MỘT SỐ GIẢI PHÁP GIÚP HỌC SINH LỚP 4 HỌC TỐT MÔN TIN HỌC

Sáng kiến kinh nghiệm giúp học sinh học tốt Tin học 4

UBND HUYỆN GIA LÂM

TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐẶNG XÁ

- -SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ GIẢI PHÁP GIÚP HỌC SINH LỚP 4

HỌC TỐT MÔN TIN HỌC

Tác giả: Nguyễn Thị Hương Lĩnh vực/Môn: Tin học Cấp: Tiểu học

NĂM HỌC: 2020- 2021

MỤC LỤC

1

2

3

4

PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ………

1 Lí do chọn đề tài

2 Mục tiêu nghiên cứu

3. Nhiệm vụ nghiên cứu

4. Phạm vi nghiên cứu

5. Đối tượng nghiên cứu

6. Phương pháp nghiên cứu

PHẦN II: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

1 Cơ sở lí luận và thực tiễn

2 Thực trạng

3 Một số giải pháp giúp học sinh lớp 4 học tốt môn Tin học

3.1/ Giải pháp 1

3.2/ Giải pháp 2

3.3/ Giải pháp 3

3.4/ Giải pháp 4

3.5/ Giải pháp 5

3.6/ Giải pháp 6

3.7/ Giải pháp 7

3.8/ Giải pháp 8

4 Kết quả

PHẦN III: KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ……… …

1 Kết luận

2. Khuyến nghị, đề xuất………

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1

1 2 2 2 2 3

4

4

5

6 6 6 7 8 8 8 9 9 10

11

12 13 14

PHẦN I – ĐẶT VẤN ĐỀ 1/ Lí do chọn đề tài

Trong thời đại bùng nổ công nghệ thông tin hiện nay, hoà chung với

phong trào thi đua sôi nổi của ngành giáo dục “Xây dựng trường học thân thiện

- Học sinh tích cực”, việc ứng dụng CNTT vào giảng dạy giúp cho giáo viên

thực hiện thành công các hoạt động dạy học, đặc biệt là trực tiếp góp phần đổi mới phương pháp dạy học, hướng vào phát triển các hoạt động tích cực, sáng tạo, chủ động của học sinh (phát triển năng lực) theo đúng tinh thần của TT22/BGD Và để làm được điều đó, giáo viên cần tạo sự hứng thú, giúp học sinh yêu thích CNTT, yêu thích học Tin học

Đưa tin học vào trường Tiểu học là một việc làm cần thiết để các em làm quen và tiếp cận với công nghệ khoa học tiên tiến Trong bối cảnh đó, công nghệ thông tin được hình thành và phát triển thành một ngành khoa học độc lập với các nội dung, mục tiêu, phương pháp nghiên cứu riêng và ngày càng có nhiều ứng dụng trong hầu hết các lĩnh vực hoạt động của xã hội

- Việc thay sách Tin học Tiểu học là một yêu cầu khách quan thì việc đổi mới phương pháp giảng dạy là điều không thể chậm trễ

- Vì vậy, để giúp học sinh nắm vững kiến thức kĩ năng làm nền tảng cho việc học tốt môn Tin học là một vấn đề hết sức quan trọng đòi hỏi người làm công tác giáo dục phải nghiên cứu, tìm những biện pháp giảng dạy hay, giúp học sinh dễ hiểu, phù hợp để hình thành kiến thức, kĩ năng nhằm giúp học sinh học tốt môn tin học

Với sự quan tâm của UBND Huyện, Phòng GD&ĐT cũng như sự ủng hộ nhiệt tình của phụ huynh, cơ sở vật chất của nhà trường đã được trang bị khá đầy đủ Phòng tin có 20 máy dành cho học sinh, 1 máy chiếu projector, hệ thống quạt và đèn chiếu sáng đủ tiêu chuẩn Các máy đều được kết nối mạng Internet Nhà trường cũng đã trang bị cho giáo viên đầy đủ SGK và các phần mềm kèm theo có trong sách “Hướng dẫn học tin học Tiểu học”

Từ thực tế của việc dạy và học Tin học tại trường, tôi đã nghiên cứu tài liệu, tham khảo thông tin trên Internet, trao đổi, học tập kinh nghiệm từ đồng

nghiệp và mạnh dạn đưa ra sáng kiến “Một số giải pháp giúp học sinh lớp 4

học tốt môn Tin học” nhằm giúp các con học sinh dễ dàng tiếp cận, yêu thích và

học tốt môn Tin học Tiểu học cũng như ứng dụng hiệu quả CNTT vào công tác giảng dạy của mình

2/ Mục đích nghiên cứu:

- Giúp cho học sinh:

+ Có hiểu biết ban đầu về Tin học và ứng dụng Tin học trong học tập và trong đời sống

+ Có khả năng sử dụng máy tính trong việc học những môn học khác, trong hoạt động vui chơi giải trí nhằm nâng cao chất lượng giáo dục và thích ứng với đời sống xã hội hiện đại

+ Bước đầu làm quen với cách giải quyết vấn đề có sử dụng công cụ Tin học

Do đó để học sinh có thể học tốt môn Tin học, trước tiên giáo viên phải là người truyền cảm hứng, tạo hứng thú cho các em yêu thích môn học này, say sưa tìm tòi kiến thức, chăm chỉ thực hành

3/ Nhiệm vụ nghiên cứu:

- Tìm hiểu và nghiên cứu tài liệu có liên quan Chương trình sách giáo khoa tin học 4, trao đổi với đồng nghiệp với học sinh và tự rút ra những kinh nghiệm hay phù hợp để giảng dạy cho học sinh Từ đó có những thay đổi phù hợp nhằm phát huy năng lực của học sinh, rèn kỹ năng thực hành hiệu quả

4/ Đối tượng nghiên cứu:

- Nghiên cứu nội dung chương trình sách giáo khoa Tin học lớp 4

- Nghiên cứu những biện pháp, phương pháp giáo dục hay phù hợp để khắc sâu kiến thức, hình thành thói quen, giúp học sinh nắm chắc kiến thức và vận dụng thực hành hiệu quả để học tốt môn Tin học

5/ Phạm vi nghiên cứu:

- Sáng kiến kinh nghiệm này viết trong phạm vi môn Tin học lớp 4 Đề cập đến nội dung Tin học lớp 4, (hệ thống hoá kiến thức) phân tích nội dung Tin học lớp 4, phương pháp dạy Tin học lớp 4

- Công tác giảng dạy và quá trình thực hiện phạm vi nghiên cứu là học sinh lớp 4 năm học 2019- 2020 trường Tiểu học Đặng Xá

6/ Phương pháp nghiên cứu:

Trong quá trình nghiên cứu, tôi đã sử dụng các phương pháp sau:

- Phương pháp đàm thoại, trao đổi kinh nghiệm với đồng nghiệp với học sinh

- Phương pháp quan sát

- Phương pháp điều tra

- Phương pháp thực hành luyện tập

- Phương pháp thống kê, tổng hợp, so sánh

PHẦN II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

1. Cơ sở lí luận và thực tiễn:

Theo chương trình giáo dục phổ thông, ở cấp Tiểu học môn Tin học là môn

tự chọn Ở bậc tiểu học: Biết soạn thảo văn bản ở mức tối thiểu Đối với bậc học này, học sinh sẽ được học và biết: Sử dụng chuột và các thiết bị ngoại vi khác phục vụ khai thác thông tin; Kỹ năng gõ phím bằng 10 ngón, mức cơ bản; Tìm kiếm, phân loại, tổ chức và trình bày thông tin Phân biệt được thông tin nên và không nên xem Học sinh sẽ phân biệt, nhận biết được một số thiết bị công nghệ thông tin đơn giản, phổ thông, biết được một số chức năng của chúng Vận hành mức đơn giản một số thiết bị công nghệ thông tin, mở, đóng phần mềm và thiết

bị Biết sử dụng công nghệ thông tin, phần mềm, Internet để tự tạo lập được các nội dung thông tin theo yêu cầu của người khác hoặc tự sáng tạo theo trí tưởng tượng của mình…

Môn Tin học giúp cho học sinh hình thành và phát triển năng lực ứng dụng công nghệ thông tin như là một công cụ để mở rộng khả năng tiếp nhận tri thức

và sáng tạo trong bối cảnh bùng nổ thông tin, đáp ứng yêu cầu của thời đại số hóa và toàn cầu hóa, biến quá trình đào tạo thành quá trình tự đào tạo

Môn tin học ở bậc tiểu học bước đầu giúp học sinh làm quen với một số kiến thức ban đầu về CNTT như: Một số bộ phận của máy tính, một số thuật ngữ thường dùng, rèn luyện một số kĩ năng sử dụng máy tính, …

Hình thành cho học sinh một số phẩm chất và năng lực cần thiết cho người lao động hiện đại như:

+ Góp phần hình thành và phát triển tư duy thuật giải

+ Bước đầu hình thành năng lực tổ chức và xử lý thông tin

+ Có ý thức và thói quen sử dụng máy tính trong hoạt động học tập, lao động xã hội hiện đại

+ Có thái độ đúng khi sử dụng máy tính các sản phẩm tin học

+ Bước đầu hiểu khả năng ứng dụng CNTT trong học tập

+ Có ý thức tìm hiểu CNTT trong các hoạt động xã hội

* Đặc biệt khi học sinh học các phần mềm như:

+ Phần mềm soạn thảo văn bản (Microsoft Word): Học sinh ứng dụng từ các môn học Tiếng Việt để trình bày đoạn văn bản cho phù hợp, đúng cách Ứng dụng soạn thảo văn bản để soạn thảo giải những bài toán đã học ở bậc tiểu học

+ Phần mềm vẽ (Paint): Học sinh ứng dụng trong môn Mỹ thuật, học được từ môn mỹ thuật để vẽ tranh ảnh sao cho sinh động, hài hoà thẩm mĩ

+ Phần mềm trình chiếu (Microsof Power Point): Giúp học sinh tạo những bài thuyết trình có hình ảnh, âm thanh minh họa hiệu quả.Từ đó giúp học sinh trình bày kết quả làm việc sinh động hơn

+ Trong chương trình tin học ở bậc tiểu học được phân bố xen kẽ giữa các bài vừa học, vừa chơi (Crayola Art, The Monkey Eyes, Fotor, Real Chess3D…) Điều đó sẽ rèn luyện cho học sinh óc tư duy sáng tạo trong quá trình chơi những trò chơi mang tính bổ ích giúp cho học sinh thư giãn sau những giờ học căng thẳng ở lớp, …

+ Phần mềm MSWLogo: Giúp học sinh bước đầu làm quen với thuật toán

và ngôn ngữ lập trình đơn giản Phát huy được tư duy logic, toán học của học sinh bậc tiểu học

2. Thực trạng.

Qua nhiều năm giảng dạy môn Tin học Tiểu học tôi nhận thấy một số khó khăn, thuận lợi như sau:

* Thuận lợi:

- Luôn nhận được sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của Phòng GD&ĐT huyện

và Ban giám hiệu nhà trường

- Phòng Tin học được trang bị khá đầy đủ các trang thiết bị và các phần mềm trong Sách “Hướng dẫn học tin học” tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên trong việc giảng dạy

- Học sinh được học môn Tin học từ lớp 3

- Học sinh đã nắm được các kiến thức cơ bản của bài học Từ đó học sinh

đã biết sử dụng và ứng dụng phần mềm vào việc học tập

Trong quá trình giảng dạy, giáo viên biết sử dụng các thiết bị và phần mềm sẵn

có để tạo các bài giảng điện tử một cách sinh động, chất lượng và hiệu quả Thực tế, các bài giảng điện tử mà giáo viên xây dựng đã giúp học sinh tiếp bài nhanh hơn, học tập sôi nổi hơn, từ đó nâng cao chất lượng các hoạt động dạy và học Bên cạnh, việc sử dụng tranh ảnh kết hợp máy chiếu projector, máy chiếu

đa vật thể hiệu quả đã giúp giáo viên có thể đưa ra tranh ảnh, hình vẽ, các đồ vật minh họa hết sức trực quan, sinh động giúp học sinh học tập tích cực, sôi nổi

để tìm kiếm kiến thức

* Khó khăn và tồn tại:

• Về phía giáo viên:

- Môn Tin học mới chỉ là môn tự chọn ở bậc tiểu học nên chương trình và

sự phân phối chương trình mới bước đầu có sự thống nhất và đang hoàn chỉnh

- Với thời lượng 1tiết/tuần không đảm bảo được thời gian thực hành của học sinh có hiệu quả

- Tài liệu tham khảo dành riêng cho bộ môn Tin học còn quá ít Nhất là những tài liệu nói về phương pháp dạy học đặc trưng của môn Tin học

- Kiến thức về âm nhạc khi dạy phần mềm Encore (Em học nhạc) của giáo viên còn hạn chế

• Về phía học sinh:

- Nhiều học sinh không có máy tính ở nhà để luyện tập nên các thao tác của học sinh đó chưa được thành thạo Hoặc có máy tính nhưng chưa biết cách tải các phần mềm trong sách “Hướng dẫn học tin học” trên mạng hoặc trên trang website của nhà trường về cài đặt trong máy luyện tập thêm việc thực hành tại nhà

- Tin học là môn học tự chọn nên một số học sinh chưa học nghiêm túc và phụ huynh chưa thực sự quan tâm hướng dẫn, nhắc nhở con học Tin và ứng dụng CNTT

- Một số học sinh vẫn còn thái độ ham chơi, nên khi thực hành còn không tập trung, gây mất trật tự, ảnh hưởng các bạn thực hành các máy bên cạnh

Qua khảo sát đầu năm của học sinh khối lớp 4 năm học 2019 – 2020 tôi tiến hành tổng hợp kết quả như sau:

Lớp Sĩ số T H C

4A 38 16 42,1 22 57,9 0 0

4D 37 9 24,3 26 70,3 2 5,4

Trong đó 02 học sinh chưa hoàn thành môn học là 02 học sinh khuyết tật trí tuệ

* Chú thích: T – hoàn thành tốt

H – hoàn thành

C – chưa hoàn thành

Đứng trước thực trạng trên, là giáo viên dạy Tin học Tiểu học tôi thật sự băn khoăn và đặt ra nhiệm vụ là làm thế nào để bồi dưỡng, hình thành cho học sinh những kiến thức cơ bản giúp học sinh lớp 4 học tốt môn Tin học Chính vì

thế nên tôi xin đề ra Một số giải pháp giúp học sinh lớp 4 học tốt môn Tin học.

Khảo sát kiến thức, kĩ năng đầu năm học 2019-2020

3/ Một số giải pháp giúp học sinh lớp 4 học tốt môn Tin học:

3.1.

Giải pháp 1: Giáo viên có kế hoạch tìm hiểu, phân loại học sinh theo từng đối tượng cụ thể.

Mục tiêu: Giúp người giáo viên nắm bắt được lực học của từng nhóm học sinh

để định hướng được nội dung học tập phù hợp với từng nhóm học sinh

Cách tiến hành: Khảo sát chất lượng đầu năm bằng một bài kiểm tra và qua các

tiết ôn tập Tin học đầu năm, tôi đã phân loại nhóm học sinh cụ thể theo từng nội dung học

- Nhóm học sinh chưa thực hành tốt phần mềm soạn thảo văn bản word

- Nhóm học sinh chưa thực hành tốt phần mềm paint

- Nhóm học sinh chưa thực hành tốt phần mềm Logo

Ví dụ: Bài kiểm tra khảo sát chất lượng học sinh đầu năm.

Phần I: Lý thuyết

Em hãy khoanh tròn vào chữ cái đứng trước câu trả lời đúng

Câu 1: Bộ phận nào sau đây có chức năng điều khiển hoạt động của máy tính?

A - Đĩa cứng B- Bộ vi xử lí C- Chuột D- B,C đúng

Câu 2: Thông tin trong máy tính được lưu trong thiết bị lưu trữ nào?

A- đĩa cứng B- đĩa CD C- USB D - đáp án B,C đúng

Câu 3: Để lưu tệp em nhấn giữ tổ hợp phím nào sau đây?

A- Ctrl + A B- Ctrl + Z C – Ctrl +S D – Ctrl+ Y

Câu 4: Để sao chép hình chúng ta sử dụng tổ hợp phím nào sau đây?

A- Ctrl + END B- Ctrl + Z C – Ctrl +C D – Ctrl+ HOME

Câu 5: Để viết chữ lên tranh em chọn công cụ nào sau đây?

Phần II: Thực hành

Câu 1: Em hãy sử dụng công cụ trong chương trình Paint để vẽ 1 phương tiện

giao thông em yêu thích

Gợi ý: ví dụ: xe đạp, xe máy, ô tô, tàu hỏa, tàu thủy, máy bay

Câu 2: Em hãy lưu bài vẽ trong thư mục của lớp

3.2 Giải pháp 2: Giáo viên chủ động lên kế hoạch, thiết kế bài dạy phù hợp với đặc trưng bộ môn.

Mục tiêu: Giúp cho học sinh hiểu đúng đặc trưng của môn học Học sinh dễ

hiểu khi được tiếp xúc với bài giảng phù hợp với nội dung và bộ môn

Cách tiến hành: Ngay từ bài học đầu tiên trong chương trình học Tin học, giáo

viên phải xác định rõ cho học sinh nhận biết các bộ phận của máy tính và tác dụng của các bộ phận đó bằng cách cho học sinh quan sát ngay trong giờ giảng

lý thuyết

- Sử dụng các phần mềm hỗ trợ thiết kế bài giảng (Power Point, Violet) hay các Website trực tuyến (Kahoot, Quiz )cho việc giảng dạy lý thuyết.

Giáo viên tận dụng những phương tiện sẵn có của môn Tin học áp dụng vào trong giảng dạy lý thuyết để học sinh dễ quan sát và nhận biết, giúp cho các buổi học thực hành có hiệu quả hơn

Và để có một giờ dạy hiệu quả có sử dụng giáo án điện tử thì người thầy cần biết sử dụng phần mềm trình diễn Powerpoint; biết cách đưa ra các bài tập theo đúng lý thuyết của bài giảng; có khả năng sử dụng một số chương trình đó soạn thảo sẵn và thực hiện chạy các chương trình đó cho học sinh xem; biết cách

sử dụng projector, máy chiếu đa vật thể…

Ví dụ : Giáo viên có thể dễ dàng tạo ra được rất nhiều các dạng bài tập khác

nhau nhờ việc sử dụng các hiệu ứng ví dụ như bài tập lựa chọn, trò chơi ô chữ

để giờ lý thuyết trở lên thú vị hơn với các em

- Giao bài tập thực hành cụ thể cho từng đối tượng học sinh.

Với môn Tin học thì thực hành là rất quan trọng Khi dạy thực hành, giáo viên giao bài tập cho học sinh một cách cụ thể, rõ ràng và kết hợp cả "những

kiến thức của bài học trước, hướng dẫn theo từng nhóm trước khi học sinh làm

để học sinh quan sát và làm bài tập

Ví dụ: Dạy bài Tạo bảng trong văn bản, giáo viên giao bài tập thực hành, sau

đó hướng dẫn (theo nhóm) trực tiếp trên máy chiếu cho học sinh dễ quan sát thao tác của GV và lời nói của GV trong khi thực hành, nếu em học sinh nào chưa thực hành được, giáo viên hướng dẫn trực tiếp lại cho em đó tại máy và yêu cầu em thực hiện lại các thao tác vừa được hướng dẫn

3.3 Giải pháp 3: Hệ thống các bài tập, các bài thực hành phù hợp với nội dung bài giảng, phù hợp với đối tượng học sinh.

Mục tiêu: Giúp học sinh nhớ nội dung các bài học một cách có hệ thống Nội

dung bài học và bài thực hành phù hợp với từng đối tượng học sinh giúp học sinh tiếp thu bài tốt và có hứng thú khi làm bài thực hành

Cách tiến hành: Các bài tập không nên quá dài, đồng thời phải nâng dần từ

mức đơn giản đến phức tạp Ngoài ra giáo viên cũng phải kết hợp những bài đã học trước để học sinh ôn lại và vận dụng vào bài học một cách có hệ thống

Ví dụ: Khi học bài Thực hành tổng hợp, học sinh cần biết cách định dạng ký tự

(học từ bài 16), định dạng đoạn văn bản Trong phần thực hành, mục tiêu của bài tôi đưa ra chỉ cần gõ được một đoạn văn bản, căn lề, chọn phông chữ cho phù hợp Mẫu bài tập thực hành được phân theo nhóm trình độ của học sinh từ đơn giản đến phức tạp

3.4 Giải pháp 4: Phân nhóm cùng luyện tập.

Mục tiêu: Phát huy được năng lực hợp tác trong nhóm.

Cách tiến hành: Trong tiết 1 của bài học, việc dạy học theo nhóm rất có hiệu

quả Học sinh của một lớp học được chia thành các nhóm nhỏ, trong khoảng thời gian giới hạn, mỗi nhóm tự lực hoàn thành các nhiệm vụ học tập trên cơ sở phân công và hợp tác làm việc Kết quả làm việc của nhóm sau đó được trình bày và đánh giá trước toàn lớp

Ví dụ: Trong các giờ lý thuyết việc tận dụng bản đồ tư duy để tổng kết bài học

rất được học sinh ưa thích Trong phần này ngoài việc cho các em trình bày tại lớp theo nhóm, tôi còn cho các em về nhà chuẩn bị trước cho bài học tiếp theo