Môc lôc I ĐẶT VẤN ĐỀ 1 Lý do chọn đề tài “Giáo dục tiểu học nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kĩ năng cơ bản để học sinh tiếp tục học trung học cơ sở”Luật Giáo dục, Điều 27, khoản 2 Nhân cách của học sinh được hình thành qua hai con đường cơ bản trong nhà trường là con đường dạy học và hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp Giáo dục kĩ năng sống cho học sinh được hình thành qua hai con đường cơ.
Trang 1/ ĐẶT VẤN ĐỀ :
1 / Lý do chọn đề tài :
“Giáo dục tiểu học nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kĩ năng cơ bản để học sinh tiếp tục học trung học cơ sở”[Luật Giáo dục, Điều 27, khoản 2] Nhân cách của học sinh được hình thành qua hai con đường cơ bản trong nhà trường
là con đường dạy học và hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp Giáo dục kĩ năng sống cho học sinh được hình thành qua hai con đường cơ bản đó Trong công cuộc đổi mới chương trình, sách giáo khoa phổ thông mới cña mọi môn học đều được biên soạn thống nhất chung dưới một quan điểm chỉ đạo quan trọng là tích hợp nhiều môn trong mỗi môn học, nhằm đáp ứng xu thế phát triển của khoa học và nhu cầu học tập ngày càng cao của xã hội ngày nay
Thực tiễn GD trong các trường tiểu học, giáo viên đã tìm hiểu và thực hiện tích hợp nội dung giáo dục kĩ năng sống vào dạy học chính khóa của nhiều môn học, đặc biệt môn Đạo Đức nhằm góp phần phát triển và giáo dục toàn diện, nhất là giáo dục đao đức cho học sinh Kết quả đạt được trong dạy học và giáo dục của các trường tiểu học vẫn còn qua loa chưa định hướng được cách giảng dạy Học sinh chưa nắm bắt tốt các kĩ năng thường ngày trong cuộc sống Việc tích hợp nội dung giáo dục kĩ năng sống vào dạy học các môn học, đặc biệt môn Đạo Đức còn đang gặp nhiều lúng túng Nhiều GV băn khoăn trăn trở trong việc phải tích hợp quá nhiều chủ đề khác nhau vào mỗi môn học (như Giáo dục môi trường, vệ sinh an toàn thực phẩm, an toàn giao thông, phòng chống tệ nạn ma tuý học đường, giáo dục kĩ năng sống, v.v ) Chính vì vậy tôi chọn vấn đề này làm đề tài nghiên cứu nhằm đưa ra được giải pháp hữu hiệu góp phần thực hiện tốt mục tiêu giáo dục tiểu học Do đó tên sáng kiến kinh nghiệm
của tôi sẽ là: “Một số biện pháp tích hợp nội dung giáo dục kĩ năng sống vào dạy
học môn Đạo Đức lớp 5/1- Trường Tiểu học Cam Phước Đông 2’’
2 Mục đích nghiên cứu
Mục đích của đề tài nghiên cứu này là nhằm góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả của hoạt động dạy học môn Đạo đức trong các trường tiểu học, đồng thời góp
Trang 2phần giáo dục đạo đức và phát triển nhân cách toàn diện cho học sinh các trường tiểu học
3 Nhiệm vụ nghiên cứu.
Các nhiệm vụ nghiên cứu sẽ thực hiện là:
- Tập hợp một số vấn đề lí luận làm cơ sở khoa học để tích hợp nội dung kĩ năng sống vào dạy học môn Đạo Đức lớp 5
- Điều tra thực trạng tích hợp nội dung kĩ năng sống vào dạy học môn Đạo Đức lớp 5
- Đề ra biện pháp hữu hiệu hướng dẫn tích hợp nội dung kĩ năng sống vào dạy học môn Đạo Đức lớp 5 ở trường tiểu học
4 Đối tượng nghiên cứu:
Đối tượng nghiên cứu là hướng dẫn tích hợp dạy học nội dung kĩ năng sống vào
dạy học môn Đạo Đức lớp 5/1 ở trường tiểu học Cam Phước Đông 2
5 Phạm vi nghiên cứu.
- Tập thể học sinh lớp 5/1 Trường Tiểu học Cam Phước Đông 2 Năm học 2020– 2021
- Nghiên cứu một số biện pháp tích hợp nội dung giáo dục kĩ năng sống vào dạy học môn Đạo Đức lớp 5
6 Phương pháp nghiên cứu :
- Phương pháp nghiên cứu lí luận: nghiên cứu Luật Giáo dục, Điều lệ trường tiểu học, Nhiệm vụ năm học và đọc SGK môn Đạo Đức, sách hướng dẫn GV để thu thập một số vấn đề lí luận làm cơ sở khoa học phục vụ cho mục một của đề tài (cơ sở lí luận)
- PP tổ chức hoạt động thực tiễn: điều tra cơ bản, quan sát, đàm thoại, phỏng vấn,
trò chuyện với GV, phụ huynh và với HS; thực nghiệm sư phạm, nghiên cứu hoạt động của GV và sản phẩm học tập của HS khối 5 kết hợp với thăm lớp, dự giờ, trao đổi ý kiến đồng nghiệp, phụ huynh
- Phương pháp quan sát:
+ Quan sát hoạt động học và kết quả của HS trong việc học đạo đức
- Phương pháp điều tra:
+ Thăm dò việc thực hiện kĩ năng sống trong thực tế của học sinh
Trang 3- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm:
+Tham khảo những bản báo cáo, tổng kết hàng năm của nhà trường về môn Đạo đức
+ Tham khảo kinh nghiệm của các trường bạn
+ Tham khảo những kinh nghiệm của các giáo viên lớp khác trong trường mình về việc dạy tích hợp kĩ năng sống vào giảng dạy
II/ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ :
1 Cơ sở lý luận :
1.1 Cơ sở khoa học của đề tài nghiên cứu:
* Các cuộc vận động của Bộ GD và ĐT: “Nói không với tiêu cực trong thi cử và bệnh
thành tích trong giáo dục” và “Mỗi thầy, cô giáo là một tấm gương đạo đức, tự học
và sáng tạo”
* Chỉ thị Số 40/2008/CT-BGDĐT Về việc phát động phong trào thi đua “Xây dựng
trường học thân thiện, học sinh tích cực” trong các trường phổ thông giai đoạn
2008-2013 của Bộ GD và ĐT
* Mục tiêu giáo dục và yêu cầu đổi mới của chương trình, SGK
- Mục tiêu giáo dục của Tiểu học: Giáo dục Tiểu học nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kĩ năng cơ bản để học sinh tiếp tục học trung học cơ sở
- Yêu cầu đổi mới chương trình và sách giáo khoa: Theo chỉ đạo đúng đắn của
Đảng CSVN, Bộ Giáo dục - Đào tạo đã triển khai đổi mới Chương trình Giáo dục các
bậc học, các cấp học, trong đó có cấp Tiểu học để tiến kịp xu thế phát triển của các nước trong khu vực và trên thế giới
* Ý nghĩa của giáo dục kĩ năng sống cho học sinh tiểu học :
Thế kỉ XXI với 4 đặc trưng cơ bản là Toàn cầu hoá - Văn minh trí tuệ – Kinh tế
tri thức – Công nghệ thông tin Giáo dục là “quốc sách hàng đầu” của mỗi dân tộc, mỗi quốc gia, trong đó đối tượng được ưu tiên giáo dục hµng đầu chính là trẻ em Nền kinh tế thị trường và sự bùng nổ thông tin đã và đang tác động mạnh mẽ đến các
em học sinh Do vậy việc trang bị các kĩ năng sống cơ bản cho học sinh là hết sức cần thiết, nhằm giúp các em tránh không mắc phải những hành vi của lối sống không lành mạnh Giáo dục kĩ năng sống cho học sinh ở lứa tuổi này là định hướng cho các em
Trang 4những con đường sống tớch cực trong xó hội hiện đại, như Giỏo dục kĩ năng sống trong quan hệ với chớnh mỡnh; Giỏo dục kĩ năng sống trong quan hệ với gia đỡnh; giỏo dục kĩ năng sống; Giỏo dục kĩ năng sống trong quan hệ với xó hội giỳp học sinh biết cỏch ứng xử thõn thiện với mụi trường tự nhiờn, với cộng đồng
Do vậy việc giỏo dục giỏo dục kĩ năng sống và hỡnh thành nhõn cỏch toàn diện cho học sinh núi chung và học sinh lớp 5 núi riờng ngày càng trở nờn quan trọng và cấp thiết Đõy khụng chỉ là đũi hỏi của nhà trường tiểu học mà cũn là yờu cầu cấp thiết của xó hội đối với nhà trường và gia đỡnh
* Kĩ năng sống là gỡ ?
Cú nhiều gúc nhỡn khỏc nhau xem xột về khỏi niệm về kĩ năng sống như:
- Theo Tổ chức Văn húa, Khoa học và Giỏo dục của Liờn hiệp quốc
(UNESCO) thỡ kĩ năng sống là năng lực cỏ nhõn để thực hiện đầy đủ cỏc chức năng
và tham gia vào cuộc sống hàng ngày - đú là những kĩ năng cơ bản như: kĩ năng đọc, viết, làm tớnh,…
- Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) thỡ kĩ năng sống là những kĩ năng thiết
thực mà con người cần để cú cuộc sống an toàn, khoẻ mạnh Đú là những kĩ năng mang tớnh tõm lớ xó hội và kĩ năng giao tiếp được vận dụng trong những tỡnh huống hàng ngày để tương tỏc một cỏch hiệu quả với người khỏc và giải quyết cú hiệu quả những vấn đề, những tỡnh huống của cuộc sống hàng ngày
- Theo thuyết hành vi thỡ kĩ năng sống là những kĩ năng tõm lớ xó hội liờn quan đến những tri thức, những giỏ trị và những thỏi độ - là những hành vi làm cho cỏc cỏ nhõn cú thể thớch nghi và giải quyết cú hiệu quả cỏc yờu cầu và thỏch thức của cuộc
sống
Con người cần cú những kĩ năng nhất định để sống (tồn tại và phỏt triển)
khi xem xột nú trong ba mối quan hệ: Con người với chớnh bản thõn mỡnh; Con
người với tự nhiờn; Con người với cỏc mối quan hệ xó hội
Dự nhỡn từ gúc độ nào thỡ cỏc kĩ năng sống đều nhằm giỳp người học biết vận dụng những kiến thức đó học thành hành động thực tế để có thể phỏt triển hài hũa, gúp phần xõy dựng một xó hội lành mạnh, phỏt triển bền vững
Kĩ năng sống mang tớnh cỏ nhõn, tớnh dõn tộc và quốc gia, tớnh xó hội - toàn cầu Kĩ năng sống vừa mang tớnh sinh học vừa mang tớnh xó hội nghĩa là nú chủ yếu
Trang 5được hình thành, vận động , phát triển và hoàn thiện dần trong hoạt động và thực tiễn cuộc sống
Kĩ năng sống cơ bản trong lứa tuổi học sinh tiểu học thường là kĩ năng tự nhận
thức, kĩ năng giao tiếp, kĩ năng xác định giá trị, kĩ năng ra quyết định, kĩ năng kiên
định, kĩ năng đặt mục tiêu,… Những kĩ năng này gắn với một nội dung giáo dục cụ
thể như giáo dục bảo vệ môi trường, giáo dục lòng nhân ái, giáo dục truyền thống tôn
sư trọng đạo, uống nước nhớ nguồn, giáo dục sống an toàn, khoẻ mạnh, v.v
* Phân loại kĩ năng sống :
- Cách thứ nhất: Kĩ năng chung và kĩ năng chuyên biệt (trong lĩnh vực cụ thể) Các kĩ năng chung: Kĩ năng nhận thức (phê phán, giải quyết vấn đề, nhận thức hậu
quả, ra quyết định, sáng tạo, tự nhận thức về bản thân,) Kĩ năng đương đầu với xúc cảm (động cơ, ý thức trách nhiệm, kiềm chế căng thẳng, kiểm soát được cảm xúc, tự điều chỉnh,…) Kĩ năng xã hội hay kĩ năng tương tác (giao tiếp, quyết đoán, hợp tác,
sự thông cảm,…) Các kĩ năng chuyên biệt: kĩ năng về giới tính, vệ sinh an toàn thực
phẩm, vệ sinh sức khoẻ, đề phòng tai nạn thương tích; bảo vệ thiên nhiên và môi trường; v.v
- Cách thứ hai: chia thành ba loại chính là kĩ năng nhận biết và sống với chính mình;
kĩ năng nhận biết và sống với người khác; kĩ năng ra quyết định
+ Kĩ năng nhận biết và sống với chính mình gồm các kĩ năng như :
• Tự nhận thức: Các em cần nhận biết và hiểu rõ bản thân về những tiềm năng, tình cảm, những mặt mạnh, mặt yếu của mình, cũng như về vị trí của mình trong cộng đồng Càng nhận thức được khả năng của mình bao nhiêu, các em càng có khả năng sử dụng các kĩ năng sống khác một cách có hiệu quả bấy nhiêu, và càng có khả năng lựa chọn những gì phù hợp với các điều kiện sẵn có của bản thân, của xã hội bấy nhiêu
• Lòng tự trọng: Sự tự nhận thức đưa đến sự tự trọng Nó thể hiện qua việc con người nhận thức được những điều tốt đẹp – những giá trị của bản thân và kiên định giữ gìn những giá trị đó trong các tình huống phải lựa chọn giá trị
• Sự kiên quyết: Sự kiên quyết có nghĩa là nhận biết được những gì bản thân muốn và tại sao lại muốn, và tiến hành các bước cần thiết để đạt được những điều đó
trong những hoàn cảnh cụ thể Cần phân biệt 2 thái cực của sự kiên quyết: một cực là
Trang 6thụ động, học sinh có thể biết hoặc hiểu mình muốn gì nhưng lại quá nhút nhát và quá
lười biếng để vươn lên Còn cực kia, là do quá hung hăng nên kiên quyết giành giật
điều bản thân muốn mà không xem xét đến hoàn cảnh hoặc những người mình đang quan hệ Điều quan trọng là học sinh thể hiện tính kiên quyết phải phù hợp hoàn cảnh, với từng đối tượng khác nhau
• Đương đầu với cảm xúc: cảm xúc sợ hãi, yêu thương, phẫn nộ, e thẹn và mong muốn được thừa nhận,… mang tính chủ quan và con người thường có hành động, phản ứng để đáp ứng một cách tức thời với những tình huống đó mà không dựa trên suy luận lô gic Do vậy, cảm xúc dễ đưa con người đến những hành vi mà sau này có thể phải hối tiếc Việc xác định, nhận biết cảm xúc của mình và nguyên nhân của chúng để có quyết định đúng không để xúc cảm chi phối chính là kĩ năng đối phó hay còn gọi là kĩ năng đương đầu với cảm xúc
• Đương đầu với căng thẳng: Những căng thẳng như chuyện bất hoà trong gia
đình, sự mất mát người thân, xích mích với bạn bè, căng thẳng trong thi cử,… là một phần hiển nhiên của cuộc sống
+ Kĩ năng nhận biết và sống với người khác, bao gồm:
• Quan hệ tương tác liên nhân cách: Cá nhân biết cách đối xử phù hợp trong
quan hệ cụ thể để phát triển tối đa tiềm năng
• Cảm thông: Bày tỏ sự cảm thông bằng cách tự đặt mình vào vị trí của người
khác, là hỗ trợ người khác để gióp họ hoàn thành công việc được giao nhanh chúng nhất
• Đứng vững trước sự lôi kéo của bạn bè (người khác): nghĩa là bảo vệ những
giá trị vàniềm tin của bản thân
• Thương lượng: là cá nhân dùng hiểu biết, kinh nghiệm và niềm tin để trao
đổi mang tính thuyết phục người khác đồng ý với ý kiến, thái độ của mình
• Giao tiếp có hiệu quả: là có khả năng dùng ngôn ngữ kết hợp với các
phương tiện biểu cảm khác để trao đổi, tiếp xúc với người khác khi cần thiết Việc này bao gồm cả kĩ năng lắng nghe và hiểu được người khỏc, v.v
-+ Các kĩ năng ra quyết định: Tư duy phê phán, sáng tạo, Ra quyết định.
Trang 7- Cách phân loại thứ ba: Các kĩ năng cơ bản (biết đọc, viết, làm tính và biết sử dụng các kĩ năng này trong các sinh hoạt, học tập hàng ngày) Các kĩ năng chung (giải quyết vấn đề; tư duy phê phán; làm việc theo nhóm; thương lượng) Các kĩ năng trong các tình huống, ngữ cảnh cụ thể như sức khoẻ; giới; gia đình, môi
trường, )
2 Nghiên cứu thực trạng việc tích hợp nội dung kĩ năng sống vào dạy học môn Đạo đức cho học sinh lớp 5:
- Đặc điểm và tình hình chung của các trường Tiểu học Cam Phước Đông 2:
Sau khi được phân công giảng dạy khối 5, môn đạo đức, tôi đã tiến hành điều tra cụ thể về tình hình học sinh Học sinh đa số là con em của gia đình nông dân, dân tộc raglay, đời sống còn nhiều khó khăn Họ phải lao động vất vả để tạo điều kiện sinh sống, nên ít thời gian quan tâm đến việc học tập và thói quen sinh hoạt của các
em Một số học sinh phải ở nhờ nhà người thân để tiếp tục đi học Không có sự quản
lý của cha mẹ Các tồn tại của học sinh hiện nay: Thiếu kĩ năng sống trong giao tiếp, trong ứng xử, trong tình huống hằng ngày, thiếu sự hợp tác Khi phát ngôn hay chửi thề, nói tục trong giao tiếp Trong giờ học chưa thật sự nghiêm túc Tôn trọng thầy cô còn miễn cưỡng Trong quan hệ với bạn bè thiếu tôn trọng sự bình đẳng, chưa thật sự đoàn kết Thiếu tinh thần trách nhiệm trong học tập và việc làm của mình Gióa viên
có soạn giảng, dạy tích hợp kĩ nằn sống theo chương trình nhưng vẫn chưa thật sự chú tâm nhiều đến việc vận dụng kĩ năng sống vào thực tế hơn nữa điều kiện vẫn còn hạn chế
- Đặc điểm của nội dung chương trình môn Đạo đức lớp 5:
Kết quả nghiên cứu chương trình và SGK môn Đạo đức lớp 5 cho thấy Chương trình môn Đạo đức lớp 5 gồm có 14 bài, học trong cả năm, phân bố mỗi tuần học 02 tiết môn Đạo đức Nội dung môn Đạo đức lớp 5 gồm nhiều vấn đề vừa mang tính khái quát vừa mang tính cụ thể có liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp hoặc liên hệ đến nội dung giáo dục kĩ năng sống cho HS Vận dụng tích hợp nội dung giáo dục kĩ năng sống vào dạy học môn Đạo đức lớp 5 được cụ thể như sau:
- Kĩ năng nhận biết và sống với chính mình và kĩ năng ra quyết định:
Bài 1- Em là HS lớp năm;
Bài 2- Có trách nhiệm về việc làm của mình
Trang 8Bài 3- Có chí thì nên
- Kĩ năng nhận biết và sống với người khác và Kĩ năng ra quyết định:
Bài 4 - Nhớ ơn tổ tiên Bài 5 - Tình bạn Bài 6 - Kính già yêu trẻ Bài 7 - Tôn trọng phụ nữ Bài 8 - Hợp tác với những người xung quanh Bài 9- Em yêu quê hương
Bài 10- ủy ban nhân dân xã em Bài 11- Em yêu Tổ quốc Việt Nam Bài 12- Em yêu hòa bình
Bài 13- Em tìm hiểu về Liên Hợp Quốc
Bài 14- Bảo vệ tài nguyên (kĩ năng chuyên biệt: kĩ năng vÒ bảo vệ
thiên nhiên và môi trường)
* Từ tình hình thực tế và nội dung chương trình giảng dạy như trên, tôi mạnh dạn đề
ra một số giải pháp như sau:
3 Những giải pháp đề ra:
Giải pháp 1: Nghiên cứu kĩ nội dung chương trình môn Đạo đức lớp 5
- Việc nghiên cứu kỹ chương trình giúp GV xác định đúng nội dung cần tích
hợp vào dạy học môn Đạo đức lớp 5, trên cơ sở GV xác định đúng nội dung, phương
pháp và phương tiện dạy học phù hợp để dạy tích hợp vào môn học
- Mức độ tích hợp nội dung giáo dục kĩ năng sống vào môn Đạo đức lớp 5 là một phần của bài học, là liên hệ thực tế và vận dụng trực tiếp hoặc gián tiếp một phần kiến thức của bài nhằm tạo ra cơ hội thuận lợi cho HS thực hành, trải nghiệm Mức
độ tích hợp nội dung giáo dục kĩ năng sống vào môn Đạo Đức được thể hiện ở cả 14 bài dạy song với các nội dung kĩ năng sống cụ thể khác nhau Ví dụ: Kĩ năng nhận
biết và sống với chính mình và kĩ năng ra quyết định được thực hiện thông qua các
bài dạy như:
Bài 1- Em là học sinh lớp năm;
Bài 2- Có trách nhiệm về việc làm của mình Bài 3- Có chí thì nên
Trang 9Giải pháp2: Lên kế hoạch tích hợp giáo dục kĩ năng sống vào dạy học môn Đạo đức lớp 5: Kế hoạch chỉ đạo giảng dạy tích hợp trong toàn khối lớp 5 cần phản ánh
các vấn đề như sau:
* Xác định mục tiêu bài dạy tích hợp kĩ năng sống Mục tiêu của môn Đạo
đức lớp 5 cần phán ánh đủ ba mặt là: kiến thức, thái độ và kỹ năng Các mục tiêu này
đã được xác định rõ trong sách hướng dẫn giáo viên về môn Đạo đức lớp 5
* Đặc điểm của bài dạy tích hợp kĩ năng sống vào môn Đạo đức lớp 5 là:
• Bài giảng tích hợp kĩ năng sống vào môn Đạo đức lớp 5: phải đảm bảo
cấu trúc hai mặt là: Mặt thứ nhất là mô tả mặt nội dung của bài dạy, gồm mục tiêu của bài, nội dung, phương pháp, phương tiện dạy học được sử dụng trong tiết dạy
Mặt thứ hai là mô tả mặt lô gic của bài dạy, gồm các bước như: Kích thích HĐ học
tập, tổ chức kiểm tra, đánh giá kết quả học tập
•Bài giảng tích hợp về cơ bản vẫn đảm bảo 5 bước là: ổn định tổ chức (khởi dộng), kiểm tra bài cũ, giới thiệu bài mới và giảng bài mới, luyện tập và củng
cố, giao nhiệm vụ về nhà và dặn dò
• Kiến thức và kỹ năng về kĩ năng sống được tích hợp vào bài giảng môn Đạo đức lớp 5 cần hợp lý, tự nhiên, nhẹ nhàng không ảnh hưởng tới nhận thức của
HS và phải đạt tới mục tiêu của bài dạy
•Trong bài giảng tích hợp, mục tiêu bài học môn Đạo đức lớp 5 với mục tiêu giáo dục kĩ năng sống phải gắn bó, kết hợp hài hòa, hòa quyện với nhau một cách thống nhất Đó là mục tiêu kép: Mục tiêu cần đạt được ở HS của bài học môn Đạo đức lớp 5 và mục tiêu cần đạt của việc giáo dục kĩ năng sống
* Xác định những nội dung cụ thể cần tích hợp trong mỗi bài cụ thể
Ví dụ: Kĩ năng nhận biết và sống với người khác và Kĩ năng ra quyết định được thể hiện trong các bài như: Bài 4 - Nhớ ơn tổ tiên; Bài 5 - Tình bạn; Bài 6- Kính già yêu trẻ; Bài 7 -Tôn trọng phụ nữ; Bài 8-Hợp tác với những người xung quanh
* Xác định những phương pháp và hình thức tổ chức dạy học để thực hiện tích
hợp giáo dục kĩ năng sống vào bài dạy môn Đạo Đức lớp 5:
• Kết hợp sử dụng một số phương pháp dạy học mới với phương pháp dạy học truyền thống như: Làm thí nghiệm khoa học, thảo luận nhóm, trò chơi, phương pháp đóng vai theo tình huống mà GV đưa ra, điều tra thực tiễn, động não, đàm thoại,
Trang 10trình bày trực quan, giải thích, khen ngợi trên cơ sở xác định rõ phương pháp chính
và phương pháp hỗ trợ
• Kết hợp chặt chẽ, linh hoạt các hình thức tổ chức dạy học phù hợp với nội dung và yêu cầu bài dạy như: Dạy cá nhân, dạy hợp tác theo nhóm, dạy cho cả lớp Kết hợp tổ chức các bài học ở trên lớp, với làm thí nghiệm, khảo sát thực
địa, tham quan, học tại vườn trường…
• Một số phương tiện và đồ dùng dạy học thường được sử dụng là băng ghi
âm thanh và hình ảnh, tranh ảnh in hoặc chụp, vẽ, các dụng cụ thí nghiệm, ti vi, máy chụp ảnh kỹ thuật số, máy vi tính và prozecter, giấy A0, bút dạ, băng dính, phiếu học tập, xô hoặc chậu đựng nước…
Giải pháp 3: Lựa chọn các phương pháp và hình thức tổ chức dạy học
Tích hợp nội dung giáo dục kĩ năng sống vào dạy học môn Đạo đức lớp 5 được hiểu là quá trình giảng dạy thực hiện phối kết hợp, đan xen hài hòa, hòa quyện một cách nhịp nhàng và hợp lý giữa kiến thức và kỹ năng về kĩ năng sống với kiến thức,
kỹ năng của môn Đạo đức lớp 5 Nội dung bồi dưỡng về kĩ năng sống cho GV để dạy tích hợp là các vấn đề cơ bản như:
- Ý nghĩa và vai trò của giáo dục kĩ năng sống;
- Khái niệm, nội dung cụ thể của kĩ năng sống thông qua môn Đạo đức dạy chính khóa Những kĩ năng sống cơ bản được biên soạn lồng ghép trong các bài học ở tiểu học gồm: kĩ năng giao tiếp, kĩ năng tự nhận thức, kĩ năng tự bảo vệ, kĩ năng kiên định và kĩ năng từ chối, kĩ năng ứng phó với tình huống căng thẳng, kĩ năng quyết định, nhằm đạt mục tiêu cụ thể là sau khi được tham gia vào chương trình giáo dục
ở trường tiểu học
- Mức độ tích hợp kĩ năng sống vào dạy học môn Đạo đức lớp 5 Căn cứ vào nội dung bài học, có thể phân chia thành hai mức độ tích hợp là:
Tích hợp bộ phận (là những bài có một phần kiến thức và kỹ năng trùng với kiến thức và kỹ năng của kĩ năng sống)
Tích hợp dưới dạng liên hệ thực tiễn (là những bài có một phần kiến thức có thể liên hệ thực tiễn với kĩ năng sống)
Vì vậy cần lựa chọn các phương pháp, phương tiện và hình thức tổ chức dạy học để sử dụng khi dạy tích hợp giáo dục kĩ năng sống trong môn Đạo Đức lớp 5: