ĐẠI HỘI ĐẠI BIỂU TOÀN QUỐC LẦN THỨ V CỦA ĐẢNG VÀ BA BƯỚC ĐỘT PHÁ ĐỔI MỚI KINH TẾ

BÀI TẬP LỚN MÔN LỊCH SỬ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM ĐỀ TÀI ĐẠI HỘI ĐẠI BIỂU TOÀN QUỐC LẦN THỨ V CỦA ĐẢNG VÀ BA BƯỚC ĐỘT PHÁ ĐỔI MỚI KINH TẾ HÀ NỘI, NĂM 2022 MỤC LỤC LỜI MỞ ĐẦU 5 I Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ V của Đảng 6 1 Bối cảnh của đại hội V 6 2 Nội dung Đại hội V 6 3 Kết quả Đại hội V 11 4 Những điểm hạn chế của Đại hội V 12 5 So sánh đại hội V và đại hội IV 14 II Ba bước đột phá kinh tế mới 16 1 Bước đột phá kinh.

-*** -

BÀI TẬP LỚN MÔN: LỊCH SỬ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM

ĐỀ TÀI: ĐẠI HỘI ĐẠI BIỂU TOÀN QUỐC LẦN THỨ V CỦA ĐẢNG VÀ BA BƯỚC ĐỘT PHÁ ĐỔI MỚI KINH TẾ

.

HÀ NỘI, NĂM 2022

MỤC LỤC

I Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ V của Đảng 6

4 Đánh giá về những bước đột phá kinh tế 21

LỜI MỞ ĐẦU

Ngày 03/02/1930 Đảng Cộng sản Việt Nam do Chủ tịch Hồ Chí Minhsáng lập ra đời, đánh dấu bước ngoặt vĩ đại của cách mạng Việt Nam Trongsuốt 92 năm qua, Đảng đã lãnh đạo nhân dân ta trải qua hai cuộc kháng chiếntrường kỳ, giành độc lập dân tộc, xây dựng một nước Việt Nam ngày càng pháttriển; chính trị, xã hội ổn định, độc lập, chủ quyền được giữ vững; vị thế và uytín của đất nước ngày càng được nâng cao trên trường quốc tế

Trong những năm 1975-1985, cả nước bước vào kỷ nguyên xây dựng vàbảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa Đất nước ta đã diễn ra nhiều sựkiện lịch sử quan trọng, được ghi đậm nét vào lịch sử vẻ vang của Đảng và củadân tộc Tất cả vì Tổ quốc xã hội chủ nghĩa, vì hạnh phúc của nhân dân, xã hội,vực dậy nền kinh tế yếu kém sau những năm đầu xây dựng XHCN trên phạm vitoàn quốc

Đồng thời, trong khoảng thời gian từ năm 1979 – 1986, nền kinh tế nướcnhà cũng có những bước đột phá, tạo ra bước ngoặt cho sự chuyển đổi cơ cấunền kinh tế từ lạc hậu, nghèo nàn trở nên tiến bộ hơn

I Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ V của Đảng

1 Bối cảnh của đại hội V

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ 5 V diễn ra trong bối cảnh kinh tế đấtnước sau 5 năm Kháng chiến chống Mỹ đang gặp những trì trệ nghiêm trọng.Bên cạnh đó Việt Nam đang đóng quân ở Campuchia sau Chiến tranh biên giớiTây Nam từ năm 1979 và quan hệ Việt Nam – Trung Quốc bị đổ vỡ sau Chiếntranh biên giới phía Bắc 1979 Trung Quốc tiến hành hoạt động phá hoại biêngiới trên bộ và trên biển thường xuyên

Đây cũng chính là thời kỳ Đảng và nhân dân ta phải trải qua nhiều tháchthức nghiêm trọng Công tác lãnh đạo và quản lý kinh tế, quản lý xã hội củaĐảng và Nhà nước phạm nhiều khuyết điểm Xuất hiện tình hình khủng hoảngkinh tế - xã hội Thực trạng đất nước đòi hỏi Đảng phải kiểm điểm lại đườnglối, chủ trương, chính sách, đánh giá khách quan thành tựu và khuyết điểm,định ra mục tiêu, nhiệm vụ, các biện pháp giải quyết đúng những vấn đề quantrọng cấp bách trên tất cả các lĩnh vực đời sống xã hội nhằm tiếp tục đưa sựnghiệp cách mạng nước ta tiến lên

2 Nội dung Đại hội V

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ V của Đảng, bước phát triển mới về con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta

Đại hội lần thứ V của Đảng tiến hành từ ngày 27-3 đến ngày 31-3-1982tại Thủ đô Hà Nội Dự Đại hội có 1.033 đại biểu thay mặt cho hơn 1,7 triệuđảng viên trong cả nước, có 47 đoàn đại biểu các đảng cộng sản và công nhân,các tổ chức cách mạng trên thế giới

Đại hội đã thảo luận nhiệm vụ và mục tiêu chủ yếu về kinh tế-xã hội trong

5 năm 1981-1985 thông qua Báo cáo Chính trị, Báo cáo về phương hướng,Báo cáo về xây dựng Đảng và bổ sung điều lệ Đảng, Bầu Ban Chấp hànhTrung ương khoá V gồm 116 ủy viên chính thức và 36 ủy viên dự khuyết Hộinghị lần thứ nhất Ban Chấp hành Trung ương, khoá V đã bầu ra Ban Bí thư,Tổng Bí thư và Ủy ban kiểm tra Trung ương Đồng chí Lê Duẩn được bầu lạilàm Tổng Bí thư của Đảng

Đồng chí Trường Chinh đọc lời khai mạc Đại hội Đồng chí Lê Duẩn đọcBáo cáo chính trị của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Đồng chí Phạm VănĐồng đọc Báo cáo về nhiệm vụ kinh tế - xã hội Đồng chí Lê Đức Thọ đọc Báocáo về xây dựng Đảng Nhiều đại biểu của Đại hội đã đọc tham luận, nhiều đạibiểu quốc tế và trong nước đọc lời chào mừng

( chèn ảnh của Lê Duẩn, Phạm Văn Đồng, Lê Đức Thọ )

Nội dung cơ bản của báo cáo chính trị:

Báo cáo chính trị đã đánh giá toàn diện những thắng lợi mà Đảng và nhândân ta đã giành được trong công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc từ sau đạithắng mùa xuân 1975 Báo cáo chính trị đã nêu bật những thành tựu trên cáclĩnh vực Trên mặt trận kinh tế chúng ta đã khắc phục những hậu quả nặng nề

do chiến tranh xâm lược và thiên tai gây ra, khôi phục và phát triển sản xuất,phân bố lại lao động xã hội, củng cố quan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa Ở miềnNam, công cuộc cải tạo xã hội chủ nghĩa đạt được những kết quả bước đầu, giaicấp tư sản mại bản bị xoá bỏ, một bộ phận công thương nghiệp tư bản đã đượccải tạo, nông dân ở nhiều nơi tham gia tập đoàn sản xuất kể cả vào làm ăn tậpthể Trên mặt trận văn hoá, sự nghiệp giáo dục tiếp tục phát triển, nạn mù chữ

về cơ bản được thanh toán Công cuộc xây dựng nền văn hoá mới được triểnkhai trong cả nước Sự nghiệp văn học nghệ thuật đạt được một số tiến bộ.Công tác y tế, thể dục thể thao, có nhiều cố gắng vươn lên Các ngành khoahọc, kỹ thuật đã đáp ứng tốt một số yêu cầu của kinh tế và quốc phòng

Báo cáo chính trị cũng vạch rõ những khó khăn yếu kém của nước tatrong quá trình phát triển Về kinh tế, chưa thu hẹp được những mặt cân đối

nghiêm trọng của nền kinh tế quốc dân kết quả thực hiện các kế hoạch kinh tếtrong 5 năm 1976-1980 Sản xuất phát triển rất chậm trong khi dân số tăngnhanh, lương thực thực phẩm, hàng tiêu dùng không đủ đáp ứng nhu cầu thiếtyếu của đời sống xã hội Đời sống nhân dân lao động gặp rất nhiều khó khănthiếu thốn Mặt trận tư tưởng, văn hóa, giáo dục còn bị xem nhẹ, pháp chế xãhội chủ nghĩa chậm được tăng cường, pháp luật, kỷ luật bị buông lỏng

Báo cáo nêu rõ trong giai đoạn mới của cách mạng, Đảng phải lãnh đạo

nhân dân ta thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược: “Xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội và sẵn sàng chiến đấu, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa” Hai nhiệm vụ chiến lược đó quan hệ mật thiết với nhau Xây dựng

chủ nghĩa xã hội làm cho đất nước lớn mạnh về mọi mặt thì mới có đủ sứcđánh thắng mọi cuộc chiến tranh xâm lược của địch, bảo vệ vững chắc Tổquốc Ngược lại có tăng cường phòng thủ, bảo vệ vững chắc Tổ quốc mới cóđiều kiện để xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội Xác định những nhiệm vụ

rõ ràng trong từng lĩnh vực

Báo cáo chính trị đã xác định những chính sách lớn về kinh tế - xã hội:Đáp ứng những nhu cầu cấp bách và thiết yếu nhất, dần dần ổn định, tiến lêncải thiện một bước đời sống vật chất và văn hoá của nhân dân Tiếp tục xâydựng cơ sở vật chất - kỹ thuật của chủ nghĩa xã hội, chủ yếu nhằm thúc đẩy sảnxuất nông nghiệp, hàng tiêu dùng và xuất khẩu, đồng thời tăng thêm trang bị kỹthuật cho các ngành kinh tế khác, và chuẩn bị cho sự phát triển mạnh mẽ hơnnữa của công nghiệp nặng trong chặng đường tiếp theo Hoàn thành công cuộccải tạo xã hội chủ nghĩa ở các tỉnh miền Nam, tiếp tục hoàn thiện quan hệ sảnxuất xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc, củng cố quan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩatrong cả nước Đáp ứng các nhu cầu của công cuộc phòng thủ đất nước, củng

cố quốc phòng và giữ vững an ninh, trật tự

Tăng cường Nhà nước xã hội chủ nghĩa, phát động phong trào cách mạngcủa quần chúng, Báo cáo chính trị nêu rõ: Nhân dân lao động thực hiện quyềnlàm chủ tập thể của mình chủ yếu bằng Nhà nước dưới sự lãnh đạo của Đảng.Tăng cường Nhà nước là vấn đề cấp bách để phát huy quyền làm chủ của nhândân Đồng thời, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước, cải tiến

phương pháp lãnh đạo của các cấp uỷ đảng với chính quyền là điều kiện đểphát huy vai trò và hiệu lực của Nhà nước

Nâng cao sức chiến đấu của Đảng, công tác xây dựng Đảng càng có vị tríđặc biệt quan trọng Nhiệm vụ then chốt của công tác xây dựng Đảng hiện nay

là tiếp tục nâng cao tính giai cấp công nhân, tính tiên phong của Đảng, xâydựng Đảng mạnh mẽ về chính trị, tư tưởng và tổ chức nhằm bảo đảm thực hiệnthắng lợi đường lối của Đảng, nâng cao năng lực lãnh đạo của Đảng đối với sựnghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc; làm cho Đảng ta luônluôn giữ vững bản chất cách mạng và khoa học, một đảng thật sự trong sạch, cósức chiến đấu cao, gắn bó chặt chẽ với quần chúng

Và còn các nhiệm vụ đối với văn hoá, xã hội, tăng cường quản lý xã hội

và với lĩnh vực công tác khoa giáo,

Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ V của Đảng đã có những nhận thức mới về chủ nghĩa xã hội và con đường tiến lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta.

Đại hội xác định nhiệm vụ cơ bản của công tác tư tưởng là: Vũ trang chotoàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta những kiến thức cơ bản về chủ nghĩa xã hộikhoa học, xây dựng ý thức kiên cường, quyết tâm sắt đá và trình độ hiểu biếtcần thiết để làm tròn cả hai nhiệm vụ chiến lược: xây dựng chủ nghĩa xã hội vàbảo vệ Tổ quốc Về các nhiệm vụ cụ thể, trước hết là: làm quán triệt đường lốicác mạng xã hội chủ nghĩa, nâng cao lập trường giai cấp công nhân trong cuộcđấu tranh giữa hai con đường

Thứ nhất, Đại hội đưa ra quan niệm mới về chặng đường đầu tiên của thời kỳ quá độ đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta.

Theo quan điểm của Đại hội V, thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ởnước ta là khó khăn, phức tạp, lâu dài, phải trải qua nhiều chặng đường, hiệnnay nước ta đang ở chặng đường đầu tiên, đồng thời chỉ ra nội dung kinh tế,chính trị, văn hoá, xã hội của chặng đường đầu Đây chính là sự nhận thức vàvận dụng đúng đắn hơn quan điểm chủ nghĩa Mác-Lênin về thời kỳ quá độ và

sự phân kỳ thời kỳ quá độ vào điều kiện thực tiễn nước ta Đại hội xác định:

Chặng đường trước mắt bao gồm thời kỳ 5 năm 1981-1985 và kéo dài đếnnhững năm 1990 là khoảng thời gian có tầm quan trọng đặc biệt.

Việc khẳng định trên thực tế cách mạng nước ta đang ở chặng đường nàotrên con đường tiến lên chủ nghĩa xã hội có ý nghĩa quyết định việc tìm ra vànắm vững quy luật khách quan và là cơ sở để cụ thể hoá đường lối, xác địnhchủ trương, chính sách phù hợp với thực tiễn cách mạng; chống chủ quan, nônnóng, đốt cháy giai đoạn Đại hội V chỉ rõ: “Kinh nghiệm của 5 năm 1976 -

1980 cho thấy phải cụ thể hoá đường lối của Đảng - đường lối chung của cáchmạng xã hội chủ nghĩa và đường lối xây dựng nền kinh tế xã hội chủ nghĩa ởnước ta, vạch ra chiến lược kinh tế, xã hội cho chặng đường đầu tiên của quátrình công nghiệp hoá xã hội chủ nghĩa”

Thứ hai, Đại hội xác định cách mạng Việt Nam trong giai đoạn mới có hai nhiệm vụ chiến lược: xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội và sẵn sàng

chiến đấu, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa

Hai nhiệm vụ chiến lược có quan hệ mật thiết với nhau Xây dựng chủnghĩa xã hội đạt những kết quả thiết thực làm cho đất nước ta mạnh lên về mọimặt và trong mọi hoàn cảnh thì mới có đủ sức đánh thắng mọi cuộc chiến tranhxâm lược của địch, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Ngược lại, bảo vệ vững chắc Tổquốc thì mới có điều kiện để xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội Mỗi nhiệm

vụ chiến lược có vị trí riêng: “Trong khi không một phút lơi lỏng nhiệm vụcủng cố quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc, Đảng ta và nhân dân ta phải đặt lên hàngđầu nhiệm vụ xây dựng chủ nghĩa xã hội”

Thứ ba, Đại hội đã có những điều chỉnh về nội dung, bước đi, cách làm của công nghiệp hoá xã hội chủ nghĩa trong chặng đường đầu tiên.

Đại hội V xác định: Tập trung sức phát triển mạnhột bước lên sản xuấtlớn xã hội chủ nghĩa; ra sức đẩy mạnh sản xuất hàng tiêu dùng và tiếp tục xâydựng một số ngành công nghiệp nặng quan trọng; kết hợp nông nghiệp, công

nghiệp hàng tiêu dùng và công nghiệp nặng trong một cơ cấu công-nôngnghiệp hợp lý

3 Kết quả Đại hội V

Thứ nhất, Đại hội V đã đề ra đường lối chiến lược cho công cuộc xây

dựng đất nước Đường lối này đã tạo điều kiện cho công cuộc công nghiệp hóa– hiện đại hóa của nước ta phát triển, đặc biệt là nhân dân miền Nam Đại bộphận nông dân Miền Nam đi vào con đường sản xuất tập thể, đồng bào các dântộc ở Tây Nguyên có tiến bộ trong sự nghiệp xây dựng cuộc sống mới, tạobước bắt kịp đà phát triển đối với Miền Bắc

Thứ hai, không thể phủ nhận được sự phát triển kinh tế của nước ta trong

giai đoạn 1981-1985 Trong sản xuất nông nghiệp và công nghiệp, đã ngăn

chặn được đà giảm sút của những năm 1979-1980, từ năm 1981 đến nay, đạtđược nhiều tiến bộ rõ rệt Điển hình như, Nông nghiệp tăng bình quân hằngnăm 4,9% so với 1,9% hằng năm của thời kỳ 1976-1980 Sản xuất công nghiệptăng bình quân hằng năm 8,9% so với thời kỳ 1976-1980 Thu nhập quốc dântăng bình quân hằng năm 6,4% so với 0,4% trong 5 năm trước

Sự phát triển của nền kinh tế đã đáp ứng mục tiêu trong việc đảm bảo nhữngnhu cầu cấp bách và thiết yếu nhất dần dần ổn định, tiến tới cải thiện một bướcđời sống vật chất và văn hoá của nhân dân; Hoàn thành công cuộc cải tạo xãhội chủ nghĩa ở miền Nam, hoàn thiện quan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa ởmiền Bắc

Thứ ba, trong lĩnh vực văn hóa, chúng ta đã xây dựng được nền văn hóa

mới, con người mới theo đúng tư tưởng Hồ Chí Minh Chúng ta đã từng bướchoàn thiện nền giáo dục, nâng cao dân trí cho người dân Hệ thống y tế, thểdục, thể thao, nghệ thuật cũng được xây dựng và chú trọng phát triển Tất cảcùng đóng góp xây dựng nên một xã hội dân chủ

Thứ tư, về xây dựng cơ sở vật chất - kỹ thuật, trong 5 năm 1981-1985, đã

hoàn thành nhiều công trình tương đối lớn và hàng nghìn công trình vừa vànhỏ, trong đó có một số cơ sở quan trọng về điện, dầu khí, xi măng, cơ khí, dệt,đường, thuỷ lợi, giao thông Về năng lực sản xuất, tăng thêm rất nhiều, điểnhình như 456 nghìn kw điện; 2,5 triệu tấn than Các công trình thủy điện HòaBình, Trị An cũng được xây dựng

Thứ năm, về công cuộc chiến đấu, bảo vệ Tổ quốc, chúng ta tiếp tục giữ

vững nền độc lập dân tộc, đảm bảo an ninh chính trị Đặc biệt, chúng ta đã làmthất bại một bước chiến tranh phá hoại nhiều mặt của địch và bọn phản độngFULRO ở vùng Tây Nguyên Đối với cách mạng thế giới, Quân và dân ta tiếp

tục thực hiện nghĩa vụ quốc tế, củng cố liên minh chiến lược đối với Lào và

Campuchia, tăng cường quan hệ đoàn kết và hợp tác toàn diện với Liên Xô,

Lào, Campuchia

Thứ sáu, về an ninh quốc phòng, Đảng đã xây dựng được một hệ thống

quân đội chính quy, hiện đại, sẵn sàng ứng phó với mọi kẻ thù xâm lược Lựclượng dân quân, tự vệ được tăng cường cả về số lượng và chất lượng Việc kếthợp kinh tế với quốc phòng đã đạt một số kết quả, nhất là xây dựng các côngtrình công nghiệp và giao thông

Như vậy, với những thành tựu kể trên, Đại hội V của Đảng đã mở rabước tiến mới cho con đường phát triển của dân tộc Đảng được củng cố vàtăng cường sức mạnh, là nền tảng vững chắc cho cách mạng

4 Những điểm hạn chế của Đại hội V

Bên cạnh những thành tựu mà Đại hội V đạt được thì cũng còn tồn tạinhững điểm hạn chế như sau:

Thứ nhất, về tình hình kinh tế, so với điều kiện của nước ta, mặc dù sản

xuất tuy có tăng, nhưng tăng chậm, các hoạt động sản xuất lương thực, than, ximăng, gỗ, vải,… hàng xuất khẩu không đạt được như chỉ tiêu đề ra đặc biệt làlương thực Chính những vấn đề này gây ra mất cân đối giữa hoạt động cung vàcầu về lương thực, thực phẩm, hàng tiêu dùng, năng lượng, nguyên liệu, vận