Bai 26 Song chet mac bay Nguyên quán Làng Phượng Vũ, huyện Thường Tín, tỉnh Hà Tây (nay là Hà Nội ) Nơi sinh Thôn Đông Thọ (nay là phố hàng Dầu Hà Nội ) Là một trong số ít người có thành tựu đầu tiên[.]
Trang 2- Nguyên quán :Làng Phượng Vũ, huyện
Thường Tín, tỉnh Hà Tây (nay là Hà Nội )
- Nơi sinh : Thôn Đông Thọ (nay là phố
hàng Dầu - Hà Nội )
- Là một trong số ít người có thành tựu
đầu tiên về truyện ngắn hiện đại.
- Phạm Duy Tốn ( 1883-1924 )
Phạm Duy Tốn ( 1883-1924)
Trang 3Tác phẩm chính: Bực mình (1914),
Sống chết mặc bay (1918),
Con người Sở Khanh (1919), Nước đời lắm nỗi (1919)
Ngoài ra ông còn soạn Tiếu lâm quảng ký (3 tập)
với bút hiệu Thọ An
Trang 4Thể loại : Truyện ngắn hiện đại.
Truyện ngắn “Sống chết mặc bay” là truyện ngắn hiện đại
Việt Nam, được viết bằng tiếng
Việt hiện đại (chữ Quốc ngữ), in
trên tạp chí Nam Phong (1918)
Truyện ngắn “Sống chết mặc
bay” được xem là tác phẩm
thành công nhất của Phạm Duy
Tốn, là bông hoa đầu mùa của
truyện ngắn Việt Nam hiện đại vì
khi đó phong trào sáng tác chữ
Quốc ngữ mới bắt đầu.
Trang 5Thể loại Truyện trung đại Truyện hiện đại
Nhân vật Tính cách đơn giản Có cá tính phức tạp
Dụng ý nghệ
thuật Thiên về mục đích giáo huấn Hướng vào việc khắc họa hình tượng, phát
hiện bản chất bên trong quan hệ nhân sinh hay trong đời sống tâm hồn con người.
Trang 6-Trong làng từ sáng đến giờ dân phu trăm nghìn con
người kéo đến hộ đê, ai lấy đều mệt lử cả rồi.
- Nhưng trong đình cách đó chừng bốn năm trăm thước Đình ấy cũng ở trên mặt đê, nhưng cao mà vững chãi thì đèn sáng trưng kẻ hầu người hạ đi lại rộn ràng, phục vụ quan đánh tổ tôm.
- Cảnh quan phụ mẫu nghe tin đê vỡ
- Đúng lúc quan thắng ván bài to thì đê vỡ nhân dân lâm vào tình trạng thảm sầu
Trang 7Tóm tắt
Gần 1h đêm ở làng X thuộc phủ X nước sông dâng lên ca Nhân dân trong làng từ sáng đến giờ ai ai
cũng lo đắp đê chống lũ Nhưng ở trong đình quan phụ mẫu cùng những kẻ có chức quyền đều lo đánh
tổ tôm Cuối cùng khi quan ù ván bài thật to cũng là lúc khắp nơi mọi miền nơi đó nước chảy lênh láng xoáy thành vực sâu, nhà cửa trôi băng, lúa má ngập hết kẻ sống không chỗ ở, người chết không nơi chôn.
Trang 8* Bố cục: 3 phần
+ Phần 1: Từ đầu đến “ … khúc đê hỏng mất” Nguy
cơ vỡ đê và sự chống đỡ tuyệt vọng của người dân
+ Phần 2: Tiếp theo đến “… điếu mày” Cảnh nha phủ quan lại đánh tổ tôm trong khi đi hộ đê
+ Phần 3: Còn lại Cảnh đê vỡ nhân dân lâm vào thảm sầu
Trang 11Gần một giờ đêm Trời mưa tầm tã Nước sông Nhị Hà lên to quá; khúc đê làng X thuộc phủ X xem chừng núng thế lắm, hai ba đoạn đã thẩm lậu rồi,
không khéo thì vỡ mất.
Dân phu kể hàng trăm nghìn con người, từ chiều đến giờ, hết sức giữ gìn, kẻ thì thuổng, người thì cuốc, kẻ đội đất, kẻ vác tre, nào đắp, nào cừ, bì bõm dưới bùn lầy ngập quá khuỷu chân, người nào người nấy lướt thướt như chuột lột Tình cảnh trông thật là thảm.
Tuy trống đánh liên thanh, ốc thổi vô hồi, tiếng người xao xác gọi nhau sang
hộ, nhưng xem chừng ai ai cũng mệt lử cả rồi Ấy vậy mà trên trời thời vẫn mưa tầm tã trút xuống, dưới sông thời nước cứ cuồn cuộn bốc lên Than ôi! Sức
người khó lòng địch nổi với sức trời! Thế đê không sao cự lại được với thế
nước! Lo thay! Nguy thay! Khúc đê này hỏng mất.
Cảnh đê sắp vỡ được gợi tả bằng những chi tiết nào về không gian, thời gian, địa diểm ?
Cảnh đê sắp vỡ được gợi tả bằng những chi tiết nào về không gian, thời gian, địa diểm ?
Trang 12Gần một giờ đêm Trời mưa tầm tã Nước sông Nhị Hà lên to quá; khúc đê làng X thuộc phủ X xem chừng núng thế lắm, hai ba đoạn đã thẩm lậu rồi,
không khéo thì vỡ mất.
Dân phu kể hàng trăm nghìn con người, từ chiều đến giờ, hết sức giữ gìn, kẻ thì thuổng, người thì cuốc, kẻ đội đất, kẻ vác tre, nào đắp, nào cừ, bì bõm dưới bùn lầy ngập quá khuỷu chân, người nào người nấy lướt thướt như chuột lột Tình cảnh trông thật là thảm.
Tuy trống đánh liên thanh, ốc thổi vô hồi, tiếng người xao xác gọi nhau sang
hộ, nhưng xem chừng ai ai cũng mệt lử cả rồi Ấy vậy mà trên trời thời vẫn mưa tầm tã trút xuống, dưới sông thời nước cứ cuồn cuộn bốc lên Than ôi! Sức
người khó lòng địch nổi với sức trời! Thế đê không sao cự lại được với thế
nước! Lo thay! Nguy thay! Khúc đê này hỏng mất.
- Thời gian: Gần một giờ đêm
- Không gian: Trời mưa tầm tã Nước sông Nhị Hà lên to quá, trên trời thời vẫn mưa tầm tã trút xuống, dưới sông thời nước cứ cuồn cuộn bốc lên.
- Địa điểm: khúc đê làng X, thuộc phủ X.
- Tình trạng khúc đê: núng thế lắm, hai ba đoạn đã thẩm lậu rồi, không khéo thì vỡ mất.
Trang 13Hình ảnh những người dân hộ đê được miêu tả bằng những chi tiết nào?
Hình ảnh những người dân hộ đê được miêu tả bằng những chi tiết nào?
- Hình ảnh của người dân:
- Hàng trăm nghìn người, từ chiều đến một giờ đêm hết sức giữ gìn
- Kẻ thuổng, người cuốc, kẻ đội, kẻ vác, nào đắp, nào cừ
-Bì bõm dưới bùn lầy, lướt thướt như chuột lột
-Âm thanh:
- Trống đánh liên thanh, ốc thổi vô hồi, tiếng người xao xác gọi nhau sang hộ
Miêu tả tập trung, liệt kê, sử dụng tính từ và
động từ mạnh dồn dập, hình ảnh so sánh:
Tác giả đã sử dụng những biện pháp nghệ thuật nào để miêu tả cảnh hộ đê của những người dân phu?
Tác giả đã sử dụng những biện pháp nghệ thuật nào để miêu tả cảnh hộ đê của những người dân phu?
Em có nhận xét gì về không khí và cảnh tượng
hộ đê của những người dân phu ?
Em có nhận xét gì về không khí và cảnh tượng
hộ đê của những người dân phu ?
Không khí khẩn trương, nguy hiểm Dân phu hộ đê đang vật lộn căng thẳng chống chọi với sức nước, trông họ thật thê thảm, nhốn nháo, nhếch nhác, sợ hãi và bất lực
Trang 141 Em hãy so sánh sức mạnh của thiên nhiên với sức mạnh con người ? So sánh thế đê với thế nước ?
2 Biện pháp nghệ thuật gì đã được sử dụng ? Nêu tác dụng của biện pháp nghệ thuật đó ?
Trang 15*Sức trời: -Trời mưa tầm tã
- trên trời thời vẫn
mưa tầm tã trút xuống,
=> Sức người khó lòng địch nổi với sức trời.
*Sức người: -bùn lầy ngập quá khuỷu chân,
-lướt thướt như chuột lột -Ai ai cũng mệt lử
*Thế nước: -Nước sông lên
to quá,
- dưới sông nước
cứ cuồn cuộn bốc lên.
*Thế đê: -Đê núng thế, thẩm lậu, không khéo thì
vỡ mất,
- khúc đê này hỏng mất.
=> Thế đê không cự lại được với thế nước.
1 So sánh sức mạnh của thiên nhiên với sức mạnh con người ?
So sánh thế đê với thế nước ?
1 So sánh sức mạnh của thiên nhiên với sức mạnh con người ?
So sánh thế đê với thế nước ?
Trang 16*Sức trời: -Trời mưa tầm tã
- trên trời thời vẫn
mưa tầm tã trút xuống,
=> Sức người khó lòng địch nổi với sức trời
*Sức người: -bùn lầy ngập quá khuỷu chân,
-lướt thướt như chuột lột -Ai ai cũng mệt lử
*Thế nước: -Nước sông lên
to quá,
- dưới sông nước
cứ cuồn cuộn bốc lên.
*Thế đê: -Đê núng thế, thẩm lậu, không khéo thì
vỡ mất,
- khúc đê này hỏng mất.
=> Thế đê không cự lại được với thế nước.
2 Biện pháp nghệ thuật gì đã được sử dụng ? Nêu tác dụng của biện pháp nghệ thuật đó ?
2 Biện pháp nghệ thuật gì đã được sử dụng ? Nêu tác dụng của biện pháp nghệ thuật đó ?
>
<
>
<
Trang 17Nghệ thuật tăng cấp và tương phản:
- Mưa mỗi lúc một nhiều.
- Mực nước mỗi lúc càng
cao
- Thiên nhiên mỗi lúc một
dữ dội hơn
- Con đê mỗi lúc một suy yếu
-Nguy cơ đê vỡ mỗi lúc một đến gần.
- Sức người mỗi lúc một yếu dần
>
<
Sự bất lực của sức người trước sức trời, sự yếu kém của thế đê trước thế nước
- Trời mưa tầm tã
- trên trời thời vẫn mưa tầm
tã trút xuống,
- Nước sông lên to quá,
- dưới sông nước cứ cuồn
cuộn bốc lên.
- Đê núng thế, thẩm lậu, không khéo thì vỡ mất,
- bùn lầy ngập quá khuỷu chân,
- lướt thướt như chuột lột.
- Ai ai cũng mệt lử
Trang 18Qua cảnh tượng hộ đê, em có nhận xét gì về nghệ thuật và cuộc sống của người dân trong xã hội thực dân nửa phong kiến ?
Qua cảnh tượng hộ đê, em có nhận xét gì về nghệ thuật và cuộc sống của người dân trong xã hội thực dân nửa phong kiến ?
Trước tình cảnh đó, tác giả đã bộc
lộ tâm trạng của mình qua những câu văn nào ? Đó là tâm trạng gì ?
Trước tình cảnh đó, tác giả đã bộc
lộ tâm trạng của mình qua những câu văn nào ? Đó là tâm trạng gì ?
Than ôi! Sức người khó lòng địch nổi với sức trời! Thế đê không
sao cự lại được với thế nước! Lo thay! Nguy thay! Khúc đê này
hỏng mất.
lắng, xót thương trước cuộc sống lầm than, cơ cực của người dân
do thiên tai gây ra
Trang 19Đê sông Hồng 1926 Đê sông Hồng ngày nay
Trang 20Hướng dẫn về nhà:
- Đọc truyện, kể tóm tắt,
