Để xác định được thời vụ thích hợp cho từng loài cây trồng ở mỗi địa phương, cần phải dựa vào các điều kiện thời tiết khí hậu, đặc điểm phát sinh - phát triển và phá hại của các dịch hại[r]
Trang 1Muốn xác định thời vụ gieo trồng cần phải dựa trên
các yếu tố?
Trắc nghiệm: Muốn xác định thời vụ gieo trồng cần phải dựa trên các yếu tố?
A Khí hậu
B Loại cây trồng
C Tình hình phát sinh sâu, bệnh ở mỗi địa phương
D Cả 3 đáp án trên
Trả lời:
Đáp án đúng: D Cả 3 đáp án trên
Giải thích: Muốn xác định thời vụ gieo trồng cần phải dựa trên các yếu tố:
- Khí hậu
- Loại cây trồng
- Tình hình phát sinh sâu, bệnh ở mỗi địa phương
1 Định nghĩa thời vụ gieo trồng
- Thời vụ gieo trồng là do con người đặt ra căn cứ theo kinh nghiệm từ xa xưa để lại Người xưa căn cứ vào điều kiện tự nhiên của từng vùng và quy luật diễn biến khí hậu theo năm để xác định thời vụ cho hợp lý
- Thời vụ gieo trồng thích hợp là thời vụ thuận tiện cho việc gieo trồng mà đảm bảo cho cây trồng sinh trưởng phát triển tốt, cho năng suất cao,tránh được các rủi ro về thời tiết khí hậu như mưa bão, ngập lụt, khô hạn, gió rét, sương muối Ngoài ra còn đảm bảo sao cho giai đoạn sinh trưởng xung yếu nhất của cây không trùng với thời gian phát triển mạnh nhất của dịch hại
Trang 22 Lợi ích của việc trồng đúng thời vụ
- Trồng đúng thời vụ giúp cây trồng có điều kiện thuận lợi nhất để sinh trưởng, phát triển
và từ đó cho năng suất tối đa so với tiềm năng của nó
- Mặt khác, trồng đúng thời vụ còn giúp cho cây khoẻ, tạo cho nó có tính chống chịu tốt nhất với các đối tượng sâu bệnh hại trên đồng ruộng (còn với trồng tại nhà phố, thùng xốp ban công do điều kiện chăm sóc che chắn tốt có thể trồng nhiều loại cây quanh năm)
3 Bố trí thời vụ gieo trồng
- Lựa chọn sắp xếp thời vụ gieo trồng thích hợp là một biện pháp canh tác phòng chống dịch hại có hiệu quả Để xác định được thời vụ thích hợp cho từng loài cây trồng ở mỗi địa phương, cần phải dựa vào các điều kiện thời tiết khí hậu, đặc điểm phát sinh - phát triển và phá hại của các dịch hại chính trên từng cây trồng cũng như kinh nghiệm, tập quán trồng trọt của nông dân ở địa phương
- Thời vụ gieo trồng thích hợp là biện pháp canh tác phòng chống dịch hại có hiệu quả chỉ khi được áp dụng đồng loạt trên quy mô lớn, nghĩa là mang tính cộng đồng
- Gieo thẳng đồng loạt tập trung để tránh tình trạng sâu bệnh dồn vào đầu và cuối vụ (bọ trĩ, bọ xít dài, đục thân), ngoài ra còn để rút ngắn thời gian một vụ lúa tránh sâu bệnh có thời gian phát sinh và tích lũy trong nhiều thế hệ
* Căn cứ để xác định thời vụ gieo trồng:
+ Muốn xác định thời vụ gieo trồng cần phải dựa vào các yếu tố: khí hậu, loại cây trồng, tình hình phát sinh sâu, bệnh ở địa phương
→ Trong các yếu tố nêu trên, yếu tố có tác dụng quyết định nhất đến thời vụ đó là thời vụ
vì mỗi loại cây trồng đều sinh trưởng vào một thời vụ nhất định, nếu trái thời vụ cây trồng sẽ không khỏe mạnh, dễ bị sâu, bệnh tấn công
Trang 34 Ví dụ thời gian bố trí thời vụ gieo trồng
4.1 Đối với cây lúa
- Sử dụng giống lúa xác nhận: Phấn đấu đạt tỷ lệ trên 90% diện tích gieo cấy.
- Cơ cấu giống:
+ Nhóm dài ngày, trung ngày: Các giống NN4B, 13/2, X21, Xi23,… chiếm 10 -15% + Nhóm ngắn ngày và cực ngắn: Các giống Khang dân, HT1, TH5, HN6, DV108, BT7, IR352, ML48, chiếm 85 - 90% tổng diện tích gieo cấy
Để đảm bảo năng suất và sản lượng lúa, các địa phương cần bố trí hợp lý nhóm giống dài, trung ngày, ngắn ngày trên cơ sở xem xét cụ thể điều kiện sản xuất Khuyến khích mở rộng khảo nghiệm sản xuất giống KH1 những vùng đất thâm canh, sâu trũng, khảo nghiệm sản xuất diện hẹp 2 giống JO2 và HG12
- Lịch thời vụ:
+ Bố trí khung lịch thời vụ để đảm bảo lúa vụ Đông Xuân trổ tập trung từ 10/4 đến 25/4; tuỳ thời gian sinh trưởng của từng loại giống và điều kiện thực tế của địa phương để bố trí thời gian gieo cấy phù hợp
+ Đề nghị các địa phương có phương án để chủ động đối phó, khắc phục những tác động xấu, bất thường của thời tiết khí hậu, nhất là tiêu úng kịp thời, dự phòng lúa giống, để đảm bảo thực hiện đúng tiến độ gieo cấy lúa theo khung lịch thời vụ
- Thời vụ cụ thể của các giống lúa bố trí như sau:
(ngày)
Ngày gieo cấy
Ngày
Gieo
I Nhóm giống dài ngày
NN4B 150±5 5-10/12 15 - 25/12 5-15/1 10-20/4 10-20/5
II Nhóm giống trung ngày
Trang 4Xi23, X21, 13/2 145±5 15-20/12 25/12-5/1 15-20/1 10-20/4 10-20/5
IR38 140±5 20-25/12 30/12-10/1 20-25/1 10-20/4 10-20/5
III Nhóm giống ngắn ngày
Lúa lai, IR352, BT7, 125±5 05-10/1 15/1-20/1 01-05/2 10-25/4 10-25/5
Khang dân, HT1, HN6,
DV108 120±5 10-20/1 20/1-5/2 05-15/2 10-25/4 10-25/5
TH5, ML48,… 115±5 15-20/1 25/1-5/2 10-15/2 10-25/4 10-20/5
Lưu ý: Giống lúa được bố trí sản xuất đại trà phải ở trong danh mục giống được phép sản
xuất của Bộ Nông nghiệp & Phát triển nông thôn và có trong cơ cấu các nhóm giống lúa nêu trên
4.2 Cây màu, cây công nghiệp, cây ăn quả
1 Khoailang Các loại 5/11 - 5/1
2 Ngô Ngô lai, Nếp nù,ngô địa phương 5/12 – 15/2
3 Sắn KM94, Ba trăng Đất đồi: Tháng 12 – tháng 3; đất cát: Tháng 11 – tháng 2
4 Lạc Giấy, L14, L18, Đất cát: trồng từ 20/12 đến 20/1, đất thịt trồng từ 20/1đến 10/2 (Vùng cao không tưới được nên gieo sớm, vùng
thấp tưới được có thể gieo muộn hơn)
5 Đậu đỗ Đậu đỗ các loại 20/1 – 20/2
6 Rau cácloại
Từ 15/11 Các vùng đất thấp nên gieo sau ngày 10/12 (04 tháng 11
Âm lịch) để tránh lũ lụt
7 Cây ăn Các loại 20/11 – 05/2
Trang 54.3 Tại sao cần gieo trồng đúng thời vụ?
- Sự sinh trưởng của bất cứ cây trồng nào cũng không thể tách rời các điều kiện bên ngoài, như nhiệt độ, nước, ánh sáng … Song cây trồng khác nhau thì tính thích ứng với điều kiện bên ngoài cũng khác nhau Lúa nước thích nghi với nhiệt độ ấm, nước nhiều, khi cấy lại cần nhiệt độ trên dưới 15oC, đồng thời, cùng với sự phát triển thì càng ngày càng cần nhiệt ánh nắng Vì vậy lúa nước nếu gieo mạ vào đầu mùa đông thì nó không nảy mầm nổi nữa
- Vậy phải chăng gieo trồng càng sớm càng tốt? Gieo trồng quá sớm thì cây nếu không sinh trưởng quá nhanh do nhiệt độ quá cao dẫn đến cành lá yếu ớt, chịu không nổi nhiệt
độ thấp ở thời kỳ sau (hoặc chất dinh dưỡng bị tiêu hao quá nhiều ở thời kỳ đầu), cũng sẽ làm hạt không nảy mầm nổi, bị mốc bị thối do thời tiết chưa chuyển ấm, kết quả cũng dẫn đến mất mùa, cho nên, chỉ có “làm đúng thời vụ” mới có thể được mùa