ, sau khi hòa bình lập lại Phùng đảm nhận vịtrí một nhiếp ảnh trong một tòa soạn báo Để có được một bức ảnh về miền biển introng cuốn lịch cuối năm mà trưởng phòng giao phó, Phùng đã tìm về một vùng biểnmiền Trung, nơi đã từng là chiến trường cũ, đồng thời cũng là dịp để anh ghé thămĐẩu- người đồng đội cũ của mình Sau suốt nhiều ngày chờ đợi, săn tìm, nhưng Phùngvẫn chưa có cho mình một bức ảnh thật ưng ý, bởi lẽ anh là một người yêu nghệ thuật

và luôn có những yêu cầu rất cao về thẩm mỹ, chính vì vậy Phùng không cho phépmình sơ sài, hời hợt Phùng phải chờ đợi suốt hơn tuần liền mà cuộn phim trong máyvẫn chẳng xê dịch mấy Nhưng may mắn thay, dường như ông thời biết được tấm lòngcủa người nghệ sĩ nên đã để anh chứng kiến được một khung cảnh hoàn mỹ, cái màPhùng ví như cảnh “đắt” trời cho, cả đời người nghệ sĩ khéo cũng chưa thấy được mộtlần Đây cũng chính là phát hiện đầu tiên của Phùng trong chuyến đi công tác

Buổi sớm định mệnh hôm ấy, khi Phùng đang loay hoay núp sau chiếc xe tăng cũ đểtrú cơn mưa phùn lất phất, thì từ đằng xa bỗng có một con thuyền lưới cá dần dần cậpbến trong ánh sương lẫn ban mai mờ mờ tựa như một “một bức tranh mực tàu của mộtdanh họa thời cổ” Vẻ đẹp ấy được Nguyễn Minh Châu phác lại bằng những nét vẽthật giản đơn và cổ điển “Mũi thuyền in một nét mơ hồ lòe nhòe vào bầu sương mùtrắng như sữa có pha đôi chút màu hồng hồng do ánh mặt trời chiếu vào Vài bóngngười lớn lẫn trẻ con ngồi im phăng phắc như tượng trên chiếc mui khum khum đanghướng mặt vào bờ…” Người nghệ sĩ với tấm lòng tôn thờ sự hoàn mỹ trong nghệthuật đã không thể kiềm lòng mà nhận định rằng khung cảnh trước mắt anh quả thực

là một vẻ đẹp “đơn giản và toàn bích” Phùng đứng trước phát hiện bất ngờ này hoàntoàn trở nên bối rối, tựa như một chàng trai khi đối diện với tình đầu, “trái tim như có

Trang 9

gì đó bóp thắt vào”, một cảm giác mà trước đây Phùng chưa thấy bao giờ Tất cả đềubộc lộ niềm sung sướng, hạnh phúc đến tột cùng của người nghệ sĩ khi may mắn bắtgặp được cảnh tượng quý giá nhất trong đời cầm máy.

Ngay trước phát hiện tuyệt vời về cảnh “đắt” trời cho lúc buổi sương sớm, Phùng đãtưởng như mình vừa khám phá được một định nghĩa mới của cái đẹp rằng “bản thâncái đẹp là đạo đức”, thậm chí đầu óc Phùng lúc này chỉ toàn những xúc cảm tuyệt vờikhi tưởng như mình vừa phát hiện ra chân lý của sự toàn thiện, tuyệt mỹ, khám phá racái “khoảnh khắc trong ngần của tâm hồn” Phải nói rằng trước cảnh đẹp trời ban, tráitim Phùng dường như vừa được khai mở và có một vầng sáng vĩ đại soi chiếu, khiếntâm hồn của người nghệ sĩ trở nên rộng mở và thăng hoa đến tột cùng của xúc cảm.Không chần chừ lâu, Phùng lập tức đưa máy lên bấm “liên thanh” hết ba phần tư cuốnphim mà chẳng cần “xê dịch” gì nữa, dường như anh đã thu vào chiếc máy ảnh củamình tất cả cái “khoảnh khắc hạnh phúc tràn ngập trong tâm hồn mình, do cái đẹpngoại cảnh mang lại”

Có thể nói rằng đối với nghệ sĩ Phùng, cũng như đối với tất cả những người yêu nghệthuật, hết lòng vì cái đẹp, thì việc bắt được một cảnh “đắt” trời cho như vậy là niềmhạnh phúc không gì có thể sánh bằng Cảnh một chiếc thuyền lưới cá, cũ, nhỏ và đơn

sơ, cùng với những ngư dân từ từ cập bến có thể nói là một cảnh tượng khá quenthuộc và bình thường ở miền biển Tuy nhiên chính những thứ tưởng chừng nhỏ nhặt,giản đơn ấy, khi kết hợp với nhau, lại trở thành bức tranh mỹ cảnh hiếm có trong đôimắt đa cảm của người nghệ sĩ Phát hiện đầu tiên của Phùng trong chuyến công tác dàingày có nhiều ẩn ý, đầu tiên là quan niệm về cái đẹp trong vũ trụ của Nguyễn MinhChâu hầu như đều xuất phát từ những sự vật, sự việc thực bình thường, mà ngườinghệ sĩ chân chính phải dùng tấm lòng chân thành, tinh tế và nhạy cảm để phát hiện

và ghi nhận

Thứ hai nữa, phát hiện của Phùng còn là tượng trưng cho những vẻ đẹp duy mỹ,không tỳ vết, là những thứ mà con người hằng theo đuổi ao ước đạt được, tuy nhiên đểđạt được nó con người ta đều phải trải qua quá trình lao động miệt mài, lòng kiên nhẫnthì mới nhận được quả ngọt Không chỉ vậy, bằng ngòi bút tinh anh Nguyễn MinhChâu còn thông qua nhân vật Phùng để thể hiện tấm lòng yêu nghệ thuật sâu sắc củamột người nghệ sĩ chân chính, nhất quyết không chịu chấp nhận những thứ nghệ thuật

sơ sài, gượng ép, đồng thời cũng bộc lộ quan điểm “bản chất của cái đẹp là đạo đức”,

dù rằng trong phát hiện đầu tiên, triết lý này vẫn chưa được khai mở rõ ràng, mà chỉđược nêu ra thông qua nhân vật Phùng, trong lúc anh mải mê bối rối, say mê với cảnhđẹp tuyệt đỉnh trước mắt Cuối cùng tổng kết lại sau tất cả những ẩn ý về phát hiệnđầu tiên của Phùng, Nguyễn Minh Châu muốn chỉ ra rằng đằng sau những cái đẹp vốn

có của tự nhiên đó chính là vẻ đẹp tâm hồn của con người Bởi lẽ nếu không có mộttâm hồn nhạy cảm trước cái đẹp, lòng kiên nhẫn, say mê với công việc, bất chấp thời

Trang 10

gian, thời tiết có lẽ Phùng đã chẳng thể bắt lấy cái cảnh toàn bích như một bức tranhcủa danh họa thời cổ, để rồi phải ngây người vì quá đỗi sung sướng trước thành quả

mà mình đạt được

Tuy nhiên tình huống truyện trở nên đặc sắc hơn khi Phùng tiếp tục có phát hiện thứhai, một phát hiện dường như đã đánh vỡ nát cái mộng tưởng, cũng như niềm sungsướng tự hào khi bản thân phát hiện ra cái đẹp toàn bích và chân lý của cuộc đờingười nghệ sĩ Ngay lúc Phùng thu máy, chuẩn bị đi về để hoàn thành báo cáo, thìchiếc thuyền cũng cập bến, bức tranh dần tan đi cái vẻ tĩnh lặng, yên bình, thay vào đó

là sự vận động đến từ những con người trên chiếc thuyền Cái “đạo đức” mà Phùnghằng tâm niệm bỗng chốc bị câu nói “Cứ ngồi im đấy Động đậy tao giết cả mày bâygiờ” phá nát, một câu hăm dọa ghê gớm, đã xé toang bức tranh hiền hòa người nghệ sĩvừa kịp thu vào trong máy, trước sự ngỡ ngàng của anh

Ngay sau đó, Phùng thấy bước xuống từ chiếc thuyền đó một người đàn bà cao lớn,đường nét thô kệch xấu xí, khuôn mặt rỗ và xám xịt vì thức đêm, người đàn ông đisau, lưng còng, tóc tổ quạ, chân đi chữ bát, khuôn mặt dữ tợn nhìn chòng chọc nhưmuốn đâm thủng tấm lưng rách rưới của người đàn bà Tất cả cảnh tượng ấy, đều chỉ

có thể tóm gọn lại bằng hai chữ “thảm hại”, và chắc chắn khác xa so với những gìPhùng tưởng tượng về hình tượng người dân chài kéo lưới, nhưng thực tế thì luôn sẵnsàng tát vào mặt kẻ mộng mơ là thế Tuy nhiên điều khủng khiếp hơn còn ở phía sau,khi Phùng tận mắt chứng kiến một cuộc ẩu đả đơn phương, một cuộc bạo lực gia đìnhghê gớm, khi gã đàn ông rút chiếc thắt lưng liên tiếp quất vào người đàn bà, vừa đánhvừa rít lên những tiếng oán hận, mà có lẽ chỉ có kẻ thù mới dành cho nhau “Mày chết

đi cho ông nhờ, chúng mày chết hết đi cho ông nhờ Còn người đàn bà lại cam chịu,không chống trả, cứ mặc cho người đàn ông chửi rủa đánh đập

Phùng khi chứng kiến cảnh tượng kinh hoàng ấy đã không thể tin vào mắt mình, bởi lẽtrước đó cái cảnh gia đình yên ấm, sum họp trên chiếc thuyền nhỏ vào buổi bình minhcòn khiến anh ngây ngất, say mê chưa dứt, thì những gì diễn ra dường như khiến anhkhông kịp trở tay Phùng kinh ngạc đến mức trong mấy phút đầu chỉ biết đứng há hốcmồm ra nhìn, điều đó khiến ta liên tưởng đến cảm giác của Phùng trong phát hiện đầutiên, Phùng cũng ngỡ ngàng như thế Có thể nói rằng trong một buổi sáng Phùng đãhai lần gây ra, não bộ không kịp tiếp thu những gì mà anh nhìn thấy, một lần là vìchoáng ngợp trước vẻ đẹp tuyệt mỹ của tạo hóa, còn một lần khác là cảm giác khôngthể tin nổi trước khi buộc phải chứng kiến những cảnh tượng xấu xí nhất của cuộcsống Gia đình vốn là hạt giống là điển hình của một xã hội, nó có tốt đẹp thì đất nướcmới có thể đi lên Một con người có nhiều năm tháng buôn ba trên khắp các chiếntrường, chiến đấu vì lý tưởng giải phóng đất nước và con người, thâm tâm Phùngnhững tưởng sau chiến tranh đất nước yên bình, sẽ chẳng còn những cảnh tượngkhủng khiếp và đau lòng, mà chỉ còn những cảnh đẹp của thế gian Thế nhưng hiện

Trang 11

thực đã chứng minh rằng, suy nghĩ của Phùng thực còn quá nông cạn, cuộc sống và sốphận của nhiều con người vẫn còn đang chìm trong đau thương, trước đây họ đau khổ

vì chia ly vì chiến tranh, mất mát, thì đến hôm nay dù hòa bình đã lập lại nhưng gánhnặng của họ lại là đói nghèo, sự khuyết thiếu văn hóa Hai vợ chồng người đàn bà làngchài là những điển hình rõ rệt nhất, đói nghèo bức ép khiến họ phải vật lộn mưu sinh,trình độ thấp dẫn tới cảnh tượng bạo lực gia đình và phải đối mặt với sự vỡ kế hoạch,làm gánh nặng trên đôi vai hai vợ chồng càng tăng thêm, điều đó đã trở thành mộtvòng luẩn quẩn không lối thoát

Như vậy trong phát hiện thứ hai của nhân vật Phùng, thông qua cảnh tượng khủngkhiếp ấy, Nguyễn Minh Châu đã vén ra bức màn đang che mắt những con người làmnghệ thuật, ông chỉ ra rằng đằng sau những vẻ đẹp tuyệt mỹ, toàn bích nhiều khi lạichính là những cảnh tượng đau thương nhất Người nông cạn chỉ nhìn thấy cái đẹp, cáihoàn hảo như lòng mình mong ước, nhưng người nghệ sĩ thực sự lại phải là người đàosâu tìm kỹ, phát hiện được cả những góc khuất và đặc biệt là có tấm lòng nhân hậu,quan tâm đến số phận những con người tội nghiệp đang bị che lấp bởi vỏ bọc đẹp đẽ.Nghệ thuật không chỉ là nghệ thuật mà nó còn phải gắn liền với cuộc đời, vẫn biếtrằng cái đẹp đều xuất phát từ cuộc đời, nhưng chẳng phải cuộc đời nào cũng đẹp vàhoàn toàn đẹp, người ta vẫn nhìn thấy đâu đó những sự sứt sẹo, những cái xấu xa đanghiện diện đầy rẫy và đôi khi chỉ cách cái đẹp toàn mỹ một bức màn thật mỏng, và sẵnsàng đánh vỡ những cái đẹp tưởng như trong ngần, tuyệt diệu nhất Điều đó chỉ ra mộtcon đường mới cho những người làm nghệ thuật, có lẽ rằng họ phải thay đổi cách nhìnnhận về cái đẹp, thay vì đi mãi một lối mòn săn tìm cái đẹp của tạo hóa, của trời ban,phải chăng họ còn nên nhìn vào cuộc đời, vào thực tế để khai thác những hạt ngọc quýtrong tâm hồn con người, như cái cách mà Nguyễn Minh Châu đã khai thác vẻ đẹptâm hồn của người đàn bà làng chài Nếu ví cái đẹp như lớp màng mỏng che lấp cáixấu, thì ngược lại cái xấu xí lại như lớp vỏ xù xì, thô ráp bao bọc lấy cái đẹp, màkhông phải người nghệ sĩ nào cũng đủ sự tinh tế, nhạy cảm và lòng yêu thương đểkhai thác và cảm nhận được nó

Chiếc thuyền ngoài xa là một tác phẩm đặc sắc với cách xây dựng tình huống truyệnđộc đáo, lồng ghép nhiều triết lý nhân sinh và quan niệm làm nghệ thuật Đặc biệttrong tình huống truyện trên bãi biển, hai phát hiện của Phùng với sự đối lập nhau rõnét đã làm nổi bật chủ đề câu chuyện cũng như dụng ý mà tác giả muốn hướng tới –việc tìm kiếm cái đẹp trong tâm hồn con người, cũng như đi tìm câu hỏi cho mối liênquan giữa nghệ thuật và cuộc sống

Hai phát hiện của nghệ sĩ Phùng - Mẫu 3

Nguyễn Minh Châu là một trong những nhà văn có nhiều đóng góp cho nền văn họcnước nhà Xuyên suốt quá trình sáng tác của mình, ông đã cho thấy một ngòi bút tài

Trang 12

năng với quá trình sáng tạo không ngừng nghỉ Bằng lối văn nhẹ nhàng mà sâu sắc,ông đã gửi gắm vào các hình tượng nhân vật của mình những chiêm nghiệm sâu sắc

về cuộc sống, cuộc đời Tác phẩm thành công và tiêu biểu nhất cho phong cách nghệthuật của Nguyễn Minh Châu phải kể đến Chiếc thuyền ngoài xa, một truyện ngắnđược sáng tác vào năm 1983, viết về số phận con người giữa cuộc sống những ngàysau cách mạng Trong tác phẩm, hai phát hiện độc đáo của nghệ sĩ Phùng được xem làchi tiết tiêu biểu để tác giả gửi gắm tư tưởng mình một cách sâu sắc và đầy đủ nhất.Phùng là một người lính trở về từ cuộc chiến “vào sinh ra tử” của đất nước Sau cáchmạng, anh làm nghề nhiếp ảnh Nhiệm vụ của Phùng được trưởng phòng giao phó làtạo ra được một tác phẩm nghệ thuật về thuyền và biển để hoàn thiện đủ cho bộ lịchnăm sau Theo yêu cầu đó, Phùng đã bắt tay vào công việc, trở lại chiến trường cũmiền Trung Trung Bộ, anh bắt đầu hành trình tìm kiếm một tấm ảnh nghệ thuật đắtgiá Cũng từ đây, Phùng có những phát hiện mới mẻ về nghệ thuật và cuộc đời

Phát hiện đầu tiên của Phùng là một bức tranh đẹp từ cuộc sống tựa "bức họa cổ thờitàu" Dưới cặp mặt tinh tế và nhạy cảm của người nghệ sĩ, Phùng đã phát hiện một vẻđẹp tận thiện, tận mỹ, đó là cảnh biển với "Mái thuyền in một nét mơ hồ lòe nhòe vàobầu trời sương mù màu trắng như sữa có pha đôi chút màu hồng hồng do ánh mặt trờichiếu vào Vài bóng người lớn lẫn trẻ con ngồi im phăng phắc như tượng trên chiếcmũi khum khum, đang hướng mặt vào bờ" Đó là một hình ảnh vô cùng đẹp đẽ, mộtkhung cảnh “đắt trời cho” mà khi Phùng thấy được như vỡ òa trong hạnh phúc

Khung cảnh không chỉ tác động đến thị giác mà còn tác động đến lý trí và tâm hồnPhùng Sợ lỡ mất giây phút diệu kỳ ấy, Phùng đã vội đưa chiếc máy ảnh của mình lênbấm liên hồi để thu lấy tất cả những khoảnh khắc đẹp nhất của bức tranh cuộc sống.Khung cảnh đẹp đẽ được phát hiện sau bấy lâu tìm kiếm đã làm trái tim Phùng thực sựrung động và hạnh phúc Hình ảnh chiếc thuyền ngoài xa giữa không gian mờ sươngcủa biển cả khiến lòng người nghệ sĩ trở nên trong trẻo, tinh khôi, trong giây phút đó,Phùng cảm nhận được sự trong ngần của chính tâm hồn mình, anh nhận ra rằng "cáiđẹp chính là đạo đức" Có thể thấy qua phát hiện đầu tiên của Phùng, tác giả đã gửigắm một thông điệp về nghệ thuật sâu sắc: Để làm nên một tác phẩm nghệ thuật ýnghĩa đòi hỏi mỗi người nghệ sĩ phải cất công tìm tòi, khám phá, bỏ công sức và quátrình lâu dài, bền bỉ Tác phẩm nghệ thuật có giá trị phải là một tác phẩm có tác độngđến tư tưởng, tình cảm và tâm hồn con người, khiến cho "con người gần người hơn".Phát hiện thứ hai của Phùng là phát hiện về một cuộc đời đau thương ẩn sau sự hoàn

mỹ, toàn bích của bức tranh nghệ thuật được Phùng khám phá trước đó Một sự thậtnghiệt ngã được phơi bày khi chiếc thuyền từ xa tiến lại gần bờ Một người đàn bà ấy

có ngoại hình cao lớn, thô kệch, khuôn mặt mệt mỏi bước ra từ chiếc thuyền, đi cùngmột người đàn ông mái tóc tổ quạ, hai con mắt tràn đầy vẻ giận dữ, độc ác Họ bướcxuống thuyền, đi nhanh vào bãi bờ, người đàn ông nhanh chóng lấy chiếc thắt lưng lo

Trang 13

bản quất tới tấp vào người vợ của mình Hành động hùng hổ, người đàn giáng xuốngtấm thân người đàn bà những nhát quất đầy hung bạo Vừa đánh hắn vừa nghiến răngken két, con mắt tràn ngập sự giận dữ Vừa đánh hắn vừa quát: “Mày chết đi cho ôngnhờ, chúng mày chết đi cho ông nhờ”, cứ mỗi nhát danh của hắn là một tiếng rên rỉđầy đau đớn cất lên Nhưng kỳ lạ là người đàn bà ấy không hề phản kháng, trách móchay chạy trốn để thoát khỏi trận đòn roi tàn nhẫn mà lặng lẽ cam chịu.

Đứng trước cảnh tượng đó, Phùng không khỏi ngạc nhiên, bất ngờ, ngỡ ngàng há hốcmồm như không hiểu chuyện gì đang xảy ra trước mắt mình Với một người từngchiến đấu nơi chiến trận để giành lại độc lập, yên vui cho nhân dân, bắt gặp cảnh bấtcông khiến Phùng không chịu được, Phùng cũng không thể nào chấp nhận một hiệnthực nghiệt ngã, cuộc sống và số phận con người sau chiến tranh lại trớ trêu, khổ cựcđến như vậy Cũng vừa mới đây thôi, bức tranh nghệ thuật đẹp đẽ đã khiến anh nhận

ra cái đẹp chính là đạo đức, vậy mà một hiện thực "phi đạo đức" lại vừa xảy đến trướcmắt , điều đó khiến Phùng không khỏi chua xót, cay đắng Với phát hiện thứ hai, tácgiả muốn gửi gắm đến người đọc một thông điệp đầy ý nghĩa về nghệ thuật và cuộcsống, giống như nhà văn Nam Cao từng nói “Nghệ thuật không cần phải là ánh trănglừa dối, nghệ thuật không nên là ánh trăng lừa dối, nghệ thuật chỉ có thể là tiếng đaukhổ kia thoát ra từ những kiếp lầm than” nghệ thuật phải bắt nguồn từ cuộc sống và vìcuộc sống

Hai phát hiện của Phùng đều gắn liền với hình ảnh chiếc thuyền chài vùng biển Ởkhoảng cách xa, trong màn sương sớm, chiếc thuyền hiện lên thật đẹp, đó là vẻ đẹpcủa nghệ thuật Khi tiến lại gần, một hiện thực trần trụi được hiện ra, đó là thực tế củacuộc sống Nghệ thuật không thể che giấu những thô ráp, nghiệt ngã của cuộc sống,nghệ thuật phải bắt nguồn từ cuộc sống, phản ánh cuộc sống Để có được điều ấy, đòihỏi người nghệ sĩ phải dành tâm sức tìm kiếm, sáng tạo, phải đặt cả trí tuệ và tâm hồnmình vào mỗi tác phẩm Hình ảnh chiếc thuyền ngoài xa trở thành chi tiết đầy ý nghĩatrong hai phát hiện độc đáo của Phùng

Có thể nói, hai phát hiện của Phùng là yếu tố quyết định và làm nên tầng giá trị tưtưởng cho truyện ngắn Chiếc thuyền ngoài xa Bằng vốn sống phong phú cùng ngòibút tài hoa của mình, Nguyễn Minh Châu làm nên thành công của tác phẩm

Phân tích 2 phát hiện của nghệ sĩ Phùng - Mẫu 4

Nguyễn Minh Châu là một nhà văn giàu tâm huyết, luôn trăn trở về một nền văn họcxứng đáng với tầm vóc dân tộc và với sự kỳ vọng của nhân dân Từ cảm hứng sử thilãng mạn huyền ảo đã từng tạo nên vẻ đẹp rực rỡ trong các tác phẩm thời kì chiếntranh như Mảnh trăng cuối rừng, Dấu chân người lính, Cửa sông, ông dần dầnchuyển sang tính chất triết luận về những giá trị nhân bản đời thường, khám phá bảnchất con người trong cuộc sống mưu sinh, trong hành trình tìm kiếm hạnh phúc và

Trang 14

hoàn thiện nhân cách Chiếc thuyền ngoài xa sáng tác năm 1983 là truyện ngắn rất tiêubiểu cho hướng tiếp cận đời sống từ góc độ thế sự của nhà văn ở giai đoạn sáng tácthứ hai Đây là tác phẩm in đậm phong cách của Nguyễn Minh Châu: tự sự - triết línhân sinh Trong tác phẩm này, nhà văn đã để cho nhân Phùng phát hiện ra vẻ đẹp củachiếc thuyền ngoài xa trên biển sớm mờ sương cùng những nghịch lý trớ trêu của giađình hàng chài, qua đó thể hiện những chiêm nghiệm sâu sắc về nghệ thuật và cuộcđời.

Phát hiện thứ nhất của nhân vật người nghệ sĩ nhiếp ảnh Phùng đầy thơ mộng Để cótấm lịch nghệ thuật về thuyền và biển theo yêu cầu của trưởng phòng, Phùng đã tớimột vùng biển từng là chiến trường cũ mà anh từng tham gia chiến đấu Anh đã dựtính bố cục, phục kích mấy buổi sáng Giây phút ấy đã tới, đôi mắt nhà nghề củangười nghệ sĩ đã phát hiện ra một vẻ đẹp trời cho trên mặt biển sớm mờ sương, mộtcảnh đẹp mà cả đời bấm máy có lẽ anh chỉ bắt gặp được một lần Nó đẹp như một bứctranh mực tàu của một danh họa thời cổ Mái thuyền in một nét mơ hồ lòe nhòe vàobầu trời sương mù màu trắng như sữa có pha đôi chút màu hồng hồng do ánh mặt trờichiếu vào Vài bóng người lớn lẫn trẻ con ngồi im phăng phắc như tượng trên chiếcmũi khum khum, đang hướng mặt vào bờ Tất cả bức tranh đó từ đường nét đến ánhsáng đều hài hòa và đẹp, một vẻ đẹp thật đơn giản và toàn bích Đứng trước một sảnphẩm nghệ thuật tuyệt vời của hóa công, người nghệ sĩ trở nên bối rối và trong trái timnhư có cái gì bóp thắt vào Chưa hết, trong giây lát, người nghệ sĩ còn khám phá thấycái chân lý của sự hoàn thiện, khám phá thấy cái khoảnh khắc trong ngần của tâm hồn.Không cần lựa chọn xê dịch gì nữa, anh bấm liên thanh một hồi hết một phần tư cuốnphim với cảm giác hạnh phúc tràn ngập tâm hồn Đây chính là sự nhạy cảm của tráitim người người nghệ sĩ Dường như trong hình ảnh chiếc thuyền ngoài xa giữa biểntrời mờ sương, anh đã bắt gặp cái tận Thiện, tận Mỹ, thấy tâm hồn mình như được gộtrửa, trở nên trong trẻo, tinh khôi bởi cái đẹp hài hòa, lãng mạn của cuộc đời Anh yêntâm ngày mai có thể lên tàu trở về Câu chuyện đến đây vẫn chưa có gì đặc biệt, chưa

có đột biến

Phát hiện thứ hai của nhân vật nghệ sĩ nhiếp ảnh lại đầy nghịch lí, nó bất ngờ và trớtrêu như trò đùa quái ác của cuộc sống Phùng đã chứng kiến từ chiếc ngư phủ đẹpnhư trong mơ ấy bước ra một người đàn bà xấu xí, mệt mỏi, cam chịu và một lão đànông thô kệch, dữ dằn, độc ác, coi việc đánh vợ là một phương thức để giải tỏa nhữnguất ức, đau khổ: chẳng nói chẳng rằng, lão trút cơn giận như lửa cháy bằng cách dùngchiếc thắt lưng quật tới tấp vào lưng người đàn bà, lão vừa đánh vừa thở hồng hộc, haihàm răng nghiến ken két, cứ mỗi nhát quất xuống lão lại nguyền rủa bằng cái giọngđau đớn: “Mày chết đi cho ông nhờ, chúng mày chết đi cho ông nhờ” Khi chứng kiếncảnh đó, anh kinh ngạc đến mức trong mấy phút đầu, tôi cứ đứng há mồm ra mà nhìn

Sở dĩ anh có thái độ như vậy vì lúc trước anh từng có cái khoảnh khắc hạnh phúc trànngập tâm hồn do cái đẹp tuyệt đỉnh của ngoại cảnh mang lại, anh đã từng chiêm

Trang 15

nghiệm bản thân cái đẹp chính là đạo đức vậy mà cảnh anh vừa bắt gặp trên mặt biểnlại chẳng phải là đạo đức, là chân lý của sự toàn thiện Phùng từng là người lính cầmsúng chiến đấu để có được vẻ đẹp thanh bình của đất nước nên anh không thể chịuđựng được khi chứng kiến cảnh lão đàn ông đánh vợ một cách dã man, tàn bạo nhưvậy nên đã vứt chiếc máy ảnh xuống đất chạy nhào tới Nhưng chưa kịp thì ra canngăn thì thằng Phác - con trai lão đàn ông đã kịp tới để che chở cho người mẹ đángthương: không biết làm thế nào nó đã giành được chiếc thắt lưng, liền rướn thẳngngười vung chiếc khóa sắt quật vào giữa khuôn ngực trần vạm vỡ cháy nắng củangười đàn ông để rồi nó đã bị cha tát hai cái khiến thằng nhỏ lảo đảo ngã dúi xuốngcát Rồi nó lặng lẽ đưa mấy ngón tay khẽ sờ trên khuôn mặt người mẹ, như muốn lau

đi những giọt nước mắt chứa đầy trong những nốt rỗ chằng chịt Thằng Phác đãthương mẹ theo cách của một đứa con còn nhỏ và chính điều này làm ta cảm độngtrước tình thương mẹ dạt dào của đứa nhỏ

Biết Phùng đã chứng kiến sự tàn bạo của cha mình nên thằng bé Phác đâm ra cămghét anh Ba hôm sau, Phùng lại chứng kiến cảnh người đàn ông đánh vợ, cảnh cô chịgái tước đoạt con dao găm mà thằng em trai định dùng làm vũ khí để bảo vệ người mẹđáng thương Chị thằng Phác, một cô bé yếu ớt mà can đảm, đã phải vật lộn để tướcđoạt con dao trên tay đứa em để không cho nó làm một việc trái với luân thường đạo

lí Chắc rằng trong lòng cô bé cũng rất đau đớn khi chứng kiến cảnh bố đang hành hạ

mẹ nhưng đồng thời cô cũng không thể để em làm một việc dại dột Cô bé lúc đó làmột điểm tựa vững chắc của người mẹ, đã hành động đúng đắn để cản được việc làmdại dột của đứa em Sau khi nhìn những cảnh đó diễn ra ngay trước mắt thì Phùng đãthể hiện bản chất của người lính là không thể làm ngơ trước sự bạo hành của cái ácnên đã xông ra can ngăn và đã bị người đàn ông đánh cho bị thương phải trở về trạm y

tế của tòa án huyện Tất cả sự những sự việc diễn ra liên tiếp đó đã là Phùng cay đắngnhận ra rằng, đằng sau cái vẻ đẹp toàn bích, toàn thiện kia là những điều hết sứcngang trái, xấu xa và những nghịch cảnh trớ trêu của cuộc đời Chiếc thuyền nghệthuật thì ở ngoài xa, một khoảng cách đủ để tạo nên vẻ đẹp huyền ảo nhưng sự thậtcuộc đời lại ở rất gần Bi kịch của gia đình thuyền chài kia đã như một thứ thuốc rửaquái đản làm những thước phim huyền diệu mà anh dày công chụp được bỗng hiệnhình thật khủng khiếp và ghê sợ

Chiếc thuyền ngoài xa trên biển sớm mờ sương rất đẹp, đầy thơ mộng với một vẻ đẹptrời cho, rất phù hợp để làm tấm lịch nghệ thuật về thuyền và biển Phùng thực sự xúcđộng, ngỡ ngàng trước vẻ đẹp tinh khôi của thuyền và biển trước bình minh Vốn làmột người lính chiến trường vào sinh ra tử, Phùng căm ghét mọi sự áp bức bất công,sẵn sàng làm tất cả vì điều thiện, vì lẽ công bằng Một người nhạy cảm như anh saotránh khỏi nỗi tức giận khi phát hiện ra ngay sau cảnh đẹp của chiếc thuyền ngoài xa

là sự bạo hành của cái xấu, cái ác

Trang 16

Qua đây, Nguyễn Minh Châu muốn gửi đến người đọc những suy ngẫm hết sức sâusắc: mỗi chúng ta và nhất là người nghệ sĩ không nên đơn giản sơ lược để mà nhìnnhận cuộc sống bởi cuộc sống rất đa dạng và phức tạp Nó không chỉ có những vẻ đẹpnhư mơ và còn có cả những điều xấu xa, độc ác Trước khi là một nghệ sĩ biết rungđộng trước cái đẹp thì hãy là một con người biết yêu ghét, vui buồn trước mọi lẽthường tình, biết hành động để xứng đáng là một con người.

Phân tích 2 phát hiện của nghệ sĩ Phùng - Mẫu 5

Nguyễn Minh Châu là nhà văn gắn với những sáng tác thể hiện niềm đam mê đi tìmhạt ngọc ẩn giấu trong tâm hồn con người Việt Nam Trong đó, tác phẩm "Chiếcthuyền ngoài xa" là tiêu biểu cho quan điểm của ông rằng văn học phải gắn bó, gầngũi với cuộc sống Nhân vật Phùng là một nghệ sĩ nhiếp ảnh có niềm đam mê nghệthuật, trong chuyến đi công tác của mình, anh đã có được hai phát hiện độc đáo vềnghệ thuật và cuộc đời

Đầu tiên là phát hiện của Phùng về cảnh đẹp trong nghệ thuật Đó là cảnh đất trời cho

"mui thuyền in một nét mơ hồ, loè nhòe vào bầu sương mù trắng như sữa có pha đôichút màu hồng do ánh mặt trời chiếu vào" Đối với người nghệ sĩ như anh, cảnh tượng

ấy như một bức tranh mực tàu của một danh họa thời cổ, đạt đến độ mẫu mực củanghệ thuật Từ đường nét đến màu sắc đều hài hòa và lại đẹp hơn nữa khi nhìn quamắt lưới, tấm lưới Cái đẹp được cảm nhận qua lăng kính chủ quan của người nghệ sĩvới niềm đam mê nên vẻ đẹp ấy càng thêm phần lung linh, huyền ảo Đứng trước cảnhđẹp ấy, Phùng đã có sự xúc động đến tận cùng, mấy phút đầu anh cảm thấy bối rối, rồimấy phút sau anh thấy trong trái tim như có cái gì bóp thắt vào Đó là giây phút anh

đã phát hiện ra chân lý của sự toàn diện - cái đẹp chính là đạo đức, khi ấy anh đã đượcsống trong khoảnh khắc trong ngần của tâm hồn, anh thực sự hạnh phúc khi tìm kiếmđược cái đẹp để sáng tạo cho nghệ thuật

Phát hiện thứ hai của người nghệ sĩ Phùng chính là phát hiện về sự thật cuộc đời Sựthật cuộc sống của người dân hàng chài được hiện ra khi chiếc thuyền tiến sát vào bờvới hình ảnh người đàn ông bà người đàn bà lam lũ Người đàn bà cao lớn, thô kệch,lưng áo bạc phếch và khuôn mặt đầy mệt mỏi Người đàn ông với mái tóc tổ quạ, tấmlưng rộng, hai con mắt của lão đầy vẻ độc dữ Họ lầm lũi bước từ trên thuyền xuống,

và chẳng nói chẳng rằng lão đàn ông lập tức trở nên hùng hổ, rút chiếc thắt lưng rồiquất tới tấp vào lưng người đàn bà Vừa quạt vừa thở hồng hộc, hai hàm răng nghiếnken két, mỗi nhát bóp là tiếng rên rỉ đau đớn Kì quái thật, nhưng kì quái hơn là ngườiđàn bà không hề kêu hay chống trả, chạy trốn mà nhẫn nhục chịu trận đòn Thấy cảnhtượng đó, Phùng vô cùng kinh ngạc, chỉ biết há hốc mồm đứng nhìn, anh sững sờ đếnngỡ ngàng và bất bình vì cuộc đời vẫn tồn tại những ngang trái, đối với anh đây nhưcâu chuyện cổ đầy quái đản

Trang 17

Để có được phát hiện thứ nhất, người nghệ sĩ phải trăn trở tìm kiếm và lựa chọn, cảnhđẹp ở rất xa nhưng vì niềm đam mê và khát vọng cống hiến cho nghệ thuật nên phải đitìm kiếm Phát hiện thứ hai lại ở rất gần, ngay bên cạnh cuộc sống mỗi người, nhưng

đó lại là sự thật trần trụi và thô ráp, chỉ mang những nỗi khổ đau, bất bình Đôi khi ta

cứ mải miết theo đuổi những thứ xa vời mà bỏ qua những sự thật ngay trước mắt Ở cảhai phát hiện đều có hình ảnh chiếc thuyền, khi ở ngoài xa, chiếc thuyền là vẻ đẹp củanghệ thuật lung linh, huyền ảo, khi về gần cũng là lúc sự thật cuộc đời hiện ra

Như vậy, qua hai phát hiện của nhân vật Phùng, ta đã thấy được mối quan hệ chặt chẽgiữa nghệ thuật và cuộc sống mà chiếc thuyền chính là hiện thân Nghệ thuật phải vềgần với cuộc sống, ngược lại cuộc sống là chất liệu, nguồn cung cấp cái đẹp cho nghệthuật, để rồi nghệ thuật quay trở lại làm đẹp cho cuộc đời

Phân tích 2 phát hiện của nghệ sĩ Phùng - Mẫu 6

Nguyễn Minh Châu là một nhà văn quân đội, ông là ngòi bút sử thi có thiên hướng trữtình lãng mạn Từ sau 1975, ông chuyển hẳn sang cảm hứng thế sự với những vấn đềđạo đức và triết lí nhân sinh Ông được coi là một trong những cây bút tiên phong củavăn học Việt Nam thời kì đổi mới “Chiếc thuyền ngoài xa” là một trong những tácphẩm tiêu biểu phải kể đến của thi sĩ

Truyện ngắn “Chiếc thuyền ngoài xa” được Nguyễn Minh Châu sáng tác năm 1983, inlần đầu trong tập “Bến quê” 1985, sau đó được tác giả lấy làm tên chung cho tuyển tậptruyện ngắn in năm 1987 Dưới đây là hai phát hiện của người nghệ sĩ Phùng đượcNguyễn Minh Châu bộc lộ rõ nét

Đến với phát hiện thứ nhất, câu chuyện được kể qua lời của Phùng, một nghệ sĩ nhiếpảnh được phân công chụp lại một bức ảnh về thuyền và biển cho bộ lịch tết Anh vềmột làng chài ven biển – nơi anh từng chiến đấu trước đây Sau nhiều ngày chờ đợi,Phùng đã chụp được “một cảnh đắt trời cho”, cảnh một chiếc thuyền ngoài xa trongbiển sớm mờ sương: “Trước mặt tôi là một bức tranh mực tàu của một danh họa thời

cổ Mũi thuyền in một nét mơ hồ lòe nhòe vào bầu sương mù trắng như sữa có pha đôichút màu hồng do ánh mặt trời chiếu vào Vài bóng người lớn lẫn trẻ con ngồi imphăng phắc như tượng trên chiếc mui khum khum, đang hướng mặt vào bờ Tất cảkhung cảnh ấy nhìn qua những cái mắt lưới và tấm lưới nằm giữa hai chiếc gọng vóhiện ra dưới một hình thù y hệt cánh một con dơi, toàn bộ khung cảnh từ đừng nét đếnánh sáng đều hài hòa và đẹp…”

Đoạn văn vẽ nên một bức tranh thiên nhiên tuyệt đẹp, thể hiện sự nhạy cảm trước cáiđẹp của một con người tài hoa, am hiểu sâu sắc về hội họa Câu đầu là ước lệ, là cảmnhận chung về “bức tranh mực Tàu” có cận cảnh là “những mắt lưới”, viễn cảnh là

“chiếc thuyền ngoài xa” Tiếp theo là hình ảnh vụ thể với mũi thuyền trôi trong bầu

Trang 18

sương mù, có bóng người lẫn trẻ con, có những tấm lưới… Cảnh huyền ảo bởi “bầusương mù trắng như sữa”, tinh khiết với “màu hồng hồng” của ánh mặt trời, vừa tĩnhtại với bóng người “im phăng phắc”, vừa sống động với “mũi thuyền” đang hướngvào bờ Các từ láy “lòe nhòe”, “hồng hồng”, “phăng phắc”, “khum khum” khiến chokhung cảnh thêm huyền ảo như hư như thực Các so sánh “trắng như sữa”, “im phăngphắc như tượng” tô đậm chất tạo hình của bức tranh Tất cả tạo nên cái đẹp tuyệt đỉnh

mà tạo hóa ban tặng

Đứng trước cái đẹp tuyệt đỉnh của thiên nhiên, người nghệ sĩ thấy lòng mình rungđộng mãnh liệt “trong trái tim như có cái gì bóp thắt vào” Phùng như nghiệm ra rằng

“bản thân cái đẹp là đạo đức”, nó giúp ta “khám phá thấy cái toàn thiện, toàn mỹ”, cótác dụng thanh lọc tâm hồn để con người trở nên cao khiết, thánh thiện Phùng “bấmliên thanh hết một phần tư cuốn phim” để vĩnh cửu hóa cảnh tuyệt vời đó

Hạnh phúc của nghệ sĩ Phùng là hạnh phúc của sự khám phá và sáng tạo, của sự cảmnhận cái đẹp tuyệt diệu Để có được niềm hạnh phúc ấy, người nghệ sĩ phải kiên trì,phải vượt khó, phải đam mê hết mình vì nghệ thuật Và cái đẹp kì diệu có khi lại đếnvới người nghệ sĩ vào lúc không ngờ nhất Đó là cái đẹp tự nhiên, hòa hợp kỳ lạ giữacảnh vật và con người, đơn giản và hoàn mỹ

Đến với phát hiện thứ hai đó là cảnh bạo hành trong gia đình người đàn bà hàng chài.Đang ngây ngất trước vẻ đẹp của thiên nhiên, Phùng ngỡ ngàng khi chiếc thuyền đẹpnhư mơ tiến đến gần, từ chỗ chiếc thuyền vọng lại tiếng quát quá dữ tợn của ngườiđàn ông “Cứ ngồi nguyện đấy Động đậy tao giết cả mày đi bây giờ” Từ trên thuyềnbước xuống là đôi vợ chồng hàng chài Người vợ đi trước, chị ta “trạc ngoài bốnmươi”, “thân hình cao lớn với những đường nét thô kệch”, “mụ rỗ mặt, khuôn mặtmệt mỏi sau một đêm thức trắng kéo lưới, tái ngắt và dường như đang buồn ngủ”.Người chồng đi sau “tấm lưng rộng và cong”, “mái tóc tổ quạ, đi chân chữ bát…ngườiđàn bà” Gã đàn ông thô bạo, cộc cằn, tàn nhẫn với sức khỏe như gấu, hình dáng cổquái, “trút cơn giận như lửa cháy” vào việc đánh vợ bằng chiếc thắt lưng to bản nhưđánh kẻ thù, “vừa đánh vừa thở hồng hộc, hai hàm răng nghiến ken két”, vừa đánhvừa nguyền rủa bằng cái giọng rên rỉ đau đớn “Mày chết đi cho ông nhờ Chúng màychết hết đi cho ông nhờ!”

Điều kì lạ là người đàn bà đứng yên cho chồng đánh “không hề kêu một tiếng, khôngchống trả cũng không tìm cách chạy trốn” Phùng chưa hết bàng hoàng thì thằng Phắc,đứa con của cặp vợ chồng này lao tới “như một viên đạn” Nó giật chiếc thắt lưng quậtvào ngực cha để rồi nhận lại hai cái tát, ngã dúi xuống bờ cát Lão đàn ông, cả hai trởlại chiếc thuyền… Tất cả như một vở kịch câm, chứa đầy những nghịch lý, không chúgiải, không một lời thoại, kịch tính đến nghẹt thở với những hình ảnh khô khốc, bạoliệt, phi nhân tính, nó phũ phàng xâm lấn cái giây phút hạnh phúc của người nghệ sĩ,khiến phùng hụt hẫng, bàng hoàng, cứ đứng “há mồm ra mà nhìn!”

Ngày đăng: 28/04/2022, 13:46

TỪ KHÓA LIÊN QUAN

🧩 Sản phẩm bạn có thể quan tâm

w