Quản lý nhà nước về kinh doanh dược phẩm trên địa bàn huyện phú ninh, tỉnh quảng nam

Tuynhiên, công tác quản lý nhà nước về kinh doanh dược phẩm trên địabàn huyện vẫn còn một số hạn chế nhất định như: Việc niêm yếtcông khai giá thuốc theo quy định chưa được thực hiện tri

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

VIẾT QU NG

QUẢN Ý NHÀ NƯỚC VỀ KINH DO NH DƯỢC PHẨM TR N ĐỊA BÀN HUYỆN PHÚ NINH,

TỈNH QUẢNG NAM

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ

Mã số: 834.04.10

ĐÀ NẴNG - Năm 2022

Đà nẵng vào ngày 05 tháng 3 năm 2022.

Có thể tìm hiểu luận văn tại:

- Trung tâm thông tin- ọc liệu, Đại học Đà Nẵng

- hư viện trường Đại học Kinh tế, Đại học

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thi t của đề tài

Dược phẩm có vai trò đặc biệt quan trọng trong sự nghiệpchăm sóc và bảo vệ sức khỏe cho nhân dân Cùng với sự chuyển dịch

về mô hình bệnh tật và sự tiến bộ trong khoa học kỹ thuật Trongnhững năm trở lại đây, số lượng mặt hàng thuốc cũng như chi phítiền thuốc hàng năm trên thế giới tăng lên nhanh chóng Mạng lướicung ứng thuốc của Việt Nam phát triển khá mạnh và rộng khắp trêntoàn quốc, từ thành thị đến nông thôn, vùng sâu vùng xa

Trong những năm qua, ngành Y tế của huyện Ph Ninh đã đặcbiệt quan tâm đến công tác chăm sóc sức khỏe cho người dân Côngtác quản lý Nhà nước về khám chữa bệnh và kinh doanh dược phẩmđược lãnh đạo UBND huyện đặc biệt quan tâm và chú trọng Tuynhiên, công tác quản lý nhà nước về kinh doanh dược phẩm trên địabàn huyện vẫn còn một số hạn chế nhất định như: Việc niêm yếtcông khai giá thuốc theo quy định chưa được thực hiện triệt để; Một

số cơ sở kinh doanh chưa đáp ứng yêu cầu bảo quản thuốc; Các cơ

sở kinh doanh chưa chấp hành đầy đủ các quy định chuyên ngành…Những hạn chế này làm ảnh hưởng đến công tác cung ứng dượcphẩm phục vụ nhu cầu phòng và chữa bệnh của người dân Vì vậy,việc quản lý Nhà nước về kinh doanh dược phẩm là vô cùng quan

trọng Do đó, tôi chọn đề tài “ u v ợc phẩm trê địa bàn huyện Phú Ninh, tỉnh Qu ng Nam” làm đề tài

nghiên cứu luận văn thạc sĩ chuyên ngành quản lý kinh tế cho bảnthân

2 Mục tiêu nghiên cứu

2.1 Mục tiêu nghiên cứu tổng quát: Hệ thống hóa cơ sở lý

luận về vấn đề nghiên cứu rên cơ sở đó, đề tài tiến hành phân tích

thực trạng và đề xuất các giải pháp cho vấn đề nghiên cứu trong thờigian đến.

2.2 Mục tiêu nghiên cứu cụ thể: Hệ thống hóa các vấn đề lý

luận liên quan đến nội dung công tác quản lý Nhà nước đối với kinhdoanh dược phẩm Phân tích thực trạng công tác quản lý Nhà nướcđối với kinh doanh dược phẩm trên địa bàn huyện Phú Ninh, tỉnhQuảng Nam giai đoạn 2017-2020 Từ đó, đề ra giải pháp hoàn thiệncông tác quản lý nhà nước đối với kinh doanh dược phẩm trên địabàn huyện Phú Ninh, tỉnh Quảng Nam trong những năm đến

3 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của luận văn là các vấn đề lý luận vàthực tiễn liên quan đến công tác quản lý Nhà nước về kinh doanhdược phẩm trên địa bàn huyện Phú Ninh, tỉnh Quảng Nam uận văntập trung nghiên cứu về công tác quản lý nhà nước đối với các cơ sởkinh doanh bán lẻ dược phẩm trên địa bàn huyện Ph Ninh, tỉnhQuảng Nam Đề tài không nghiên cứu các hoạt động sản uất và điềuchế dược phẩm

3.2 Phạm vi nghiên cứu

- Về nội dung: Nghiên cứu công tác quản lý Nhà nước đối vớihoạt động kinh doanh dược phẩm của các cơ sở kinh doanh dượcphẩm thông qua các chính sách của cơ quan quản lý Nhà nước

- Về không gian: Nghiên cứu trên địa bàn huyện Phú Ninh, tỉnh Quảng Nam

- Về thời gian: Đề tài tiến hành phân tích thực trạng công tácquản lý Nhà nước về hoạt động kinh doanh dược phẩm trên địa bànhuyện Phú Ninh, tỉnh Quảng Nam giai đoạn 2016- 2020 và đề xuấtcác giải pháp cho vấn đề này trong thời gian đến

4 Phươ g pháp nghiên cứu

Để thực hiện nghiên cứu này, tác giả sử dụng phương phápnghiên cứu định tính, trong đó sử dụng các phương pháp nghiên cứu

cơ bản sau:Phương pháp thu thập số liệu; Phương pháp tổng hợp,phân tích số liệu

5 Bố cục luậ vă

Ngoài phần mở đầu và kết luận, danh mục tài liệu tham khảo

và phụ lục uận văn được kết cấu thành 3 chương như sau:

Chương 1 Cơ sở lý luận về công tác quản lý nhà nước đối vớihoạt động kinh doanh dược phẩm

Chương 2 Thực trạng công tác quản lý nhà nước về kinhdoanh dược phẩm trên địa bàn huyện Phú Ninh, tỉnh Quảng NamChương 3 iải pháp hoàn thiện công tác quản lý nhà nước về kinhdoanh dược phậm trên địa bàn huyện Phú Ninh, tỉnh Quảng Nam

6 Tổng quan tài liệu nghiên cứu

a Khái niệm về dược phẩm

Theo tác giả: Dược phẩm là những sản phẩm dùng cho ngườivới mục đích phòng bệnh, chẩn đoán bệnh, chữa bệnh, điều trị bệnh,giảm nhẹ bệnh, điều chỉnh chức năng sinh lý cơ thể người, có côngdụng thành phần chỉ định, chống chỉ định rõ ràng Dược phẩm bao

g m thuốc hóa dược, thuốc dược liệu, thuốc cổ truyền, nguyên liệu làm thuốc, vắc xin và sinh phẩm

b Khái niệm về kinh doanh dược phẩm

c Quản lý Nhà nước về kinh doanh dược phẩm

Quản lý nhà nước đối với kinh doanh dược phẩm là sự tácđộng có tổ chức của nhà nước bằng pháp luật và thông qua hệ thốngcác chính sách với các công cụ quản lý, nhà nước sẽ tác động đếnquá trình đầu tư, từ sản uất đến tiêu thụ dược phẩm hoặc cung ứngdịch vụ liên quan đến dược phẩm trên thị trường nhằm định hướng,dẫn dắt các chủ thể sản uất, kinh doanh, người tiêu dùng để thực hiệntốt các vấn đề về sản uất và cung cấp dược phẩm

1 1 2 Đặc điểm của quả h ƣớc đối với hoạt động

ki h doa h dƣợc phẩm

a Đối tượng được quản lý đối với kinh doanh dược phẩm

b Nhiệm vụ của quản lý nhà nước đối với kinh doanh dược phẩm

c Mục đích của quản lý nhà nước đối với kinh doanh dược phẩm

1.1.3 Nguyên tắc của công tác quả h ƣớc về kinh doa h dƣợc phẩm

- Nguyên tắc tập trung dân chủ: “

- Nguyên tắc kết hợp hài hoà giữa các lợi ích:

- Nguyên tắc kết hợp quản lý theo ngành với quản lý theo địa phương:

- Nguyên tắc phân định và kết hợp tốt chức năng LQNN về kinh tế với chức năng quản lý kinh doanh của các cơ sở kinh doanh

- Nguyên tắc tiết kiệm và hiệu quả:

1.1.4 Ý ghĩa của công tác quản lý nh ƣớc đối với hoạt

và các bộ luật có chi phối đến hoạt động này như: uật dược năm2016; uật doanh nghiệp năm 2014, uật đấu thầu năm 2013, uật giánăm 2012, …;

- Cục quản lý dược Việt Nam

- hanh tra dược trong thanh tra y tế

- Cơ quan đảm bảo chất lượng thuốc g m: Viện kiểm nghiệm

và phân viện kiểm nghiệm tại thành phố Chí Minh

- Cơ quan quản lý nhà nước về kinh doanh dược phẩm tại địa

phương bao g m tuyến tỉnh, tuyến huyện và tuyến ã

Tiêu chí đá h giá: Số lượng cán bộ tham gia; rình độ chuyên

môn, nghiệp vụ của cán bộ

1.2.3 Quy hoạch mạ g ƣới ki h doa h dƣợc phẩm

Việc quy hoạch mạng lưới cơ sở kinh doanh dược phẩm đượcquy định cụ thể tại Điều 32 uật dược số 105/2016/QH13 ngày06/04/2016 của Quốc hội Theo đó, mạng lưới kinh doanh dược

phẩm được t n tại dưới 4 hình thức cơ bản g m: “nhà thuốc, quầy thuốc, tủ thuốc trạm y tế xã, ơ sở chuyên bán lẻ ợc liệu, thuốc

ợc liệu, thuốc cổ truy n ” [13]

1.2.4 Quả các điều kiệ ki h doa h dƣợc phẩm

a Cấp và thu hồi giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dược phẩm

b Cấp và thu hồi giấy chứng nhận đạt “Thực hành tốt cơ

sở bán lẻ thuốc”

iêu chí đánh giá

Số lượng cơ sở kinh doanh dược phẩm được cấp và thu h i giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dược

Số lượng và tỷ lệ các cơ sở kinh doanh đạt tiêu chuẩn GPP

Tỷ lệ các tiêu chuẩn PP được chấp hành cấp giấy chứng nhận

1.2.5 Thanh tra, kiểm tra xử lý vi phạm hoạt động kinh doa h dƣợc phẩm

Công tác kiểm tra, thanh tra hoạt động của các cơ sở kinh

- ỷ lệ các lỗi vi phạm của các cơ sở kinh doanh dược phẩm

1.3 CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN CÔNG TÁC QUẢN

Ý NHÀ NƯỚC VỀ HOẠT ĐỘNG KINH DO NH DƯỢC PHẨM

1 3 1 Điều kiệ tự hiê

1 3 2 Điều kiệ ki h t

1 3 3 Điều kiệ xã hội

1 3 4 Chí h sách quả của Nh ước

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN Ý NHÀ NƯỚC VỀ KINH

DO NH DƯỢC PHẨM TR N ĐỊA BÀN HUYỆN PHÚ NINH

TỈNH QUẢNG NAM 2.1 KHÁI QUÁT VỀ HUYỆN PHÚ NINH, TỈNH QUẢNG NAM

b Về mặt xã hội

Trong những năm qua, huyện đã hoàn thành các chỉ tiêu vềnâng cao chất lượng đại trà các cấp học, chất lượng mũi nhọn cónhiều khởi sắc; tỷ lệ học sinh tốt nghiệp các cấp học, trúng tuyển vàođại học, học sinh đạt học lực khá, giỏi, đạt giải trong các kỳ thi họcsinh giỏi các cấp tăng qua các năm Chương trình mục tiêu giảmnghèo, các chính sách an sinh xã hội được thực hiện tốt

2.1.3 Chính sách quản lý của nh ước về ki h doa h dược phẩm trê địa b huyệ Phú Ni h

rên cơ sở các văn vản chính sách của nhà nước và của ngành y

tế Phòng Y tế huyện đã tham mưu ND huyện ban hành nhiều kếhoạch, chính sách liên quan đến công tác quản lý nhà nước về kinhdoanh dược phẩm trên địa bàn huyện cụ thể và kịp thời Đáp ứng nhucầu chăm sóc sức khỏe của người dân trên địa bàn huyện

2.2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN Ý NHÀ NƯỚC VỀ KINH DOANH THỰC PHẨM TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN PHÚ NINH, TỈNH QUẢNG NAM

2.2.1 Thực trạng ban hành, triể khai các vă bản pháp luật và chính sách quả h ước về ki h doa h dược phẩm

Phòng Y tế đã tham mưu ND huyện Ph Ninh triển khai và

áp dụng kịp thời các văn bản quy định đối với quản lý kinh doanhdược phẩm trên địa bàn huyện Dựa vào các Luật, Nghị định, Thông

tư của cơ quan quản lý nhà nước cấp trung ương và cấp tỉnh banhành Phòng Y tế huyện đã ây dựng, ban hành kịp thời các kế hoạch,văn bản nhằm tuyên truyền hướng dẫn và kiểm tra việc chấp hànhpháp luật của các cơ sở kinh doanh trên địa bàn huyện Hằng

năm, ND huyện đã phối hợp với sở Y tế tổ chức tập huấn để phổbiến, cập nhật quy định, quy chế chuyên ngành cho các cơ sở kinh

doanh và dược sĩ tại địa phương

Nhìn chung trong thời gian qua, phòng Y tế huyện chỉ thựchiện ban hành các văn bản, kế hoạch căn cứ theo chỉ đạo của cấp trênChưa ây dựng các kế hoạch, văn bản có tính đặc thù riêng của địaphương Chưa ây dựng chính sách khuyến kích hoạt động kinh doanhdược phẩm trên địa bàn huyện Công tác đào tạo b i dưỡng chuyênmôn nghiệp vụ cho các cơ sở kinh doanh dược được thực hiện theochỉ đạo của sở Y tế Huyện chưa tổ chức các lớp b i dưỡng riêng đápứng yêu cầu thực tế của địa phương

2.2.2 Thực trạng tổ chức bộ máy quản lý Nh ƣớc đối với hoạt độ g ki h doa h dƣợc phẩm

Theo đề án sát nhập, phòng Y tế huyện đã được sát nhập vào văn phòng ĐND và ND huyện Chánh văn phòng ĐND và

ND kiêm trưởng phòng Y tế Nhân sự trực tiếp

tham mưu lĩnh vực công tác quản lý Nhà nước về Y tế nói chung và quản lý nhà nước về hoạt động kinh doanh dược phẩm trên địa bàn huyện chỉ có 1 người phụ trách.

Số lượng cán bộ tại Phòng Y tế được đánh giá là quá ít sovới mạng lưới cơ sở kinh doanh được quản lý Đa số đội ngũ cán bộquản lý hoạt động kinh doanh dược phẩm tại sở Y tế và phòng Y tếhuyện đều có trình độ đại học Tuy nhiên, một số cán bộ chưa cótrình độ chuyên môn sâu trong lĩnh vực quản lý dược phẩm ên cạnh

đó, công tác đào tạo b i dưỡng chưa được quan tâm đ ng mức

2.2.3 Thực trạng quy hoạch mạ g ƣới cơ sở kinh doanh dƣợc phẩm

Mạng lưới cơ sở kinh doanh được phân bổ rộng khắp trênđịa bàn 11 xã, thị trấn Mạng lưới phân phối đã tạo điều kiện chongười dân có thể tiếp cận tương đối dễ dàng và kịp thời, phù hợp với

các tiêu chuẩn khuyến cáo của ổ chức y tế thế giới W O đã đề ra.Tuy nhiên, mật độ phân bố hiện nay chưa đ ng đều Đa số các cơ sởkinh doanh dược phẩm tư nhân không phục vụ 24/24 và cơ cấu vàchủng loại thuốc còn hạn chế Các cơ sở kinh doanh dược phẩm chủyếu tập trung tại khu vực thị trấn Phú Thịnh và ít dần ở khu vực nôngthôn

2.2.4 Thực trạng quả các điều kiệ ki h doa h dƣợc phẩm

a Thực trạng cấp và thu hồi giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dược phẩm

Cơ sở pháp lý ban đầu để hoạt động kinh doanh trong lĩnhvực dược là việc các cơ sở kinh doanh tại huyện Ph Ninh nói riêng

và tỉnh Quảng Nam nói chung được thực hiện thông qua ở Y tế tỉnhQuảng Nam Việc cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanhdược, đây là điều kiện tiên quyết chứng nhận ban đầu các cơ sở đảmbảo đầy đủ năng lực để hoạt động Để các cơ sở kinh doanh dượcphẩm hoạt động đ ng theo quy định của pháp luật Phòng Y tế huyệntích cực tích cực phối hợp với ở Y tế tỉnh đẩy mạnh các hoạt độngtuyên truyền, tổ chức các lớp tập huấn, cập nhật, phổ biến, hướngdẫn việc thực hiện các quy định chuyên môn về điều kiện hoạt độngtrong lĩnh vực kinh doanh dược, đảm bảo các chủ thể cơ sở kinhdoanh, các dược sĩ hiểu và thực hiện đ ng theo quy định đáp ứng cáctiêu chuẩn hực hành tốt cũng như quy định của pháp luật có liênquan nhằm đáp ứng các yêu cầu trong công tác đánh giá của ở Y tế

về việc cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dược

b Thực trạng cấp và thu hồi giấy chứng nhận đạt “Thực hành tốt cơ sở bán lẻ thuốc”

Số lượng các cơ sở kinh doanh dược phẩm trên địa bàn huyện

Ph Ninh đạt tiêu chuẩn PP ngày càng tăng, đảm bảo Kế hoạch màtỉnh Quảng Nam đã đề ra Đến nay, 100 các nhà thuốc và trên 78quầy thuốc trên địa bàn huyện Ph Ninh đã đạt tiêu chuẩn PP uynhiên, các tiêu chuẩn về điều kiện hoạt động của các nhà thuốc đạt

PP sau khi được cấp chứng nhận vẫn chưa được duy trì Vẫn còntrên 20 số quầy thuốc trên địa bàn huyện Ph Ninh chưa đạt tiêuchuẩn PP, song các đơn vị này vẫn thực hiện hoạt động kinh doanhthuốc

Có trên 40 số quầy thuốc chưa thực hiện đ ng quy chế chuyênmôn.Ch ng hạn như, các quấy thuốc chỉ thực hiện hướng dẫn cho người

sử dụng bằng miệng, chưa thực hiện việc kê toa Chưa niêm yết giáthuốc đ ng quy định và bán thuốc không cao hơn giá niêm yết vẫn còn làmột hạn chế thường gặp tại các quầy thuốc Chưa thực hiện tốt việc sắp

ếp thuốc gọn gàng, dễ lấy tránh nhầm lẫn, sắp ếp theo tác dụng dược lý

và điều kiện bảo quản ghi trên nhãn, có khu vực riêng cho thuốc kê đơn

Có gần 40 số quầy thuốc chưa thực hiện kiểm tra đảm bảo chất lượngthuốc và có trên 30 các quầy thuốc chưa đáp ứng yêu cầu về trang thiết

bị và cơ sở vật chất để bảo quản và trưng bày thuốc đ ng theo quy địnhNgoài ra, công tác lưu trữ h sơ chuyên môn tại các quấy thuốc chưađược thực hiện đ ng theo quy định

2.2.5 Thực trạng công tác kiểm tra, thanh tra và xử lý vi phạm trong hoạt độ g ki h doa h dƣợc phẩm

a Công tác kiểm tra

Trong thời gian qua phòng Y tế huyện tham mưu ND huyện

và phối hợp với sở Y tế tỉnh Quảng Nam thực hiện kiểm tra tất cảcác nhà thuộc đang hoạt động kinh doanh trên địa bản huyện uynhiên, công tác kiểm tra hoạt động kinh doanh của các quầy thuốcchưa được thực hiện đầy đủ ố lượng các quầy thuốc kiểm tra hằng

năm có u hướng tăng lên, song tỷ lệ quầy thuốc được kiểm tra hằngnăm có u hướng giảm uống Nguyên nhân là do địa bàn hoạt độngrộng, nhân sự quản lý quá mỏng (chỉ có 1 người phụ trách chuyênmôn) nên công tác kiểm tra chưa được thực hiện thường xuyên

ên cạnh việc kiểm tra điều kiện hoạt động của các cơ sở kinhdoanh dược phẩm, Phòng Y tế huyện Ph Ninh cũng đặc biệt ch trọngđến công tác kiểm soát giá thuốc và chất lượng thuốc trong các đợt kiểm tra

b Công tác xứ lý vi phạm

heo tổng hợp từ các báo cáo của Phòng Y tế và các Quyếtđịnh ử phạt hành chính của ND huyện Ph Ninh giai đoạn 2017-2020,các cơ sở kinh doanh dược phẩm trên địa bàn huyện vi phạm hànhchính chiếm khoảng 30 số cơ sở được kiểm tra hằng năm và có uhướng giảm dần qua các năm Các cơ sở vi phạm bị ử lý thông quahình thức phạt tiền là chủ yếu, theo đó tổng số tiền phạt phải nộpNgân sách nhà nước giai đoạn 2017-2020 là 19.250.000

đ ng Các vi phạm hành chính tại các nhà thuốc, quầy thuốc chủ yếutrên địa bàn huyện là: án lẻ thuốc không đáp ứng các yêu cầu về bảoquản thuốc ghi trên nhãn thuốc trong quá trình vận chuyển, bảoquản; không niêm yết hoặc niêm yết không đầy đủ giá các măt hàngthuốc hoặc niêm yết không đ ng quy định; bán thuốc thuộc nhómthuốc kê đơn khi không có đơn thuốc; ngưới bán thuốc hoặc tham giabán thuốc không có h sơ cá nhân theo quy định hoặc có nhưng khôngđầy đủ

2 3 ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ KINH DO NH DƯỢC PHẨM TR N ĐỊA BÀN HUYỆN PHÚ NINH

2.3.1 Những mặt đạt được