TÁC ĐỘNG của FDI tới CHẤT LƯỢNG môi TRƯỜNG

 “Liệu FDI có ảnh hưởng như thế nào tới chất lượng môi trường?” + Nhiều ý kiến trái chiều xoay quanh vấn đề này và chưa có một kết luận cụ thể + Các bài nghiên cứu đều chỉ tập trung phâ

TÁC ĐỘNG CỦA FDI TỚI

CHẤT LƯỢNG MÔI TRƯỜNG

Giảng viên hướng dẫn: PGS.TS Lê Đình Hải

Người thực hiện: Nguyễn Thị Ngà

Nguyễn Thị Kim Tuyến Nguyễn Thị Ngọc Diệp Đinh Thị Ngọc Anh

Đơn vị đào tạo: Đại học Kinh tế - ĐHQGHN

LỜI CẢM ƠN

o Đầu tư trực tiếp nước ngoài FDI đã nắm giữ một vai trò vô cùng quan trọng đối với sự phát triển của nhiều

nước trên thế giới, đặc biệt là các quốc gia đang phát triển

+ Bổ sung nguồn vốn trong nước và cải thiện cán cân thanh toán quốc tế

+ Tiếp nhận chuyển giao công nghệ hiện đại, kỹ xảo chuyên môn và phát triển khả năng công nghệ nội địa

+ Phát triển nguồn nhân lực và tạo việc làm

+ Thúc đẩy xuất nhập khẩu và tiếp cận với thị trường thế giới

+ Một trong những nhân tố thúc đẩy đầu tư trực tiếp nước ngoài chính là tiếp cận nguồn tài nguyên thiên nhiên

o Môi trường cũng là một trong những điểm nóng đang được rất nhiều quốc gia quan tâm hàng đầu

+ Bức tranh môi trường trong khoảng hơn chục năm trở lại đây vẫn mang một màu sắc ảm đạm

+ Hai trong số những nguyên nhân dẫn đến ô nhiễm môi trường hiện nay là do khai thác tài nguyên thiên nhiên quá mức và kỹ năng quản trị kém

 “Liệu FDI có ảnh hưởng như thế nào tới chất lượng môi trường?”

+ Nhiều ý kiến trái chiều xoay quanh vấn đề này và chưa có một kết luận cụ thể

+ Các bài nghiên cứu đều chỉ tập trung phân tích tác động của FDI tới chất lượng môi trường ở một quốc gia cụ thể hoặc một nhóm nhỏ các quốc gia; thời điểm công bố cũng đã từ lâu

 ĐỀ TÀI TUY KHÔNG MỚI NHƯNG MANG TÍNH THỜI SỰ, CẤP THIẾT TRONG THỜI GIAN HIỆN

TẠI

TÍNH CẤP THIẾT

Sáu nguyên nhân chính dẫn đến việc các dự án FDI tác động xấu đến môi trường

TỔNG QUAN TÀI LIỆU

Đã sử dụng mô hình phi tuyến tính để xem xét mối

quan hệ giữa đầu tư trực tiếp nước ngoài và suy

thoái môi trường ở Malaysia trong giai đoạn 1965 -

2010 Sự tăng trưởng bền vững của đầu tư trực tiếp

nước ngoài là một trong những yếu tố quan trọng,

nguyên nhân gây suy thoái môi trường ở Malaysia

Tác động cùng chiều của FDI đến phát thải

CO2 là khá lớn và sự gia tăng ô nhiễm nước

thông qua tăng trưởng sản lượng ở các quốc

gia không thuộc OECD

FDI có tác động tích cực và đáng

kể đến EP ở các nước phát triển và ngược lại, không đáng kể lên EP của các nước đang phát triển

 Những nghiên cứu trước đây mang lại cho nhóm tác giả những cơ sở lý luận khái quát và kiến thức thực tế nhất định, từ đó hình thành nên hiểu biết chung nhất, để có thể tiếp cận và đi sâu nghiên cứu vấn đề “Tác động FDI tới chất lượng môi trường”

Sau khi nghiên cứu các tác động của

FDI tới chất lượng môi trường ở các

quốc gia phát triển và đang phát

triển trên thế giới, từ đó đề ra những

giải pháp mà nhà nước nên thực

hiện để vừa đảm bảo chất lượng môi

trường, vừa thúc đẩy thu hút đầu tư

FDI.

MỤC TIÊU CHUNG

Làm rõ tổng quan nghiên cứu về tác động của FDI tới chất lượng môi trường ở các quốc gia trên thế giới

Làm rõ cơ sở lý luận về tác động của FDI tới chất lượng môi trường

Đánh giá thực trạng đầu tư FDI và chất lượng môi trường ở hai nhóm quốc gia phát triển và đang phát triển.

Đánh giá tác động của FDI tới chất lượng môi trường

Đề xuất các giải pháp, kiến nghị mà nhà nước nên thực hiện để vừa đảm bảo chất lượng môi trường, vừa thúc đẩy thu hút đầu tư FDI.

MỤC TIÊU CỤ THỂ

MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU

ĐỐI TƯỢNG

Chất lượng môi trường dưới tác động của FDI ở các nước phát triển và đang phát triển trên thế giới từ năm 2006

đến năm 2020.

Không gian

Các tác động của FDI

tới chất lượng môi

trường của các nước

phát triển và đang phát

triển trên phạm vi toàn

thế giới

- Cơ sở lý luận, thực tiễn về tác động của FDI tới chất lượng môi trường ở nhóm nước phát triển và đang phát triển được nghiên cứu.

- Thực trạng tác động của FDI tới chất lượng môi trường ở nhóm nước phát triển và đang phát triển được nghiên cứu giai đoạn năm 2006 đến năm 2020.

- Tác động của FDI tới chất lượng môi trường ở nhóm nước phát triển và đang phát triển được nghiên cứu giai đoạn năm 2006 đến năm 2020.

Thông tin và dữ liệu thứ cấp liên quan đến vấn đề nghiên cứu từ năm

2006 đến năm 2020

ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI ĐỀ TÀI

PHẠM VI

• Nhiều tranh cãi xoay quanh vấn đề FDI tác động trực tiếp hay gián tiếp tới môi trường

• FDI tác động gián tiếp tới môi trường thông qua các nhân tố như GDP, chỉ số tự do kinh tế, những nhân tố khác có trong mô hình nghiên cứu.

• GDP và chất lượng môi trường có mối quan hệ vô cùng chặt chẽ và tác động qua lại lẫn nhau.

Sự biến động của dân số có tác động tích cực hay tiêu cực và sự phát triển bền vững hay không bền vững của môi trường, tài nguyên cũng có tác động ngược lại ở xã hội loài người bởi cả hai mặt.

Tác động gián tiếp của FDI đối với EPI có thể được phản ánh trong các mẫu khác nhau mà ở đây bài nghiên cứu chia thành hai nhóm: các nước phát triển và các nước đang phát triển

MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU

EPI

Chỉ số tự do kinh tế của mỗi nước được tính dựa trên rất nhiều chỉ số khác nhau, trong đó có chỉ số “Tự do đầu tư (Investment Freedom)” - chỉ số liên quan trực tiếp tới FDI.

FDI

GDP

Dân số

Chỉ số tự do kinh tế Nhóm các quốc gia

PHƯƠNG PHÁP 1

Thu thập số liệu, thông tin hoàn toàn gián tiếp, không tiếp cận, tiếp xúc đối tượng quan sát

tham khảo tài liệu từ các nguồn uy tín, chính thống, bao gồm các bài nghiên cứu khoa học, các bài luận văn, báo cáo, thống có chủ

đề liên quan  tiến hành thu thập, phân loại các thông tin, tài liệu

để nhắm tới mục đích của đề tài.

Các số liệu được thu thập từ các nguồn như: Environmental Performance Index; Our World in Data, World Bank

PHƯƠNG PHÁP 2

* Ứng dụng phân tích số liệu dựa trên mô hình hồi quy tuyến tính đa

biến để đánh giá tác động của FDI tới chất lượng môi trường, phân tích về

mối tương quan giữa các yếu tố đầu tư trực tiếp nước ngoài, tổng sản phẩm

quốc nội, dân số, chỉ số tự do kinh tế, phân loại nhóm quốc gia tác động tới

chất lượng môi trường.

* Kiểm định T – test: kiểm định sự khác biệt về giá trị trung bình giữa hai

tổng thể, cụ thể là nhóm nước đang phát triển và nhóm nước phát triển

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

02

01

Có sự khác biệt về trung bình

của các biến giữa hai nhóm

quốc gia với mức ý nghĩa thống

kê 0.05 Từ đó, ta đề xuất

những chính sách cho hai nhóm

nước là khác nhau

Kiểm định

Independent-samples T-Test

Diễn tả mức độ đồng đều hoặc không đồng đều của hai nhóm quốc giá: đang phát triển

và phát triển.

- Giá trị Sig trong kiểm định Levene (kiểm định F) của EPI, Ln(GDP), giữa các nước phát triển và đang phát triển đều < 0.05 có nghĩa là phương sai của 2 tổng thể là khác nhau với mức độ tin cậy 95%.

- Chỉ số tự do kinh tế, Ln(FDI), Ln(Danso)

có sig của kiểm định F > 0.05, có nghĩa là phương sai trong Chỉ số tự do kinh tế của hai nhóm nước có sự khác biệt không đáng kể hoặc là bằng nhau với mức độ tin cậy 95%.

Kiểm định Levene

KẾT QUẢ KIỂM ĐỊNH T -TEST

• Từ kết quả của mô hình hồi quy cho thấy, mối quan hệ giữa biến phụ thuộc (EPI)

và 5 biến độc lập được thể hiện dưới phương trình hồi quy sau giải thích được 42,9% biến thiên của biến phụ thuộc:

EPI = 71.195 + 1.184*Ln(FDI) + 1.944*Ln(GDP) – 3.134*Ln(Danso) + 0.301*Chisotudokinhte + 9.745*Nhomquocgia.

• Các biến độc lập LnFDI, LnGDP, Chỉ số tự do kinh tế, Nhóm quốc gia có quan hệ

cùng chiều với biến phục thuộc EPI; biến LnDanso có quan hệ ngược chiều với

EPI

• Mức độ quan trọng của các biến số ảnh hưởng tới chỉ số hiệu quả môi trường EPI được sắp xếp theo thứ tự giảm dần như sau : Ảnh hưởng nhiều nhất là biến LnDANSO “Dân số”; Nhomquocgia “Nhóm quốc gia”; tiếp đến là LnGDP

“GDP”; Chisotudokinhte “Chỉ số tự do kinh tế”; ảnh hưởng ít nhất là LnFDI

“FDI”

• Thông qua các kiểm định từ mô hình, có thể chỉ ra ảnh hưởng của FDI đến EPI 5 trong tổng số 5 biến được đưa ra phân tích: FDI tác động dương và có ý nghĩa thống kê đến đến EPI.

FDI tác động tích cực và

có ý nghĩa thống kê đến

đến EPI

FDI TÁC ĐỘNG TỚI EPI TRÊN TOÀN THẾ GIỚI

- FDI sẽ giúp phát triển các công nghệ sạch và quản lý môi

trường tiên tiến hơn.

- Những chính sách môi trường nghiêm ngặt và mục tiêu các tiêu chuẩn về FDI sẽ giúp họ tối ưu hóa các hoạt động FDI của mình và thu hút được “đầu tư xanh”, cải thiện năng suất và chất lượng môi trường đồng thời nâng cao EPI của họ

- Các nước phát triển, trình độ khoa học công nghệ sẵn có, năng suất lao động cao, phương thức sản xuất hiện đại

Ở các nước phát triển, FDI có tác động tích

cực nhưng không đáng kể đến EPI Kết quả hồi

quy cho thấy 3 biến độc lập đưa vào ảnh hưởng

tới 3.1% sự thay đổi của biến EPI theo thứ tự ảnh

hưởng từ cao tới thấp là: Chisotudokinhte, LnFDI,

LnDanso.

TÁC ĐỘNG CỦA FDI TỚI EPI Ở CÁC QUỐC GIA PHÁT TRIỂN

Thành tựu khoa học trên thế giới cùng với chất lượng dân trí

Các nước đang phát triển có thu nhập thấp cho thấy

rằng FDI (chủ yếu hướng vào các lĩnh vực công

nghiện nặng) gây ra suy thoái môi trường, nhưng

trong khi trong trường hợp các nền kinh tế giàu có

hơn thì FDI (chủ yếu hướng vào các lĩnh vực “sạch”)

không liên quan đến ô nhiễm môi trường, mà còn có

vai trò thúc đẩy EPI.

Cơ hội chuyển giao kỹ thuật, nâng cao năng suất, cải thiện phương thức quản lý, đầu tư phương thức sản xuất hiện đại

TÁC ĐỘNG CỦA FDI TỚI EPI Ở CÁC QUỐC GIA ĐANG PHÁT TRIỂN

Ở các nước đang phát triển, mối quan hệ giữa FDI và EPI là rõ ràng và cùng chiều Kết quả hồi quy cho thấy 4 biến độc lập đưa vào

ảnh hưởng tới 14.8% sự thay đổi của biến EPI theo thứ tự ảnh hưởng từ cao tới thấp là: LnDanso,LnGDP, Chisotudokinhte, LnFDI

Các quốc gia đang phát triển, đặc biệt là đối với các quốc gia có thu nhập thấp hoặc trung bình thấp, buộc phải nới lỏng chính sách để thu hút vốn đầu tư nước ngoài nhằm mục tiêu thúc đẩy kinh tế, biến điều này trở thành một lợi thế so sánh hấp dẫn các nước đầu tư

Mặt khác, các nước này cũng có thể thay đổi phương thức sản xuất, tăng năng suất lao động, cải thiện chất lượng môi trường, nâng cao EPI bằng cách tìm kiếm những nguồn FDI đầu tư vào công nghệ xanh, công nghệ tiến hơn, kỹ năng quản lý và thực hành quản lý tốt hơn, khuyến khích thúc đẩy những dự án, chính sách về bảo vệ và cải thiện môi trường

SO SÁNH VỚI KẾT QUẢ CÁC BÀI NGHIÊN

CỨU TRƯỚC:

FDI tác động ngược chiều với EPI

Mỗi quốc gia, bất kể thuộc nhóm nước phát triển hay đang phát triển, đều cần cải thiện những tiêu chuẩn về xử lý rác thải, môi trường

Tối ưu hoá FDI sạch, tăng cường năng suất, chất lượng của quy trình sản xuất trong nước trước khi tiếp nhận đầu tư

và để cho FDI chi phối quy trình sản xuất

Thắt chặt những điều luật đối với

những nhà đầu tư nước ngoài, tạo nên

tiêu chuẩn cho những công trình đầu tư

trước khi thu hút kêu gọi đầu tư

Tận dụng tối đa nguồn lực và lợi

ích mà FDI mang lại Tăng cường

chuyển giao công nghệ, chú trọng

đầu tư các công nghệ xanh

CÁC CHÍNH SÁCH

Tăng cường việc nâng cao

nhận thức của doanh nghiệp về

vấn đề môi trường và xử lý

chất thải doanh nghiệp

Thúc đẩy phát triển cơ sở hạ tầng, đẩy mạnh xuất khẩu bền vững, tập trung xúc tiến thương mại, cải thiện quy trình xử lý rác thải

Các chính sách đầu tư thống nhất sẽ có thể gây ra khó khăn với một số quốc gia Sự không đồng đều về ảnh hưởng FDI lên môi trường khác nhau, gây ra hiệu quả đầu tư cũng khác nhau

Các chính sách được hoạch định dựa trên các mức độ phân chia ảnh hưởng FDI lên từng nhóm quốc gia riêng biệt, để tạo nên định hướng phát triển và thu hút FDI khác nhau, giảm thiểu tối đa những tác động tiêu cực