Bằng cách sử dụng một vụ án cụ thể tại huyện nơi tôi sinh sống, vận dụng những kiến thức pháp luật đã được học trong học phần Pháp luật đại cương, tôi muốn mang lại những kiến thức trong
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIAO THÔNG VẬN TẢI TP HỒ CHÍ MINH
KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ
TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN
PHÁP LUẬT ĐẠI CƯƠNG
ĐỀ TÀI : PHÂN TÍCH VỤ VIỆC TÀNG TRỮ TRÁI PHÉP CHẤT MA TÚY TẠI THỊ TRẤN ĐỨC TÀI, HUYỆN ĐỨC LINH, TỈNH BÌNH THUẬN DƯỚI GÓC NHÌN PHÁP LUẬT
Giảng viên hướng dẫn: Th.S Đoàn Công Thức Sinh viên thực hiện: Nguyễn Phan Khánh Duyên
Mã nhóm học phần: 010100500434
Mã số sinh viên: 2154060032
Lớp: QC21
Trang 2MỤC LỤC
Trang
MỞ ĐẦU 1
1 Lý do chọn đề tài 1
CHƯƠNG I: KIẾN THỨC PHÁP LUẬT LIÊN QUAN 2
1.1 Ngành luật điều chỉnh 2
1.2 Chủ thể của quan hệ pháp luật được đề cập đến 2
1.2.1 Người phạm tội 2
1.2.2 Người thi hành án 3
1.3 Quyền và nghĩa vụ của các chủ thể 3
1.4 Khách thể của quan hệ pháp luật 4
1.5 Căn cứ làm phát sinh, thay đổi, chấm dứt quan hệ pháp luật 4
CHƯƠNG II: PHÂN TÍCH VỤ VIỆC 5
2.1 Tóm tắt sơ lược vụ việc 5
2.2 Phân tích hành vi của chủ thể 6
2.2.1 Hành vi của Người phạm tội 6
2.2.2 Hành vi của người thi hành án 6
2.3 Phân tích dấu hiệu, cấu thành vi phạm pháp luật của chủ thể 7
2.3.1 Phân tích dấu hiệu của vi phạm pháp luật 7
2.3.2 Phân tích các yếu tố cấu thành vi phạm pháp luật 9
2.4 Cơ sở, mục đích, căn cứ và nguyên tắc áp dụng trách nhiệm pháp lý 11
2.5 Thử làm Luật sư bảo vệ quyền và lợi ích của một chủ thể 12
KẾT LUẬN 13
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 14
Trang 3MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài:
Xã hội ngày càng phát triển, nhờ đó, đời sống nhân dân được nâng cao, cải thiện Tuy nhiên, ở bất cứ quốc gia nào, không riêng Việt Nam, việc tồn tại các loại tệ nạn xã hội là điều khó tránh khỏi, đặc biệt là việc sử dụng trái phép chất ma túy ngày càng trở nên khó kiểm soát, gây nhiều tác hại và khó khăn cho sự phát triển chung của xã hội Những năm qua, tình hình tội phạm và tệ nạn liên quan đến ma túy trên địa bàn tỉnh Bình Thuận nói chung và địa bàn huyện Đức Linh nói riêng diễn biến vô cùng phức tạp
Số vụ, số đối tượng phạm tội gia tăng Tình trạng mua bán, tàng trữ và sử dụng trái phép chất ma túy xảy ra nhiều và ngày càng lộ liễu, gây ra sự lo lắng trong nhân dân
Trước những tình hình thực tiễn trên, tôi xin chọn đề tài : “Phân tích vụ việc tàng trữ trái phép chất ma túy tại thị trấn Đức Tài, huyện Đức Linh, tỉnh Bình Thuận dưới góc nhìn pháp luật” Bằng cách sử dụng một vụ án cụ thể tại huyện nơi tôi sinh sống, vận dụng những kiến thức pháp luật đã được học trong học phần Pháp luật đại cương, tôi muốn mang lại những kiến thức trong lĩnh vực pháp luật liên quan đến tệ nạn ma túy, phân tích vụ án tàng trữ trái phép chất ma túy ở thị trấn Đức Tài, huyện Đức Linh, tỉnh Bình Thuận dựa vào những kiến thức trên Từ đó làm rõ tính chất nghiêm trọng của hành
vi sử dụng, buôn bán, tàng trữ, vận chuyển trái phép chất ma túy, góp phần nâng cao kiến thức pháp luật liên quan đến tệ nạn ma túy của mọi người, tiến tới đẩy lùi tệ nạn ma túy trên địa bàn huyện Đức Linh, tỉnh Bình Thuận
Trang 4
CHƯƠNG I: KIẾN THỨC PHÁP LUẬT LIÊN QUAN
1.1 Ngành luật điều chỉnh
Buôn bán, tàng trữ và vận chuyển trái phép chất ma túy là hành vi bị cấm theo quy định của nước ta hiện nay Đây là loại tội phạm nguy hiểm cho xã hội và người phạm tội
sẽ bị pháp luật xử lý rất nghiêm khắc Những hình phạt và những vấn đề liên quan đến hành vi buôn bán, tàng trữ và vận chuyển trái phép chất ma túy được quy định tại: Hiến pháp; Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017; Luật Phòng, chống ma túy 2021 ( vào thời điểm vụ việc trong bài được đưa ra khởi tố thì Luật này chưa được ban hành); các Nghị định của Chính phủ quy định về những vấn đề liên quan đến buôn bán, sử dụng, tàng trữ và vận chuyển trái phép chất ma túy…
1.2 Chủ thể của quan hệ pháp luật được đề cập đến
Quan hệ pháp luật được đề cập đến là quan hệ pháp luật hình sự, bao gồm 2 chủ thể là: Người phạm tội và Người thi hành pháp luật
1.2.1 Người phạm tội
Người phạm tội là người đã thực hiện hành vi vi phạm pháp luật mà luật hình sự điều chỉnh, có đủ tuổi để chịu trách nhiệm hình sự và có năng lực trách nhiệm hình sự Người phạm tội về ma túy là những người có năng lực trách nhiệm hình sự và đạt độ tuổi theo quy định tại điều 12 của Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017, quy định về tuổi chịu trách nhiệm hình sự Cụ thể, trong 13 tội phạm về ma túy có 5 tội quy định người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi phải chịu trách nhiệm hình sự, đó là: Điều
248 (tội sản xuất trái phép chất ma túy); Điều 249 (tội tàng trữ trái phép chất ma túy); Điều 250 (tội vận chuyển trái phép chất ma túy); Điều 251 (tội mua bán trái phép chất
ma túy); Điều 252 (tội chiếm đoạt chất ma túy) 8 tội còn lại, người phạm tội từ đủ 16
tuổi trở lên phải chịu trách nhiệm hình sự
Trong quan hệ pháp luật được đề cập đến, có một chủ thể là anh Nguyễn Thành Công, sinh năm 1997, trú tại thị trấn Đức Tài, huyện Đức Linh, tỉnh Bình Thuận Anh Công có năng lực pháp luật (không bị Tòa án hạn chế hay là tước đoạt năng lực pháp
Trang 5luật), đủ tuổi chịu trách nhiệm hình sự (tại thời điểm xuất hiện quan hệ pháp luật anh 23 tuổi) và không thuộc trường hợp ở trong tình trạng không có năng lực nhận thức hoặc năng lực điều khiển hành vi theo đòi hỏi của xã hội (quy định tại Điều 21 Bộ luật hình
sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017) Vì vậy, anh Công có năng lực chủ thể và năng lực trách nhiệm hình sự đầy đủ
1.2.2 Người thi hành pháp luật
Trong quan hệ pháp luật hình sự, Nhà nước tham gia với tư cách là bên bảo vệ pháp luật, bảo vệ cho những lợi ích của toàn xã hội và lợi ích của giai cấp thống trị Nhà nước được ủy quyền cho các Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát nhân dân và Tòa án nhân dân,
cơ quan thi hành án hình sự sẽ nhân danh mình để tham gia vào quan hệ pháp luật hình
sự
Người thi hành pháp luật trong quan hệ pháp luật được phân tích là Tòa án nhân dân huyện Đức Linh, tỉnh Bình Thuận; Cơ quan cảnh sát điều tra, Điều tra viên Công an huyện Đức Linh, tỉnh Bình Thuận; Kiểm sát viên, Viện kiểm sát nhân dân huyện Đức Linh, tỉnh Bình Thuận
1.3 Quyền và nghĩa vụ của các chủ thể
Trong quan hệ pháp luật hình sự, quyền của chủ thể này tương ứng sẽ là nghĩa vụ của chủ thể còn lại Nhà nước (hoặc cơ quan được ủy quyền, trong quan hệ pháp luật này
là Tòa án nhân dân huyện Đức Linh, tỉnh Bình Thuận; Cơ quan cảnh sát điều tra, Điều tra viên Công an huyện Đức Linh, tỉnh Bình Thuận; Kiểm sát viên, Viện kiểm sát nhân dân huyện Đức Linh, tỉnh Bình Thuận) có quyền buộc người phạm tội phải chịu trách nhiệm hình sự về việc thực hiện tội phạm thông qua các hoạt động tố tụng như điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án Người phạm tội (trong quan hệ pháp luật được phân tích là anh Nguyễn Thành Công) có nghĩa vụ phải chịu trách nhiệm hình sự, chịu bị điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án Tuy vậy, họ cũng có quyền yêu cầu Nhà nước (hoặc cơ quan được ủy quyền) truy cứu họ đúng với các quy định của pháp luật, đúng người đúng tội Phương pháp điều chỉnh của ngành luật hình sự là phương pháp mệnh lệnh- phục tùng Theo đó, Nhà nước (hoặc cơ quan được ủy quyền) trong quan hệ pháp luật hình sự có quyền buộc người phạm tội phải chịu trách nhiệm hình sự, chịu hình phạt- biện pháp
Trang 6cưỡng chế Nhà nước nghiêm khắc nhất, người phạm tội không có cách nào khác ngoài nghĩa vụ tuân thủ
1.4 Khách thể của quan hệ pháp luật
Vì đây là quan hệ pháp luật hình sự, nên khách thể của quan hệ pháp luật này chính
là các quan hệ xã hội bị tội phạm xâm phạm Khách thể bảo vệ của pháp luật hình sự là
hệ thống các quan hệ xã hội được nhà nước xác lập và bảo vệ bằng các quy phạm pháp luật hình sự
Khách thể của quan hệ pháp luật có tội phạm về ma túy là chế độ thống nhất quản lý các chất ma túy của Nhà nước Chế độ quản lý các chất ma túy của Nhà nước là tổng thể các quy định do các cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành quy định liên quan đến vấn đề sản xuất, vận chuyển, bảo quản, tồn trữ, mua bán, phân phối, sử dụng, xử lý, trao đổi, xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh lãnh thổ Việt Nam, kê đơn, bán thuốc, giám định, nghiên cứu chất ma túy, tiền chất Các quy định về chế độ quản lý các chất ma túy được thể hiện trong Hiến pháp; Luật phòng, chống ma túy; các Nghị định của Chính phủ quy định về những vấn đề liên quan đến chế độ quản lý các chất ma túy, tiền chất quy định của các bộ, ngành (nhất là quy định của Bộ Y tế) liên quan đến chế độ quản lý chất ma túy Nhà nước nghiêm cấm các hoạt động sản xuất, tàng trữ, mua bán, vận chuyển, chiếm đoạt, sử dụng các chất ma túy cũng như các tiền chất dùng vào việc sản xuất trái phép chất ma túy
Ngoài việc xâm phạm chế độ thống nhất quản lý của Nhà nước đối với các chất ma túy, người phạm tội về ma túy còn xâm phạm trật tự, an toàn xã hội; xâm phạm tính mạng, sức khỏe con người và sự phát triển bình thường của giống nòi dân tộc
1.5 Căn cứ làm phát sinh, thay đổi, chấm dứt quan hệ pháp luật
Căn cứ để làm phát sinh, thay đổi, chấm dứt quan hệ pháp luật là sự kiện pháp lý
Sự kiện pháp lí là những sự kiện thực tế mà sự xuất hiện hay mất đi của chúng được pháp luật gắn với việc hình thành, thay đổi hay chấm dứt quan hệ pháp luật
Trong quan hệ pháp luật được đề cập, sự kiện pháp lí làm phát sinh quan hệ pháp luật là: Ngày 20/12/2020, anh Nguyễn Thành Công điều khiển xe gắn máy đến xã E, huyện T, tỉnh Bình Thuận mua 02 bịch ma túy đá giá 1.000.000 đồng (Một triệu đồng)
Trang 7của một người tên P (không rõ họ tên và địa chỉ cụ thể) với mục đích mua về để sử dụng Đây là sự kiện pháp lí phát sinh phụ thuộc vào ý chí con người (Hành vi)
CHƯƠNG II: PHÂN TÍCH VỤ VIỆC
2.1 Tóm tắt sơ lược vụ việc
Vào khoảng 09 giờ ngày 21/12/2020, Công an thị trấn Đức Tài, huyện Đức Linh, tỉnh Bình Thuận cử cán bộ đến nhà Nguyễn Thành Công, sinh năm 1997 trú tại khu phố
10 thị trấn Đức Tài, huyện Đức Linh, tỉnh Bình Thuận là đối tượng thuộc diện quản lý theo dõi, giáo dục sau khi cai nghiện để xác minh Khi lực lượng Công an thị trấn Đức Tài, huyện Đức Linh, tỉnh Bình Thuận yêu cầu Nguyễn Thành Công về trụ sở làm việc thì Nguyễn Thành Công có thái độ chống đối và bỏ chạy, thấy có biểu hiện nghi vấn, lực lượng Công an thị trấn Đức Tài đã tiến hành khống chế Nguyễn Thành Công và kiểm tra thì phát hiện trong túi áo khoác bên phải Công đang mặc trên người có 01 bao thuốc lá hiệu BASTO màu đỏ bên trong bao thuốc lá có 02 bịch ni lon hàn kín chứa chất màu trắng Qua làm việc Nguyễn Thành Công khai nhận 02 bịch ni lon trên là ma túy đá, Công mua về để sử dụng
Công an thị trấn Đức Tài, huyện Đức Linh, tỉnh Bình Thuận đã lập biên bản phạm tội quả tang và thu giữ vật chứng, trong đó có 02 bịch ni lon được hàn kín, có chứa chất màu trắng ( 01 bịch có kích thước 03cm x 6,5cm và 01 bịch có kích thước 1,2cm x 2,5cm)
Tại kết luận giám định số 1406/LKGĐ-PC09, ngày 24/12/2020 của Phòng kỹ thuật hình sự Công an tỉnh Bình Thuận kết luận: Mẫu M gửi giám định có khối lượng 1,3450 gam là Methamphetamine
Trong quá trình điều tra, Nguyễn Thành Công đã thừa nhận hành vi tàng trữ trái phép chất ma túy Ngày 20/12/2020, Nguyễn Thành Công điều khiển xe gắn máy đến xã
E, huyện T, tỉnh Bình Thuận mua 02 bịch ma túy đá giá 1.000.000 đồng (Một triệu đồng) của một người tên P (không rõ họ tên và địa chỉ cụ thể) với mục đích mua về để sử dụng Tại bản Cáo trạng số 21/CT-VKS-HS ngày 16/3/2021 của Viện kiểm sát nhân dân huyện Đức Linh, tỉnh Bình Thuận đã truy tố Nguyễn Thành Công ra trước Tòa án nhân dân huyện Đức Linh, tỉnh Bình Thuận để xét xử về tội “Tàng trữ trái phép chất ma túy”
Trang 8theo quy định tại điểm c khoản 1 Điều 249 của Bộ luật hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017
2.2 Phân tích hành vi của chủ thể
2.2.1 Hành vi của Người phạm tội
Anh Nguyễn Thành Công có hành vi: Ngày 20/12/2020, anh đã điều khiển xe gắn máy đến xã E, huyện T, tỉnh Bình Thuận mua 1,3450 gam Methamphetamine của một người tên P (không rõ họ tên và địa chỉ cụ thể) với mục đích mua về để sử dụng
Đây là hành vi tàng trữ trái phép chất ma túy, dưới dạng hành động và trái với pháp luật Cụ thể, hành vi này đã vi phạm điểm c khoản 1 Điều 249 của Bộ luật hình sự năm
2015, sửa đổi bổ sung năm 2017 quy định như sau:
Người nào tàng trữ trái phép chất ma túy mà không nhằm mục đích mua bán, vận chuyển, sản xuất trái phép chất ma túy thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm:
c) Hêrôin, côcain, Methamphetamine, Amphetamine, MDMA có khối lượng từ 0,1 gam đến dưới 05 gam
2.2.2 Hành vi của người thi hành án
Cơ quan cảnh sát điều tra, Điều tra viên Công an huyện Đức Linh, tỉnh Bình Thuận; Kiểm sát viên, Viện kiểm sát nhân dân huyện Đức Linh, tỉnh Bình Thuận có hành vi, quyết định tố tụng và điều tra, truy tố anh Nguyễn Thành Công
Đây là hành vi dưới dạng hành động và được Tòa án nhân dân huyện Đức Linh, tỉnh Bình Thuận nhận định rằng: Trong quá trình điều tra, truy tố, Cơ quan cảnh sát điều tra, Điều tra viên Công an huyện Đức Linh, tỉnh Bình Thuận; Kiểm sát viên, Viện kiểm sát nhân dân huyện Đức Linh, tỉnh Bình Thuận đã thực hiện đúng về thẩm quyền, trình tự, thủ tục quy định của Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 Quá trình điều tra và tại phiên tòa, bị cáo và những người tham gia tố tụng khác không có ý kiến hoặc khiếu nại về hành
vi, quyết định của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng Do đó, các hành
Trang 9vi, quyết định của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng đã thực hiện là hợp pháp
2.3 Phân tích dấu hiệu, cấu thành vi phạm pháp luật của chủ thể
Đối với chủ thể là Người thi hành án, xét thấy hành vi của chủ thể không có các dấu hiệu của vi phạm pháp luật, cũng như không thỏa các yếu tố cấu thành vi phạm pháp luật Vì vậy, đây là hành vi hợp pháp, không trái với pháp luật Nên tôi sẽ tập trung phân tích dấu hiệu, cấu thành vi phạm pháp luật của Người phạm tội là anh Nguyễn Thành Công
2.3.1 Phân tích dấu hiệu của vi phạm pháp luật
Vi phạm pháp luật có bốn dấu hiệu sau:
Dấu hiệu thứ nhất: Phải là hành vi của con người
Con người có thể là cá nhân, tổ chức nói chung Không có hành vi của con người thì không thể có vi phạm pháp luật: các hiện tượng tự nhiên như mưa gió tuy gây ra thiệt hại nhưng không phải là hành vi vi phạm pháp luật Suy nghĩ, tình cảm… của con người cho dù có nguy hiểm đến đâu cũng không thể bị coi là hành vi vi phạm pháp luật Hành
vi của con người có thể thể hiện bằng hành động hoặc không hành động
Như đã phân tích ở mục 2.2.1, trong quan hệ pháp luật này có hành vi của anh Nguyễn Thành Công, thể hiện bằng hành động Vì vậy thỏa dấu hiệu 1 của vi phạm pháp luật
Dấu hiệu thứ hai: Hành vi phải trái pháp luật, xâm hại đến các quan hệ xã hội được pháp luật bảo vệ, xác lập
Hành vi của con người, xét dưới góc độ pháp lý, có thể chia thành hai loại: hợp pháp hoặc không hợp pháp Hành vi vi phạm pháp luật luôn là hành vi không hợp pháp Các hành vi vi phạm pháp luật có thể là hành vi không thực hiện, thực hiện không đúng, hoặc thực hiện vượt quá yêu cầu cần thiết … Những hành vi trái với các quy định của các tổ chức xã hội, vi phạm các quy tắc tập quán, tôn giáo… nhưng không trái pháp luật thì
Trang 10không bị coi là hành vi vi phạm pháp luật Tất cả những gì pháp luật không cấm, không xác lập và bảo vệ thì dù có làm trái, có xâm hại cũng không thể coi là vi phạm pháp luật Cũng như đã phân tích ở mục 2.2.2, hành vi của anh Nguyễn Thành Công là hành vi phạm pháp luật Cụ thể, hành vi của anh đã vi phạm điểm c khoản 1 Điều 249 của Bộ luật hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017 Vì vậy thỏa dấu hiệu thứ 2 của vi phạm pháp luật
Dấu hiệu thứ ba: Có lỗi của chủ thể
Lỗi là yếu tố chủ quan thể hiện thái độ của chủ thể đối với hành vi trái pháp luật của mình Như vậy những hành vi tuy là trái luật nhưng chủ thể bị bắt buộc phải thực hiện trong điều kiện không được tự do ý chí thì không thể coi là vi phạm pháp luật Tất cả mọi vi phạm pháp luật trước hết phải xuất phát từ hành vi trái pháp luật nhưng không phải bất cứ hành vi trái pháp luật nào cũng bị coi là vi phạm pháp luật Không có lỗi thì không có vi phạm pháp luật
Hành vi trên của anh Nguyễn Thành Công là hành vi có lỗi, thuộc lỗi cố ý trực tiếp, thể hiện thái độ của anh đối với hành vi trái pháp luật của mình và hậu quả do hành vi
đó gây ra Vì vậy thỏa dấu hiệu thứ 3 của vi phạm pháp luật
Dấu hiệu thứ tư: Năng lực chịu trách nhiệm pháp lý của chủ thể thực hiện hành vi
vi phạm pháp luật
Năng lực trách nhiệm pháp lý là khả năng chịu trách nhiệm pháp lý của chủ thể do nhà nước quy định Đối với cá nhân: độ tuổi (tuỳ vào những quan hệ khác nhau), khả năng lý trí và có tự do ý chí
Như đã phân tích ở mục 1.2.1, anh Nguyễn Thành Công sinh năm 1997, có năng lực pháp luật (không bị Tòa án hạn chế hay là tước đoạt năng lực pháp luật), đủ tuổi chịu trách nhiệm hình sự (tại thời điểm xuất hiện quan hệ pháp luật anh 23 tuổi) và không thuộc trường hợp ở trong tình trạng không có năng lực nhận thức hoặc năng lực điều khiển hành vi theo đòi hỏi của xã hội (quy định tại Điều 21 Bộ luật hình sự năm 2015,