Một số biện pháp tạo hứng thú cho trẻ mầm non khám phá khoa học qua các thí nghiệm .

Được trực tiếp làm thí nghiệm với các vật mà mình đang học quả là một điều thích thú đối với trẻ. Thật vậy, cứ để cho trẻ được hoạt động, được trải nghiệm, được thử đúngsai và cuối cùng trẻ tìm ra một kết quả nào đó sẽ là một điều kì diệu, lý thú đối với trẻ. Chính vì vậy mà tôi lựa chọn đề tài: “Một số biện pháp tạo hứng thú cho trẻ mầm non khám phá khoa học qua các thí nghiệm”.

BẢN MÔ TẢ SÁNG KIẾN Một số biện pháp tạo hứng thú cho trẻ mầm non

khám phá khoa học qua các thí nghiệm

Lĩnh vực: Phát triển nhận thức

Năm học 2021 – 2022

1 Tên sáng kiến: “Một số biện pháp tạo hứng thú cho trẻ mầm non khám phá khoa học

qua các thí nghiệm ".

2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Phát triển nhận thức

3 Tác giả ( Nữ )

- Ngày/tháng/ năm sinh: 15 - 06 - 1972

- Trình độ chuyên môn: Đại học sư phạm Mầm non

- Chức vụ: Giáo viên lớp 5TC

- Đơn vị công tác: Trường Mầm non Thanh An

- Điện thoại: 0335428705

4 Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến: Trường Mầm non Thanh An

5 Đơn vị áp dụng sáng kiên lần đầu:

6 Các điều kiện áp dụng sáng kiến:

- Cơ sở vật chất trang thiết bị, môi trường giáo dục, đồ dùng cho trẻ khám phá đảm bảo

an toàn, tính sư phạm, giáo viên và học sinh

7 Thời gian áp dụng sáng kiến lần đầu: Từ ngày 08/10/2021 đến 15/2/2022.

TÁC GIẢ

Vũ Thị Thúy

ĐƠN VỊ ÁP DỤNG SÁNG KIẾN XÁC NHẬN CỦA CƠ QUAN

XÁC NHẬN CỦA PHÒNG GD&ĐT

1 Hoàn cảnh nảy sinh sáng kiến:

Năm học 2021 - 2022 tôi được Ban giám hiệu phân công dạy lớp 5 tuổi C,tôi nhận thấy: Trẻ Mẫu giáo lớn lúc này tư duy trực quan hình tượng đã phát triểntốt hơn, bước đầu đã có khả năng suy luận, như vậy trẻ đã có nhu cầu khám phácác mối quan hệ giữa các sự vật hiện tượng với nhau Vậy nên quá trình công tác,nghiên cứu và thử nghiệm một số thí nghiệm khoa học về nước, ánh sáng, khôngkhí và sự chuyển động, tôi thấy chúng ta có thể ứng dụng một số kiến thức khoa

học vào hoạt động học như: (hoạt động khám phá khoa học: tìm hiểu về nước và

các hiện tượng tự nhiên, phân loại đồ dùng theo chất liệu…) nhằm gây hứng thú

cho trẻ trước khi vào bài mới Ngoài ra có thể thực hiện trong các giờ hoạt độngngoài trời, hoạt động ngoại khóa để mở rộng hiểu biết cho trẻ

Được trực tiếp làm thí nghiệm với các vật mà mình đang học quả là mộtđiều thích thú đối với trẻ Thật vậy, cứ để cho trẻ được hoạt động, được trảinghiệm, được thử đúng-sai và cuối cùng trẻ tìm ra một kết quả nào đó sẽ là một

điều kì diệu, lý thú đối với trẻ Chính vì vậy mà tôi lựa chọn đề tài: “Một số biện

pháp tạo hứng thú cho trẻ mầm non khám phá khoa học qua các thí nghiệm”.

2 Điều kiện, thời gian, đối tượng áp dụng sáng kiến.

Phòng học rộng rãi có đủ điều kiện cho trẻ hoạt động, đồ dùng cho trẻ khám pháđảm bảo an toàn, tính sư phạm, môi trường trong và ngoài lớp phong phú hấp dẫn.Thời gian áp dụng: Từ tháng 10 năm học 2021 – 2022 và các năm tiếp theo

Đối tượng áp dụng: Trẻ 5 tuổi lớp tôi phụ trách và các trẻ khác cùng lứa tuổi

3 Nội dung sáng kiến:

3.1 Tính mới: Tích cực tạo môi trường hoạt động với đầy đủ các loại đồ

dùng phục vụ cho việc hoạt động khám phá trải nghiệm, thu hút sự hứng thú thamgia khám phá của trẻ thì chúng ta còn phải dạy trẻ cách thực hành khám phá, cách

sử dụng ngôn ngữ để giải thích hiện tượng Giáo viên năng động, sáng tạo, có sựhiểu biết về khoa học, có kĩ năng dạy trẻ làm các thí nghiệm đơn giản và luôn có

sự đổi mới trong các phương pháp giáo dục trẻ

3.2 Các biện pháp thực hiện:

- Hướng dẫn trẻ làm thí nghiệm trong các hoạt động hàng ngày

- Sưu tầm một số trò chơi thí nghiệm khám phá khoa học

- Kết hợp giữa cô và phụ huynh dạy trẻ để đạt kết quả cao nhất

3.3 Lợi ích của sáng kiến.

- Giúp trẻ được khám phá, thực hành trải nghiệm từ đó trẻ phát hiện ranhững mới mẻ, ly kỳ xung quanh trẻ, giúp trẻ hình thành các nhận thức về các sựvật hiện tượng xung quanh với xã hội Khám phá khoa học thông qua các thínghiệm giúp trẻ dễ nhớ, dễ hình dung, dễ tưởng tượng và được tiếp thu kiến thức,rèn luyện kỹ năng tư duy, phát triển toàn diện cho trẻ

- Giúp giáo viên biết thiết lập khoa học và tập duyệt một cách có nghiêmtúc Tự tin năng động, có sự tinh tế trong mỗi lần giảng giải kết quả, thực hành thínghiệm và giúp giáo viên hiểu biết hơn về khám phá

4 Khẳng định giá trị và kết quả:

4.1 Về bản thân: Tôi đã trau rồi thêm việc đổi mới phương pháp, hình thức

dạy học theo hướng đổi mới Tôi đã rút ra được nhiều kinh nghiệm qua cách dạytrẻ thực hành khám phá Tạo được môi trường cho trẻ hoạt động tốt Tôi đã tậndụng các nguyên vật liệu sẵn có, dễ tìm để cho trẻ thực hành khám phá

- Giáo viên có kiến thức sâu hơn về khám phá khoa học, hiểu biết nhiều hơn vềcác hiện tượng sự vật xung quanh

4.2 Về phía trẻ: Qua việc thực hiện đề tài trên đã thu hút được kết quả

đáng phần khởi Trẻ đã tích cực và rất hứng thú tham gia vào khám phá khoa họcqua các thí nghiệm và kết quả đã được nâng lên đáng kể

5 Kiến nghị: Khi nghiên cứu và áp dụng đề tài này vào giảng dạy, tôi xin

mạnh dạn đề xuất một số đề nghị sau:

5.1 Với nhà trường: Tồ chức các buổi chuyên đề nhân rộng áp dụng một

số biện pháp có hiệu quả cao để giáo viên tiếp cận học tập

- Đầu tư kinh phí mua một số trang thiết bị phục vụ hoạt động khám phá khoa học

5.2 Với phòng giáo dục: Thông qua các kênh thông tin đăng tải sáng kiến

được xếp loại cao để giáo viên được tham khảo học tập

1 Hoàn cảnh nảy sinh sáng kiến.

thấy hứng thú và ưa thích nhất trong tất cả các môn học của lứatuổi mầm non Bởi khám phá đáp ứng nhu cầu tâm sinh lý của trẻgiúp trẻ được là chính mình, được đặt ra câu hỏi, được trả lời câuhỏi, được tự tay mình làm nên điều kì diệu như trong câu chuyện

cổ tích mà chính trẻ cũng không ngờ đến Vì vậy trong chươngtrình giáo dục mầm non môn khoa học đã được đổi tên thành

“Khám phá khoa học” Hoạt động này giúp trẻ hình thành nhậnthức về các sự vật hiện tượng xung quanh và quan trọng hơn là

sự giáo dục thái độ ứng xử đúng đắn với thiên nhiên, với xã hội.Đồng thời hoạt động này còn giúp trẻ phát triển toàn diện và hìnhthành các kĩ năng quan sát, tư duy, phân tích, tổng hợp, kháiquát các sự vật, hiện tượng xung quanh trẻ Xã hội ngày càngphát tiển, ngày càng văn minh bởi sự phát triển của khoa học vàcông nghệ, do đó giáo dục trẻ em nói chung và giáo dục trẻ mầmnon nói riêng cũng phải không ngừng đổi mới cả về phương pháp,nội dung dạy học nhằm đáp ứng nhu cầu dân trí của thời đại.Chương trình đổi mới cho phép người giáo viên phát huy hết khảnăng, linh hoạt, sáng tạo trong vận dụng những hiểu biết về trithức khoa học vào việc giáo dục trẻ Hơn thế, nhờ những thínghiệm có tính minh chứng này, chúng ta có thể áp dụng vàotrong giảng dạy để giải thích cho trẻ một cách rõ ràng và thuyếtphục về đặc tính của sự vật, hiện tượng, đáp ứng được nhu cầukhám phá của trẻ, vừa kích thích khả năng tư duy tiềm ẩn trongmỗi cá thể trẻ, vừa giúp trẻ có tầm nhìn xa hơn, rộng hơn vàkhoa học hơn.

Vì vậy, việc học bằng chơi, chơi mà học là điều đáng quantâm mà người làm cha, làm mẹ và cô giáo phải suy nghĩ Từnhững điều trăn trở ấy nên tôi càng cố gắng học hỏi, cố gắng tìmtòi tham khảo qua sách báo, qua mạng để những tiết học “khámphá” được sinh động, hấp dẫn mới mẻ cho trẻ và đặc biệt là đápứng được nhu cầu học bằng chơi, chơi mà học của trẻ Những giờthí nghiệm thật vui, thật bổ ích bởi những gì trẻ suy nghĩ, những

gì trẻ băn khoăn đều có câu trả lời xác thực Trẻ phải suy nghĩ,phải bàn luận và đưa ra kết quả của mình, đối với người lớn điều

đó tưởng chúng nhỏ bé giản đơn, nhưng đối với trẻ đó là một quátrình lao động, suy nghĩ và làm việc rất sôi nổi Thế nên tôi thấyhoạt động “ Khám phá khoa học” thực sự cần thiết cho trẻ mầm

non Bởi những điều hấp dẫn và thú vị ấy, nên tôi xin được chia

sẻ “Một số biện pháp tạo hứng thú cho trẻ mầm non khám phá

khoa học qua các thí nghiệm” để các bạn đồng nghiệp cùng tham

- Bản thân luôn là người yêu nghề, mến trẻ, ham học hỏinâng cao chuyên môn, luôn tìm tòi và tự làm một số đồ dùng, đồchơi để phục vụ cho từng tiết dạy và các hoạt động của trẻ

- Trẻ ngoan, có nề nếp, nhanh nhẹn, hoạt bát, đa số trẻ đềuthích hoạt động khám phá khoa học

- Luôn được sự ủng hộ của phụ huynh cả về tinh thần và vậtchất, được phụ huynh đóng góp và góp ý chân thành, luôn quantâm tới con em mình

- Một số phụ huynh chưa thực sự quan tâm đến khả nănghoạt động khám phá của trẻ

3 Khảo sát tình hình thực tế của lớp:

3.1 Về phía cô:

Đã nhận thức được tầm quan trọng của hoạt động khám phá khoa học vàthực hiện đúng chương trình giáo dục đề ra, song bên cạnh đó có lúc chưa thực sựquan tâm nhiều đến việc tạo hứng thú cho trẻ khám phá qua các thí nghiệm, chưađổi mới phương pháp dạy trẻ làm cho hoạt động giáo dục trở nên gò bó, chưa tạođược sự say mê, hứng thú của trẻ, vẫn còn đi theo lối mòn cũ

Kết quả Tốt Khá Đạt yêu cầu đạt yêu Không

Qua phần khảo sát trên, tôi đã phân loại đối tượng trong lớp

để nắm được tình hình thực tế tìm hiểu và giáo dục một số trẻ cábiệt Tôi thấy rằng tỉ lệ trẻ chưa có kỹ năng thực hành là khá cao

và tỉ lệ trẻ có khả năng quan sát phán đoán và khả năng suy luậncòn rất thấp

4 Các biện pháp thực hiện

Dựa vào tình hình thực tế của địa phương, của lớp, tôi tự xâydựng kế hoạch cho lớp mình Vì vậy trước khi bắt đầu bất cứ hoạtđộng nào, đặc biệt là hoạt động khám phá khoa học, tôi vạch sẵnmột loạt các hoạt động giúp cân bằng mọi hoạt động Một giáoviên có kinh nghiệm sẽ chóng nhận ra trạng thái của nhóm lớp và

sẽ có sẵn trong tay đầy đủ các nội dung, hình thức lựa chọn phùhợp Để thực hiện tốt hoạt động thí nghiệm khoa học đòi hỏi giáoviên lập kế hoạch và tập duyệt nghiêm túc Nếu trong lúc đangthực hành thí nghiệm mà giáo viên không tập trung có thể sẽ ảnhhưởng đến kết quả công việc, hay xảy ra điều không mong muốn.Nếu giáo viên thiếu tự tin hay không năng động thì khó có thể tạohứng thú thu hút trẻ vào hoạt động thí nghiệm này Để có tự tin,năng động hay sự tinh tế trong mỗi lần giảng giải kết quả haythực hành thí nghiệm giáo viên cần chăm chỉ tập luyện, tích cựckhám phá và học hỏi nhiều hơn để đạt kết quả tốt và giúp trẻ họchỏi được nhiều hơn Sau đây là một số biện pháp chính:

4.1 Biện pháp 1: Tạo môi trường, bổ sung đồ dùng, dụng cụ phục vụ cho hoạt động khám phá

Khám phá khoa học không chỉ cứ nói, cứ phân tích là đưa rađược kết quả, mà với trẻ mầm non phải qua dụng cụ, đồ dùng, đồchơi, qua hoạt động cụ thể mới thu hút được sự chú ý, tìm tòi củatrẻ Muốn vậy chúng ta cần phải có đầy đủ đồ dùng, dụng cụnhất là các dụng cụ dùng để làm các thí nghiệm Hiểu rõ đượctầm quan trọng của đồ dùng, dụng cụ trong việc tạo ra các thínghiệm trực tiếp cho trẻ quan sát, ngay từ đầu năm học tôi đãthực hiện một số việc đó là:

- Khảo sát đồ dùng dụng cụ phục vụ cho hoạt động khámphá ngay từ những ngày đầu năm

- Đề nghị nhà trường bổ sung thêm một số đồ dùng đặctrưng của hoạt động khám phá khoa học: kính lúp, nam châm,tranh ảnh đặc thù…

- Tạo môi trường lớp học ngăn lắp, gọn gàng, sắp xếp khoahọc theo hướng chủ đề, sử dụng tối đa sản phẩm của trẻ để trangtrí lớp

- Sưu tầm trên mạng internet, tranh ảnh, video thực hànhcác thí nghiệm, các hình ảnh khám phá khoa học ngộ nghĩnh phùhợp với trẻ để trang trí lớp

- Lớp được nhà trường cung cấp cho một số đồ dùng, dụng

cụ phục vụ cho các hoạt động khám phá khoa học được sinhđộng và hấp dẫn Trẻ thích thú với các đồ dùng hiện đại giúp tinhthần của trẻ được sảng khoái và hứng thú hơn trong hoạt động

- Ngoài những đồ dùng đồ chơi nhà trường cấp, bản thân tôi

tự tìm tòi sưu tầm những nguyên vật liệu, đồ dùng đồ chơi vàtranh ảnh sinh động phù hợp với từng chủ đề, phục vụ cho từnghoạt động thực hành trải nghiệm Để có những đồ dùng đồ chơi

tự tạo đẹp mắt và sáng tạo thân thiện và hấp dẫn tôi tận dụngnhững nguyên vật liệu phế thải làm tranh ảnh, các con vật câycảnh, hoa cỏ để làm đồ dùng dạy học và đồ dùng trang trí ở cácgóc lớp phản ảnh chủ đề đang học

4.2 Biện pháp 2: Hướng dẫn trẻ làm thí nghiệm trong các hoạt động

Làm thí nghiệm ở trường được chúng tôi hướng dẫn trẻ ởmọi lúc, mọi nơi Bởi nếu như khám phá sự vật, hiện tượng chỉđược dạy ở một hoạt động trong một tuần thì quá ít ỏi Nó khôngthể nào kích thích trí tò mò, ham hiểu biết của trẻ Nắm bắt đượcđiều đó tôi thấy mình càng phải đưa những thí nghiệm đó lồng

ghép vào các hoạt động hàng ngày để trẻ được trải nghiệm, thínghiệm nhiều nhất

4.2.1 Trong giờ chơi hoạt động ngoài trời:

Hoạt động ngoài trời có ý nghĩa rất lớn đối với sự khám pháthế giới xung quanh trẻ Ra ngoài trời trẻ được tiếp xúc với cáchiện tượng tự nhiên: không khí, ánh nắng mặt trời, nước… nhữngyếu tố này con người không thể tạo ra Bên cạnh đó, ngoài trời cókhoảng không gian rộng thích hợp với việc tất cả trẻ được thamgia Biết được tầm quan trọng tự nhiên đó, tôi đã thực hiện một

số thí nghiệm “Dạy về không khí” ở ngoài trời như sau:

a Ví dụ với chủ đề “Bản thân” tôi cho trẻ chơi một số tròchơi như: Trò chơi bịt mũi, trò chơi bắt không khí…

Tôi phát cho mỗi trẻ một chiếc túi linon và yêu cầu: “Hãy lấy

và bắt không khí vào túi”

Mỗi trẻ thực hiện một cách khác nhau: nắm lấy không khíxung quanh bỏ vào túi, với không khí cho vào túi….Nhưng cáccon vẫn chưa thấy gì trong túi

Tôi tiếp tục gợi ý: “Các con hãy làm cách để túi phồng to lênđi” – trẻ phát hiện là mình phải thổi hơi vào túi và muốn giữ hơitrong túi thì phải xoắn hay buộc túi lại Sau đó tôi giải thích:

Tiếp theo tôi cho các con chơi với túi không khí…

Như lấy kéo cắt túi để thấy không khí xì ra, lấy tăm xiên sẽthấy hơi thoát (Đó là không khí)

Tiết học sôi nổi và vui hẳn lên, các con biết thêm là: Khôngkhí luôn ở bên cạnh con người, con người phải có không khí thìmới sống, mới thở được…

- Tôi thấy thí nghiệm này thực hiện ngoài trời rất hợp lý, bởikhông gian thoáng rộng, không khí thì ở xung quanh chúng tanên việc thực hiện thí nghiệm rất đơn giản mà lại mang lại hiệuquả cao 100% trẻ được tham gia thực hiện và cảm nhận, trẻhứng thú và tự giải thích được các hiện tượng của sự việc

b Hoặc với chủ đề “Thực vật” tôi cho trẻ thực hiện các thínghiệm gieo hạt trồng cây:

- Trẻ tự khám phá, quan sát và tận tay thực hiện các thínghiệm, tham gia khám phá gieo trồng hạt, biết chăm sóc chochúng Qua đây trẻ tiếp thu được nhiều kinh nghiệm, hiểu đượccây lớn lên từ đâu, sự phát triển của cây như thế nào, hay đất có

hình ảnh 2)

4.2.2 Trong giờ chơi hoạt động ở các góc:

Trẻ tham gia hoạt động góc như được hóa thân thành ngườilớn, đóng vai mình thích, mỗi góc chơi với số lượng trẻ vừa phải,

có không khí riêng của từng góc Đặc biệt góc khám phá khoahọc phải có không gian và diện tích phù hợp với số lượng trẻ đểkhi thực hiện các thí nghiệm các trẻ tập trung cao độ, quan sát tỉ

mỉ Vì vậy, thí nghiệm “Trứng chìm - trứng nổi” được tôi thực hiện

rất thành công

Tôi cho trẻ làm thí nghiệm: cho muối vào hai ly nước, lượngnước hai ly bằng nhau, riêng lượng muối thì khác nhau, khuấyđều sẽ thấy trứng có quả nổi, quả chìm…

Trẻ thực hiện: Bỏ trứng vào 2 ly nước

Ly A trứng nổi, ly B trứng chìm

- Cho trẻ tìm ra nguyên nhân Thử ly nước A sao thấy mặnquá, thử ly nước B không mặn bằng hoặc bạn đổ vào ly A baonhiêu thìa muối, đổ vào ly B bao nhiêu thìa muối…

- Từ đó trẻ suy ra: Vì ly B ít muối nên trứng không thể nổi lênđược, muốn trứng nổi lên phải làm gì? (Trẻ thỏa thuận với nhóm

là phải thêm muối vào ly B…) Vậy trứng ở trong nước muối có nổiđược không? Trứng còn nổi được ở đâu nữa không?

* Mở rộng với nước đường, dầu ăn… tiếp tục cho trẻ khámphá

(Phụ lục hình ảnh 3)

Mỗi khi trẻ khám phá ra điều gì, ta cho trẻ ghi kết quả bằng

kí hiệu mà cô và trẻ đã thỏa thuận để dễ kiểm tra Khi thí nghiệmthành công, tôi thấy trên khuôn mặt các con lộ rõ vẻ thích thú,phấn khởi vô cùng và có những nhóm đã reo hò ầm ĩ Với tiết họcnày tôi thấy vui và các con thực sự chủ động khi làm công việcthí nghiệm Lại thêm một lần nữa tôi đã tác động vào các contính tự tin, tự lập, tự suy nghĩ, tự tìm ra kết quả nhanh nhất đểhoàn thành công việc mình đang làm

4.2.3 Hoạt động học:

Với giờ học hoạt động khám phá đòi hỏi trẻ có sự tập trungcao, nên thời gian dành cho hoạt động kéo dài hơn hoạt độngkhác khoảng 4-5 phút Bởi hoạt động phám phá mang đến nhiềuđiều bất ngờ mà chính cô và trẻ đều hứng thú Hoạt động khámphá không giống như các hoạt động khác: hoạt động tạo hình đòihỏi sự khéo léo của đôi bàn tay, hay phải tính toán như hoạt độnglàm quen với toán, hay phải có năng khiếu ca hát như hoạt động

âm nhạc, mà khám phá là hướng cho tất cả các bé cùng đến với

những trải nghiệm thực tế, những thí nghiệm không quá khó haynguy hiểm Vì vậy tất cả trẻ đều được là chính mình khi tham giahoạt động này Trẻ thoải mái đưa ra ý kiến của mình và kết luậnmột cách có khoa học Qua các thí nghiệm sau tôi tin rằng trẻ cóthể phát triển tối đa các khả năng của mình.

a Ví dụ ở chủ đề nước và một số hiện tượng tự nhiên: Tôi

cho trẻ làm một số thí nghiệm với nước như: Thí nghiệm nước đábiến đi đâu; Núi lửa nước; Các lớp chất lỏng; Que diêm thần bí…

để giúp trẻ phân biệt rõ hơn về nước nóng, nước lạnh, nặng hơn,nhẹ hơn…

* Ví dụ hoạt động học có đề tài “Bé biết gì về nước” Tôi cho trẻ làm thí nghiệm: Nước đá biến đi đâu?

+ Mục đích : Giúp trẻ hiểu được sự tan ra của nước khi nhiệt

độ ấm lên (quá trình đá tan thành nước)

+ Chuẩn bị : 1cục nước đá (bằng quả trứng vịt); hai cốc

nước ấm (đổ vơi khoảng nửa cốc từ 40ºC - 50ºC)

+ Cách tiến hành:

- Cho trẻ quan sát cục đá để trong khay đá

- Cho trẻ sờ tay vào thành 2 cốc nước ấm và để trẻ nhận xétxem thành cốc như thế nào

- Bỏ cục đá vào một trong hai cốc nước Cho trẻ quan sáthiện tượng : cục nước đá nhỏ dần rồi biến mất Sau đó cho trẻ sờtay vào hai thành cốc, so sánh, nhận xét xem cốc nào lạnh hơn.Nước ở cốc nào nhiều hơn? Vì sao?

=> Nước đá tan thành nước, cốc đầy là do nước đá tan ra.Cốc lạnh hơn là do nước đá tan ra làm giảm nhiệt độ trong cốc

* Hoặc làm thí nghiệm với các lớp chất lỏng:

+ Nhận biết một số chất liệu: nhựa, gỗ, kim loại, cao su nổi

ở nhóm chất lỏng nào: nước, siro, dầu để rút ra kết luận

- Chuẩn bị: 1 chai dầu ăn, 1 chai nước, 1 chai siro; 3 ly thủytinh, khay; Các vật liệu: cao su, sỏi, đồ nhựa, sắt; Các thẻ: màu

đỏ, trắng, vàng

- Tiến hành:

+ Bước 1: Cho trẻ quan sát và gọi tên 3 chai chất lỏng: dầu,nước, siro Mỗi chất lỏng cô dùng một miếng nhựa màu tươngứng với màu chất lỏng: miếng nhựa màu đỏ, vàng, trắng

+ Bước 2: Cho trẻ chọn chất lỏng thứ 1 đổ vào ly nước trước

Và chọn miếng nhựa có màu tương ứng gắn lên bảng

Cô cho trẻ chọn chất lỏng thứ 2 và đổ vào ly trẻ tự đoán nó

sẽ đứng chỗ nào trong cái ly Chọn thẻ nhựa có màu tương ứnggắn tiếp lên bảng Cô cho trẻ quan sát lớp chất lỏng thứ 2 nóđứng ở vị trí nào trong cái ly có đúng như dự đoán của trẻ không

Làm tương tự với chất lỏng thứ 3 cho trẻ quan sát vị trí cáclớp chất lỏng ở trong ly để rút ra kết luận: Lớp siro nặng hơn nướcnên chìm xuống dưới cùng Lớp nước nhẹ hơn siro nhưng nặnghơn dầu ăn nên ở giữa Lớp trên cùng là lớp dầu vì nhẹ hơn lớpnước và lớp siro

Bước 3: Cho trẻ chia làm 2 nhóm, mỗi nhóm tự chọn vị tríxếp thẻ nhựa khác nhau với lúc đầu Mỗi nhóm đổ thứ tự các lớpchất lỏng theo như đã chọn và mang ly chất lỏng vừa đổ lên cùngquan sát xem các lớp chất lỏng có đứng ở vị trí đó đúng không?

- Trẻ tự rút ra kết luận: chất lỏng dù đổ loại nào trước thì nóvẫn đứng theo thứ tự siro, nước, dầu Và trẻ lên gắn lại thứ tự thẻnhựa theo đúng vị trí các chất lỏng trong ly

+ Mở rộng: Cho trẻ thả một số vật: cao su, nhựa, sỏi, gỗ, sắt

và quan sát xem nó nổi hoặc chìm ở lớp chất lỏng nào và tự rút

- Mục đích: Trẻ biết bông hoa hút màu qua những ống hẹptrong cuống hoa và có khả năng biến đổi thành màu đó

- Chuẩn bị: 2 chai nhỏ trong đựng đầy nước, 1 lọ màu, 2bông hoa phăng sáng màu

Bước 3: Cô cho trẻ quan sát sau nhiều giờ, cuối cùng cáccánh của bông hoa đặt trong lọ thứ 2 sẽ chuyển sang màu củanước trong lọ

+ Mở rộng: Có thể làm những bông hoa nhiều màu bằngcách chẻ đôi cuống hoa cà ngâm mỗi nửa cuống vào lọ nước màukhác nhau

b Khi tìm hiểu về không khí tôi cho trẻ làm một số thínghiệm khám phá về không khí như: Nến cháy nhờ gì? Vì saongọn nến tắt? Thí nghiệm trong chai có gì không? Những chiếccốc tạo nhạc; Làm máy phun cây…để trẻ khắc sâu hơn về ích lợi,

về đặc điểm không khí không màu, không mùi, mắt thường khôngnhìn thấy được

* Ví dụ: Thí nghiệm có gì trong chai không?

- Trẻ biết không khí không màu, không mùi nên mắt thườngkhông nhìn thấy được

- Chuẩn bị một chai không đựng gì, một chậu nước

- Tiến hành cho trẻ quan sát chai có chứa gì không?

Sau đó cho chai vào trong chậu nước thấy nó có hiện tượngbong bóng nổi lên trên miệng chai và cho trẻ nêu nhận xét, kếtquả giải thích hiện tượng

+ Con thấy chai như thế nào? Có gì không?

+ Khi thả vào trong chậu nước có hiện tượng gì xảy ra?

+ Vì sao lại có hiện tượng bong bóng nổi ở miệng chai….Nhiều câu hỏi mở để kích thích tính tò mò ở trẻ

hình ảnh 4)

- Cô giải thích và kết luận: Có hiện tượng này là do trongchai có chứa rất nhiều không khí, do không khí không màu,không mùi nên bằng mắt thường ta không nhìn thấy được Khicho chai vào trong chậu nước, nước tràn vào trong chai chiếm hết

vị trí của không khí nên đẩy không khí ra ngoài và tạo thành bọt,gây ra hiện tượng nổi bong bóng

* Ví dụ ở chủ đề gia đình: hoạt động học đề tài là “Một số

đồ dùng trong gia đình bé” Ngoài việc tìm hiểu về chất liệu, công

dụng của đồ dùng gia đình tôi còn cho trẻ nhận biết thêm vềkhông khí qua những chiếc cốc thủy tinh qua trò chơi “Nhữngchiếc cốc tạo nhạc”

+ Mục đích yêu cầu: Cần cho trẻ nhận biết không khí rungđộng tạo thành âm thanh Khi thổi vào thủy tinh hay thổi ngangqua miệng cốc làm cho không khí bên trong rung động Số lượngkhông khí trong các cốc không giống nhau sẽ phát ra các âmthanh khác nhau

+ Chuẩn bị: 1 cốc không, 5 cốc đựng lượng nước khác nhau

và 1 cái thìa

+ Tiến hành:

Bước 1: Cho trẻ quan sát và gọi tên các đồ dùng của cô đãchuẩn bị

Hỏi trẻ: đoán xem cô dùng các đồ dùng đó làm gì

Bước 2: Cô cho trẻ xếp các cốc thành hàng, cốc đầutiên để không Đổ 1 ít nước vào cốc thứ 2, cốc thứ 3 chonhiều nước hơn một tí, cốc thứ 4, thứ 5, thứ 6 càng nhiềuhơn (Có thể làm như vậy với nhiều cốc và chai thủy tinh,cốc cuối cùng đổ gần đầy miệng)

Bước 3: Cho trẻ dùng chiếc thìa gõ vào các cốc hoặcthổi ngang qua miệng cốc Lắng nghe các âm thanh khácnhau

- Cô có thể tạo thành một đoạn nhạc (âm thanh có tínhtiết tấu) cho trẻ thấy được sự thú vị của sự rung động trongkhông khí

* Hoặc ở chủ đề giao thông : Đề tài khám phá về « Một

số phương tiện giao thông đường thủy » Ngoài việc tìm hiểu vềđặc điểm, công dụng của phương tiện Tôi còn cho trẻ nhận biếtthêm về không khí thông qua việc cùng trẻ tập làm một chiếc tàungầm và làm thí nghiệm về chiếc tàu ngầm đó

+ Mục đích: Trẻ gọi tên và nhận biết được một số đặc điểmđặc trưng và công dụng của tàu ngầm

- Trẻ nhận biết được: không khí nhẹ hơn nước Từ đóhiểu được làm thế nào tàu ngầm nổi lên trên mặt nước

- Hướng dẫn và giải thích cho trẻ cách làm một tàungầm đồ chơi ứng dụng từ hiểu biết trên về không khí vànước

+ Chuẩn bị: 1 chai cổ hẹp bằng nhựa dẻo (Ví dụ: vỏchai nước rửa bát, dầu gội đầu, …) Đất sét dẻo, 1 ống nhựa,mấy đồng tiền, băng keo

+ Tiến hành:

- Cho trẻ xem hình ảnh về 1 chiếc tàu ngầm, tròchuyện với trẻ về tàu ngầm

Bước 1: Cô hướng dẫn trẻ cách làm tàu ngầm

- Cắt hai ba lỗ nhỏ bên hông chai Dùng băng keo dánhai ba đồng tiền vào cùng phía của chai (Mấy đồng tiền nàydùng làm quả cân giúp cho tàu lặn xuống được)

- Ráp ống nhựa vào cổ chai và hàn lại bằng đất sét

- Thả tàu ngầm vào chậu và để cho nước chảy vào

- Thổi qua ống nhựa để ép không khí vào tàu Khi thổi,nước sẽ bị tống ra, qua những lỗ dưới đáy

- Khi tàu bắt đầu đầy không khí, nó sẽ từ từ nổi lên mặtnước Ta có thể làm cho nó nổi lên lặn xuống bằng cáchthay đổi lượng không khí bên trong

Bước 2: Cô cho trẻ chơi thử+ Giải thích: Không khí nhẹ hơn nước Nên khi thổikhông khí vào đầy tàu ngầm, nó nhẹ hơn nước và nổi lên.

* Đến với chủ đề nghề nghiệp tôi cho trẻ làm thí nghiệm sau : Làm cái máy phun cây.

+ Mục đích: Trẻ gọi tên và nhận biết được một số đặc điểmđặc trưng và công dụng của máy phun cây, bình xịt nước hoa

- Trẻ hiểu được: khi bơm (thổi) không khí qua một ống dẫntrên thì sẽ tạo ra 2 luồng không khí vừa hút và vừa đẩy nước ra

+ Chuẩn bị: 2 ống nhựa, 1 cốc nước

+ Tiến hành:

Bước 1: Cho trẻ xem bình phun nước cho cây và bình xịtnước hoa Thử cho trẻ xịt nước, cho trẻ thử đưa ra giả thuyết đểgiải thích hiện tượng

Bước 2 : Cô hướng dẫn trẻ cách làm một cái máy phun cây

- Đặt một ống đứng thẳng trong ly nước, ống phải cao hơn lymột ít

- Để ống thứ 2 thẳng góc với ống kia

- Thổi vào ống thứ 2 và nhìn vào mực nước trong ống kia.Nếu thổi nhẹ sẽ thấy nước lên ít Nếu thổi mạnh, nước sẽ lên đầuống và làm thành một tia bụi nước

Bước 3: Cô cho trẻ lên chơi thử

+ Giải thích: Không khí chuyển động khi thổi qua đầu ốngnhựa sẽ chia thành các luồng không khí, vừa tạo ra sức hút nướclên trên ống nhựa, vừa tạo thành luồng không khí đẩy nước vềphía trước Máy phun cây và bình xịt nước hoa cũng nhờ các lực

từ tay bóp không khí vào để phun nước ra

c Khi tìm hiểu về một số hiện tượng tự nhiên : Thì tôi

cho trẻ làm thí nghiệm khám phá về ánh sáng như sau :

Bước 2: Đưa miếng bìa trắng ra trước cái gương và dichuyển nó cho đến khi cầu vồng xuất hiện trên tấm bìa (hoặcđiều chỉnh vị trí gương cho đúng) Khi gương và tấm bia đặt đúng

vị trí, ta có thể dùng đất sét gắn chặt cái gương lại

- Hỏi trẻ: thấy gì trên tấm bìa?

- Khi nào thì mới có cầu vồng?

+ Giải thích: ánh sáng mặt trời rọi vào cái gương qua lớpnước bị tách ra thành các luồng sáng (các màu), phản chiếungược lại lên tấm bìa khiến ta nhìn thấy 1 hình ảnh như cầu vồng

Bước 3: Thử thêm: để 1 kính lúp vào giữa gương và tấm bìa

- Cho trẻ quan sát hiện tượng: cầu vồng biến mất

+ Giải thích: do ánh sáng phản chiếu lên tấm bìa bị chặn bởikính lúp nên cầu vồng biến mất

4.3 Biện pháp 3: Sưu tầm một số trò chơi thí nghiệm khám phá khoa học.

Trẻ mầm non rất thích tham gia vào các trò chơi và làm một

số thí nghiệm Đặc biệt các hình thức cho trẻ khám phá thôngqua các trò chơi thí nghiệm giúp trẻ tiếp thu kiến thức được dễdàng, nhanh hiểu hơn và trẻ rất hứng thú

4.3.1: Trò chơi: Nam châm hút:

- Mục đích: cho trẻ biết nam châm có thể hút các vật bằngsắt, còn các vật làm bằng chất liệu khác nam châm không hútđược.

- Chuẩn bị: 1 cục nam châm, 1 cái đinh, 1 cái kẹo, 1 cáithước, 1 cục tẩy, 1 quả bóng bay

- Cách tiến hành: Cho trẻ quan sát những đồ dùng trên vàgọi tên chúng Mời một số trẻ lên lấy các đồ vật và gọi tên, hỏivật đó làm bằng gì? cho trẻ đưa vật đó gần cục nam châm và trảlời xem chúng có hút nhau không? Vì sao?

- Lần lượt từng trẻ làm thí nghiệm với các vật xung quanhlớp và đưa ra nhận xét, nam châm hút được vật làm bằng gì?

* Giải thích và kết luận: Nam châm chỉ hút được các vật làmbằng sắt, ngoài ra không hút được các vật làm từ các chất liệukhác

4.3.2: Trò chơi với ánh sáng:

- Mục đích: Cho trẻ biết vào mỗi thời điểm khác nhau trongmột ngày, sáng, trưa, tối thì các vật trên mặt đất sẽ được ánhsáng chiếu vào và sẽ tạo ra bóng khác nhau

- Chuẩn bị: Phấn, thước đo

- Tiến hành: Cô đố trẻ bóng người, bóng cây, bóng nhà cóthay đổi trong ngày dưới ánh sáng không?

- Cùng trẻ đo bóng của một người, đo bóng của cây, bóngcủa nhà dưới ánh sáng mặt trời ở 3 thời điểm trong ngày

- Cho trẻ nhận xét và so sánh khi nào bóng ngắn nhất, bóngdài nhất?

* Giải thích và kết luận: Ánh sáng mặt trời chiếu vào phầnvướng của cây xanh lên không đi qua được tạo nên bóng của câytrên mặt đất Ngoài ra vào các thời điểm khác nhau thì sẽ có các

bóng xuất hiện trên mặt đất là khác nhau do bóng mặt trời dichuyển.

- Cùng trẻ đo bóng của một người, đo bóng của cây, bóngcủa nhà dưới ánh sáng mặt trời ở 3 thời điểm trong ngày

* Hoặc cô có thể làm thí nghiệm trong giờ học để mô phỏng lại ánh sáng mặt trời tại các thời điểm khác nhau trong ngày:

- Chuẩn bị: bút lông màu, bìa trắng, thước đo, đèn pin, môhình cây xanh

- Tiến hành: Đặt cây lên trên tấm bìa, rọi đèn pin qua câysao cho bóng của cây in lên tấm bìa Sau đó thay đổi góc chiếucủa đèn pin và quan sát sự thay đổi của bóng cây trên tấm bìa

- Cách tiến hành: + Ngâm hạt vào trong nước ấm khoảng 2đến 3 tiếng rồi lấy ra Đặt hạt vào những miếng bông thấm nước

để trong hộp, mỗi miếng bông để vào một hộp, rồi ghi tên trẻ vàohộp của từng trẻ, còn 3 hộp kia gieo hạt nhưng không ghi tên

+ Hàng ngày cho trẻ quan sát và tưới nước vào hộp của trẻ

và tại những hộp này hạt sẽ nẩy mầm và lớn dần Còn 3 hộp kiakhông tưới nước hạt sẽ không nảy mầm

+ Cho trẻ đoán và giải thích tại sao hạt gieo trên miếngbông ẩm có nước có thể nẩy mầm và mọc lên, còn hạt gieo trênmiếng bông khô không nẩy mầm được

* Giải thích và kết luận: Trong hạt có thức ăn và trong miếngbông có nước uống cho cây non nên hạt đã nảy mầm Còn hộp