Tìm hiểu những biểu hiện vi phạm các quy định về quản lý, sử dụng tài sản công tại cơ quan nhà nước

Tìm hiểu những biểu hiện vi phạm các quy định về quản lý, sử dụng tài sản công tại cơ quan nhà nước

MỞ ĐẦU 3

NỘI DUNG 3

1 Khái quát về quản lý, sử dụng tài sản công 3

1.1 Khái niệm 3

1.2 Quy định pháp luật về sử dụng, quản lý sản sản công 3

1.3 Nguyên tắc quản lý, sử dụng tài sản công 5

2 Các trường hợp vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản công 6

2.1 Khái niệm vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản công 7

2.2 Các trường hợp vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản công 7

3 Những kết quả đạt được và một số hạn chế, tồn tại trong việc quản lý, sử dụng tài sản công tại các cơ quan nhà nước 8

3.1 Những kết quả đạt được trong việc quản lý, sử dụng tài sản công tại các cơ quan nhà nước 8

3.2 Một số hạn chế, tồn tại trong việc quản lý, sử dụng tài sản công tại các cơ quan nhà nước 9

4 Biểu hiện vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản công qua một vụ việc thực tế 10

4.1 Vụ án SAGRI 10

4.2 Dấu hiệu vi phạm 12

5 Kiến nghị một số biện pháp khắc phục tình trạng vi phạm về quản lý, sử dụng tài sản công 14

5.1 Biện pháp mang tính pháp lý 14

5.2 Biện pháp không mang tính pháp lý 16

KẾT LUẬN 17

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 18

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT TNHH MTV : Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên TP.HCM : Thành phố Hồ Chí Minh UBND : Ủy ban Nhân dân

Thực tế thời gian qua, việc xử lý, sử dụng tài sản công luôn là vấn đề thời

sự của Chính phủ, Quốc hội Tình trạng các cơ quan, đơn vị, tổ chức, doanh nghiệp nhà nước sử dụng vượt tiêu chuẩn định mức gây lãng phí, cho thuê, mượn tài sản công không đúng quy định, tự ý sắp xếp, xử lý làm thất thoát tài sản công…đang đặt ra yêu cầu phải thống kê và quản lý hiệu quả lượng tài sản này

Vì vậy, việc nghiên cứu nhằm hoàn thiện, nâng cao hiệu quả công tác quản lý và

sử dụng tài sản công có ý nghĩa hết sức quan trọng, do đó nhóm em lựa chọn đề

bài số 11: “Tìm hiểu những biểu hiện vi phạm các quy định về quản lý, sử dụng tài sản công tại cơ quan nhà nước.” để làm bài tập nhóm

NỘI DUNG

1 Khái quát về quản lý, sử dụng tài sản công

1.1 Khái niệm

Tài sản công là tài sản thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện chủ sở

hữu và thống nhất quản lý, bao gồm: tài sản công phục vụ hoạt động quản lý, cung cấp dịch vụ công, bảo đảm quốc phòng, an ninh tại cơ quan, tổ chức, đơn vị; tài sản kết cấu hạ tầng phục vụ lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng; tài sản được xác lập quyền sở hữu toàn dân; tài sản công tại doanh nghiệp; tiền thuộc ngân sách nhà nước, các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách, dự trữ ngoại hối nhà nước; đất đai và các loại tài nguyên khác 1

1.2 Quy định pháp luật về sử dụng, quản lý sản sản công

1.2.1 Sử dụng tài sản công tại cơ quan nhà nước

Căn cứ Điều 34 Luật Quản lý, sử dụng tài sản công năm 2017 quy định về

sử dụng tài sản công tại cơ quan nhà nước như sau:

1 theo khoản 1 Điều 3 Luật quản lý, sử dụng tài sản công năm 2017

“1 Việc sử dụng tài sản công phải tuân thủ nguyên tắc quy định tại Điều 6 của Luật này

2 Không được cho mượn, sử dụng tài sản công vào mục đích cá nhân

3 Cơ quan nhà nước được sử dụng hội trường, phương tiện vận tải chưa sử dụng hết công suất cho cơ quan nhà nước, đơn vị lực lượng vũ trang nhân dân, đơn vị

sự nghiệp công lập, cơ quan Đảng Cộng sản Việt Nam, tổ chức chính trị - xã hội

sử dụng chung theo đúng công năng của tài sản, bảo đảm an ninh, an toàn và được thu một khoản kinh phí để bù đắp chi phí trực tiếp liên quan đến vận hành tài sản trong thời gian sử dụng theo quy định của Chính phủ

4 Cơ quan nhà nước được sử dụng nhà ở công vụ, quyền sở hữu trí tuệ, phần mềm ứng dụng, cơ sở dữ liệu và tài sản công khác để khai thác theo quy định của Luật này và pháp luật có liên quan; việc quản lý, sử dụng số tiền thu được thực hiện theo quy định của pháp luật.”

Mục 3 Nghị định số 151/2017/NĐ-CP ngày 26 tháng 12 năm 2017 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật quản lý, sử dụng tài sản công tại Điều 10

1.2.2 Quản lý tài sản công tại các cơ quan nhà nước

Tài sản công là một bộ phận nền tảng vật chất quan trọng đảm bảo sự tồn tại và phát triển của nhà nước Hiện nay nội dung quản lý tài sản công được quy định rõ tại Điều 12, Luật Quản lý, sử dụng tài sản công 2017:

“Điều 12 Nội dung quản lý nhà nước về tài sản công

1 Ban hành và tổ chức thực hiện văn bản quy phạm pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công

2 Quản lý việc giao tài sản công; đầu tư xây dựng, mua sắm, thuê, khoán kinh phí

sử dụng tài sản công; xác lập quyền sở hữu toàn dân về tài sản

3 Quản lý việc sử dụng, bảo vệ, bảo dưỡng, sửa chữa tài sản công; khai thác

4 Quản lý việc thu hồi, điều chuyển, chuyển đổi công năng, bán, thanh lý, tiêu hủy

và các hình thức xử lý khác đối với tài sản công

5 Kiểm kê, báo cáo tài sản công

6 Xây dựng, vận hành Hệ thống thông tin về tài sản công và Cơ sở dữ liệu quốc gia về tài sản công

7 Hợp tác quốc tế về tài sản công

8 Quản lý, giám sát việc thực hiện quyền và nghĩa vụ của các cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân trong việc quản lý, sử dụng tài sản công

9 Thanh tra, kiểm tra, kiểm toán, giám sát, theo dõi, đánh giá việc chấp hành pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công và xử lý vi phạm pháp luật về quản lý,

sử dụng tài sản công

10 Giải quyết kiến nghị, khiếu nại, tố cáo trong quản lý, sử dụng tài sản công

11 Quản lý hoạt động dịch vụ về tài sản công

12 Nội dung khác theo quy định của pháp luật có liên quan.”

1.3 Nguyên tắc quản lý, sử dụng tài sản công

Điều 6 Luật quản lý, sử dụng tài sản công năm 2017 quy định về nguyên tắc quản lý, sử dụng tài sản công như sau:

“1 Mọi tài sản công đều phải được Nhà nước giao quyền quản lý, quyền sử dụng

và các hình thức trao quyền khác cho cơ quan, tổ chức, đơn vị và đối tượng khác theo quy định của Luật này và pháp luật có liên quan

2 Tài sản công do Nhà nước đầu tư phải được quản lý, khai thác, duy tu, bảo dưỡng, sửa chữa, được thống kê, kế toán đầy đủ về hiện vật và giá trị, những tài sản có nguy cơ chịu rủi ro cao do thiên tai, hoả hoạn và nguyên nhân bất khả kháng khác được quản lý rủi ro về tài chính thông qua bảo hiểm hoặc công cụ khác theo quy định của pháp luật

3 Tài sản công là tài nguyên phải được kiểm kê, thống kê về hiện vật, ghi nhận thông tin phù hợp với tính chất, đặc điểm của tài sản; được quản lý, bảo vệ, khai thác theo quy hoạch, kế hoạch, bảo đảm tiết kiệm, hiệu quả, đúng pháp luật

4 Tài sản công phục vụ công tác quản lý, cung cấp dịch vụ công, bảo đảm quốc phòng, an ninh của cơ quan, tổ chức, đơn vị phải được sử dụng tiết kiệm, hiệu quả, đúng mục đích, công năng, đối tượng, tiêu chuẩn, định mức, chế độ theo quy định của pháp luật

5 Việc khai thác nguồn lực tài chính từ tài sản công phải tuân theo cơ chế thị trường, có hiệu quả, công khai, minh bạch, đúng pháp luật

6 Việc quản lý, sử dụng tài sản công phải được thực hiện công khai, minh bạch, bảo đảm thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, phòng, chống tham nhũng

7 Việc quản lý, sử dụng tài sản công được giám sát, thanh tra, kiểm tra, kiểm toán; mọi hành vi vi phạm pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công phải được xử lý kịp thời, nghiêm minh theo quy định của pháp luật.”

2 Các trường hợp vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản công

2.1 Khái niệm vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản công

Hiện nay chưa có một văn bản pháp luật nào giải thích “Vi phạm quy định

về quản lý, sử dụng tài sản công” là gì Tuy nhiên, căn cứ vào các yếu tố cấu thành

tội phạm của tội vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí tại Điều 219 Bộ Luật Hình sự năm 2015 sửa đổi bổ sung năm 2017 cũng như căn cứ vào các hành vi bị cấm trong quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước được quy định tại Điều 10 Luật Quản lý, sử dụng tài sản Công năm 2017, nhóm

em đưa ra định nghĩa như sau: “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản công

là hành vi của người được giao quản lý, sử dụng tài sản công mà vi phạm chế độ quản lý, sử dụng tài sản công như: mua sắm tài sản công vượt quá tiêu chuẩn, định mức; hoặc sử dụng tài sản công không đúng mục đích, quy định, chế độ; hoặc

lợi dụng, lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt, chiếm giữ và sử dụng trái phép tài sản công dẫn đến gây thất thoát, lãng phí.”

2.2 Các trường hợp vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản công

Căn cứ Điều 10 Luật Quản lý, sử dụng tài sản công năm 2017;

Căn cứ Nghị định số 63/2019/NĐ-CP ngày 11 tháng 7 năm 2019 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý, sử dụng tài sản công; thực hành tiết kiệm chống lãng phí; dự trữ quốc gia; kho bạc nhà nước

Xét các trường hợp vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản công bao gồm những hành vi sau:

- Lợi dụng, lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt, chiếm giữ và sử dụng trái phép tài sản công

- Đầu tư xây dựng, mua sắm, giao, thuê, sử dụng tài sản công không đúng mục đích, chế độ, vượt tiêu chuẩn, định mức

- Giao tài sản công cho cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân vượt tiêu chuẩn, định mức hoặc giao cho cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân không có nhu cầu sử dụng

- Sử dụng xe ô tô và tài sản công khác do tổ chức, cá nhân tặng cho không đúng mục đích, chế độ, vượt tiêu chuẩn, định mức

- Sử dụng hoặc không sử dụng tài sản công được giao gây lãng phí; sử dụng tài sản công vào mục đích kinh doanh, cho thuê, liên doanh, liên kết không phù hợp với mục đích sử dụng của tài sản, làm ảnh hưởng đến việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ do Nhà nước giao; sử dụng tài sản công để kinh doanh trái pháp luật

- Xử lý tài sản công trái quy định của pháp luật

- Hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản công

- Chiếm đoạt, chiếm giữ, sử dụng trái phép tài sản công

- Không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ trách nhiệm, nghĩa vụ trong quản lý, sử dụng tài sản công theo quy định của pháp luật

- Hành vi bị nghiêm cấm khác trong quản lý, sử dụng tài sản công theo quy định của pháp luật có liên quan

3 Những kết quả đạt được và một số hạn chế, tồn tại trong việc quản lý, sử

dụng tài sản công tại các cơ quan nhà nước

3.1 Những kết quả đạt được trong việc quản lý, sử dụng tài sản công tại các cơ quan nhà nước

Thứ nhất, pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công đã xác lập rõ đối tượng

được giao quản lý, sử dụng đối với mỗi loại tài sản công gắn với quyền và nghĩa

vụ của tập thể và cá nhân, người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị trong quản lý,

sử dụng tài sản công; xây dựng hệ thống tiêu chuẩn, định mức sử dụng tài sản công đồng bộ gắn với trách nhiệm kiểm tra việc tuân thủ tiêu chuẩn định mức trong toàn

bộ quá trình quản lý tài sản công

Thứ hai, cơ chế phân cấp quản lý, sử dụng tài sản công tương đối phù hợp trình

độ phát triển kinh tế xã hội, tính chất quản lý, sử dụng tài sản công, năng lực quản

lý của các cấp, các ngành, địa phương, đơn vị Quy định về phân cấp quản lý tài sản công được thực hiện xuyên suốt từ khi có Luật Quản lý, sử dụng tài sản công đến nay theo nguyên tắc tài sản do cấp nào quản lý thì cấp đó quyết định việc đầu

tư, mua sắm, sử dụng, khai thác, xử lý tài sản Việc phân định thẩm quyền quyết định cụ thể trong nội bộ Bộ, ngành, địa phương do Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan trung ương, Hội đồng nhân dân và UBND cấp tỉnh quyết định Thủ tướng Chính phủ, Bộ Tài chính quyết định các nội dung liên quan đến nhiều bộ, ngành, địa phương

Thứ ba, công tác quản lý, sử dụng tài sản công từ khi có Luật Quản lý, sử dụng

tài sản công đã được các cấp, các ngành, cấp ủy, chính quyền địa phương quan tâm triển khai thực hiện; nhận thức và thực tiễn thực hiện có những chuyển biến

tích cực, góp phần thực hiện mục tiêu phòng, chống tham nhũng, lãng phí, nâng cao hiệu quả trong quản lý, sử dụng tài sản công Các Bộ, cơ quan trung ương và địa phương đã chỉ đạo các cơ quan, đơn vị trực thuộc thực hiện đầu tư xây dựng

và mua sắm tài sản theo tiêu chuẩn, định mức; từng bước triển khai thực hiện mua sắm tài sản công theo phương thức tập trung Bên cạnh đó, việc hình thành Cơ sở

dữ liệu quốc gia về tài sản công đã hỗ trợ đắc lực cho công tác quản lý, sử dụng tài sản thời gian vừa qua; đặc biệt là công tác báo cáo, lập kế hoạch, dự toán đầu

tư xây dựng, mua sắm, sửa chữa, ra quyết định và tổ chức thực hiện xử lý, khai thác tài sản, góp phần kiểm soát chặt chẽ việc quản lý, sử dụng tài sản công

Thứ tư, việc quản lý và sử dụng tài sản công tại cơ quan nhà nước phù hợp đã

tạo nguồn thu cho ngân sách nhà nước (tổng số thu từ nhà, đất hàng năm chiếm khoảng 12% tổng thu ngân sách nhà nước), góp phần thực hiện nhiệm vụ tài chính ngân sách của Nhà nước, đặc biệt là đảm bảo cân đối ngân sách của các cấp chính quyền địa phương, thông qua các nguồn thu từ khai thác, xử lý tài sản công, nguồn thu từ giao đất, cho thuê đất, sử dụng đất

3.2 Một số hạn chế, tồn tại trong việc quản lý, sử dụng tài sản công tại các cơ quan nhà nước

Bên cạnh những kết quả đạt được trong việc quản lý, sử dụng tài sản công tại

cơ quan nhà nước thì vẫn còn tồn tại một số hạn chế:

Thứ nhất, hệ thống văn bản pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công còn chưa

đầy đủ Một số loại tài sản hoặc lĩnh vực còn thiếu các văn bản để điều chỉnh làm

cơ sở tổ chức thực hiện như: các văn bản quy định cụ thể về việc quản lý, sử dụng

và khai thác đối với một số loại tài sản kết cấu hạ tầng như: hạ tầng cấp nước sạch,

hạ tầng văn hóa, thể thao, du lịch, hạ tầng kỹ thuật…

Thứ hai, việc quản lý, sử dụng tài sản công tuy đã có những chuyển biến theo

hướng tích cực, song vẫn còn những khiếm khuyết như: tiến độ sắp xếp lại, xử lý nhà, đất, xe ô tô chậm cả ở khâu lập, phê duyệt phương án và tổ chức thực hiện phương án; nhiều trường hợp sử dụng tài sản công vào mục đích kinh doanh, cho thuê, liên doanh, liên kết nhưng chưa lập Đề án để trình cấp có thẩm quyền phê duyệt; tiến độ kiểm kê, phân loại, giao tài sản hạ tầng giao thông, thủy lợi cho đối tượng quản lý không hoàn thành theo đúng tiến độ quy định…

Thứ ba, việc quản lý, sử dụng nhà, đất công vẫn còn nhiều sai phạm Nhiều

trường hợp người đứng đầu các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp nhà nước quyết định bán, chuyển nhượng tài sản chưa đúng thẩm quyền, hình thức xử lý, việc xác định giá bán chưa phù hợp với quy định, gây thất thoát, lãng phí Nguyên nhân của tình trạng này chủ yếu nằm ở khâu tổ chức thực hiện của các cơ quan, đơn vị

có tài sản và các cơ quan có thẩm quyền trong việc xác định giá chuyển nhượng quyền sử dụng đất

Thứ tư, công tác thanh tra, kiểm tra, kiểm toán, giám sát của các cơ quan chức

năng chưa được thường xuyên, đầy đủ, kịp thời Mặc dù, thời gian gần đây công tác thanh tra, kiểm tra, kiểm toán, giám sát đối với tài sản công từng bước được chú trọng, tuy nhiên chưa được quan tâm một cách đúng mức và thường xuyên liên tục nên việc phát hiện các sai phạm trong quản lý, sử dụng tài sản công còn hạn chế, xảy ra một số các vi phạm kéo dài dẫn đến việc khắc phục và xử lý các hậu quả rất khó khăn, phức tạp

4 Biểu hiện vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản công qua một vụ việc thực tế

4.1 Vụ án SAGRI

Do trong Vụ án này có rất nhiều chủ thể vi phạm dẫn đến xuất hiện nhiều biểu hiện vi phạm các quy định về quản lý, sử dụng tài sản công tại cơ quan, doanh

nghiệp nhà nước Nên nhóm em chỉ lấy ví dụ điển hình về biểu hiện vi phạm của một chủ thể để làm rõ phần trình bày nội dung bài làm của nhóm

Tóm tắt vụ án:

Liên quan tới sai phạm tại SAGRI Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an đã ra quyết định khởi tố với ông Lê Tấn Hùng nguyên Tổng Giám đốc Tổng công ty Nông nghiệp Sài Gòn – TNHH MTV (SAGRI) là em trai ông Lê Thanh Hải,

nguyên Bí thư Thành ủy TP.HCM về tội “Tham ô tài sản” và tội “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí Ông Hùng đã

thực hiện 2 sai phạm: sai phạm tại SAGRI gây thiệt hại cho Nhà nước với số tiền hơn 672 tỷ đồng, tham ô hơn 13 tỷ đồng tiền nhà nước

Trước đó từ năm 2016, ông Lê Tấn Hùng chỉ đạo và cùng các đối tượng khác: Nguyễn Thị Thúy - kế toán trưởng và Nguyễn Thị Tuyết Mai - Trưởng phòng nhân sự hành chính SAGRI - bàn bạc, thống nhất với đại diện Công ty Du lịch Thanh Niên Xung Phong, Công ty lữ hành Hòa Bình Quốc Tế, để lập 10 hồ

sơ, hợp đồng khống cho cán bộ, nhân viên SAGRI đi tham quan, học tập kinh nghiệm tại nước ngoài, chiếm đoạt hơn 13 tỷ đồng để sử dụng vào mục đích cá nhân 924 triệu đồng và vụ lợi cho nhóm của Hùng tại SAGRI Đầu năm 2017, khi biết có Đoàn thanh tra TP.HCM chuẩn bị thanh tra, ông Lê Tấn Hùng đã chỉ đạo cán bộ dưới quyền bàn bạc, thống nhất với các cá nhân tại 2 công ty du lịch nêu trên, cùng thực hiện hành vi gian dối, hợp thức hồ sơ, hợp thức dòng tiền để đối phó và che giấu hành vi phạm tội Sau đó, một phần số tiền các đối tượng chiếm đoạt nêu trên đã được các đối tượng tổ chức đưa một số cán bộ SAGRI đi du lịch theo các hợp đồng mới ký năm 2017

Đến năm 2019 ông Lê Tấn Hùng giữ chức vụ Tổng Giám đốc SAGRI, ông Hùng biết việc chuyển nhượng dự án phải thực hiện đúng quy định của pháp luật

về quản lý, sử dụng vốn nhà nước đầu tư vào sản xuất, kinh doanh tại doanh nghiệp