HỒ CHÍ MINH KHOA TÂM LÝ HỌC MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG VUI CHƠI CHO TRẺ MẪU GIÁO TẠI CÁC TRƯỜNG MẦM NON TIỂU LUẬN CHUYÊN NGÀNH TÂM LÝ HỌC HỌC PHẦN: PSYC1760
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP HỒ CHÍ MINH
KHOA TÂM LÝ HỌC
HỒ THỊ NGỌC DIỆP MSSV: 46.01.611.020
MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG VUI CHƠI CHO TRẺ MẪU GIÁO TẠI CÁC
TRƯỜNG MẦM NON
TIỂU LUẬN CHUYÊN NGÀNH TÂM LÝ HỌC
HỌC PHẦN: PSYC176001 - TÂM LÝ HỌC PHÁT TRIỂN 1
NGƯỜI HƯỚNG DẪN: Th.S CHUNG VĨNH CAO
Trang 2BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP HỒ CHÍ MINH
KHOA TÂM LÝ HỌC
MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG VUI CHƠI CHO TRẺ MẪU GIÁO TẠI CÁC
TRƯỜNG MẦM NON
TIỂU LUẬN CHUYÊN NGÀNH TÂM LÝ HỌC
HỌC PHẦN: PSYC176001 - TÂM LÝ HỌC PHÁT TRIỂN 1
Trang 3Tôi xin cam đoan đề tài “Tổ chức hoạt động vui chơi cho trẻ mẫu giáo tạo các
trường mầm non” là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các thông tin có trích dẫn
nguồn chính xác, kết quả nghiên cứu trong tiểu luận là trung thực và chưa từng được công bố trong bất kỳ một nghiên cứu nào khác
Tác giả
Hồ Thị Ngọc Diệp
Trang 4LỜI CẢM ƠN
Lời đầu tiên, em xin gửi lời cảm ơn đến thầy Chung Vĩnh Cao đã giảng dạy nhiệt tình để em có thể tích lũy được nhiều kiến thức bổ ích trong học phần Tâm lý học phát triển 1 Sự tận tâm của thầy trong quá trình giảng dạy đã cung cấp cho em những tri thức khoa học để có thể hoàn thành bài tiểu luận này
Mặc dù đã dành nhiều công sức để nghiên cứu, thu thập tài liệu, nhưng do khả năng của bản thân còn hạn chế, kinh nghiệm nghiên cứu tài liệu chưa nhiều nên tiểu luận của em còn nhiều thiếu sót, kính mong thầy có thể góp ý và chỉ bảo để em tiến bộ hơn trong lĩnh vực chuyên môn
Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 27 tháng 12 năm 2021
Tác giả
Hồ Thị Ngọc Diệp
Trang 5Trang phụ bìa
Lời cam đoan
Lời cảm ơn
Mục lục
MỞ ĐẦU 1
1 Lý do chọn đề tài 1
2 Mục đích nghiên cứu 2
3 Đối tượng nghiên cứu 2
4 Phạm vi nghiên cứu 2
5 Phương pháp nghiên cứu 2
6 Kết cấu của đề tài 2
NỘI DUNG 3
Chương 1: Cơ sở lý luận về việc tổ chức hoạt động vui chơi cho trẻ mẫu giáo tại các trường mầm non 3
1.1 Một số khái niệm cơ bản 3
1.1.1 Trưởng mầm non 3
1.1.2 Trẻ mẫu giáo 3
1.1.3 Hoạt động vui chơi 3
1.1.4 Tổ chức hoạt động vui chơi 4
1.2 Đặc điểm hoạt động vui chơi của trẻ mẫu giáo 5
1.2.1 Không mang tính chất bắt buộc 5
1.2.2 Mang tính tự lực, tự điều khiển 5
1.2.3 Mang tính chất thực và giả 6
1.2.4 Mang tính chất kí hiệu – tượng trưng 6
1.2.5 Mang màu sắc xúc cảm chân thực mạnh mẽ 6
1.2.6 Trò chơi là phương thức, phương tiện cơ bản để trẻ thực hiện tương tác với thế giới đồ vật và thế giới người lớn 6
1.3 Sự phát triển hoạt động vui chơi của trẻ em tuổi mẫu giáo 7
1.4 Quy trình tổ chức hoạt động vui chơi cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non 9
Trang 61.4.3 Đánh giá kết quả chơi 11
1.5 Những yêu cầu khi tổ chức hoạt động vui chơi cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non 11
Tiểu kết chương 1 12
Chương 2: Thực trạng tổ chức hoạt động vui chơi cho trẻ mẫu giáo tại các trường mầm non 12
Tiểu kết chương 2 14
Chương 3: Biện pháp nâng cao hiệu quả tổ chức hoạt động vui chơi cho trẻ mẫu giáo ở các trường mầm non theo hướng khuyến khích trẻ tích cực hoạt động 14
3.1 Biện pháp 1: “Xây dựng kế hoạch chơi một cách khoa học nhằm tạo cơ hội cho mọi đứa trẻ đều phát huy được tiềm năng vốn có của bản thân mình” 14
3.2 Biện pháp 2: “Đầu tư và quan tâm đến việc xây dựng môi trường chơi cho trẻ” 15
3.3 Biện pháp 3: “Giáo viên nhiệt tình dẫn dắt, hướng dẫn trẻ đến với trò chơi bằng niềm yêu thích và tích cực” 16
3.4 Biện pháp 4: “Sáng tạo và cải biên các trò chơi cho trẻ, xây dựng các tình huống chơi mới lạ, hấp dẫn để duy trì tính tích cực của trẻ” 17
3.5 Biện pháp 5: “Quan sát và đánh giá quá trình chơi của trẻ để xác định chất lượng hiệu quả giáo dục và định hướng đưa ra kế hoạch mới giúp trẻ hoàn thành mục tiêu giáo dục đề ra” 17
Tiểu kết chương 3 18
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 19
1 Kết luận 19
2 Kiến nghị 20
2.1 Đối với Sở Giáo dục và Đào tạo 20
2.2 Đối với Ban Giám hiệu các trường mầm non 20
2.3 Đối với giáo viên mầm non 20 TÀI LIỆU THAM KHẢO
Trang 7MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Trong suốt tiến trình phát triển của nhân loại, cả thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng đã có rất nhiều công trình nghiên cứu về hoạt động vui chơi F.Freibel là một nhà giáo dục người Đức nói: “Nhiệm vụ giáo dục tiền học đường không phải là việc
“dạy” mà ở việc tổ chức các trò chơi cho trẻ” Hay nhà giáo dục nổi tiếng người Nga, Macarencô đã viết: “Trò chơi có một ý nghĩa rất quan trọng trong cuộc sống của đứa trẻ chẳng khác gì sự làm việc, sự phục vụ của người lớn Đứa trẻ thể hiện như thế nào trong trò chơi thì sau này trong phần lớn trường hợp nó cũng thể hiện ra như thế trong công việc Vì vậy, một nhà hoạt động tương lai trước tiên phải được giáo dục trong trò chơi Vậy toàn bộ lịch sử của mỗi con người riêng biệt là một nhà hoạt động có thể quan niệm như một quá trình phát triển của vai chơi, mọi sự chuyển dịch dần từ sự tham gia vào các trò chơi sang thực hiện các công việc” Tác giả Nguyễn Ánh Tuyết khi nghiên cứu về hoạt động vui chơi của trẻ em và có nhận xét như sau: “Hoạt động vui chơi của trẻ em mang bản chất xã hội, nó phản ánh lao động, và cuộc sống của người lớn, coi trò chơi là sợi dây liên kết các thế hệ với nhau để truyền đạt kinh nghiệm và văn hóa từ đời này sang đời khác Hoạt động vui chơi có liên quan chặt chẽ đến sự phát triển xã hội, cũng như nghệ thuật, hoạt động vui chơi xuất hiện sau lao động và trên cơ sở của lao động, cùng với sự thay đổi vị trí chính trẻ trong các mối quan hệ xã hội Vui chơi cần cho mọi người ở mọi lứa tuổi, đặc biệt đối với trẻ em thì vui là hoạt động tạo nên cuộc sống của chúng”
Vui chơi được xem là hoạt động chủ đạo của trẻ mẫu giáo lí do không phải vì trẻ mẫu giáo dành nhiều thời gian cho nó, mà chính trong trò chơi đã gây ra những biến đổi
về chất trong tâm lý của trẻ, nó chi phối toàn bộ đời sống tâm lý của trẻ và các hoạt động khác (“học tập”, “lao động” ) làm cho chúng mang màu sắc độc đáo của lứa tuổi mẫu giáo (Nguyễn Ánh Tuyết, Nguyễn Thị Như Mai, Đinh Thị Kim Hoa, 1997)
Trong thời đại ngày nay, trẻ phải học tập nhiều hơn vui chơi Mặc khác các trò chơi của trẻ đa phần lại được diễn ra trên các nền tảng trực tuyến của các thiết bị thông minh như: smartphone, laptop, ipad Do đó, hoạt động vui chơi không còn là hoạt động yêu thích của trẻ mẫu giáo
Trong thời gian qua, hoạt động vui chơi của trẻ mẫu giáo tại các trường mầm non mặc dù được các giáo viên quan tâm và đầu tư nhưng hiệu quả đạt được lại chưa cao Chính vì thế, hoàng loạt câu hỏi đã được đặt ra như: Để tổ chức một hoạt động vui chơi hiệu quả cần phải trải qua những quy trình nào? Làm thế nào để tổ chức hoạt động
Trang 82
vui chơi vừa đạt được mục đích của giáo dục vừa đem lại hứng thú cho trẻ? Để giải
quyết được vấn đề nêu trên, tác giả đã quyết định lựa chọn đề tài “Một số biện pháp nâng cao hiệu quả tổ chức hoạt động vui chơi cho trẻ mẫu giáo tại các trường mầm non” làm đề tài nghiên cứu
2 Mục đích nghiên cứu
Đề xuất một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả tổ chức hoạt động vui chơi cho trẻ mẫu giáo tại các trường mầm non theo hướng khuyến khích trẻ tích cực hoạt động
3 Đối tượng nghiên cứu
Một số biện pháp nâng cao hiệu quả tổ chức hoạt động vui chơi cho trẻ mẫu giáo tại các trường mầm non
4 Phạm vi nghiên cứu
Nghiên cứu chỉ tập trung đề xuất các biện pháp nâng cao hiệu quả tổ chức hoạt động vui chơi cho trẻ mẫu giáo trong phạm vi môi trường bên trong các lớp học mầm non
5 Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp trọng tâm và được sử dụng nhiều nhất trong đề tài này là phương pháp nghiên cứu lý luận Bằng cách phân tích, tổng hợp các tài liệu lý luận, phân loại,
hệ thống hóa các lý thuyết để xây dựng khung lý thuyết cho nghiên cứu Sau đó dựa trên khung lý thuyết đã xây dựng được, kết hợp với các nguồn tài liệu tích lũy được để tìm ra thực trạng và đề xuất các biện pháp thích hợp
6 Kết cấu của đề tài
Ngoài phần mở đầu và kết luận, kiến nghị và tài liệu tham khảo nội dung của đề tài gồm 3 chương
Chương 1: Cơ sở lý luận về việc tổ chức hoạt động vui chơi cho trẻ mẫu giáo tại các trường mầm non
Chương 2: Thực trạng tổ chức hoạt động vui chơi cho trẻ mẫu giáo tại các trường mầm non
Chương 3: Biện pháp nâng cao hiệu quả tổ chức hoạt động vui chơi cho trẻ mẫu giáo ở các trường mầm non theo hướng khuyến khích trẻ tích cực hoạt động
Trang 9NỘI DUNG CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VIỆC TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG VUI CHƠI
CHO TRẺ MẪU GIÁO TẠI CÁC TRƯỜNG MẦM NON
1.1 Một số khái niệm cơ bản
1.1.1 Trưởng mầm non
Thông tư 05/2011/TT – BGDĐT về sửa đổi, bổ sung “Điều lệ trường mầm non”, ban hành kèm theo Quyết định 14/2008/QĐ – BGDĐT ngày 07 tháng 4 năm 2008 của
Bộ trưởng Bộ Giáo dục & Đào tạo quy định:
“Trường mầm non là đơn vị giáo dục cơ sở của ngành học mầm non, là trường được liên hợp giữa nhà trẻ và mẫu giáo Trường mầm non có chức năng thu nhận để chăm sóc và giáo dục trẻ em từ 3 tháng đến 6 tuổi, nhằm giúp trẻ hình thành những yếu
tố đầu tiên của nhân cách; chuẩn bị cho trẻ em vào lớp 1 Trường mầm non có các lớp mẫu giáo và các nhóm trẻ Trường do một ban giám hiệu có hiệu trưởng phụ trách”
Như vậy, tại Việt Nam trường mầm non là đơn vị giáo dục dành cho trẻ em 3 tháng đến 6 tuổi, có hai đối tượng chính là nhà trẻ và trẻ mẫu giáo
1.1.2 Trẻ mẫu giáo
Tại “Điều lệ trường mầm non” ban hành kèm theo Quyết định số BGDĐT ngày 07 tháng 04 năm 2008 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục & Đào tạo đã được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư số 44/2010/TT-BGDĐT ngày 30 tháng 12 năm 2010 của
14/2008/QĐ-Bộ trưởng 14/2008/QĐ-Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc sửa đổi, bổ sung Điều lệ Trường mầm non
thì: “Trẻ em từ ba đến sáu tuổi được tổ chức thành các lớp mẫu giáo”
Trong quyển sách “Tâm lý học trẻ em lứa tuổi mầm non” của các tác giả Nguyễn
Thị Ánh Tuyết, Nguyễn Thị Như Mai, Đinh Thị Kim Thoa có viết “Từ 3 đến 6 tuổi:
được gọi là tuổi mẫu giáo, với hoạt động chủ đạo là vui chơi mà trò chơi đóng vai theo chủ đề là trung tâm”
Tóm lại, ta có thể định nghĩa trẻ mẫu giáo là trẻ em Việt Nam có độ tuổi từ 3 đến
6 tuổi Trẻ mẫu giáo sẽ có những đặc điểm phát triển tâm lý của riêng lứa tuổi này
1.1.3 Hoạt động vui chơi
A.N Lêônchiép nói rằng chơi là hoạt động rất tự nhiên trong cuộc sống của mọi người, nó đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển của trẻ em Đây là thực tế mang tính quy luật Thuật ngữ chơi có rất nhiều nghĩa khác nhau, nhưng trong phạm trù hoạt động
Trang 104
của trẻ em thì chơi được coi là một hoạt động mà động cơ nằm trong quá trình chứ không nằm trong kết quả hoạt động, khi chơi đứa trẻ không chú tâm vào một lợi ích thiết thực nào cả, trong trò chơi các mối quan hệ giữa con người với tự nhiên và với xã hội được mô phỏng lại Chơi mang lại cho trẻ em một trạng thái tinh thần vui vẻ, phấn chấn dễ chịu
Theo tác giả Nguyễn Lân (2000) biên soạn trong “Từ điển Tiếng Việt” đã định nghĩa chơi là hoạt động có mục đích được vui hay thỏa thích, tham dự các hoạt động cụ thể như thể thao, nhạc cụ Trong ngữ cảnh khác, vui chơi còn là hoạt động quan hệ giao tiếp với người khác như kết bạn, chọn bạn chơi
Trong “Giáo trình giáo dục mầm non” tác giả Nguyễn Thị Hòa cho rằng “Chơi:
là một hoạt động tự lập của trẻ, chơi không nhằm tạo ra sản phẩm (kết quả vật chất)
mà chủ yếu thỏa mãn nhu cầu được chơi của trẻ (kết quả tinh thần), được bắt chước làm người lớn của trẻ Chơi của trẻ không phải là thật mà là giả vờ nhưng sự giả vờ ấy lại mang tính chất chân thật”
Trong phạm vi đề tài, người nghiên cứu xác định nội hàm của khái niệm “hoạt động vui chơi” như sau: Hoạt động vui chơi là một loại hình hoạt động của trẻ mầm non, là hoạt động chủ đạo của trẻ mẫu giáo Thông qua vui chơi, trẻ sẽ lĩnh hội tri thức, kinh nghiệm phù hợp với nhận thức của bản thân, đây là hoạt động hình thành những nền tảng cơ bản của sự phát triển nhân cách Trong quá trình này, người lớn giữ vai trò hướng dẫn nhằm giúp trẻ thỏa mãn các nhu cầu vui chơi và nhận thức, đồng thời giáo
dục và phát triển trẻ một cách toàn diện
1.1.4 Tổ chức hoạt động vui chơi
Theo tác giả Nông Khánh Vy (2017) trong nghiên cứu “Thực trạng tổ chức hoạt động vui chơi cho trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi ở các trường mầm non tại thành phố Mỹ Tho,
tỉnh Tiền Giang” cho rằng “Tổ chức hoạt động vui chơi cho trẻ mẫu giáo tại các trường
mầm non là hệ thống tác động sư phạm nhằm mục đích giúp trẻ được chơi các loại trò chơi đa dạng và đảm bảo sự phát triển kịp thời khả năng chơi của trẻ Chất lượng, hiệu quả công tác tổ chức hoạt động vui chơi của trường mầm non thể hiện trước hết ở sự
đa dạng, mức độ phát triển các loại trò chơi mà trẻ chơi”
Trong nghiên cứu “Thực trạng tổ chức hoạt động vui chơi cho trẻ mẫu giáo 5 –
6 tuổi theo tiêu chí thực hành áp dụng quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm trong trường mầm non ở thành phố Quảng Ngãi” của Nguyễn Thị Ngọc Diệp (2018) cho rằng
“Tổ chức hoạt động là việc tiến hành các hoạt động một cách có trật tự nhằm thực hiện
Trang 11nhiệm vụ của hoạt động vui chơi Quá trình tổ chức hoạt động vui chơi bao gồm: Chuẩn
bị (lên kế hoạch, chuẩn bị môi trường, chuẩn bị tâm thế cho trẻ trước khi chơi); Tiến hành theo kế hoạch đã vạch ra; Đánh giá kết quả chơi”
Như vậy, tổ chức hoạt động vui chơi của trẻ mẫu giáo ở trường mầm non là việc vận dụng những phương pháp, cách thức một cách có hệ thống, quy trình nhằm mục đích giúp trẻ được chơi các loại trò chơi đa dạng, phong phú nhưng vẫn đảm bảo được
sự phát triển một cách kịp thời khả năng chơi của trẻ trong mỗi loại trò chơi
1.2 Đặc điểm hoạt động vui chơi của trẻ mẫu giáo
1.2.1 Không mang tính chất bắt buộc
Đối với hoạt động học tập và lao động, cái làm cho người thực hiện quan tâm đó chính là kết quả của những quá trình đó Cụ thể là học được những kiến thức, kỹ năng nào và việc ứng dụng kiến thức, kỹ năng ấy để tạo ra sản phẩm như thế nào Ngược lại, đối với trẻ mẫu giáo khi tham gia vào trò chơi thì trẻ sẽ không quan tâm đến kết quả trò chơi Bởi vì vui chơi không phải là hoạt động tạo ra sản phẩm và cũng không tuân theo một phương thức chặt chẽ nào cả Nguyên nhân thúc đẩy trẻ tham gia vào trò chơi chính
là sự hấp dẫn của bản thân trò chơi Ví dụ trong trò chơi “bán hàng”, cái hấp dẫn trẻ chính là được hóa thân vào những vai trò khác nhau để được thực hiện những vai trò khác nhau như người bán hàng, người mua hàng, chú bảo vệ, còn việc bán có lợi nhuận hay không thì điều này trẻ không quan tâm đến Trò chơi nào trẻ càng thích thì trẻ càng say mê Mọi sự bắt buộc, cưỡng chế đều dẫn đến việc phá hoại trò chơi
1.2.2 Mang tính tự lực, tự điều khiển
Vui chơi chính là hoạt động thể hiện tính tự lực, tự chủ đầu tiền của trẻ mẫu giáo Trẻ tham gia hết mình, tích cực, độc lập, chủ động để cố làm lấy mọi việc (tự chọn trò chơi, đồ chơi, bạn cùng chơi, ), cố gắng suy nghĩ để khắc phục mọi khó khăn trong quá trình chơi Chính vì thế, trong quá trình này, người lớn chỉ có thể gợi ý, hướng dẫn chứ không thể áp đặt hoặc chơi hộ trẻ Những yêu cầu của giáo dục sẽ được người lớn lồng ghép vào nội dung của hoạt động vui chơi bằng cách tổ chức hoạt động vui chơi cho trẻ sao cho vừa thỏa mãn được những nhu cầu, hứng thú vừa đạt được những yêu cầu của giáo dục Vui chơi càng mang tính tự nguyện bao nhiêu thì càng phát huy ở trẻ tính tích cực, chủ động, độc lập và nảy sinh sáng kiến bấy nhiêu
Trang 126
1.2.3 Mang tính chất thực và giả
Trò chơi của trẻ không bị giới hạn bởi thực tế vì vậy nó vừa có yếu tố thực của cuộc sống vừa khác với cuộc sống Một đứa trẻ chơi trò cưỡi ngựa, các động tác của nó như cưỡi ngựa thật, nhưng không phải trên con ngựa thật Khi chơi trò bán hàng, trẻ hóa thân một cách nghiêm chỉnh vào vai người bán, người mua, chú bảo vệ Nhưng đang chơi, trẻ có thể dừng lại để tranh luận về chi tiết nào đó không có trong tưởng tượng của chúng Nhờ yếu tố thực và giả, trò chơi là nguồn vô tận, hấp dẫn để trẻ thỏa thích sáng tạo
1.2.4 Mang tính chất kí hiệu – tượng trưng
Đây là đặc điểm giúp trẻ tách hành động khỏi đồ vật Ta thường thấy trẻ mẫu giáo hành động mà không cầm đồ vật (trẻ đưa tay lên mồm để giả vờ uống nước), hay với đồ vật không phù hợp với hành động ấy (trẻ phi ngựa bằng chiếc gậy) Hành động này đã làm mất đi ý nghĩa thực tiễn của nó và trở thành một sự đánh dấu, mô tả cho hành động hiện thực Chẳng hạn khi trẻ cưỡi ngựa bằng gậy thì đó chính là đánh dấu việc cưỡi ngựa chứ không phải cưỡi ngựa Sau khi đánh dấu hành động chính là đánh dấu đồ vật, tức là việc thay thế đồ vật này thành đồ vật khác Ở đây trẻ thay thế con ngựa là cái gậy đã nói lên trẻ biết sử dụng kí hiệu tượng trưng để nhận thức thế giới Nhờ vậy, các quá trình tư duy, tưởng tượng được phát triển, trong đó hệ thống tín hiệu thứ hai đóng vai trò rất quan trọng
1.2.5 Mang màu sắc xúc cảm chân thực mạnh mẽ
Trò chơi thâm nhập một cách dễ dàng vào thế giới tình cảm của trẻ Vì thế, trẻ chơi với tất cả sự say mê và lòng nhiệt tình vốn có của mình Sắc thái xúc cảm chân thực mạnh mẽ mà trẻ bộc lộ trong trò chơi là một đặc điểm rất dễ nhận ra
1.2.6 Trò chơi là phương thức, phương tiện cơ bản để trẻ thực hiện tương tác với thế giới đồ vật và thế giới người lớn
Nếu tuổi ấu nhi trẻ trẻ hành động với đồ vật và giao tiếp với trực tiếp với người khác để tương tác với thế giới xung quanh thì trong tuổi mẫu giáo, trẻ thực hiện việc này thông qua trò chơi (tượng trưng, xếp hình, xây dựng, đóng vai, ) Nhờ trò chơi, trẻ
có thể khám thế giới đồ vật và người khác, sau đó cấu trúc và tái tạo lại đối tượng trong thế giới nội tâm của mình Bên cạnh đó, trẻ thể hiện sự hiểu biết, suy nghĩ, thái độ và cách ứng xử với đối tượng Cũng giống như người lớn khi hoạt động, khi đang chơi trẻ luôn thể hiện sự cố gắng và nghiêm túc Nhờ vậy, nên hoạt động chơi được coi là hoạt động chủ đạo ở tuổi mẫu giáo Đây là phương thức cơ bản để trẻ tương tác với thế giới
Trang 13xung quanh Ngoài ra, trong quá trình chơi, các chức năng tâm lý cơ bản sẽ được hình thành Mọi hoạt động khác như học tập, lao động, đều mang màu sắc trò chơi của trẻ
1.3 Sự phát triển hoạt động vui chơi của trẻ em tuổi mẫu giáo
- Trước 2 tuổi, trẻ chủ yếu chơi trò chơi hành động chức năng Dù trò chơi chức năng, mục đích không được thể hiện rõ rệt nhưng có vai trò quan trọng trong việc hiểu tác dụng hành động của mình và hiểu đối tượng Một đứa trẻ thích thú đập nước trong bồn tắm nhiều lần chỉ để xem sẽ có chuyện gì xảy ra Trò chơi hành động chức năng phát triển mạnh thời kỳ giác động, sau đó nó không mất đi mà trở thành một phần của
cá nhân trong các giai đoạn sau (trẻ 5 tuổi xoay người vòng tròn nhiều lần mà không rõ mục đích )
- Kết thúc giai đoạn giác động, trẻ xuất hiện trò chơi tượng trưng Trò chơi này gợi lên biểu tượng về một đồ vật hay sự kiện đã vắng mặt Trẻ mô phỏng lại những sự việc xảy ra trong cuộc sống bằng hành động mang tính tượng trưng độc đáo Nhờ trò chơi này, trẻ hình thành và phát triển chức năng kí hiệu – tượng trưng (trong trò chơi cưỡi ngựa thì khúc gỗ tượng trưng cho con ngựa hoặc trong trò chơi lái tàu, các chiếc ghế xếp thành hàng dài tượng trưng cho đoàn tàu)
- Không chỉ có trò chơi tượng trưng, ở trẻ 3 – 4 còn có trò chơi áp dụng là vẽ hình Đặc biệt, trong trò chơi này đã có sự xuất hiện của hành động chức năng để đáp ứng mục đích Trẻ say sưa sắp xếp các khối gỗ, đắp cát, vẽ các hình thù Tuy nhiên, giai đoạn đầu, mục đích của trò chơi chưa ổn định Ví dụ, lúc đầu trẻ sử dụng cát để xây thành lâu đài, nhưng một lát sau, ta lại thấy trẻ xúc cát từ chỗ này sang chỗ khác một cách say sưa Hay khi đang xếp các khối gỗ thành ngôi nhà, nhưng thấy bạn xếp robot, trẻ bỏ xếp nhà và chuyển sang xếp robot Tính không ổn định của mục đích trò chơi xây dựng sẽ được khắc phục khi trẻ 4 – 5 tuổi Lúc này trẻ không chỉ sử dụng cát để xây lâu đài mà còn biết đắp đường dẫn đến đó, thậm chí còn có cây cối, con người trên đường
đi
- Từ 4 – 5 tuổi đến hết giai đoạn mẫu giáo trò chơi đóng vai theo chủ đề xuất hiện và giữ vai trò chủ đạo Trò chơi đóng vai theo chủ đề là trò chơi mô phỏng một mảng nào đó trong cuộc sống người lớn bằng việc diễn tả vai trò của một nhân vật nào
đó bằng hành động mang tính tượng trưng của mình Thời kỳ đầu, trẻ sẽ tự chơi một mình để nhập vào một vai nào đó (người bán hàng, bác sĩ, cô giáo ) Trong các năm tiếp theo, trò chơi đóng vai theo chủ đề đã phức tạp, đa dạng và nhiều nguyên tắc chơi hơn