Kiểm sát hoạt động thu thập chứng cứ trong giai đoạn điều tra của viện kiểm sát nhân dân (trên cơ sở số liệu thực tiễn tại tỉnh hà giang)

Để thu thập những chứng cứ từ những hoạt động trên theo đúng trình tự, thủ tục, quy định của Bộ luật tố tụng hình sự, Viện kiểm sát nhân dân cóquyền hạn trong việc yêu cầu Cơ quan điều t

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

KHOA LUẬT

HOÀNG THỊ LOAN

kiểm sát hoạt động thu thập chứng cứ

trong giai đoạn điều tra của viện kiểm sát

nhân dân (trên cơ sở số liệu thực tiễn tại tỉnh Hà Giang)

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

HÀ NỘI - 2021

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

KHOA LUẬT

HOÀNG THỊ LOAN

kiểm sát hoạt động thu thập chứng cứ

trong giai đoạn điều tra của viện kiểm sát

nhân dân (trên cơ sở số liệu thực tiễn tại tỉnh Hà Giang)

Chuyờn ngành: Luật Hỡnh sự và Tố tụng hỡnh sự

Mó số: 8380101.03

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS ĐỖ THỊ PHƯỢNG

HÀ NỘI - 2021

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi Các kết quả nghiên cứu chưa được công bố tại bất cứ công trình nào khác Các số liệu, ví dụ và trích dẫn trong luận văn đảm bảo tính trung thực, chính xác.

Tôi xin chân thành cảm ơn!

NGƯỜI CAM ĐOAN

Hoàng Thị Loan

Chương 1: LÝ LUẬN VỀ KIỂM SÁT HOẠT ĐỘNG THU THẬP

CHỨNG CỨ TRONG GIAI ĐOẠN ĐIỀU TRA CỦA VIỆN

1.1 Khái niệm, đặc điểm của kiểm sát hoạt động thu thập chứng

cứ trong giai đoạn điều tra của Viện kiểm sát nhân dân 7

1.1.1 Khái niệm kiểm sát hoạt động thu thập chứng cứ trong giai đoạn

điều tra của Viện kiểm sát nhân dân 7

1.1.2 Đặc điểm của kiểm sát hoạt động thu thập chứng cứ trong giai

đoạn điều tra của Viện kiểm sát nhân dân 14

1.2 Vai trò của Viện kiểm sát nhân dân trong hoạt động thu thập

chứng cứ tại giai đoạn điều tra 19

1.3 Các yêu cầu bảo đảm kiểm sát hoạt động thu thập chứng cứ

của Viện kiểm sát nhân dân trong giai đoạn điều tra 22

Kết luận chương 1 25

Chương 2: QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VỀ KIỂM SÁT HOẠT

ĐỘNG THU THẬP CHỨNG CỨ TRONG GIAI ĐOẠN ĐIỀU TRA CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN VÀ THỰC TIỄN ÁP DỤNG TẠI TỈNH HÀ GIANG 26

2.1 Quy định của pháp luật về kiểm sát hoạt động thu thập chứng

cứ trong giai đoạn điều tra của Viện kiểm sát nhân dân26

2.1.1 Kiểm sát hoạt động thu thập chứng cứ trong các hoạt động khám

nghiệm hiện trường, khám nghiệm tử thi 26

2.1.2 Kiểm sát hoạt động thu thập chứng cứ thông qua hoạt động lấy

lời khai, lời trình bày 28

2.1.3 Kiểm sát hoạt động thu thập chứng cứ trong đối chất, nhận dạng,

nhận biết giọng nói, thực nghiệm điều tra 31

2.1.4 Kiểm sát hoạt động thu thập chứng cứ trong việc khám xét, thu

giữ, tạm giữ tài liệu, đồ vật, kê biên tài sản, phong tỏa tài khoản34

2.1.5 Kiểm sát hoạt động điều tra tố tụng đặc biệt37

2.2 Thực tiễn áp dụng quy định pháp luật về kiểm sát hoạt động

thu thập chứng cứ trong giai đoạn điều tra của Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Hà Giang 38

2.2.1 Những kết quả đạt được 38

2.2.2 Những hạn chế và nguyên nhân 48

Kết luận chương 2 58

Chương 3: HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP

NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG KIỂM SÁT HOẠT ĐỘNG THU THẬP CHỨNG CỨ TRONG GIAI ĐOẠN ĐIỀU TRA CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN 59

3.1 Hoàn thiện pháp luật về kiểm sát hoạt động thu thập chứng

cứ trong giai đoạn điều tra của Viện kiểm sát nhân dân 593.1.1 Hoàn thiện Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 59

3.1.2 Hoàn thiện các văn bản pháp luật khác 64

3.2 Một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng kiểm sát hoạt

động thu thập chứng cứ trong giai đoạn điều tra của Viện kiểm sát nhân dân 66

3.2.1 Nâng cao chất lượng kiểm sát các hoạt động điều tra 66

3.2.2 Một số giải pháp khác 72

Kết luận chương 3 76

TÀI LIỆU THAM KHẢO 79

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

CQĐT: Cơ quan điều traKSĐT: Kiểm sát điều traTAND: Tòa án nhân dânTCKS: Tạp chí kiểm sátVKSND: Viện kiểm sát nhân dânVKSNDTC: Viện kiểm sát nhân dân tối cao

DANH MỤC BẢNG

Bảng 2.1 Công tác kiểm sát điều tra các vụ án hình sự của

Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Hà Giang đối với Cơ

Bảng 2.2 Công tác thực hành quyền công tố và kiểm sát điều

tra các vụ án hình sự của Viện kiểm sát nhân dân tỉnh

Hà Giang

48

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Kiểm sát hoạt động thu thập chứng cứ là quá trình kiểm sát việc chứngminh tội phạm, là tiền đề để xác định đúng hành vi phạm tội Hoạt động thuthập chứng cứ trong giai đoạn điều tra là nhiệm vụ chính của Cơ quan điềutra, bằng các biện pháp nghiệp vụ như thu thập vật chứng, khám nghiệm hiệntrường, khám nghiệm tử thi, xem xét dấu vết trên thân thể, lấy lời khai củangười biết sự việc phạm tội, người bị hại, người làm chứng, người có quyềnlợi và nghĩa vụ liên quan, hỏi cung bị can, đối chất, nhận dạng, nhận biếtgiọng nói, thực nghiệm điều tra, trưng cầu giám định, định giá tài sản, khámxét thu giữ tài liệu đồ vật, kê biên phong tỏa tài khoản

Để thu thập những chứng cứ từ những hoạt động trên theo đúng trình

tự, thủ tục, quy định của Bộ luật tố tụng hình sự, Viện kiểm sát nhân dân cóquyền hạn trong việc yêu cầu Cơ quan điều tra phải thực hiện nghiêm túc, đầy

đủ theo đúng yêu cầu trong việc thu thập chứng cứ để phục vụ cho hoạt độngđiều tra, để quá trình điều tra vụ án được diễn ra một cách nghiêm minh,nhanh chóng, kịp thời xử lý, phát hiện tội phạm Không bỏ lọt tội phạm vàlàm oan người vô tội Xét về bản chất, hoạt động điều tra là quá trình pháthiện, thu thập tài liệu, chứng cứ để nhận thức về những vụ án hình sự xảy ra,khi phát hiện cần lập tức tiến hành các hoạt động điều tra Nên có thể nói đây

là một dạng hoạt động nhận thức trên cơ sở những thông tin phản ánh từ tàiliệu, chứng cứ thu thập được Theo đó, Viện kiểm sát vẫn phải sử dụng cácquyền năng mà luật quy định để yêu cầu Cơ quan điều tra tiến hành thu thập,đánh giá chứng cứ một cách đầy đủ, chính xác, khách quan, đảm bảo việcchứng minh tội phạm, đồng thời cũng là căn cứ để Viện kiểm sát nhân dân xétphê chuẩn các lệnh, quyết định của Cơ quan điều tra đề nghị có liên quan đến

việc giải quyết vụ án Viện kiểm sát nhân dân là cơ quan có chức năng thựchành quyền công tố và kiểm sát việc tuân theo quy định của pháp luật tronghoạt động điều tra, nên Viện kiểm sát giữ vai trò quan trọng trong việc kiểmsát hoạt động thu thập chứng cứ, kiểm tra giám sát cả quá trình tiếp nhận, điềutra, giải quyết vụ án Góp phần đảm bảo việc phát hiện, điều tra, xử lý tộiphạm đúng đắn.

Trong thực tế, vẫn có một số ít vụ án hình sự vẫn còn xảy ra tình trạngoan sai, bỏ lọt tội phạm Do hoạt động kiểm sát việc tuân theo pháp luật vềthu thập chứng cứ của Cơ quan điều tra còn gặp nhiều vướng mắc, bất cập.Bắt nguồn từ việc thu thập chứng cứ chưa đầy đủ, đánh giá chứng cứ chưakhách quan, không thực hiện đầy đủ nguyên tắc kiểm tra, thu thập chứng cứ lànguyên nhân dẫn đến trình trạng trên

Chính vì vậy, Viện kiểm sát phải kiểm sát chặt chẽ, kịp thời, đầy đủ,chính xác trong việc thu thập chứng cứ của Cơ quan điều tra, để góp phầnđảm bảo việc phát hiện, điều tra, xử lý tội phạm đúng đắn, không bỏ lọt tộiphạm và làm oan người vô tội Đây cũng chính là lí do đề tài luận văn thạc sỹ

luật: “Kiểm sát hoạt động thu thập chứng cứ trong giai đoạn điều tra của

Viện kiểm sát nhân dân (trên cơ sở số liệu thực tiễn tại tỉnh Hà Giang)”

được nghiên cứu

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

Nhắc đến hoạt động thu thập chứng cứ trong giai đoạn điều tra, đã cómột số công trình nghiên cứu khoa học, một số tác phẩm, một số bài báo viết

trên tạp chí đề cập đến như: “Khoa học Hình sự Việt Nam, tập 2”, “Khoa học Hình sự Việt Nam, tập 3”, “Khoa học Hình sự Việt Nam, tập 5” của GS.TS Trần Đại Quang; “Chứng cứ trong Luật Tố tụng Hình sự Việt Nam” của Thạc

sĩ Nguyễn Văn Cừ; “Chứng cứ và chứng minh trong vụ án hình sự” của Tiến

sĩ Đỗ Văn Dương; “Phương pháp nghiên cứu và đánh giá chứng cứ trong tố

tụng hình sự” của Nguyễn Ngọc Điệp; “Thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp trong giai đoạn điều tra” của Lê Hữu Thể Một số bài viết được đăng lên tạp chí chuyên ngành như “Thu thập, kiểm tra, đánh giá và nguyên tắc sử dụng chứng cứ trong tố tụng hình sự” của Tiến sĩ Phạm Minh

Tuyên, Chánh án Tòa án nhân dân tỉnh Bắc Ninh, Tạp chí kiểm sát số

21/2017; “Viện kiểm sát các cấp cần tập trung làm tốt việc tăng cường trách nhiệm công tố trong hoạt động điều tra, gắn công tố với điều tra” của Trần Công Phàn, Tạp chí kiểm sát số 16/2012; “Bàn về các trường hợp Viện kiểm sát trực tiếp tiến hành một số hoạt động điều tra”, của Nguyễn Thành Chung, Tạp chí kiểm sát số 08/2019; “Về mối quan hệ giữa Viện kiểm sát và Cơ quan điều tra trong giai đoạn điều tra vụ án hình sự”, của Hoàng Anh Tuyên, Tạp

chí kiểm sát số 16/2019 Các công trình nghiên cứu và các bài viết nêu trên đãnghiên cứu về mặt lý luận, cũng như những giải pháp, đề xuất khoa học ởnhững cấp độ khác nhau nhằm đảm bảo hoạt động thu thập chứng cứ tronggiai đoạn điều tra các vụ án hình sự

Kế thừa các kết quả nghiên cứu nêu trên, tác giả mạnh dạn đi sâu vàonghiên cứu từng vấn đề lý luận, và thực tiễn trong quá trình kiểm sát hoạtđộng thu thập chứng cứ trong giai đoạn điều tra của Viện kiểm sát nhân dântrên cơ sở thực tiễn lấy số liệu tại địa bàn tỉnh Hà Giang Tác giả mong muốntìm ra những vấn đề còn vướng mắc trong thực tiễn giải quyết, để từ đó đưa ragiải pháp để nâng cao chất lượng trong việc kiểm sát hoạt động thu thậpchứng cứ trong địa bàn tỉnh Hà Giang nói riêng, và trong các vụ án hình sựnói chung Nhằm đưa vào thực tiễn giải quyết vụ án, để hiệu quả công táckiểm sát việc thu thập chứng cứ trong giai đoạn điều tra đạt hiệu quả tốt nhất

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

Mục đích nghiên cứu: Tập trung nghiên cứu việc kiểm sát hoạt động

thu thập chứng cứ trong giai đoạn điều tra, nhằm đáp ứng yêu cầu cải cách tư

pháp cũng như vấn đề đấu tranh phòng chống loại tội phạm Từ những kết quảđạt được từ thực tiễn, cũng như những hạn chế, nguyên nhân tồn tại và nhữngvấn đề vướng mắc, đưa ra quan điểm và giải pháp nâng cao chất lượng kiểmsát hoạt động thu thập chứng cứ trên địa bàn tỉnh Hà Giang.

Nhiệm vụ nghiên cứu: Trên cơ sở mục đích nghiên cứu, luận văn tập

trung nghiên cứu những vấn đề cụ thể sau:

Làm rõ về mặt lý luận hoạt động kiểm sát hoạt động thu thập chứng cứtrong giai đoạn điều tra của Viện kiểm sát nhân dân tại địa bàn Hà Giang;

Phân tích, đánh giá dựa trên cơ sở thực tiễn áp dụng, tìm ra nguyênnhân hạn chế trong kiểm sát hoạt động thu thập chứng cứ trong giai đoạn điềutra của Viện kiểm sát nhân dân tại địa bàn tỉnh Hà Giang;

Từ những vướng mắc, khó khăn còn tồn tại, đưa ra quan điểm, đề xuấtgiải pháp, kiến nghị nâng cao hiệu quả tại khâu công tác này

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu: Là hoạt động kiểm sát việc thu thập chứng cứ

trong giai đoạn điều tra các vụ án hình sự của Viện kiểm sát nhân dân trên địabàn tỉnh Hà Giang Hoạt động này được thể hiện tại các quy định pháp luậthiện hành về nhiệm vụ kiểm sát việc tuân theo pháp luật đối với hoạt động thuthập chứng cứ trong giai đoạn điều tra

Phạm vi nghiên cứu

Nội dung nghiên cứu: Tập trung nghiên cứu hoạt động kiểm sát thuthập chứng cứ trong giai đoạn điều tra, cùng những kết quả đạt được vàvướng mắc, khó khăn, giải pháp trong công tác này

Về không gian: Đề tài được nghiên cứu trên địa bàn tỉnh Hà Giang

Về thời gian: Các thông tin, số liệu phản ánh trong luận văn tập trungchủ yếu trong khoảng thời gian từ năm 2016 - 2020 và đề xuất giải pháp chocác năm tiếp theo

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

Thực hiện trên cơ sở phương pháp luận duy vật biện chứng, duy vậtlịch sử của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và các quan điểmcủa Đảng và Nhà nước ta về công tác kiểm sát hoạt động điều tra vụ án hình

sự, và các vấn đề cải cách tư pháp

Ngoài việc xây dựng đề tài trên cơ sở vận dụng những kiến thức thựctiễn, thì trong quá trình thực hiện đề tài tác giả cũng sử dụng các phương phápnghiên cứu như: Phương pháp phân tích; Phương pháp tổng hợp; Phươngpháp thống kê; Phương pháp so sánh giữa lý luận và thực tiễn áp dụng để giảiquyết vấn đề đặt ra

6 Tính đóng góp của đề tài

Đề tài nghiên cứu về lý luận đầy đủ và toàn diện, rõ ràng, bám sát cácvấn đề thực tiễn về kiểm sát hoạt động thu thập chứng cứ trong giai đoạn điềutra của Viện kiểm sát nhân dân

Phân tích, đánh giá dựa trên cơ sở thực tiễn áp dụng, tìm ra nguyênnhân hạn chế trong kiểm sát hoạt động thu thập chứng cứ ở giai đoạn điều tracủa Viện kiểm sát nhân dân

Xác định các yếu tố ảnh hưởng và điều kiện đảm bảo hoạt động thuthập chứng cứ ở giai đoạn điều tra của Viện kiểm sát nhân dân trên địa bàntỉnh Hà Giang

Đánh giá đúng thực trạng, nêu quan điểm, đề xuất giải pháp, kiến nghịnâng cao hiệu quả trong công tác kiểm sát hoạt động điều tra

Kết quả nghiên cứu có tính ứng dụng thực tiễn cao trong hoạt độngkiểm sát điều tra Đồng thời, là tài liệu tham khảo cần thiết và bổ ích cho cácnhà lập pháp, các nhà nghiên cứu, các cán bộ giảng dạy pháp luật, các nghiêncứu sinh, các học viên cao học, cũng như các sinh viên thuộc chuyên ngànhhình sự và tố tụng hình sự nói chung, và các cán bộ trực tiếp thực hiện giảiquyết các vụ án hình sự

7 Kết cấu luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, khóa luậnchia làm ba phần, thì luận văn sẽ viết thành các chương với nội dung cụ thểnhư sau để làm cơ sở đánh giá kết quả nghiên cứu của từng phần:

Chương 1: Lý luận về kiểm sát hoạt động thu thập chứng cứ trong giai

đoạn điều tra của Viện kiểm sát nhân dân

Chương 2: Quy định của pháp luật về kiểm sát hoạt động thu thập

chứng cứ trong giai đoạn điều tra của Viện kiểm sát nhân dân và thực tiễn ápdụng tại tỉnh Hà Giang

Chương 3: Hoàn thiện pháp luật và một số giải pháp nhằm nâng cao

chất lượng kiểm sát hoạt động thu thập chứng cứ trong giai đoạn điều tra củaViện kiểm sát nhân dân

Theo quy định cụ thể tại Điều 137 Hiến pháp năm 1992 (sửa đổi) trong

đó có sự điều chỉnh chức năng của cơ quan Viện kiểm sát với quy định“thực hành quyền công tố và kiểm sát các hoạt động tư pháp trong phạm vi trách nhiệm do luật định” [13] Điều 107 Hiến pháp năm 2013 quy định“Viện kiểm sát nhân dân thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp” [15] Theo Điều 2 Luật tổ chức Viện kiểm sát nhân dân năm 2014 “Viện kiểm sát nhân dân là cơ quan thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam” [16] Với chức năng là kiểm

sát việc tuân theo pháp luật và thực hành quyền công tố trong các hoạt động

tư pháp trong giai đoạn điều tra Trong giai đoạn điều tra Viện kiểm sát cónhiệm vụ chính là kiểm sát hoạt động thu thập chứng cứ và sau đó đánh giáchứng cứ để làm rõ chủ thể phạm tội, quá trình thực hiện hành vi phạm tội,thời gian, địa điểm, không gian cũng như các tình tiết khác của vụ án để làm

cơ sở giải quyết đúng đắn

* Khái niệm giai đoạn điều tra

Trong giai đoạn điều tra, chứng minh là quá trình nhận thức về vụ ánhình sự của Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát và Tòa án Ở trong giai đoạn điềutra này thì việc nhận thức được Cơ quan điều tra và Viện kiểm sát thực hiện

Để giải quyết đúng đắn vụ án, cần phải xác định, tìm kiếm chân lý khách quan

về vụ án, tức là xác định đầy đủ và chính xác của hành vi phạm tội, tính có lỗicủa người cụ thể trong việc thực hiện tội phạm và tất cả các tình tiết xác địnhmức độ, trách nhiệm của người đó đối với hành vi đã thực hiện, hoặc khẳngđịnh ngược lại là tội phạm không được thực hiện trong thực tế, người bị truycứu không có lỗi Vì vậy, việc nhận thức chân lý về vụ án là một quá trìnhphức tạp đòi hỏi việc thu thập chứng cứ cần được thực hiện một cách cẩnthận, tỉ mỉ, kỹ lưỡng và tuân thủ đúng quy định pháp luật

Để thu thập chứng cứ, người bào chữa có quyền gặp người mà mìnhbào chữa, bị hại, người làm chứng và những người khác biết về vụ án để hỏi,nghe họ trình bày về những vấn đề liên quan đến vụ án; đề nghị cơ quan, tổchức, cá nhân cung cấp tài liệu, đồ vật, dữ liệu điện tử liên quan đến việc bàochữa Những người tham gia tố tụng khác, cơ quan, tổ chức hoặc bất cứ cánhân nào như người bị tạm giữ, bị can, bị cáo, bị hại, pháp nhân thương mại,nguyên đơn dân sự, bị đơn dân sự, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quanđến vụ án, người bào chữa, người làm chứng, người bảo vệ quyền lợi của cácđương sự, người giám định, người phiên dịch, cơ quan, tổ chức hoặc bất cứ cánhân nào đều có quyền đưa ra chứng cứ, tài liệu, đồ vật, dữ liệu điện tử liênquan đến việc vụ án

Từ điển Luật học giải thích “Điều tra là hoạt động tố tụng hình sự do người và cơ quan có thẩm quyền thực hiện nhằm xác định sự thật của vụ án một cách khách quan, toàn diện và đầy đủ làm cơ sở cho việc truy cứu hay không truy cứu trách nhiệm hình sự” [22, tr.40] Theo pháp luật tố tụng hình

sự Việt Nam, hoạt động điều tra do ba loại cơ quan thực hiện ở các phạm vi

và mức độ khác nhau Đó là Cơ quan điều tra trong Công an nhân dân, Cơquan điều tra trong Quân đội nhân dân và Cơ quan điều tra của Viện kiểm sátnhân dân tối cao; Một số cơ quan được giao một số hoạt động điều tra như Bộ

đội biên phòng, Hải quan, Kiểm lâm, Cảnh sát biển.

Giai đoạn điều tra vụ án hình sự được bắt đầu từ khi nhận được tin báo

về tội phạm và kết thúc bằng bản kết luận điều và quyết định của Cơ quanđiều tra về việc đề nghị Viện kiểm sát truy tố bị can trước Tòa án hoặc đìnhchỉ vụ án hình sự tương ứng Nhằm chứng minh hành vi phạm tội, ngườiphạm tội, thiệt hại do tội phạm gây ra và các tình tiết khác có ý nghĩa đối vớiviệc giải quyết vụ án Được thực hiện bằng các biện pháp điều tra khác nhautheo trình tự, thủ tục do pháp luật quy định như hỏi cung bị can, lấy lời khaicủa những người tham gia tố tụng khác, đối chất, nhận dạng, khám xét, thugiữ vật chứng, tài liệu, khám nghiệm hiện trường, khám nghiệm tử thi, xemxét dấu vết thân thể, giám định, định giá tài sản …

Với tính chất là một giai đoạn độc lập của tố tụng hình sự, giai đoạnđiều tra vụ án hình sự có chức năng thực hiện các nhiệm vụ cụ thể nhằm ápdụng các biện pháp cần thiết do luật định để chứng minh việc thực hiện tộiphạm và người phạm tội, xác định rõ những nguyên nhân và điều kiện phạmtội, đồng thời kiến nghị các cơ quan và tổ chức hữu quan áp dụng đầy đủ cácbiện pháp khắc phục và phòng ngừa tội phạm Giai đoạn điều tra vụ án cótrách nhiệm làm rõ tất cả các yếu tố phải chứng minh trong vụ án hình sự.Nhiệm vụ chính là áp dụng mọi biện pháp điều tra tiến hành làm rõ và kếtluận vụ án để giải quyết nhiệm vụ này phải tiến hành các hoạt động điều tra.Như vậy giai đoạn điều tra là khái niệm của luật tố tụng hình sự chỉ một giaiđoạn, chu trình của tố tụng hình sự Định nghĩa khái niệm giai đoạn điều tra

như sau: Giai đoạn điều tra là một giai đoạn tố tụng hình sự, mà trong giai đoạn này Cơ quan điều tra áp dụng mọi biện pháp điều tra do Bộ luật tố tụng hình sự quy định để xác định hành vi phạm tội, là cơ sở để giải quyết xử lý

theo đúng thẩm quyền.

* Khái niệm chứng cứ

Theo điều 86 Bộ luật tố tụng hình sự 2015 quy định:

Chứng cứ là những gì có thật, được thu thập theo trình tự, thủ tục

do Bộ luật này quy định, được dùng làm căn cứ để xác định có haykhông có hành vi phạm tội, người thực hiện hành vi phạm tội vànhững tình tiết khác có ý nghĩa trong việc giải quyết vụ án [17].Chứng cứ là cơ sở duy nhất, là phương tiện duy nhất để chứng minhtrong vụ án hình sự Khi giải quyết vụ án hình sự, trong quá trình thực hiệncác hoạt động tố tụng cần xác minh những sự việc có liên quan đến tội phạmđang được tiến hành xem xét, cần phải khẳng định được rằng tội phạm đã xảy

ra, xác định được người cụ thể đã thực hiện tội phạm và họ phải chịu tráchnhiệm về hành vi đã thực hiện Tất cả các sự kiện và tình tiết của vụ án phảiphù hợp với hiện thực khách quan Để làm được điều đó, cơ quan tiến hành tốtụng phải dựa vào chứng cứ Thông qua chứng cứ, kiểm sát viên thực hànhquyền công tố trước Toà án đưa ra lời buộc tội đối với bị cáo, còn người bàochữa và thân chủ của họ có thể bác bỏ lời buộc tội hoặc đưa ra những tình tiếtgiảm nhẹ trách nhiệm hình sự của bị cáo

Việc nghiên cứu, xác định các sự kiện, tình tiết của vụ án được tiếnhành trên cơ sở của các chứng cứ và chỉ bằng cách dựa vào các chứng cứ mớilàm sáng tỏ được những vấn đề cần chứng minh trong vụ án hình sự

Thông qua việc phát hiện chứng cứ, xem xét và ghi nhận chứng cứ vềmặt tố tụng, kiểm tra tính xác thực của chứng cứ, đánh giá chứng cứ, cơ quantiến hành tố tụng có thể nghiên cứu đầy đủ và toàn diện các tình tiết của vụ án,xác định sự phù hợp của chúng với hiện thực từ đó tìm ra chân lý khách quan

Chứng cứ là phương tiện chứng minh nhằm xác định các tình tiết có ýnghĩa quan trọng đối với việc giải quyết đúng đắn vụ án hình sự Dựa vàochứng cứ, sự thật khách quan mới làm rõ được, đồng thời loại bỏ những gì

không có thật Đây là phương tiện để chứng minh tội phạm với người phạmtội, đồng thời được dùng để xác định những tình tiết khác cần thiết cho việcgiải quyết đúng đắn vụ án hình sự.

Như vậy, có thể định nghĩa: “Chứng cứ là những gì có thật, được thu thập theo trình tự, thủ tục do pháp luật quy định Khi phát hiện chứng cứ về

vụ án cần phải thu thập theo trình tự nhất định do Bộ luật tố tụng hình sự quy định Theo quy định việc tiến hành thu thập chứng cứ do cơ quan có thẩm quyền tiến hành việc thu thập chứng cứ; yêu cầu cơ quan, tổ chức, cá nhân cung cấp chứng cứ, tài liệu, đồ vật, dữ liệu điện tử, trình bày những tình tiết làm sáng tỏ vụ án”.

* Khái niệm hoạt động thu thập chứng cứ

Thu thập chứng cứ trong giai đoạn điều tra vụ án hình sự là hoạt độngđiều tra theo tố tụng hình sự của Cơ quan điều tra mà trực tiếp là Điều tra viênđược phân công thực hiện nhằm tìm ra và thu giữ những sự kiện chứng minhhoặc những nguồn chứng cứ theo đúng trình tự, thủ tục luật định, để từ đó làm

cơ sở để chứng minh hành vi phạm tội để làm cơ sở ra quyết định khởi tố vụ

án, bị can và chứng minh hành vi phạm tội

Hoạt động thu thập chứng cứ trong giai đoạn điều tra này là nhiệm vụchính của Cơ quan điều tra, bằng các biện pháp nghiệp vụ như thu thập vậtchứng, khám nghiệm hiện trường, khám nghiệm tử thi, xem xét dấu vết trênthân thể, lấy lời khai của người biết sự việc phạm tội, người bị hại, người làmchứng, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan, hỏi cung bị can, đối chất,nhận dạng, nhận biết giọng nói, thực nghiệm điều tra, trưng cầu giám định,định giá tài sản, khám xét thu giữ tài liệu đồ vật, kê biên phong tỏa tài khoản.Kết quả của hoạt động thu thập chứng cứ là hệ thống các chứng cứ đã đượcphản ánh trong hồ sơ vụ án hình sự, Điều tra viên phải sử dụng chứng cứ vàoquá trình chứng minh

Trong khoa học pháp lý Việt Nam “Hoạt động thu thập chứng cứ là hoạt động tố tụng hình sự do người và cơ quan có thẩm quyền thực hiện nhằm xác định sự thật của vụ án một cách khách quan, toàn diện và đầy đủ làm cơ sở cho việc truy cứu hay không truy cứu trách nhiệm hình sự” [21,

tr.38]

Như vậy có thể khẳng định hoạt động thu thập là: Hoạt động thu thập chứng cứ là việc phát hiện, thu giữ, ghi nhận và bảo quản chứng cứ của Cơ quan điều tra, thực hiện theo đúng quy định Bộ luật tố tụng hình sự để thu thập chứng cứ phục vụ quá trình chứng minh tội phạm.

* Khái niệm kiểm sát hoạt động điều tra

Kiểm sát giai đoạn điều tra là hoạt động kiểm tra, giám sát việc tuânthủ pháp luật và là một nhiệm vụ, đồng thời cũng là một trong hai chức năngchính của Viện kiểm sát Kiểm sát hoạt động điều tra là khái niệm đã được đềcập ngay từ khi Viện kiểm sát được thành lập từ năm 1960 Theo quy định củapháp luật thì trong giai đoạn điều tra, chủ thể duy nhất của hoạt động kiểm sátđiều tra là Viện kiểm sát Mặc dù cùng có chung mục đích là bảo đảm phápchế trong giải quyết các vụ án hình sự nhưng mỗi công tác của Viện kiểm sátứng với mỗi giai đoạn tố tụng hình sự nhất định, có đối tượng, phạm vi, nộidung riêng, cho nên để có nhận thức khoa học, đúng đắn về kiểm sát hoạtđộng điều tra cần phải làm rõ từng yếu tố cơ bản của nó Điều đầu tiên phảixác định kiểm sát điều tra là hoạt động kiểm sát việc tuân theo pháp luật tronghoạt động điều tra vụ án hình sự Kiểm sát hoạt động điều tra với chủ thể tiếnhành hoạt động kiểm sát là Viện kiểm sát cùng cấp, trực tiếp là Viện trưởng,Phó viện trưởng và Kiểm sát viên Đối tượng hoạt động kiểm sát đối với kiểmsát việc khởi tố, kiểm sát các hoạt động điều tra là các hoạt động thu thập,đánh giá chứng cứ, ra quyết định văn bản tố tụng và việc lập hồ sơ vụ án của

Cơ quan điều tra do thủ trưởng Cơ quan điều tra và Điều tra viên thực hiện

Khách thể là bảo đảm hoạt động thu thập, đánh giá chứng cứ có căn cứ vàđúng pháp luật Việc kiểm sát phải thực hiện ngay từ khi nhận được tin báo vềtội phạm và kết thúc bằng bản kết luận điều tra và quyết định của Cơ quanđiều tra về việc đề nghị Viện kiểm sát truy tố bị can trước Tòa án hoặc đìnhchỉ vụ án hình sự tương ứng.

Chức năng kiểm sát hoạt động điều tra vụ án hình sự của Viện kiểm sátthực chất là kiểm tra, giám sát việc tuân theo pháp luật của Cơ quan điều tra

và Điều tra viên Kiểm sát hoạt động điều tra là bộ phận cấu thành, là nhiệm

vụ cụ thể của chức năng kiểm sát hoạt động tư pháp Kiểm sát hoạt động điềutra với tính chất là một chức năng của Viện kiểm sát thì nó có bản chất pháp

lý là kiểm tra tính có căn cứ và tính hợp pháp các hoạt động tố tụng hình sựđược thực hiện bởi Cơ quan điều tra trong giai đoạn điều tra các vụ án hình sựnhằm bảo đảm việc khởi tố, điều tra đúng người, đúng tội, đúng pháp luật,không để lọt tội phạm đồng thời cũng không làm oan người vô tội

“Những sai lầm, thiếu sót trong hoạt động điều tra tất yếu sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến việc giải quyết vụ án hình sự, như truy tố, xét xử oan người vô tội,

bỏ lọt tội phạm” [6, tr.14] Vì vậy, hoạt động điều tra của Cơ quan điều tra

phải chịu sự kiểm sát chặt chẽ của cơ quan Viện kiểm sát Điều này được thểhiện thông qua việc luật quy định các nhiệm vụ, quyền hạn cho Viện kiểm sát

để bảo đảm việc truy cứu trách nhiệm hình sự có căn cứ và hợp pháp Khái

niệm kiểm sát hoạt động điều tra được định nghĩa như sau: Kiểm sát hoạt động điều tra là việc kiểm tra, giám sát trực tiếp tất cả các hoạt động của Cơ quan điều tra trong quá trình điều tra vụ án hình sự, nhằm bảo đảm cho pháp luật tố tụng hình sự được thực hiện một cách nghiêm chỉnh, thống nhất, đúng quy định pháp luật.

* Khái niệm kiểm sát hoạt động thu thập chứng cứ

Kiểm sát hoạt động thu thập chứng cứ là kiểm tra, giám sát việc thu

thập chứng cứ, tài liệu, đồ vật, dữ liệu điện tử, trình bày những tình tiết làmsáng tỏ vụ án Với các quy định trong Hiến pháp về Viện kiểm sát nhân dân là

cơ sở pháp lý mang tính nền tảng cho việc xây dựng và hoàn thiện hệ thốngpháp luật điều chỉnh tổ chức và hoạt động của Viện kiểm sát nhân dân

Để cụ thể quy định của Hiến pháp, Quốc hội, Ủy ban thường vụ Quốchội đã ban hành các Luật, Pháp lệnh điều chỉnh tổ chức và hoạt động của Việnkiểm sát nhân dân; đồng thời thông qua các Luật, Pháp lệnh điều chỉnh tổ chức

và hoạt động của Viện kiểm sát nhân dân; đồng thời thông qua các luật, pháplệnh về hoạt động tố tụng, quy định cụ thể, vai trò, nhiệm vụ, quyền hạn củaViện kiểm sát nhân dân trong việc thực hiện chức năng kiểm sát việc tuân theopháp luật và thực hành quyền công tố trong các lĩnh vực tố tụng tư pháp

Trong lĩnh vực hình sự, Viện kiểm sát nhân dân các cấp đã quán triệtcác quan điểm của Đảng và Nhà nước về chính sách hình sự; tăng cường phốihợp với các cơ quan chức năng bảo vệ pháp luật phát hiện và xử lý nghiêmminh các loại tội phạm, tăng cường kiểm sát các hoạt động tư pháp, đảm bảocho việc bắt, giam giữ, điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án tuân theo đúngquy định của pháp luật Hạn chế tối đa các trường hợp bị oan sai, đẩy nhanhtiến độ giải quyết các vụ án

Như vậy, có thể khẳng định kiểm sát hoạt động thu thập chứng cứ làmột trong những hoạt động thuộc thẩm quyền của Viện kiểm sát nhân dân

Được cụ thể hóa bằng khái niệm như sau: Kiểm sát hoạt động thu thập chứng

cứ trong giai đoạn điều tra của Viện kiểm sát nhân dân là quá trình kiểm tra, giám sát việc phát hiện, việc thu giữ, việc ghi nhận và bảo quản chứng cứ của

Cơ quan điều tra, giúp cho việc kiểm tra, đánh giá, sử dụng chứng cứ một cách khách quan, minh bạch, tránh tình trạng oan sai trong quá trình giải quyết vụ án hình sự.

1.1.2 Đặc điểm của kiểm sát hoạt động thu thập chứng cứ trong giai đoạn điều tra của Viện kiểm sát nhân dân

Mọi hành vi phạm tội đều phải được khởi tố, điều tra và xử lý kịp thời,không bỏ lọt tội phạm và người phạm tội, không làm oan người vô tội Không

để người nào bị khởi tố, bị bắt, tạm giữ, tạm giam, bị hạn chế các quyền côngdân, bị xâm phạm tính mạng, sức khỏe, tài sản, tự do, danh dự và nhân phẩmmột cách trái pháp luật

Việc điều tra phải khách quan, toàn diện, đầy đủ, chính xác, đúngpháp luật; những vi phạm pháp luật trong quá trình điều tra phảiđược phát hiện kịp thời; khắc phục và xử lý nghiêm minh Việctruy cứu trách nhiệm hình sự đối với bị can phải có căn cứ vàđúng pháp luật [2, tr.89]

Xuất phát từ những mục đích này, kiểm sát hoạt động thu thập chứng

cứ trong giai đoạn điều tra có đặc điểm: Kiểm sát hoạt động thu thập chứng

cứ trong giai đoạn điều tra là chức năng của Viện kiểm sát nhân dân, xuất phát

từ chức năng hoạt động tư pháp, chức năng hiến định của ngành Kiểm sát.Kiểm sát hoạt động thu thập chứng cứ trong giai đoạn điều tra bắt nguồn từkhi có tin báo, tố giác về tội phạm và kiến nghị khởi tố, kết thúc khi Cơ quanđiều tra kết thúc điều tra vụ án, chuyển hồ sơ vụ án cùng bản kết luận điều tra

cho Viện kiểm sát đề nghị truy tố hoặc vụ án được đình chỉ điều tra “Đây là một hoạt động đa dạng và phức tạp và có phạm vi rộng, các chứng cứ thu thập được chủ yếu trong giai đoạn điều tra thông qua các biện pháp thu thập chứng cứ được pháp luật quy định” [11, tr.56] Việc kiểm sát hoạt động thu

thập chứng cứ trong giai đoạn điều tra nhằm bảo đảm cho việc chứng minh vụ

án được khách quan, toàn diện, chính xác và đầy đủ

* Chủ thể của kiểm sát hoạt động thu thập chứng cứ trong giai đoạn điều tra của Viện kiểm sát nhân dân: Thẩm quyền kiểm sát hoạt động thu thập

chứng cứ là của Viện kiểm sát, cụ thể là Viện trưởng, Phó Viện trưởng, Kiểmsát viên, trong đó chủ thể trực tiếp thực hiện hoạt động kiểm sát này là Kiểmsát viên được phân công thụ lý giải quyết Kiểm sát viên có thể đề ra yêu cầu

điều tra bằng lời nói hoặc bằng văn bản trong quá trình trực tiếp kiểm sátkhám nghiệm hiện trường, khám nghiệm tử thi, khám xét, hỏi cung bị can, lấylời khai người làm chứng, người bị hại, đối chất, thực nghiệm điều tra Saukhi phê chuẩn quyết định khởi tố bị can, Kiểm sát viên phải có văn bản yêucầu điều tra, nêu rõ những vấn đề cần điều tra để thu thập, củng cố chứng cứ;hoàn thiện các thủ tục tố tụng hoặc để làm rõ những tình tiết liên quan đếnnhững vấn đề phải chứng minh trong vụ án hình sự được quy định tại Điều 63

* Nội dung của kiểm sát hoạt động thu thập chứng cứ trong giai đoạn điều tra của Viện kiểm sát nhân dân: Kiểm sát hoạt động thu thập chứng cứ

trong giai đoạn điều tra Trong giai đoạn này một loạt các hoạt động cụ thểphải được tiến hành theo trình tự, thủ tục luật định nhằm chứng minh tộiphạm và người thực hiện hành vi phạm tội Kiểm sát hoạt động thu thậpchứng cứ từ hoạt động hỏi cung bị can và lời khai; Kiểm sát hoạt động thuthập chứng cứ từ hoạt động đối chất, nhận dạng, nhận biết giọng nói; Kiểmsát hoạt động thu thập chứng cứ từ hoạt động khám xét, thu giữ, tạm giữ tàiliệu, đồ vật, phương tiện; Kiểm sát hoạt động thu thập chứng cứ từ hoạt độngkhám nghiệm hiện trường, khám nghiệm tử thi, xem xét dấu vết trên thân thể,thực nghiệm điều tra; Kiểm sát hoạt động thu thập chứng cứ từ hoạt độngtrưng cầu giám định và định giá tài sản Để những quy định trên được tiếnhành đúng trình tự, thủ tục theo quy định của Bộ luật tố tụng hình sự, Việnkiểm sát nhân dân có thẩm quyền và trách nhiệm chỉ đạo và yêu cầu Cơ quanđiều tra phải thực hiện

Trong thời hạn 05 ngày kể từ ngày lập biên bản về hoạt động điều tra,thu thập, nhận được tài liệu liên quan đến vụ án mà Kiểm sát viên không trựctiếp kiểm sát theo quy định của Bộ luật này thì Cơ quan điều tra, cơ quanđược giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra có trách nhiệmchuyển biên bản, tài liệu này cho Viện kiểm sát để kiểm sát việc lập hồ sơ vụ

án Trường hợp do trở ngại khách quan thì thời hạn này có thể kéo dài nhưngkhông quá 15 ngày Trong thời hạn 03 ngày, Viện kiểm sát đóng dấu bút lục

và sao lưu biên bản, tài liệu lưu hồ sơ kiểm sát và bàn giao nguyên trạng tàiliệu, biên bản đó cho Cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hànhmột số hoạt động điều tra

Tiến hành hoạt động điều tra đúng pháp luật; Kiểm tra việc điều tra vàthông báo kết quả cho Viện kiểm sát; Cung cấp tài liệu liên quan đến hành vi,quyết định tố tụng có vi phạm pháp luật trong việc điều tra; Kiến nghị, yêucầu Cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt độngđiều tra khắc phục vi phạm trong việc khởi tố, điều tra; Yêu cầu Thủ trưởng

Cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt độngđiều tra thay đổi Điều tra viên, cán bộ điều tra, xử lý nghiêm minh Điều traviên, Cán bộ điều tra vi phạm pháp luật trong hoạt động tố tụng; Kiến nghị cơquan, tổ chức hữu quan áp dụng các biện pháp phòng ngừa tội phạm và viphạm pháp luật; Thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn khác trong việc kiểm sát điềutra vụ án hình sự theo quy định của pháp luật

* Phạm vi của kiểm sát hoạt động thu thập chứng cứ trong giai đoạn điều tra của Viện kiểm sát nhân dân: Khi tiến hành hoạt động kiểm sát, Viện

kiểm sát phải dựa trên các căn cứ pháp lý là Hiến pháp, Luật tổ chức Việnkiểm sát nhân dân, Bộ luật hình sự, Bộ luật tố tụng hình sự và các văn bảnpháp luật khác có liên quan để kiểm tra, xem xét bảo đảm sự tuân theo phápluật, bảo đảm tính có căn cứ và hợp pháp của các hành vi tố tụng hình sự mà

chủ thể bị kiểm sát thực hiện "Trong trường hợp chưa có quyết định khởi tố

vụ án thì các biện pháp điều tra chưa được tiến hành, trừ những biện pháp khẩn cấp không thể trì hoãn được như bắt khẩn cấp, tạm giữ, khám nghiệm hiện trường, khám nghiệm tử thi, xem xét dấu vết trên thân thể" [20, tr.66] nên

giai đoạn điều tra vụ án hình sự bắt đầu từ khi có quyết định khởi tố vụ ánhình sự cho đến khi Cơ quan điều tra kết thúc điều tra chuyển toàn bộ hồ sơ

và kết luận điều tra sang Viện kiểm sát đề nghị truy tố Trong trường hợp vụ

án bị đình chỉ điều tra thời điểm chấm dứt giai đoạn điều tra là khi cơ quantiến hành tố tụng quyết định đình chỉ điều tra Như vậy, trong trường hợpchưa có quyết định khởi tố vụ án thì các hoạt động điều tra, cụ thể là hoạtđộng thu thập chứng cứ chưa được tiến hành, trừ những hoạt động khẩn cấpkhông thể trì hoãn được như bắt khẩn cấp, tạm giữ, khám nghiệm hiện trường,khám nghiệm tử thi, xem xét dấu vết trên thân thể Cơ quan điều tra phải tiếnhành một số hoạt động điều tra trước khi khởi tố vụ án thì phạm vi của kiểmsát hoạt động điều tra bắt đầu từ khi Cơ quan điều tra tiến hành các hoạt độngđiều tra đó Việc xác định phạm vi như vậy là thể hiện đầy đủ bản chất pháp

lý của kiểm sát việc tuân theo pháp luật đó là kiểm tra tính có căn cứ và tínhhợp pháp trong hoạt động điều tra vụ án hình sự

Tóm lại, phạm vi kiểm sát hoạt động thu thập chứng cứ được tiến hành

từ tiếp nhận tin báo tố giác tội phạm và kiến nghị khởi tố và kết thúc khi Cơquan điều tra làm bản kết luận điều tra đề nghị truy tố hay đình chỉ vụ án

* Mục đích của kiểm sát hoạt động thu thập chứng cứ trong giai đoạn điều tra của Viện kiểm sát nhân dân: Làm rõ đối tượng chứng minh, xác định

đúng đắn phạm vi, giới hạn chứng minh Xác định không đầy đủ đối tượngchứng minh sẽ dẫn đến tội phạm không được chứng minh đầy đủ, các tình tiếtcủa vụ án không được làm rõ hết, làm cho việc giải quyết vụ án thiếu toàndiện, thiếu chính xác Khi điều tra, truy tố và xét xử vụ án hình sự, cơ quan có

thẩm quyền tiến hành tố tụng phải chứng minh có hành vi phạm tội xảy ra haykhông, thời gian, địa điểm và những tình tiết khác của hành vi phạm tội; Ai làngười thực hiện hành vi phạm tội; Có lỗi hay không có lỗi, do cố ý hay vô ý;

Có năng lực trách nhiệm hình sự hay không; mục đích, động cơ phạm tội;Những tình tiết giảm nhẹ, tăng nặng trách nhiệm hình sự của bị can, bị cáo vàđặc điểm về nhân thân của bị can, bị cáo; Tính chất và mức độ thiệt hại dohành vi phạm tội gây ra; Nguyên nhân và điều kiện phạm tội; Những tình tiếtkhác liên quan đến việc loại trừ trách nhiệm hình sự, miễn trách nhiệm hình

sự, miễn hình phạt Nhằm kịp thời phát hiện, khắc phục vi phạm pháp luật củahoạt động thu thập chứng cứ trong giai đoạn điều tra của Cơ quan điều tra.Hạn chế tối đa tình trạng bỏ lọt tội phạm, xử lý oan sai người vô tội

1.2 Vai trò của Viện kiểm sát nhân dân trong hoạt động thu thập chứng cứ tại giai đoạn điều tra

Trong giai đoạn điều tra Viện kiểm sát có trách nhiệm kiểm sát việc ápdụng mọi biện pháp của Cơ quan điều tra được quy định tại Bộ luật tố tụnghình sự để xác định sự thật của vụ án một cách khách quan, toàn diện và đầy

đủ, làm rõ chứng cứ xác định có tội và chứng cứ xác định vô tội; những tìnhtiết tăng nặng và những tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự của bị can, bịcáo Muốn phát hiện kịp thời, xử lý nghiêm minh, đúng pháp luật của mọi loạitội phạm, thì vấn đề thu thập, đánh giá, sử dụng chứng cứ để chứng minhtrong hoạt động tố tụng hình sự luôn là vấn đề đầu tiên, có ý nghĩa quyết địnhtrong phát hiện và xử lý tội phạm

Với chức năng là cơ quan kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong hoạtđộng điều tra, kiểm sát việc thu thập, đánh giá chứng cứ là một hoạt độngxuyên suốt quá trình điều tra vụ án hình sự, góp phần bảo đảm việc phát hiện,điều tra, xử lý tội phạm được đúng đắn, không bỏ lọt tội phạm và không làmoan người vô tội, Viện kiểm sát không chỉ kiểm sát hoạt động này của Cơ

quan điều tra mà còn kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong hoạt động thuthập, đánh giá chứng cứ của các chủ thể khác Trong tố tụng hình sự, chủ thểcủa hoạt động thu thập trong giai đoạn điều tra ngoài Cơ quan điều tra thì cơquan có nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra, người bào chữa cóquyền thu thập, đánh giá chứng cứ; bị can, một số người tham gia tố tụngkhác cũng có quyền thu thập chứng cứ nhưng chủ yếu vẫn thuộc về cơ quan

có thẩm quyền điều tra Tuy nhiên, với trách nhiệm là cơ quan thực hànhquyền công tố Viện kiểm sát phải áp dụng các thẩm quyền theo quy định củapháp luật để yêu cầu Cơ quan điều tra tiến hành thu thập chứng cứ một cáchkịp thời, đầy đủ, phục vụ cho việc chứng minh tội phạm, đồng thời cũng là đểKiểm sát viên xét phê chuẩn các lệnh, quyết định tố tụng của Cơ quan điều tra

có căn cứ vững chắc

Để thực hiện tốt chức năng kiểm sát hoạt động điều tra, Kiểm sát viênphải thực hiện tốt công tác kiểm tra, đánh giá chứng cứ đã được Cơ quan điềutra, người tham gia tố tụng thu thập Việc đánh giá không chỉ dừng lại ở cảmquan, hiện tượng mà phải phân tích, sàng lọc để thấy được bản chất

Theo quy định của pháp luật, hoạt động thu thập, đánh giá chứng cứtrong giai đoạn điều tra chủ yếu thuộc về trách nhiệm của Cơ quan điều tra.Tuy nhiên với trách nhiệm là cơ quan thực hành quyền công tố, Viện kiểm sátphải áp dụng các thẩm quyền theo quy định của pháp luật để yêu cầu Cơ quanđiều tra tiến hành thu thập chứng cứ một cách kịp thời, đầy đủ phục vụ choviệc chứng minh tội phạm Viện kiểm sát phải kiểm sát việc thu thập chứng

cứ của Cơ quan điều tra, bảo đảm chứng cứ được thu thập phải khách quan,kịp thời và toàn diện, góp phần giải quyết vụ án được nhanh chóng kịp thời,đúng pháp luật trong đấu tranh, trấn áp tội phạm Kiểm sát hoạt động điều tracác vụ án hình sự có vai trò, ý nghĩa quan trọng trong hoạt động tố tụng Côngtác kiểm sát hoạt động điều tra được thực hiện đúng theo quy định của pháp

luật sẽ giúp cho Cơ quan điều tra hoạt động đúng hướng, các quyết định khởi

tố bị can được đảm bảo đúng người, đúng tội, các hoạt động điều tra đượcthực hiện đầy đủ, chính xác và kịp thời theo đúng quy định của pháp luật Kếtquả điều tra vụ án hình sự phụ thuộc vào hoạt động điều tra và công tác kiểmsát hoạt động điều tra; là điều kiện tiên quyết, thiết thực, kết quả điều tra là cơ

sở để Viện kiểm sát quyết định việc truy tố, nhằm đảm bảo mọi tội phạm đềuphải được phát hiện xử lý nhanh chóng kịp thời, đúng người, đúng tội, đúngpháp luật, tránh oan, sai và bỏ lọt tội phạm, tăng cường đấu tranh phòng,chống tội phạm ở nước ta hiện nay Tuy nhiên, luận văn này không có điềukiện xem xét việc kiểm sát tất cả các hoạt động điều tra mà chỉ tập trung vàonghiên cứu chức năng kiểm sát hoạt động thu thập, đánh giá chứng cứ tronggiai đoạn này

Thực hiện quy định của Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015, Kiểm sátviên được quyền tham gia kiểm sát các hoạt động khám nghiệm hiện trường,khám nghiệm tử thi, hỏi cung bị can, lấy lời khai của những người tham gia tốtụng, khám xét, đối chất, nhận dạng, nhận biết giọng nói, thực nghiệm điều tracủa Điều tra viên Thực hiện nghiêm chỉnh việc giao nhận, đóng dấu bút lục,sao lưu hồ sơ, tài liệu, biên bản về hoạt động điều tra do Cơ quan điều trachuyển cho Viện kiểm sát theo quy định của Bộ luật tố tụng hình sự năm

2015 Kiểm sát viên phải nắm chắc tiến độ điều tra, thời hạn điều tra, thời hạntạm giữ, tạm giam đảm bảo đúng quy định của Bộ luật tố tụng hình sự, khôngđược để xảy ra quá hạn, đặc biệt là thời hạn tạm giữ, tạm giam Tích cực, chủđộng, trong việc lấy lời khai người bị tạm giữ, hỏi cung bị can, đặc biệt đốivới những trường hợp bị can không nhận tội, kêu oan, tố cáo Điều tra viênbức cung, nhục hình, thiếu khách quan trong hoạt động điều tra, bị can phạmtội đặc biệt nghiêm trọng, phức tạp để tránh oan sai, bỏ lọt tội phạm

Tăng cường phối hợp với Cơ quan điều tra trong quá trình giải quyết vụ

án; trong trường hợp có nhiều quan điểm không thống nhất cần kịp thời báocáo, đề xuất với Lãnh đạo hai ngành quyết định Nếu lãnh đạo hai ngànhkhông thống nhất hoặc có những khó khăn vướng mắc không thể giải quyếtđược thì thỉnh thị xin ý kiến hướng dẫn, chỉ đạo của các cơ quan tố tụng cấptrên, nhằm tránh oan, sai hoặc bỏ lọt tội phạm.

Kiểm sát và quản lý chặt chẽ; định kỳ rà soát các trường hợp tạm đìnhchỉ điều tra và lí do tạm đình chỉ Thường xuyên đôn đốc việc bắt truy nã vàyêu cầu Cơ quan điều tra xác minh, bảo đảm các vụ án tạm đình chỉ điều traphải được xử lý ngay khi có đủ căn cứ, không để xảy ra việc bỏ lọt tội phạm,người phạm tội

1.3 Các yêu cầu bảo đảm kiểm sát hoạt động thu thập chứng cứ của Viện kiểm sát nhân dân trong giai đoạn điều tra

Kiểm sát viên phải kiểm sát việc thu thập, đánh giá chứng cứ của Điềutra viên nhằm bảo đảm việc thu thập và đánh giá chứng cứ phải đúng phápluật và đạt được mục đích Bởi vì việc thu thập, đánh giá chứng cứ của Điềutra viên nếu có vi phạm pháp luật, không được tiến hành theo đúng trình tự thủtục, không bảo đảm tính khách quan, toàn diện thì những chứng cứ đó không

có giá trị chứng minh trong vụ án hoặc mục đích của việc yêu cầu thu thậpchứng cứ không đạt được Để đảm bảo yêu cầu kiểm sát hoạt động thu thập

chứng cứ thì “Các chứng cứ đã thu thập được phải cho phép xác định các sự kiện trong vụ án hình sự theo một trật tự nhất định về không gian và thời gian phù hợp với hiện thực khách quan” [4, tr.78] Nên đối với công tác kiểm sát

hoạt động thu thập theo quy định Bộ luật tố tụng hình sự thì Kiểm sát viênkiểm sát các hoạt động điều tra, và yêu cầu Điều tra viên là người thực hiện cáchoạt động điều tra này Khi điều tra một hành vi phạm tội, Kiểm sát viên phảiđưa ra bản yêu cầu điều tra về việc thực hiện hoạt động thu thập chứng cứ,nhằm xác định cụ thể hành vi phạm tội, không gian và thời gian phạm tội

Các yêu cầu cơ bản của Kiểm sát viên trong quá trình kiểm sát hoạtđộng thu thập, đánh giá chứng cứ trong điều tra vụ án hình sự, đó là đề caotinh thần trách nhiệm trong khi thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của mình.Kiểm sát viên phải nắm chắc các quy định của Bộ luật tố tụng hình sự, Bộluật hình sự và kiểm sát chặt chẽ các hoạt động tố tụng để kịp thời phát hiện

vi phạm pháp luật và đề ra các biện pháp khắc phục Phải tiến hành các hoạtđộng kiểm sát hoạt động thu thập, đánh giá chứng cứ trong điều tra vụ án hình

sự một cách chủ động Đề cao tinh thần trách nhiệm và chủ động trong côngtác kiểm sát điều tra nói chung cũng như kiểm sát hoạt động thu thập chứng

cứ vụ án của Cơ quan điều tra Trong quá trình kiểm sát điều tra, luôn chấphành tốt, đầy đủ các quy định về nhiệm vụ và quyền hạn của mình Là nhữngtấm gương trong việc chấp hành pháp luật, không được có hành vi vi phạmpháp luật nào dù là vi phạm nhỏ nhất Các quyết định của Kiểm sát viên phải

có căn cứ và đúng pháp luật Chấp hành các quy định của Bộ luật tố tụng hình

sự về tư cách pháp lý của Kiểm sát viên Từ chối nhiệm vụ là người kiểm sátđiều tra đối với các vụ án khi thuộc một trong các quy định về việc thay đổiKiểm sát viên; hoặc Kiểm sát viên nhận thấy rằng mình sẽ không vô tư khi tiếnhành tố tụng đối với các vụ án, thì có nghĩa là Kiểm sát viên đã vi phạm phápluật và có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng đối với việc xử lý vụ án, dẫn đếnlàm sai lệch vụ án, hoặc thậm chí dẫn đến việc oan sai, bỏ lọt tội phạm

Để bám sát hoạt động điều tra, Kiểm sát viên phải theo dõi ngay từ khiphát hiện có dấu hiệu tội phạm, khởi tố vụ án để kiểm sát hoạt động thu thậpchứng cứ trong quá trình điều tra vụ án hình sự của Cơ quan điều tra Nắmchắc quy định của pháp luật tố tụng về nhiệm vụ, quyền hạn của Kiểm sátviên khi kiểm sát điều tra Viện kiểm sát yêu cầu, đề nghị Cơ quan điều traphải thực hiện trong quá trình thu thập chứng cứ trong điều tra vụ án, đó làquyền đề ra yêu cầu điều tra Đây là một trong những biện pháp áp dụng hiệu

quả trong quá trình kiểm sát hoạt động thu thập chứng cứ theo quy định củapháp luật Hoạt động điều tra có đầy đủ hay không, có kịp thời, hiệu quả haykhông một phần rất lớn phụ thuộc vào việc đề ra các bản yêu cầu điều tra của.

Vì vậy, Kiểm sát viên phải bám sát quá trình điều tra của Cơ quan điều tra để

có những yêu cầu điều tra kịp thời, nhanh chóng, hiệu quả, đúng với nhữngvấn đề cần phải điều tra để hạn chế tình trạng Viện kiểm sát trả lại hồ sơ cho

Cơ quan điều tra để điều tra bổ sung Hoạt động đề ra yêu cầu điều tra củaKiểm sát viên phải được thực hiện từ khi có quyết định khởi tố vụ án vàxuyên suốt quá trình điều tra Trong khi tiến hành kiểm sát điều tra, Kiểm sátviên không được đợi đến khi Cơ quan điều tra kết thúc điều tra, chuyển hồ sơ

vụ án sang Viện kiểm sát mới đề ra yêu cầu điều tra để làm hình thức Khi đề

ra các yêu cầu điều tra về thu thập chứng cứ, Kiểm sát viên phải kiểm sát Cơquan điều tra thu thập đầy đủ các chứng cứ để làm rõ các yếu tố cấu thành tộiphạm được quy định tại Bộ luật hình sự Thu thập các chứng cứ phục vụ choviệc xác định các tình tiết định khung tăng nặng được quy định trong điều luậtcủa Bộ luật hình sự tương ứng với hành vi phạm tội đó; thu thập đầy đủchứng cứ chứng minh rằng, bị can là người đã thực hiện hành vi phạm tội; thuthập đầy đủ chứng cứ phục vụ cho việc xác định các tình tiết giảm nhẹ hoặcmiễn trách nhiệm hình sự, chứng cứ cho việc giải quyết vấn đề dân sự trong

vụ án hình sự Việc thu thập chứng cứ phải khách quan, toàn diện, đầy đủ,chính xác, không bỏ sót chứng cứ Đối với những vụ án phức tạp thì trước khi

đề ra các yêu cầu điều tra, Kiểm sát viên phải báo cáo xin ý kiến chỉ đạo củalãnh đạo Viện kiểm sát Khi thấy có vấn đề cần phải điều tra thêm, Kiểm sátviên kịp thời bổ sung yêu cầu điều tra; nếu Điều tra viên đề nghị, Kiểm sátviên có trách nhiệm giải thích rõ nội dung những yêu cầu điều tra

Kết luận chương 1

Tập trung nghiên cứu những vấn đề lý luận về hoạt động thu thập chứng

cứ, trên cơ sở đó đưa ra khái niệm, đặc điểm, vai trò, cũng như những yêu cầuđảm bảo việc kiểm sát hoạt động thu thập chứng cứ trong giai đoạn điều tra.Đồng thời, đi sâu vào phân tích, và tập trung làm rõ vấn đề lý luận này

Việc xác định nội dung kiểm sát hoạt động thu thập chứng cứ trong giaiđoạn điều tra của Viện kiểm sát nhân dân góp phần làm hạn chế mức thấpnhất sai sót, cũng như những vi phạm tố tụng trong giai đoạn này

Thông qua việc đi sâu vào nghiên cứu, phân tích những vấn đề lý luận

về kiểm sát hoạt động thu thập chứng cứ trong giai đoạn điều tra của Viện kiểmsát nhân dân, để từ đó hiểu rõ bản chất vấn đề Từ đó việc đánh giá, phân tíchcác quy định của pháp luật về kiểm sát hoạt động thu thập chứng cứ trong giaiđoạn điều tra Nâng cao chất lượng, hiệu quả trong khâu công tác này

Chương 2 QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VỀ KIỂM SÁT HOẠT ĐỘNG THU THẬP CHỨNG CỨ TRONG GIAI ĐOẠN ĐIỀU TRA CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN VÀ THỰC TIỄN ÁP DỤNG

TẠI TỈNH HÀ GIANG

2.1 Quy định của pháp luật về kiểm sát hoạt động thu thập chứng

cứ trong giai đoạn điều tra của Viện kiểm sát nhân dân

2.1.1 Kiểm sát hoạt động thu thập chứng cứ trong các hoạt động khám nghiệm hiện trường, khám nghiệm tử thi

Kiểm sát khám nghiệm hiện trường, khám nghiệm tử thi là hoạt độngcủa Kiểm sát viên kiểm tra, giám sát việc tuân thủ theo pháp luật của Điều traviên, các thành viên Hội đồng khám nghiệm và những người có liên quannhằm bảo đảm cho việc khám nghiệm hiện trường, khám nghiệm tử thi của

Cơ quan điều tra được thực hiện đúng quy định của pháp luật, bảo đảm pháthiện, ghi nhận, thu thập, bảo quản đầy đủ các dấu vết, vật chứng có trên hiệntrường, phục vụ cho công tác điều tra, nghiên cứu, xác định có hay không cóhành vi phạm tội xảy ra, ai là người thực hiện hành vi đó

Theo quy định tại Điều 15 Luật Tổ chức Viện kiểm sát nhân dân năm2014; Khoản 1 Điều 166 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 thì Viện kiểm sát

có nhiệm vụ và quyền hạn kiểm sát các hoạt động điều tra của Cơ quan điềutra Theo quy định tại Khoản 2 Điều 201 và Điều 202 Bộ luật tố tụng hình sự,trước khi khám nghiệm hiện trường và khám nghiệm tử thi, Điều tra viên phảithông báo cho Viện kiểm sát cùng cấp biết, Kiểm sát viên phải có mặt để kiểmsát việc khám nghiệm

Viện trưởng, Phó Viện trưởng hoặc Lãnh đạo đơn vị kiểm sát điều traphân công Kiểm sát viên kiểm sát việc khám nghiệm hiện trường, khám

nghiệm tử thi đối với tất cả các vụ việc mà Cơ quan điều tra tiến hành khámnghiệm Khi nhận được thông báo của Cơ quan có thẩm quyền Điều tra, lãnhđạo đơn vị, lãnh đạo Viện phải cử Kiểm sát viên thực hành quyền công tố,kiểm sát việc khám nghiệm hiện trường đối với tất cả các vụ việc mà Cơquan có thẩm quyền Điều tra tiến hành khám nghiệm theo quy định của phápluật [37] Đối với những vụ án gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng, những vụ

án giết người không quả tang hoặc những vụ án phức tạp thì Viện trưởng, PhóViện trưởng trực tiếp hoặc cùng Kiểm sát viên kiểm sát việc khám nghiệmhiện trường

Đối tượng của kiểm sát việc khám nghiệm hiện trường, khám nghiệm

tử thi là: Kiểm sát hoạt động khám nghiệm của Điều tra viên, Giám định viên,

Kỹ thuật viên, Bác sỹ pháp y và những người có liên quan đến việc khámnghiệm hiện trường như người làm chứng, người chứng kiến, người bị hại, bịcan, lực lượng bảo vệ hiện trường, lực lượng sơ vấn về các thông tin liên quanđến hiện trường Phạm vi kiểm sát khám nghiệm hiện trường, khám nghiệm

tử thi bắt đầu từ khi nhận được tin báo về vụ việc xảy ra cần khám nghiệmđến khi kết thúc việc khám nghiệm, hoàn thiện các công việc về khám nghiệmhiện trường, khám nghiệm tử thi thông qua và ký biên bản khám nghiệm của

những người tiến hành và tham gia khám nghiệm [37].

Việc kiểm sát là để thu giữ đầy đủ những dấu vết, vật chứng, nhữngthông tin có được từ hiện trường, từ tử thi; xác định nội dung, tính chất của vụviệc xảy ra, phương thức, thủ đoạn thực hiện tội phạm, thời gian xảy ra, sốlượng người thực hiện tội phạm, nguyên nhân, điều kiện phạm tội giúp Kiểmsát viên nắm được diễn biến, tính chất của vụ việc; xác định có hay không cóhành vi phạm tội xảy ra, ai là người thực hiện tội phạm, không để lọt tộiphạm, không làm oan sai, nâng cao hiệu quả công tác đấu tranh phòng, chốngtội phạm; kết quả của hoạt động kiểm sát việc khám nghiệm hiện trường,

khám nghiệm tử thi là căn cứ để Kiểm sát viên báo cáo đề xuất với lãnh đạoViện xem xét phê chuẩn các quyết định của Cơ quan điều tra.

2.1.2 Kiểm sát hoạt động thu thập chứng cứ thông qua hoạt động lấy lời khai, lời trình bày

* Lời khai của người làm chứng

Khi kiểm sát việc lấy lời khai người làm chứng, Kiểm sát viên phảikiểm sát chặt chẽ trình tự thủ tục lấy lời khai người làm chứng của Điều traviên, nhằm đảm bảo việc lấy lời khai và biên bản ghi lời khai của người làmchứng tuân thủ đúng các quy định tại Điều 186 và Điều 187 Bộ luật tố tụnghình sự Trước khi lấy lời khai người làm chứng, Điều tra viên phải giảithích rõ quyền và nghĩa vụ của họ theo quy định tại Khoản 3, 4, 5 Điều 66

Bộ luật tố tụng hình sự Kiểm sát viên phải kiểm tra những điều kiện màpháp luật quy định về người không được làm chứng theo quy định tại Khoản

2 Điều 66 Bộ luật tố tụng hình sự Nếu phát hiện có vi phạm pháp luật hoặc

có dấu hiệu nghi ngờ lời khai của người làm chứng không khách quan hoặckhông đúng quy định của pháp luật thì tuỳ từng trường hợp, Kiểm sát viênyêu cầu Điều tra viên khắc phục hoặc trực tiếp tiến hành lấy lời khai bổ sungcủa người làm chứng

Khi kiểm sát hoạt động lấy lời khai của người làm chứng, Kiểm sátviên cần kiểm sát đầy đủ và chặt chẽ về quyền và nghĩa vụ của người làmchứng Người làm chứng có quyền yêu cầu cơ quan triệu tập họ bảo vệ tínhmạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, tài sản và các quyền, lợi ích hợp phápkhác của mình khi tham gia tố tụng; Khiếu nại quyết định, hành vi tố tụng của

cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng; Được cơ quan triệu tập thanhtoán chi phí đi lại và những chi phí khác theo quy định của pháp luật Ngườilàm chứng có nghĩa vụ có mặt theo giấy triệu tập của Cơ quan điều tra, trongtrường hợp cố ý không đến mà không có lý do chính đáng và việc vắng mặt

của họ gây trở ngại cho việc điều tra thì có thể bị dẫn giải Ngoài ra, ngườilàm chứng khai phải trung thực tất cả các tình tiết mà mình biết về vụ án.Người làm chứng từ chối hoặc trốn tránh việc khai báo mà không có lý dochính đáng, hay khai báo gian dối thì phải chịu trách nhiệm hình sự theo quyđịnh của Bộ luật hình sự.

* Lời khai của bị hại

Khi kiểm sát việc lấy lời khai của người bị hại, nếu Kiểm sát viên thấycòn có điểm nghi ngờ, chưa rõ hoặc còn thiếu vấn đề nào đó chưa được Điềutra viên làm sáng tỏ thì phải yêu cầu tiến hành lấy lời khai bổ sung của người

bị hại Trong quá trình điều tra và sau khi kết thúc điều tra, Kiểm sát viên cóthể triệu tập và lấy lời khai người bị hại để kiểm tra chứng cứ trong cáctrường hợp lời khai của họ có mâu thuẫn với nhau hoặc mâu thuẫn với cácchứng cứ khác đã thu thập hoặc có nghi ngờ về tính trung thực, khách quantrong lời khai của họ

Nếu việc triệu tập lấy lời khai người bị hại thực hiện trước khi kết thúcđiều tra thì Kiểm sát viên thông báo cho Điều tra viên thụ lý vụ án về thờigian, địa điểm tiến hành lấy lời khai người bị hại trước khi lấy lời khai đểphối hợp thực hiện Kiểm sát viên phải thực hiện đúng quy định tại Điều

185, 186, 187, 188 Bộ luật tố tụng hình sự Biên bản ghi lời khai do Kiểmsát viên tiến hành phải được đưa vào hồ sơ vụ án và sao lưu hồ sơ kiểm sátmột bản Ngoài ra, Kiểm sát viên còn phải nắm chắc quyền và lợi ích hợppháp của bị hại để phổ biến cho bị hại biết được những quyền và lợi ích hợppháp mà mình có

* Lời khai của nguyên đơn dân sự, bị đơn dân sự, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án

Khi kiểm sát các hoạt động lấy lời khai của nguyên đơn dân sự, bị đơndân sự và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vụ án, Kiểm sát viên phảiyêu cầu Điều tra viên tạo điều kiện cho họ đưa ra những đồ vật, tài liệu và

những yêu cầu liên quan đến quyền lợi và nghĩa vụ của họ, nhất là đối vớinguyên đơn dân sự, bị đơn dân sự Nguyên đơn dân sự, bị đơn dân sự phảiđược hỏi và trình bày về những vấn đề dân sự trong vụ án hình sự Thực tế, cónhiều trường hợp vấn đề dân sự trong vụ án hình sự không được làm rõ ở giaiđoạn điều tra nên không thể giải quyết kịp thời mà phải tách riêng, dẫn đếnviệc không bảo đảm các quyền lợi chính đáng của công dân.

Trong trường hợp cần thiết để kiểm tra chứng cứ, xác định tính trungthực, khách quan trong các lời khai, Kiểm sát viên có thể trực tiếp thực hiệnviệc lấy lời khai của nguyên đơn dân sự, bị đơn dân sự và người có quyềnlợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án Khi triệu tập và lấy lời khai của nhữngngười này, Kiểm sát viên phải thực hiện đúng quy định tại Điều 186 Bộ luật

tố tụng hình sự

* Lời khai của bị can

Kiểm sát việc hỏi cung bị can là hoạt động của Kiểm sát viên sử dụngquyền hạn của mình được quy định trong Bộ luật tố tụng hình sự để kiểm sátviệc tuân thủ theo pháp luật của Điều tra viên trong quá trình hỏi cung bị cannhằm bảo đảm việc hỏi cung được tiến hành một cách khách quan, toàn diện,đầy đủ và đúng pháp luật Kiểm sát viên được phân công thụ lý vụ án có thẩmquyền thực hiện hoạt động hỏi cung bị can, kiểm sát việc hỏi cung bị can.Theo quy định tại Khoản 1 Điều 183 Bộ luật tố tụng hình sự thì ngay sau khi

ra quyết định khởi tố bị can, Điều tra viên phải tiến hành ngay việc hỏi cung

bị can Hoạt động điều tra này có thể tiến hành trước khi có sự phê chuẩnquyết định khởi tố bị can của Viện kiểm sát Vì vậy, hoạt động kiểm sát việchỏi cung bị can được thực hiện từ khi Cơ quan điều tra ra quyết định khởi tố

bị can, tiến hành hỏi cung bị can và kết thúc khi Cơ quan điều tra chấm dứtcác hoạt động hỏi cung bị can