- Mô tả được thí nghiệm xác định cảm ứng từ.. - Viết được công thức tính cảm ứng từ và giải thích các đại lượng, đơn vị trong công thức.. + Bộ thí nghiệm xác định lực từ tác dụng lên đoạ
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
GIÁO ÁN
BÀI 28: CẢM ỨNG TỪ ĐỊNH LUẬT AM - PE
HỌC PHẦN: DẠY HỌC THÍ NGHIỆM VẬT LÍ
PHỔ THÔNG
Giảng viên hướng dẫn: TS Lê Chí Nguyện
Họ tên sinh viên: Khúc Ngọc Nhi
Lớp: QH.2018S – Vật Lí
Mã sinh viên: 18010213
Hà Nội, 1/2022
Trang 2PHẦN NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN
ĐIỂM
Hà Nội, Ngày Tháng Năm 2022
Giảng viên
Trang 3VẬT LÍ 11
BÀI 28: CẢM ỨNG TỪ ĐỊNH LUẬT AM-PE
- Nêu được khái niệm của cảm ứng từ và định nghĩa véc-tơ cảm ứng từ
- Mô tả được thí nghiệm xác định cảm ứng từ
- Viết được công thức tính cảm ứng từ và giải thích các đại lượng, đơn vị trong công
thức
- Phát biểu được định luật Am-pe
- Trình bày được nguyên lí chồng chất từ trường
- Thực hiện được các thao tác thí nghiệm, kĩ năng phân tích và suy luận
- Vận dụng công thức cảm ứng từ và định luật Am-pe để giải một số bài tập liên quan
- Tuân thủ các quy định của giờ học
- Tham gia tích cực, phát biểu xây dựng bài, bày tỏ ý kiến quan điểm cá nhân và
hoạt động nhóm
- Có tinh thần yêu thích và hứng thú đối với Vật lí
- Năng lực giao tiếp và hợp tác
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo
- Năng lực sử dụng ngôn ngữ
- Năng lực tự học và tự chủ
- Năng lực toán học
- Năng lực khoa học và tin học
Trang 4II Chuẩn bị
- Hình thức tổ chức dạy học:
+ Thuyết giảng
+ Dạy học theo cá nhân
+ Dạy học theo nhóm
- Phương pháp dạy học:
+ Phương pháp thuyết trình kết hợp với đàm thoại nêu vấn đề
+ Phương pháp thực nghiệm
+ Các kĩ thuật dạy học tích cực
- Phương tiện, thiết bị dạy học:
+ Giáo án, kế hoạch dạy học chi tiết
+ Học liệu tham khảo: Sách giáo khoa vật lí 11 nâng cao (trang 144)
+ Slide bài giảng, máy tính, máy chiếu
+ Bộ thí nghiệm xác định lực từ tác dụng lên đoạn dòng điện
+ Các phiếu hoạt động nhóm, phiếu nhận xét và đánh giá
- Ôn lại về từ trường đã học ở lớp 9
- Ôn lại bài 26,27 Vật lí 11 nâng cao
- Đồ dùng học tập: SGK, vở, bút,…
-
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
Câu 1: Từ trường đều là gì?
Nêu khái niệm của cảm ứng từ và định nghĩa véc- tơ cảm ứng từ?
Câu 2: Trình bày phương và chiều của lực từ tác dụng lên dòng điện , quy tắc bàn tay trái?
2 Nội dung bài mới
Hoạt động 1: Khởi động ( 3 phút)
Trang 5Vấn đề: Loa điện động là 1 vật
dụng vô cùng quen thuộc với
chúng ta
- Vậy để biết chiếc loa được hoạt
động dưa trên nguyên tắc nào,
chúng ta cùng tìm hiểu bài hôm
nay
- Lắng nghe, quan sát
Đặt vấn đề vào bài BÀI 28 CẢM ỨNG TỪ ĐỊNH LUẬT AM-PE
Hoạt động 2: Tìm hiểu về cảm ứng từ (25 phút)
- CH: Những yếu tố nào ảnh
hưởng đến lực từ tác dụng vào
dây?
- Dẫn dắt từ các yếu tố dây, nam
châm sang các đại lượng B, l, I,
- Suy nghĩ, dự đoán,
nhớ lại các thiết bị dụng
cụ thí nghiệm ở bài trước
1 Cảm ứng từ a) Thí nghiệm
Gọi 𝛼 là góc hợp bởi dòng điện
và đường sức từ, l là chiều dài dòng điện và I là cường độ dòng điện
- CH: Từ 5 đại lượng trên, chúng
ta có thể khảo sát sự phụ thuộc
của F vào những đại lượng có
thể thay đổi nào?
- Nhận xét, đánh giá và đưa ra
kết luận Công bố 3 thí nghiệm: I
- Quan sát, ghi chép và
ghi nhớ lại tên của các thiết bị
- Thí nghiệm I, F
Giữ góc 𝛼 = 90°, chiều dài l = 4cm Thay đổi cường độ dòng điện I qua đoạn dây
- Thí nghiệm l, F
dòng điện I Thay đổi chiều dài l của đoạn dây
- Thí nghiệm 𝜶, 𝑭
Trang 6dài l = 4cm Thay đổi góc 𝛼
- HĐ: Chia lớp làm 3 nhóm,
mỗi nhóm 1 thí nghiệm
- CH: Từ những đại lượng trên,
chúng ta cần những thiết bị gì
để khảo sát chúng
- Nhận xét câu trả lời của học
sinh Từ đó nhắc lại bộ thí
nghiệm xác định lực từ đã được
làm quen ở bài trước
- Vận dụng kiến thức vật
lí, suy nghĩ và trả lời câu hỏi
lưu ý cho HS quá trình tiến hành
thí nghiệm
3 khung dây, lực kế, bộ phận hãm, ampe kế, nguồn, thước
đo góc, cán cân có quả nặng
hành thí nghiệm
- Mời các nhóm trình bày kết
quả
- GV nhận xét kết quả và quá
trình hoạt động của 3 nhóm
- Kết luận, đưa ra khái niệm đại
lượng cảm ứng từ
- Đưa ra đơn vị của cảm ứng từ
- Thảo luận, Tiến hành thí nghiệm trong thời gian quy đinh
- Báo cáo kết quả Thí
nghiệm (điền bảng phụ
lục)
Trang 7b) Độ lớn của cảm ứng từ Cảm ứng từ B là đại lượng đặc trưng cho từ trường về phương diện tác dụng lực
𝑰𝒍𝐬𝐢𝐧𝛂
Đơn vị: tesla (T)
B không đổi
Hoạt động 3: Tìm hiểu định luật Am-pe và nguyên lý chồng chất từ trường
(8 phút)
- CH: Từ công thức tính cảm
ứng từ trên, em hãy dựa vào
kiến thức toán học để hình
thành công thức tính lực từ?
- Nhận xét, đánh giá câu trả lời
của HS và kết luận
André-MarieAmpère
phát minh ra điện từ trường và
phát biểu thành định luật mang
tên ông ( định luật Ampere) Dựa
vào phát hiện của Ørsted năm
1820 về tác dụng của dòng địện
lên kim nam châm, ông đã
nghiên cứu bằng thực nghiệm,
tìm ra lực điện từ và phát biểu
thành định luật mang tên ông
- Suy nghĩ và trả lời câu hỏi
Công thức của định luật Am-pe về lực từ tác dụng lên một dòng điện
𝑭 = 𝑰𝒍𝑩𝒔𝒊𝒏𝑎
Trang 8lực học Định luật Ampère cho
phép xác định chiều và trị số
của lực điện từ, là cơ sở chế tạo
động cơ điện
- CH: Giả sử ta đặt thêm một
từ trường ( nam châm) nữa vào
gần đoạn dây đoạn dây chịu
thêm tác dụng của từ trường?
- Nêu công thức cộng vectơ và
biểu diễn trên hình
Nhận xét và đưa ra kết luận
- Suy nghĩ và trả lời câu hỏi
trường
Với hệ có n nam châm (hay dòng điện) Tại một điểm M bất kì thì tổng từ trường tại M
là : 𝐵⃗ = 𝐵⃗⃗⃗⃗ + 𝐵1 ⃗⃗⃗⃗ + +𝐵2 ⃗⃗⃗⃗ 𝑛
Hoạt động 4: Củng cố (5 phút)
- Các em hãy nêu nguyên tắc
hoạt động của chiếc loa điện đã
nêu ở đề bài
- Tổng kết, kết luận
+ Cho dòng điện chạy qua ống dây đặt trong từ trường ⇒ ống dây chịu tác dụng của lực từ + Dòng điện qua ống dây thay đổi ⇒ lực từ tác dụng lên ống dây thay đổi ⇒ ống dây rung kéo theo màng rung và phát ra
âm thanh
Trang 9IV ĐÁNH GIÁ CẢI TIẾN, RÚT KINH NGHIỆM
….………
……… …………
….………
……… …………
….………
……… ………
….………
……… …………
Trang 10V PHỤ LỤC
THÍ NGHIỆM XÁC ĐỊNH LỰC TỪ
Kết quả thí nghiệm điền vào bảng sau Lần
TN
I, l, 𝜶
(Đại lượng thay đổi)
1
2
3
4