Phân tích vụ việc Ông Lê Thanh Thủy giết người trong lúc đòi nợ xảy ra ở xã Mỹ Hiệp, huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định dưới góc nhìn của pháp luật

Người nào giết người thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 12 năm đến 20 năm, tù chung thân hoặc tử hình: a Giết 02 người trở lên; b Giết người dưới 16 tuổi; c Giết p

KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ

NGUYỄN THỊ HỒNG VÂN

20H4030229 - 010400500401

TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN

MÔN : PHÁP LUẬT ĐẠI CƯƠNG

Tên đề tài : Phân tích vụ việc Ông Lê Thanh Thủy giết người trong

lúc đòi nợ xảy ra ở xã Mỹ Hiệp, huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định dưới góc nhìn của pháp luật

Giảng viên hướng dẫn: Đoàn Công Thức

Thành phố Hồ Chí Minh, 2021

Mục lục

Phần mở đầu ……… 1

Phần nội dung ……….2

Chương 1:Những vấn đề liên quan đến Quan hệ xã hội trong tình huống ……… 2

1.1: Cơ sở pháp lý ……… 2

1.2 Chủ thể trong quan hệ pháp luật ……….….3

1.3 Quyền và nghĩa vụ của chủ thể ……… 3

1.4 Khách thể của quan hệ pháp luật ……….3

1.5 Căn cứ làm phát sinh, thay đổi, chấm dứt quan hệ pháp luật………3

1.5.1 Sự kiện pháp lí ……… 4

1.5.2 Các loại sự kiện pháp lý ………4

Chương 2: Những vấn đề về vi phạm pháp luật trong tình huống 5 2.1 Hành vi của chủ thể ……….5

2.2 Lỗi của chủ thể khi thực hiện hành vi vi phạm ………… 5

2.3 Năng lực chịu trách nhiệm pháp lí ……… 6

2.4 Các chủ thể vi phạm pháp luật trong tình huống………….6

2.5 Cấu thành vi phạm pháp luật ……… 6

2.5.1 Mặt chủ quan của vi phạm pháp luật ……… 6

2.5.2 Mặt khách quan của vi phạm pháp luật ………7

2.5.3 Chủ thể vi phạm pháp luật ……… 7

2.5.4 Khách thể ……….7

2.6 Cơ sở truy cứu trách nhiệm pháp lý ……… 8

2.7 Mục đích truy cứu trách nhiệm pháp lý ……….8

2.8 Căn cứ truy cứu trách nhiệm pháp lý ……… 9 2.9 Nguyên tắc áp dụng trách nhiệm pháp lý ……… ….10 Chương 3: Bài bào chữa bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của chủ thể ( ông Lên Thanh Thủy) ………12 Phần kết luận ……….14 Tài liệu tham khảo ………

Phần mở đầu

Thực hiện đường lối, chính sách đổi mới của Đảng từ năm 1986 đến nay, đất nước ta đã đạt được nhiều thành tựu to lớn trên tất cả các lĩnh vực đời sống xã hội Bên cạnh những sự ổn định về mọi mặt thì vẫn có những mặt trái ảnh hưởng tiêu cực, làm nảy sinh nhiều vấn đề xã hội phức tạp về dân số, việc làm, tệ nạn xã hội, đặc biệt

là tình hình tội phạm xâm hại đến sức khoẻ tính mạng con người nói chung, và tội phạm giết người nói riêng Tội phạm giết người đã để lại hậu quả đặc biệt nghiêm trọng cho xã hội, ngoài việc tước đoạt quyền sống hợp pháp của người khác, còn gây

ra cảnh đau thương tang tóc cho nhiều gia đình, gây mất trật tự an ninh địa phương, gây tâm lý hoang mang, lo lắng trong nhân dân Và để hiểu một cách cặn kẽ về chủ thể, hành vi, tội trạng, cách xử lý theo pháp luật ra sao, Em quyết định chọn đề tài

" Phân tích vụ việc Ông Lê Thanh Thủy giết người trong lúc đòi nợ xảy ra ở xã Mỹ Hiệp, huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định dưới góc nhìn của pháp luật" Đây là một tình huống thực tế, từ việc phân tích tình huống này, sẽ góp phần nào giúp chúng ta nhìn thấy được pháp luật nước nhà quy định về tội giết người như thế nào?

Phần nội dung

Chương 1: Những vấn đề liên quan đến Quan hệ xã hội trong tình huống

1.1 Cơ sở pháp lý

Tội giết người được quy định tại Điều 123, Bộ luật Hình sự năm 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017, có hiệu lực thi hành ngày 01/01/2018 quy định về tội giết người như sau:

1 Người nào giết người thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 12 năm đến 20 năm, tù chung thân hoặc tử hình:

a) Giết 02 người trở lên;

b) Giết người dưới 16 tuổi;

c) Giết phụ nữ mà biết là có thai;

d) Giết người đang thi hành công vụ hoặc vì lý do công vụ của nạn nhân;

đ) Giết ông, bà, cha, mẹ, người nuôi dưỡng, thầy giáo, cô giáo của mình;

e) Giết người mà liền trước đó hoặc ngay sau đó lại thực hiện một tội phạm rất nghiêm trọng hoặc tội phạm đặc biệt nghiêm trọng;

g) Để thực hiện hoặc che giấu tội phạm khác;

h) Để lấy bộ phận cơ thể của nạn nhân;

i) Thực hiện tội phạm một cách man rợ;

k) Bằng cách lợi dụng nghề nghiệp;

l) Bằng phương pháp có khả năng làm chết nhiều người;

m) Thuê giết người hoặc giết người thuê;

n) Có tính chất côn đồ;

o) Có tổ chức;

p) Tái phạm nguy hiểm;

q) Vì động cơ đê hèn

2 Phạm tội không thuộc các trường hợp quy định tại khoản 1 Điều này, thì bị phạt tù

từ 07 năm đến 15 năm

3 Người chuẩn bị phạm tội này, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm

4 Người phạm tội còn có thể bị cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm, phạt quản chế hoặc cấm cư trú từ 01 năm đến 05 năm

1.2.Chủ thể

Chủ thể trong tình huống trong đề tài là ông Lê Thanh Thủy, ông Ngô Đông Đức và ông Bùi Cao Sơn

Ba chủ thể nêu trên là công dân Việt Nam có đầy đủ yếu tố năng lực pháp luật ( có từ khi sinh ra và chấm dứt khi người đó chết) và năng lực hành vi ( do pháp luật quy định tùy theo từng mối quan hệ pháp luật: độ tuổi, lý trí, bằng cấp hành nghề…) 1.3 Quyền và nghĩa vụ của chủ thể trong quan hệ pháp luật

1.3.1 Quyền của chủ thể

Thứ nhất, khả năng thực hiện hành vi do quy phạm pháp luật tương ứng quy định Tức là ông Lê Thanh Thủy có quyền khởi kiện người khác, có quyền đưa ra chứng

cứ chứng minh mình vô tội hoặc giảm bớt tội…

Thứ 2, khả năng yêu cầu chủ thể khác tôn trọng quyền của mình Cụ thể, ông Lê Thanh Thủy có thể yêu cầy các chủ thể khác chấm dứt các hành động xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp pháp của mình

Thứ 3, khả năng yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền can thiệp, bảo vệ quyền lợi, lợi ích hợp pháp của mình Ông Lê Thanh Thủy có quyền yêu cầu cơ quan nhà nước bảo vệ quyền lợi cá nhân

1.3.2 Nghĩa vụ của chủ thể

Thứ nhất, phải thực hiện một số yêu cầu do quy phạm pháp luật xác định nhằm đáp ứng nhu cầu của chủ thể khác Cụ thể, trong tình huống, ông Lê Thanh Thủy phải xin lỗi và bồi thường cho người nhà của nạn nhân

Thứ 2, kiềm chế không thực hiện hành vi bị cấm

Thứ 3, chịu trách nhiệm pháp lí khi xử sự không đúng quy định pháp luật Ông Lê Thanh Thủy phải tuân theo quyết định của toà án vê hành động nghiêm trọng của chính ông

1.4 Khách thể của quan hệ pháp luật trong tình huống đề cập đến

Khách thể của quan hệ pháp luật trong tình huống đề cập trong đề tài là quan hệ nhân thân mà nội dung của nó là quyền được tôn trọng và bảo vệ tính mạng của ông Sơn

và tài sản trị giá khoảng 1 triệu đồng của ông Lê Thanh Thủy

1.5 Căn cứ làm phát sinh, thay đổi quan hệ pháp luật

1.5.1 Sự kiện pháp lí

Những sự kiện thực tế mà sự xuất hiện hay mất đi của chúng được pháp luật gắn với việc hình thành, thay đổi hay chấm dứt quan hệ pháp luật

Việc thừa nhận hay không thừa nhận một sự kiện thực tế nào đó là sự kiện pháp lý đều xuất phát từ lợi ích của xã hội và của giai cấp nắm chính quyền trong tay

1.5.2 Các loại sự kiện pháp lí

Sự biến

- Sự kiện phát sinh không phụ thuộc vào ý chí của con người: (Sự biến) các hiện tượng tự nhiên, thiên tai Trong các hợp đồng thường có điều khoản miễn trách nhiệm trong trường hợp xảy ra thiên tai mà bên vi phạm đã tìm mọi cách khắc phục nhưng không có hiệu quả

Hành vi

- Sự kiện phát sinh phụ thuộc vào ý chí của con người (Hành vi): hành động (đánh người) hoặc không hành động (bỏ đói, không cứu giúp người trong tình trạng nạn nhân bị đe dọa tính mạng…), im lặng, không phản đối, không trả lời trong một số trường hợp chấp nhận chào hàng

Căn cứ vào hậu quả pháp lý, sự kiện pháp lý được chia thành Sự kiện pháp lý làm phát sinh quan hệ pháp luật: kết hôn, ly hôn… Sự kiện pháp lý làm thay đổi quan hệ pháp luật: chia tài sản chung, Sự kiện pháp lý làm chấm dứt quan hệ pháp luật: trả nợ,…

Chương 2: Những vấn đề về vi phạm pháp luật trong tình huống

2.1 Hành vi của chủ thể

Theo kết quả điều tra, trưa 15/12/2019, sau khi nhậu, Lê Thanh Thủy rủ ông Ngô Đông Đức đến nhà ông Bùi Cao Sơn ( cùng ở xã Mỹ Hiệp) để đòi nợ Ông Sơn nợ ông Thủy 1 triệu đồng và nợ ông Đức 6 triệu đồng

Trong quá trình đòi nợ, hai bên xảy ra cự cãi do ông Sơn kiên quyết không trả Trong lúc nóng giận, Lê Thanh Thủy cầm bình trà bằng sứ đánh mạnh vào vùng sau đầu của ông Sơn khiến nạn nhân ngã xuống nền xi măng, chảy máu, bất tỉnh Sau đó được đưa đi bệnh viện cấp cứu nhưng đã tử vong

Trong tình huống, hành vi của ông Lê Thanh Thủy là hành vi thực hiện thông qua hành động Ông Thủy đã chủ động dùng cái bình sứ đập mạnh vào đầu của ông Sơn khiến ông Sơn bất tỉnh và tử vong sau đó Đây là hành động bất hợp pháp xâm hại đến quan hệ xã hội giữa ông Thủy và ông Sơn Cụ thể ở đây làm làm chết ông Sơn, xâm hại đến sức khoẻ tính mạng của ông Sơn

2.2 Lỗi của chủ thể

Trong tình huống, chủ thể là ông Lê Thanh Thủy, có uống rượu trước khi qua nhà ông Sơn đòi nợ Đối với tình tiết này, pháp luật có quy định dù có vi phạm trong tình trạng say vẫn phải chịu trách nhiệm hình sự Bởi, khi đặt mình vào tình trạng say, tức

là ông Thủy đã tự đặt mình vào tình trạng năng lực trách nhiệm hình sự hạn chế hoặc loại trừ Ông Thủy tự tước bỏ đi năng lực nhận thức và năng lực điều khiển hành vi của mình, do đó ông Thủy có lỗi đối với tình trạng say của mình, đồng thời cũng có lỗi khi thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội giết người.-

Ta thấy, vốn dĩ ông Lê Thanh Thủy vì nóng giận đã dùng chiếc bình sứ đập vô đầu ông Sơn Nghĩa là ông Thủy có thấy trước hành vi dùng bình sứ đập vô đầu ông Sơn

có thể khiến ông Sơn chết, nhưng ông Thủy cho rằng, hậu quả đó sẽ không xảy ra, và

có thể ngăn ngừa được Hoặc ông Thủy ngay lúc đó không thấy được hành vi của mình có thể khiến ông Sơn chết Do đó, ông Thủy mắc lỗi vô ý đối với hành vi của mình Một cách trực quan hơn thì ông Thủy cố ý gây thương tích dẫn đến gây chết người

2.3 Năng lực chịu trách nhiệm pháp lý

Ông Lê Thanh Thủy lúc thực hiện vi phạm pháp luật là 34 tuổi đủ tuổi chịu trách - nhiệm pháp lí về hành vi của mình Khi thực hiện hành vi, là đang trong tâm thế say xỉn Theo quy định của pháp luật, dù ông có say xỉn thì vẫn phải chịu trách nhiệm pháp lí bình thường Vì say xỉn là ông tự tước bỏ đi khả năng nhận thức phán đoán của bản thân Do đó, ông Thủy có đủ khả năng chịu trách nhiệm pháp lí đối với hành

vi vi phạm pháp luật do nhà nước quy định, cụ thể là ông sẽ phải chịu trách nhiệm hình sự về tội giết người

2.4 Trong tình huống nêu trên thì chỉ có ông Lê Thanh Thủy mới có dấu hiệu vi phạm pháp luật Vì

Thứ nhất, việc ông Thủy giết người là một hành vi thể hiện bằng hành động không hợp pháp

Thứ hai, hành vi của ông Thủy thực hiện là lỗi vô ý, hành vi cố ý gây thương tích dẫn đến chết người

Thứ ba, ông Thủy có đủ năng lực chịu trách nhiệm pháp lý

2.5 Cấu thành vi phạm pháp luật

Cấu thành vi phạm pháp luật gồm 4 yếu tố sau: mặt khách quan, chủ quan, chủ thể và khách thể của vi phạm pháp luật

2.5.1 Mặt khách quan của vi phạm pháp luật

Mặt khách quan của vi phạm pháp luật là những biểu hiện ra bên ngoài của vi phạm pháp luật, có thể được nhận biết bằng trực quan Mặt khách quan của vi phạm pháp luật bao gồm các yếu tổ chủ yếu sau:

- Hành vi vi phạm pháp luật Đây là yếu tố bắt buộc phải có vì không có hành vi vi phạm pháp luật thì không có cấu thành vi phạm pháp luật Hành vi vi phạm pháp luật của ông Thủy thể hiện tính trái pháp luật, được thực hiện dưới dạng hành động, không phù hợp với các quy định của pháp luật xâm hại đến tính mạng của ông Sơn

- Hậu quả của vi phạm pháp luật Hậu quả là làm chết ông Sơn, xâm hại nghiêm trọng đến sức khoẻ tính mạng của người khác Mức độ nguy hiểm cho xã hội cao, chỉ vì nóng nảy đã không kiềm chế được bản thân

- Mối quan hệ giữa hành vi và hậu quả Hậu quả phải là từ hành vi gây ra

Việc ông Sơn bị chết là do hành vi cầm bình sứ đập mạnh vào đầu ông Sơn của ông Thủy gây ra

- Ngoài các yếu tố nêu trên, mặt khách quan của vi phạm pháp luật còn kể đến các yếu tố khác: thời gian, địa điểm thực hiện hành vi vi phạm, công cụ thực hiện hành

vi vi phạm

2.5.2 Mặt chủ quan của vi phạm pháp luật

Mặt chủ quan của vi phạm pháp luật là những biểu hiện tâm lý bên trong của chủ thể

có hành vi trái pháp luật, được thể hiện bao gồm các yếu tố sau

Lỗi của chủ thể vi phạm: Lỗi là trạng thái tâm lý của một người đối với hành vi của mình và hậu quả do hành vi đó gây ra Lỗi thể hiện thái độ tiêu cực của chủ thể đối với xã hội Khoa học pháp lý chia lỗi thành các loại lỗi cố ý và lỗi vô ý

Ông Thủy cho rằng hành động của mình sẽ không gây chết người, dù ông nhận thức

rõ hành vi của ông là gây thương tích cho ông Sơn, vì quá tức giận do không đòi được tiền, ông Thủy muốn đánh ông Sơn để ông Sơn sợ mà trả nợ, nhưng thật không ngờ, ông Sơn không qua khỏi

Động cơ vi phạm: do ông Sơn mượn nợ mà nhất quyết không trả, ông Thủy chỉ muốn ông Sơn trả tiền cho mình nên dùng vũ lực để ông Sơn sợ mà lo trả

Mục đích vi phạm: Kết quả cuối cùng mà chủ thể mong muốn khi thực hiện hành vi Ông Thủy không hề muốn ông Sơn chết, ông Thủy chỉ muốn ông Sơn trả tiền cho mình Nhưng không ngờ sự tình lại thành ra như thế

2.5.3 Chủ thể của vi phạm pháp luật

Chủ thể là ông Lê Thanh Thủy, có năng lực chịu trách nhiệm pháp lý, có khả năng chịu trách nhiệm đối với hành vi vi phạm pháp luật do mình gây ra trước nhà nước

Và ông Thủy có hành vi giết người là hành vi vi phạm pháp luật

2.5.4 Khách thể của vi phạm pháp luật

Khách thể của Tội giết người trong tình huống đề cập trong đề tài là quan hệ nhân thân mà nội dung của nó là quyền được tôn trọng và bảo vệ tính mạng của con người Trong số các quyền nhân thân, quyền sống, quyền được tôn trọng và bảo vệ tính mạng của con người là quyền tự nhiên, thiêng liêng và cao quý nhất, không một quyền nào

có thể so sánh được Bởi lẽ, con người vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự phát triển Khi quyền sống, quyền được tôn trọng và bảo vệ tính mạng của con người bị

xâm phạm thì mục tiêu phấn đấu của loài người sẽ trở nên vô nghĩa; động lực phát triển của xã hội sẽ bị triệt tiêu Thêm vào đó, con người còn là chủ thể của quan hệ

xã hội Nếu quyền sống, quyền được tôn trọng và bảo vệ tính mạng của con người bị xâm phạm thì các quan hệ xã hội sẽ bị phá vỡ Chính vì những lý do trên mà mục tiêu bảo vệ quyền sống, quyền được tôn trọng và bảo vệ tính mạng của con người luôn được đặt lên hàng đầu đối với mọi dân tộc, mọi quốc gia, mọi thời kỳ và mọi chế độ Cũng vì ý nghĩa đặc biệt quan trọng của quyền sống, quyền được tôn trọng và bảo vệ tính mạng của con người mà trong các BLHS từ năm 1985 đến nay, ngay sau các tội xâm phạm an ninh quốc gia, nhà làm luật đều đã quy định Tội giết người Điều này càng khẳng định, quyền sống, quyền được tôn trọng và bảo vệ tính mạng của con người thật sự thiêng liêng, cao quý, cần được bảo vệ một cách tuyệt đối Bất cứ ai xâm phạm quyền sống, quyền được tôn trọng và bảo vệ tính mạng của con người đều phải bị trừng trị nghiêm khắc

Tội giết người xâm phạm quyền sống, quyền được tôn trọng và bảo vệ tính mạng của con người thông qua sự tác động làm biến đổi tình trạng bình thường của đối tượng tác động con người đang sống Việc xác định đúng đối tượng tác động của Tội giết - người có ý nghĩa vô cùng quan trọng Bởi lẽ, nếu hành vi nào đó tác động vào đối tượng không phải hay chưa phải là con người thì không xâm phạm đến quyền sống, quyền được tôn trọng và bảo vệ tính mạng của con người, vì vậy, hành vi đó không phạm tội giết người

2.6 Cơ sở truy cứu trách nhiệm pháp lý

Cơ sở thực tế để truy cứu trách nhiệm pháp lý là có vi phạm pháp luật của chủ thể Tức là có vi phạm có phạm pháp thì cơ quan chính quyền mới dựa vào đó để truy cứu trách nhiệm pháp lý Trong tình huống, ông Thủy có hành vi giết người là phạm pháp nên đây là cơ sở thực tế để chính quyền thực hiện truy cứu trách nhiệm pháp lý đối với ông Thủy

2.7 Mục đích truy cứu trách nhiệm pháp lý

Hành vi vi phạm pháp luật luôn gây ra những thiệt hại về vật chất, tinh thần của con người, xâm hại đến các quan hệ xã hội mà pháp luật bảo vệ Do đó, việc truy cứu trách nhiệm pháp lý đối với chủ thể của vi phạm pháp luật là một yếu cầu khách quan của xã hội nhằm: