Một số biện pháp giáo dục kỹ năng tự phục vụ cho trẻ 3 4 tuổi trong trường mầm non

skkn: Một số biện pháp giáo dục kỹ năng tự phục vụ cho trẻ 3 4 tuổi trong trường mầm non. độ tuổi 3 4 tuổi. Lĩnh vục tình cả kỹ năng xã hôi đi huyệnskkn: Một số biện pháp giáo dục kỹ năng tự phục vụ cho trẻ 3 4 tuổi trong trường mầm non. độ tuổi 3 4 tuổi. Lĩnh vục tình cả kỹ năng xã hôi đi huyện

THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN

- Ngày/tháng/ năm sinh: 18/08/1985

- Trình độ chuyên môn: Đại học sư phạm Mầm non

- Chức vụ: Giáo viên lớp 3TC

- Đơn vị công tác: Trường Mầm non Thanh An

- Điện thoại: 0376390759

4 Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến: Trường Mầm non Thanh An

5 Đơn vị áp dụng sáng kiên lần đầu: Lớp 3TC - Trường mầm non Thanh An

6 Các điều kiện áp dụng sáng kiến:

- Về phía giáo viên: Có trình độ chuẩn trở lên, có năng lực, trình độ chuyên mônnghiệp vụ

- Cơ sở vật chất: Trang thiết bị dạy học đầy đủ tại phòng nhóm như ti vi, máy tính cho trẻ mầm non, đồ dùng, đồ chơi, phương tiện học liệu

7 Thời gian áp dụng sáng kiến lần đầu

- Tại lớp tuổi 3TC từ tháng 9 năm 2021 đến tháng 2 năm 2022

TÁC GIẢ (Ký, ghi rõ họ tên)

ĐƠN VỊ ÁP DỤNG SÁNG KIẾN XÁC NHẬN CỦA CƠ QUAN

XÁC NHẬN CỦA PHÒNG GD&ĐT

THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN

4 Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến:

5 Đơn vị áp dụng sáng kiên lần đầu:

6 Các điều kiện áp dụng sáng kiến:

7 Thời gian áp dụng sáng kiến lần đầu

TÁC GIẢ (Ký, ghi rõ họ tên)

ĐƠN VỊ ÁP DỤNG SÁNG KIẾN XÁC NHẬN CỦA CƠ QUAN

XÁC NHẬN CỦA PHÒNG GD&ĐT

TÓM TẮT SÁNG KIẾN

1 Hoàn cảnh nảy sinh sáng kiến:

Như chúng ta đã biết trẻ em là niềm tự hào lớn của mỗi gia đình, là chủ nhântương lai của đất nước, là nền tảng vững chắc cho xã hội “Trẻ em hôm nay, thếgiới ngày mai” Để đạt được điều đó thì việc chăm sóc giáo dục trẻ phải có sựchung tay góp sức của nhà trường, gia đình và xã hội Việc giáo dục kỹ năng sốngcho trẻ là điều rất cần thiết để giúp trẻ khám phá thế giới tâm hồn mình một cách

có định hướng, khiến trẻ biết quý trọng bản thân, hình thành những kỹ năng sốngtích cực trong trẻ, giúp trẻ cân bằng cuộc sống từ đó xây dựng cho trẻ những kỹnăng sống hòa nhập với thế giới xung quanh Chăm sóc và giáo dục trẻ từ lứa tuổimầm non chính là cơ sở giúp trẻ phát triển toàn diện về nhân cách cho trẻ, là nềntảng giúp cho quá trình học tập lâu dài của trẻ sau này

Là giáo viên trực tiếp đứng lớp 3 – 4 tuổi tôi nhận thức đặc biệt rằng việc giáodục kỹ năng sống và đặc biệt là rèn cho trẻ kỹ năng tự phục vụ là giúp trẻ nângcao năng lực, tích cực, chủ động, sáng tạo tự tin trong cuộc sống Đó chính làtiền đề gieo mầm hạt giống nhằm hình thành kỹ năng sống cho trẻ

Qua một thời gian tìm tòi nghiên cứu, nhận thức được sâu sắc, ý nghĩa vai tròquan trọng của các kỹ năng sống đối với sự phát triển của trẻ Vì vậy tôi lựa

chọn thực hiện đề tài “Một số biện pháp giáo dục kỹ năng tự phục vụ cho trẻ 3

- 4 tuổi trong trường mầm non”.

2 Điều kiện, thời gian, đối tượng áp dụng sáng kiến.

2.1 Điều kiện

- Nhà trường đầu tư đầy đủ trang thiết bị cơ sở vật chất cho việc giảng dạy

- Tổ chuyên môn đưa ra các biện pháp phù hợp, đạt hiệu quả

- Giáo viên nhiệt tình, ham học hỏi, tích cực trau dồi chuyên môn

- Phụ huynh luôn phối hợp với giáo viên trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ

2.2 Thời gian: Từ tháng 09 năm 2021 đến tháng 02 năm 2022

2.3 Đối tượng áp dụng sáng kiến: Trẻ 3 – 4 tuổi

3 Nội dung của sáng kiến

Chủ yếu xoay quanh việc tìm ra các biện pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo

dục kỹ năng tự phục vụ cho trẻ 3 - 4 tuổi trong trường mầm non nhằm phát huy

nâng cao tính tích cực, năng động, sáng tạo, mạnh dạn, tự tin trong mọi hoạtđộng và mọi hoàn cảnh của trẻ

+ Tính mới, tính sáng tạo của sáng kiến: Đó là cung cấp một ngân hàng bài tập

là tài liệu tham khảo, phù hợp với từng chủ đề mà trẻ được chơi cũng như đượchọc Bên cạnh đó tôi còn sưu tầm thêm trên báo, mạng, tranh truyện để hìnhthành ý thức tự lập cho trẻ Qua đó kính thích trẻ hứng thú tích cực tham gia cáchoạt động

+ Khả năng áp dụng sáng kiến: Những biện pháp trình bày trong sáng kiến rất dễ

áp dụng có thể áp dụng trong các loại tiết, trong bất kỳ hoàn cảnh nào

+ Đề tài thực hiện với những phương pháp đơn giản, dễ áp dụng Nó giúp chotrẻ phát triển tính tự lập, mạnh dạn tự tin

4 Khẳng định giá trị, kết quả đạt được của sáng kiến.

Đề tài: “Một số biện pháp giáo dục kỹ năng tự phục vụ cho trẻ 3 – 4 tuổi trong trường mầm non” được thực hiện trực tiếp tại lớp tôi tuy chỉ dạy trẻ những hành

động tự lập tuy là rất nhỏ song hiệu quả mang lại vô cùng to lớn và giá trị, vì khitrẻ có ý thức tự lập được sẽ giúp trẻ phát triển hơn cả về thể chất lẫn tinh thần

5 Đề xuất kiến nghị để thực hiện áp dụng hoặc mở rộng sáng kiến.

Các cấp tạo điều kiện đầu tư cơ sở vật chất để giáo viên thực hiện tốt cho việcgiảng dạy

Ban giám hiệu thường xuyên tổ chức chuyên đề cho giáo viên tham dự

Tổ chức cho giáo viên tham quan những đơn vị xuất sắc khác để học hỏi

MÔ TẢ SÁNG KIẾN

1 Hoàn cảnh nảy sinh sáng kiến:

Bác Hồ kính yêu của chúng ta cho rằng: Đứa trẻ hiền lành hay độc ác không

phải do bản chất vốn có của trẻ mà chính là do sự giáo dục của người lớn.“Hiền

dữ đâu phải là tính sẵn Phần nhiều do giáo dục mà nên” Thấm nhuần lời dạy

của Bác, công tác giáo dục đào tạo thế hệ măng non – những người chủ tươnglai của đất nước đã, đang và sẽ là chủ trương lớn của toàn Đảng, toàn dân Đểthực hiện tốt mục đích giáo dục này, cấp học mầm non đã có những bướcchuyển lớn nhằm góp phần đặt nền móng đào tạo con người phát triển toàn diện– có đủ sức khoẻ, đủ trí tuệ, tài năng là những chủ nhân tương lai của đất nước,lái con tàu Việt Nam ra đại dương sánh vai các cường quốc năm châu thoả lòngBác hằng mong ước Hơn thế nữa đứng trước thềm hội nhập Quốc tế, bên cạnhnhững kiến thức được lĩnh hội trên ghế nhà trường, cộng với sức khỏe, đòi hỏithế hệ trẻ phải biết sống tự tin, sống tự lập có như vậy, thế hệ trẻ sau này trưởngthành mới lắm bắt kịp thời các cơ hội phát triển một cách nhanh nhạy Làm sao

để sau này các thế hệ học trò có đủ sức, đủ tài, đủ bản lĩnh để vươn ra thềm hộinhập Quốc tế ? Câu trả lời là: Chúng ta “Những người đang trực tiếp uốn nắn,hướng dẫn giáo dục trẻ” phải tạo cho trẻ một nền móng vững chắc ngay từ nhỏ,trong đó việc giáo dục trẻ các kỹ năng sống, kỹ năng tự phục vụ là điều thiếtyếu, đó là tiền đề của nhân cách sống tự tin, sống tự lập

Nhận thức được điều này, là một giáo viên mầm non tôi luôn tìm hiểu cácphương pháp, hình thức hướng dẫn trẻ thực hiện một số kỹ tự phục vụ phù hợp,

dễ hiểu để giúp trẻ lĩnh hội và thực hiện một cách tốt nhất

Hơn nữa, trẻ ở lứa tuổi mầm non rất thích tự làm những công việc vừa sức củamình để phục vụ cho bản thân Hiểu được điều này, các cô luôn khuyến khíchtrẻ rèn luyện tính tự lập ngay từ khi còn nhỏ Các con rất hào hứng khi đượcgiúp cô giáo những việc đơn giản như: chuẩn bị bàn, ghế cho giờ học, giờ ănhay tự mình sắp xếp đồ dùng ngay ngắn để vào các góc chơi Trong giờ ăn, các

bé được tập cách bê bát cơm một cách cẩn thận về chỗ ngồi của mình và sau khi

ăn xong các bé biết tự mang bát đến khu vực quy định…

Với những lý do trên, tôi mạnh dạn lựa chọn sáng kiến kinh nghiệm: “Phương pháp rèn một số kỹ năng tự phục vụ cho trẻ 3 – 4 tuổi trong trường mầm non”.

2 Cơ sở lý luận của vấn đề:

2.1 Cơ sở lý luận

Theo tôi, khả năng tự phục vụ bản thân là một trong những hành vi vănminh lịch sự, là nền tảng đạo đức của mỗi con người Vì vậy, ngay từ nhỏ trẻcần được uốn nắn, giáo dục từ cử chỉ, lời nói, hành động văn minh, lịch sự, khilớn lên trẻ mới trở thành người có ích cho bản thân, gia đình và xã hội, trẻ cầnđược rèn luyện tu dưỡng, từng ngày, từng giờ theo hướng tốt Thực tế hiện naycho thấy, đại đa số các gia đình chỉ có từ 1 – 2 con, ông bà ít cháu, bố mẹ ít con,bên cạnh đó điều kiện về kinh tế lại đầy đủ hơn ngày xưa, nên rất nhiều gia đìnhnuông chiều con quá mức Trẻ xuất hiện tình trạng dựa dẫm, ỷ lại, dẫn đếnkhông biết làm một số việc đơn giản như không biết mặc quần áo, không biết tự

đi giày, dép, không thích tự đi mà thích được người lớn bế ẵm… Có gia đìnhcũng muốn cho trẻ tự làm những lại không tin vào khả năng của trẻ, trẻ muốnlàm nhưng thấy trẻ làm lóng ngóng, chậm chạp thì tỏ ra khó chịu, nên người lớnthường “sốt ruột” và làm thay trẻ, dẫn đến trẻ có thái độ bướng bỉnh dần dần tạo

ra sự ỉ lại, lười biếng mất tự tin ở trẻ

Như chúng ta đã biết, trẻ em là một đối tượng khá nhạy cảm, nếu trẻ em đượctiếp xúc với nền giáo dục tốt thì trẻ phát triển theo chiều hướng tốt Ngược lạinếu trẻ em tiếp xúc với nền giáo dục không đúng đắn sẽ dẫn đến các hậu quảtiêu cực Do đó việc giáo dục cho trẻ khả năng tự phục vụ cần được áp dụngcàng sớm càng tốt, và là việc làm rất quan trọng và cần thiết Trang bị cho trẻmột số kỹ năng tự phục vụ ngay từ nhỏ không chỉ giúp cho trẻ tự lo cho bản thân

mà còn giúp trẻ tự quyết định các vấn đề của mình, đó cũng là cách giúp cho xãhội loài người chúng ta ngày càng văn minh, lịch sự hơn

2 Cơ sở thực tiễn

Đảng và nhà nước ta luôn quan tâm đến sự nghiệp giáo dục tại Nghị quyết hộinghị lần thứ 2 Ban chấp hành TW Đảng khóa VIII đã nêu:

“ Giáo viên là nhân tố quyết định chất lượng giáo dục và được xã hội tôn vinh, giáo viên phải có đủ đức tài” Xuất phát từ xu thế phát triển của thế giới hiện

nay từ những yêu cầu của đất nước ta là phải trở thành một nước “ Công nghiệphóa, hiện đại hóa đất nước” nhằm nâng cao dân trí và đào tạo nhân tài Nhiệm

vụ của giáo dục là phải phát triển toàn diện cho trẻ, chính vì vậy giáo viên phải

là một tấm gương sáng về mọi mặt cho trẻ noi theo

Thời gian qua, dư luận phản ánh khá nhiều về thực trạng trẻ thiếu kiến thức

về Kỹ năng sống mà trong đó cơ bản nhất là kỹ năng tự phục vụ các con cũng

không có Ở trường cũng như ở nhà, các con hầu như hoàn thiếu sự sáng tạo,luôn ỷ lại phụ thuộc vào người lớn; mỗi khi gặp tình huống trong thực tế thì lúngtúng không biết xử lý như thế nào Chính vì vậy mà tôi đã chọn đề tài này đểnghiên cứu

- Giáo viên tâm huyết với nghề, yêu nghề, mến trẻ, có tinh thần trách nhiệm cao

và luôn hoàn thành tốt công việc được giao

- Được sự quan tâm của BGH đã tạo điều kiện về mọi mặt để cán bộ giáo viên,nhân viên trong nhà trường hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của ngành

- Các bậc phụ huynh có sự phối hợp chặt chẽ với nhà trường trong việc thốngnhất chăm sóc giáo dục trẻ, tích cực ủng hộ nhà trường về tinh thần và cơ sở vậtchất

3.2 Khó khăn:

Một số trẻ chưa qua lớp nhà trẻ nên đầu năm học tôi gặp rất nhiều khó khăn

trong việc chăm sóc và giáo dục

Trình độ nhận thức của các con không đồng đều, nên phần nào ảnh hưởng tớiviệc chăm sóc và giáo dục trẻ Bên cạnh đó, số trẻ có khả năng tự phục vụ bảnthân quá ít.

Trẻ bị ảnh hưởng cuộc sống hiện đại internet, tivi, trò chơi điện tử nên trẻ không

có hứng thú với kỹ năng tự phục vụ

Nhiều phụ huynh cũng bận công việc, ít quan tâm, chăm lo hướng dẫn các con

tự làm một số kỹ năng tự phục vụ Hơn thế nữa, với tâm lý của phụ huynh “Đợichúng nó làm thì mình làm cho xong”, “Chúng nó thì làm được gì”, “cháu vẫncòn bé”,… vậy là cha mẹ, ông bà làm hết mọi việc cho trẻ dù là việc nhỏ nhất

3.3 Khảo sát thực trạng

Qua điều tra thực tế về vốn kỹ năng sống tự lập của trẻ trong lớp tôi, tôi nhậnthấy kết quả khảo sát trước khi thực hiện đề tài như sau:

Báng khảo sát trẻ đầu năm (tháng 10/2021)

Nội dung khảo sát

Số trẻ khảo sát

Số trẻ đạt

Tỷ lệ (%)

Số trẻ chưa đạt

Tỷ lệ (%)

Trẻ tự đi và cất dép, cất ba lô

lên giá, tủ

18

Trẻ biết gấp và cất quần áo

4 Một số biện pháp thực hiện.

4.1 Biện pháp 1: Tìm hiểu về cách thức, phương pháp và lập kế hoạch rèn kỹ năng tự phục vụ lồng ghép vào từng tháng, phù hợp với từng chủ đề

Với những trẻ đã đến lớp thì cô giáo mầm non là người có nhiều thời gian gầngũi, tiếp xúc uốn nắn trẻ nhiều hơn cả Chính vì thế, người giáo viên cần nắmthật chuẩn những kiến thức mà mình muốn truyền đạt cho trẻ Với việc rèn,trang bị cho trẻ các kỹ năng tự phục vụ cũng vậy Bản thân tôi luôn xác địnhmuốn rèn luyện cho trẻ có thói quen trong việc tự phục vụ bản thân, thì việc làmđầu tiên là cô giáo phải có kiến thức chuẩn xác về kỹ năng thực hành Do đó, tôi

đã lên mạng Internet và nghiên cứu sách báo để nắm được các bước hướng dẫntrẻ thực hiện

Tôi còn lên mạng coppy những đoạn video hướng dẫn về để lưu lại, về nhà mởxem để củng cố lại kiến thức và làm theo đến khi thành thạo Nếu có vấn đềkhúc mắc, tôi mạnh dạn trao đổi với Ban giám hiệu và đồng nghiệp để cùngnhau giải quyết Với cách này, tôi đã đủ tự tin để hướng dẫn trẻ từng bước thựchiện các kỹ năng tự phục vụ

KỸ NĂNG PHỤC VỤ LỨA TUỔI 3 – 4 TUỔI

- Trẻ biết bê ghế bằng hai tay

- Biết xoay ngang ghế, một tay nắm trên thành củaghế, một tay nắm thành dưới của ghế bê ngang sátngười

- Khi đặt ghế, đặt hai chân sau trước, đặt hai chântrước xuống không phát ra tiếng động

- Trẻ biết đứng và để giầy dép trên giá

- Đối với dép xăng đan trẻ ngồi ghế để cởi

- Trẻ biết xoay người và xoay bàn tay để cầm dép

- Trẻ biết vỗ dép để chất bẩn rơi ra ngoàivà sau đó đểdép lên giá

- Biết để dầy dép vào đúng nơi qui định, xoay mũidép ra ngoài

Sau đó gấp đôi một lần nữa

- Chỉnh cho các mép khăn bằng nhau

nước

- Trẻ biết cầm cốc bằng tay phải, đưa dưới vòi, taytrái gạt vòi nước Lấy nước đủ uống, uống hết rồi cấtcốc vào tủ (nếu có lượng nước thừa trẻ biết đổ vàoxô)

12 Cách đóng, mở

cửa

- Cả hai tay cầm khuy cửa, xoay chốt mở nhẹ nhàng,rồi kéo cửa ra một cách từ từ không gây ra tiếngđộng

13 Cách mở, cài

- Trẻ biết sử dụng bộ tập cài khuy áo đặt trên mặtthảm, cởi cúc áo từ trên xuống dưới, lật hai vặt áo

khuy áo lần lượt sang hai bên

- Sau đó lần lượt đóng hai vạt áo, so hai vạt áo chobằng nhau và lần lượt đóng khuy áo từ dưới lên trên

- Trẻ biết cầm bằng tay phải, sử dụng 3 ngón tay,dùng 3 ngón tay lồng vào tay cầm của kéo, một tay gồm có 1 ngón cái, một tay gồm có ngón trỏ và ngóngiữa

- Thao tác mở đóng nhẹ nhàng để cắt các đườngthẳng, cong

mắc áo

- Trải áo khoác trên sàn, vuốt áo sao cho phẳng Trẻngồi quỳ trên mặt sàn, tay trái cầm ống tay áo phải,tay phải luồn vào ống tay áo trái sau đó đứng dậy vàcài khuy áo từ dưới và kéo lên trên

- Trẻ trải mặt áo trên mặt sàn, mặt trước của áo úpxuống dưới, gấp hai mép, tay áo ra phía sau, sau đógấp đôi ngược từ vạt áo lên trên cổ áo

Đối với trẻ 3- 4 tuổi thì nhận thức của trẻ là còn hạn chế Vì vậy để trẻ dễ hiểu hơn và để dễ đánh giá kết quả của trẻ Tôi đã định ra các kế hoạch và lồng ghép vào các hoạt động trong ngày theo từng tháng

Ngoài việc thường xuyên nhắc nhở, dạy trẻ các kỹ năng Tôi vạch ra kế hoạch đưa các kỹ năng vào các tháng để chú trọng hơn, để biết trong tháng này ngoài các kỹ năng trẻ đã biêt thì sẽ dậy trẻ kỹ năng gì mới Hơn nữa làm như vậy trẻ sẽnhớ hơn là dạy trẻ liền một lúc nhiều kỹ năng , sau rồi trẻ không nhớ gì Đưa các

kỹ năng theo tháng cô giáo cũng dễ định hướng là tháng này cần dạy trẻ kỹ năng

gì mà không bị bỏ quên, hay sót các kỹ năng

ST Tháng Thời gian thực hiện Nội dung dạy trẻ kỹ năng tự

T phục vụ

1 Tháng 9/2021

2 tuần(20/09 - 08/

04/2022)

- Cách mặc áo, cởi áo, mắc áo

9 Tháng 5/2021

4 tuần(02/ 05 - 27/

05/2022)

- Cách gấp quần, áo

- Cách chải tóc

4.2 Rèn kỹ năng tự phục vụ thông qua các hoạt động trong ngày.

Ngày nay nội dung giáo dục kỹ năng tự phục vụ đã được trú trọng Tuy nhiênviệc giáo dục kỹ năng tự phục vụ chưa trở thành một môn học với một giáo trìnhchuẩn được áp dụng trong nhà trường Trong khi đó hoạt động học là hoạt độngđược tổ chức có sự định hướng và hướng dẫn trực tiếp của cô giáo Nội dungdạy được tổ chức có hệ thống theo sát mục dích, kế hoạch đã được hoạch địnhtrong giáo án nhằm cung cấp kiến thức, kỹ năng cho trẻ giúp trẻ hiểu để trẻ cảm